BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT
TRƯỜNG ĐẠI HỌC LÂM NGHIỆP HÀ NỘI
––––––––––––––––––
ĐỀ CƯƠNG LUẬN VĂN THẠC SĨ
R
GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CẤP XÃ LÀM CÔNG TÁC NÔNG NGHIỆP
TẠI HUYỆN THIỆU HÓA, TỈNH THANH HÓA
Người hướng dẫn: PGS.TS. R
HÀ NỘI - 2015
I. Thông tin chung về luận văn tốt nghiệp
1 - Tên đề tài: “ Giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cấp xã làm công
tác nông nghiệp tại huyện Thiệu Hóa, tỉnh Thanh Hóa”.
2 - Học viên thực hiện: R
3 - Giáo viên hướng dẫn: PGS – TS Trần Hữu Dào
4 - Chuyên ngành: Kinh tế nông nghiệp
5 - Lớp: Cao học KT 21A1.1
6 - Địa điểm nghiên cứu: Địa bàn huyện Thiệu Hóa - Tỉnh Thanh Hóa.
II. Nội dung đề cương luận văn tốt nghiệp
1. Sự cần thiết của vấn đề nghiên cứu:
Nông nghiệp nước ta là một ngành rất quan trọng đối với nền kinh tế và đời
sống của đại đa số người dân. Hiện nay ngành nông nghiệp tạo ra gần 20% GDP
cho cả nước, với hơn 50% lao động đang hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp.
Nông nghiệp cung cấp đầu vào cho công nghiệp chế biến thực phẩm, chế biến xuất
khẩu, đồng thời sử dụng sản phẩm của các ngành công nghiệp và dịch vụ khác
như: hóa chất, máy móc cơ khí, năng lượng, nhiên liệu, phân bón, tín dụng, bảo
hiểm… Ngoài ra nông nghiệp còn liên quan mật thiết với sức mua của dân cư và
sự phát triển của thị trường trong nước. Vì vậy ngành nông nghiệp được ưu tiên
hàng đầu trong các chính sách phát triển của quốc gia. Để ngành nông nghiệp phát
triển bền vững và tạo ra những bước tiến trong quá trình sản xuất đòi hỏi chất
lượng đội ngũ cán bộ làm công tác nông nghiệp từ trung ương đến địa phương
ngày càng phải được nâng cao, đảm bảo đủ yêu cầu để điều hành một ngành nông
nghiệp ngày càng phát triển và hiện đại hóa trong thị trường mở cửa hiện nay.
Vấn đề nâng cao chất lượng cho đội ngũ cán bộ làm công tác nông nghiệp
nhận được sự quan tâm của nhiều nước trên thế giới. Đặc biệt ở các quốc gia có
điều kiện phát triển và điểm xuất phát giống Việt Nam như: Singapore, Hàn Quốc,
Nhật Bản, Trung Quốc… các nước đặc biệt chú trọng cho đào tạo, bồi dưỡng đội
ngũ này, coi đó là giải pháp cơ bản nhất để xây dựng nền công vụ có hiệu quả.
2
Hiện nay các nước phát triển luôn coi chất lượng cán bộ là hàng đầu trong việc
tuyển chọn và đào thải, đồng thời không ngừng nâng cao và đào tạo lại đội ngũ cán
bộ. Tại các địa phương của Việt Nam, ngành nông nghiệp vẫn là ngành quan trọng
nhất và có số lượng lao động hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp đông nhất. Vì
vậy chất lượng cán bộ nông nghiệp là vấn đề cần phải bàn hiện nay.
Trong những năm vừa qua, đội ngũ cán bộ nông nghiệp đã ngày càng khẳng
định vị trí, vai trò của mình trong cộng đồng, xã hội. Với nhiệm vụ truyền bá kiến
thức về phát triển nông nghiệp, nông thôn cho nông dân, tuyên truyền phổ biến
những tiến bộ kỹ thuật mới về nông – lâm - ngư nghiệp cho nông dân, hướng dẫn
nông dân về quy trình kỹ thuật thâm canh các loại cây trồng vật nuôi mới; xây
dựng các mô hình cho cộng đồng tham quan học tập..., cán bộ nông nghiệp đã đem
"nguyên liệu" thông tin khoa học đến, trình bày cách làm cho người dân, là chất
"xúc tác" thổi bùng ngọn lửa canh tân trong từng hộ, trong cả cộng đồng, để người
người, nhà nhà và toàn thể cộng đồng tự chủ, giải quyết tốt những công việc của
chính mình.
Tuy nhiên, nhìn một cách tổng quát chất lượng đội ngũ cán bộ cấp xã làm
công tác nông nghiệp còn nhiều mặt hạn chế, cơ cấu đội ngũ còn chưa thật sự cân
đối, cơ chế hoạt động còn thiếu đồng bộ. Công tác tổ chức cán bộ chưa theo kịp
tình hình phát triển đất nước. Chính sách đối với cán bộ làm công tác nông nghiệp
mặc dù đã có nhiều đổi mới song vẫn còn nhiều bất cập, chưa thật sự tạo động lực
tốt cho lực lượng này làm việc và cống hiến…
Cũng như vai trò của đội ngũ cán bộ cấp xã làm công tác nông nghiệp trên cả
nước; trong những năm vừa qua, đội ngũ cán bộ nông nghiệp cấp xã trên địa bàn
huyện Thiệu Hóa - tỉnh Thanh Hóa đã góp phần không nhỏ vào quá trình phát triển
kinh tế xã hội của huyện nói chung và của ngành nông nghiệp huyện nói riêng. Tuy
nhiên, bên cạnh những vai trò không thể phủ nhận thì chất lượng của đội ngũ cán
bộ cấp xã làm công tác nông nghiệp trên địa bàn huyện Thiệu Hóa hiện nay vẫn
còn nhiều tồn tại, hạn chế do hình thành từ nhiều nguồn, cơ cấu chưa đồng bộ,
3
trình độ, phẩm chất, năng lực của một bộ phận chưa đáp ứng được yêu cầu đòi hỏi
của thực tiễn. Việc đánh giá, tổng kết một cách có hệ thống chất lượng đội ngũ cán
bộ cấp xã làm công tác nông nghiệp trên địa bàn huyện chưa được tiến hành
thường xuyên và chưa có giải pháp đồng bộ. Nên việc nghiên cứu về nâng cao chất
lượng đội ngũ cán bộ cấp xã làm công tác nông nghiệp trên địa bàn huyện Thiệu
Hóa nhằm phát huy mọi tiềm năng về trí tuệ, trình độ chuyên môn và nhiệt huyết
nghề nghiệp của lực lượng này để đưa sự nghiệp phát triển nông nghiệp nông thôn
của tỉnh Thanh Hóa nói chung và của huyện Thiệu Hóa nói riêng ngày càng phát
triển đi lên là một việc làm cần thiết. Xuất phát từ thực tế trên, học viên chọn chủ
đề: “Giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cấp xã làm công tác nông
nghiệp tại huyện Thiệu Hóa, tỉnh Thanh Hóa”. để làm đề tài nghiên cứu luận
văn tốt nghiệp cao học tại Trường Đại học Lâm Nghiệp.
2. Mục tiêu nghiên cứu
2.1. Mục tiêu tổng quát:
Nghiên cứu thực trạng và đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng công tác cho
đội ngũ cán bộ cấp xã làm công tác nông nghiệp tại huyện Thiệu Hóa tỉnh Thanh
Hóa, đáp ứng yêu cầu phát triển trong thời gian tới.
2.2. Mục tiêu cụ thể:
- Hệ thống những vấn đề lý luận cơ bản và thực tiễn về đội ngũ cán bộ cấp
xã làm công tác nông nghiệp, chất lượng và nâng cao chất lượng của đội ngũ cán
bộ cấp xã làm công tác nông nghiệp.
- Đánh giá thực trạng chất lượng và chỉ ra được các yếu tố ảnh hưởng đến chất
lượng đội ngũ cán bộ cấp xã làm công tác nông nghiệp tại huyện Thiệu Hóa, tỉnh
Thanh Hóa.
- Đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng cho đội ngũ cán bộ cấp xã
làm công tác nông nghiệp trên địa bàn huyện Thiệu Hóa tỉnh Thanh Hóa trong thời
gian tới.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4
3.1. Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của đề tài là chất lượng và các yếu tố ảnh hưởng đến
chất lượng đội ngũ cán bộ cấp xã làm công tác nông nghiệp trên địa bàn huyện Thiệu
Hóa, tỉnh Thanh Hóa.
3.2. Phạm vi nghiên cứu
3.2.1. Phạm vi về nội dung: Nghiên cứu tập trung vào đánh giá thực trạng
đội ngũ cán bộ cấp xã làm công tác nông nghiệp về số lượng, chất lượng cán bộ.
3.2.2. Phạm vi về không gian: Đề tài nghiên cứu trên địa bàn huyện Thiệu
Hóa, tỉnh Thanh Hóa.
3.2.3. Phạm vi về thời gian: Nghiên cứu thực trạng đội ngũ cán bộ cấp xã
làm công tác nông nghiệp trên địa bàn huyện Thiệu Hóa từ năm 2012 đến 2014.
+ Các khảo sát thực tiễn được tiến hành trong năm 2015.
4. Nội dung nghiên cứu
- Cơ sở lý luận và thực tiễn về cán bộ cấp xã, cán bộ bộ cấp xã làm công tác
nông nghiệp.
- Thực trạng chất lượng đội ngũ cán bộ cấp xã làm công tác nông nghiệp
huyện Thiệu Hóa: kết quả, hạn chế và nguyên nhân.
- Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng đội ngũ cán bộ cấp xã làm công tác
nông nghiệp huyện Thiệu Hóa.
- Đề xuất các giải pháp chủ yếu, nhằm phát huy các nhân tố tích cực, hạn
chế, nhân tố tiêu cực để hoàn thiện nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cấp xã làm
công tác nông nghiệp huyện Thiệu Hóa, tỉnhThanh Hóa.
5. Bố cục luận văn
Ngoài phần mở đầu và kết luận, luận văn chia thành 3 chương với các nội dung
cụ thể như sau:
Chương 1: Cơ sở lý luận, thực tiễn về cán bộ cấp xã, cán bộ cấp xã làm
công tác nông nghiệp;
Chương 2: Đặc điểm địa bàn và phương pháp nghiên cứu;
5
Chương 3: Kết quả nghiên cứu và thảo luận.
Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN, THỰC TIỄN VỀ CÁN BỘ CẤP XÃ,
CÁN BỘ CẤP XÃ LÀM CÔNG TÁC NÔNG NGHIỆP
1.1. Cơ sở lý luận
1.1.1. Một số khái niệm, quan điểm về cán bộ và công tác cán bộ
- Quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin;
- Tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ và công tác cán bộ;
- Quan điểm của Đảng ta về cán bộ và công tác cán bộ;
- Một số khái niệm.
1.1.2. Tiêu chuẩn cán bộ cấp xã làm công tác nông nghiệp
1.1.3. Vai trò của cán bộ cấp xã làm công tác nông nghiệp
1.1.4. Những nhiệm vụ cơ bản của cán bộ cấp xã làm công tác nông nghiệp
1.1.5. Các tiêu chí đánh giá cán bộ cấp xã làm công tác nông nghiệp
- Về phẩm chất chính trị;
- Về đạo đức;
- Về trình độ đào tạo;
- Về năng lực;
- Kết quả thực thi công vụ.
1.1.6. Sự cần thiết phải nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cấp xã làm
công tác nông nghiệp
1.1.7. Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng và kết quả công việc của cán
bộ cấp xã làm công tác nông nghiệp
- Yếu tố bên trong;
- Yếu tố bên ngoài.
1.2. Cơ sở thực tiễn
1.2.1. Kinh nghiệm đào tạo và sử dụng đội ngũ cán bộ nông nghiệp phục vụ
6
phát triển kinh tế - xã hội nông thôn của một số nước trên thế giới
1.2.2. Kinh nghiệm đào tạo và sử dụng đội ngũ cán bộ nông nghiệp phục vụ
phát triển kinh tế - xã hội nông thôn ở Việt Nam
1.2.3. Chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về nâng cao chất lượng
đội ngũ cán bộ làm công tác nông nghiệp ở Việt Nam
1.3. Một số công trình nghiên cứu có liên quan
Chương 2
ĐẶC ĐIỂM HUYỆN THIỆU HÓA VÀ
PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
2.1. Đặc điểm của huyện Thiệu Hóa
2.1.1. Đặc điểm tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên
2.1.1.1. Vị trí địa lý
2.1.1.2. Địa hình, địa mạo
2.1.1.3. Khí hậu, thủy văn
2.1.1.4. Tài nguyên thiên nhiên
2.1.2. Đặc điểm kinh tế - xã hội
2.1.2.1. Về kinh tế
2.1.2.2. Về xã hội
2.1.3. Những thuận lợi và khó khăn trong phát triển KT - XH của huyện
2.1.3.1. Thuận lợi
2.1.3.2. Hạn chế và thách thức
2.2. Phương pháp nghiên cứu
2.2.1. Phương pháp tiếp cận
Các phương pháp tiếp cận chủ yếu được sử dụng trong nghiên cứu là:
- Tiếp cận nhiều bên: Sử dụng phương pháp tiếp cận nhiều bên để lấy ý
kiến đánh giá của các bên có liên quan đến hoạt động nông nghiệp và cán
bộ cấp xã làm công tác nông nghiệp như nhà quản lý, nhà khoa học, nhà nông...
7
- Tiếp cận có sự tham gia của người dân: Trong nghiên cứu hoạt động nông
nghiệp và cán bộ cấp xã làm công tác nông nghiệp, người dân không chỉ tham gia
với vai trò là “đối tượng liên quan” mà còn khuyến khích họ tham gia một cách
chủ động tích cực, thể hiện đầy đủ các vai trò đối với hoạt động nông nghiệp, ý
kiến đánh giá của họ về chất lượng của đội ngũ cán bộ cấp xã làm công tác nông
nghiệp là thực tế, phản ánh khách quan chất lượng thực tiễn của cán bộ cấp xã
làm công tác nông nghiệp, đồng thời cũng cho biết nhu cầu của họ về hoạt
động nông nghiệp để cán bộ nông nghiệp có định hướng phù hợp.
- Tiếp cận hệ thống: Nghiên cứu hoạt động nông nghiệp trên các lĩnh vực
của ngành Nông nghiệp và PTNT như trồng trọt, chăn nuôi, lâm nghiệp, thuỷ
sản... Nghiên cứu các hoạt động nông nghiệp, cán bộ cấp xã làm công tác nông
nghiệp Thiệu Hóa trong mối liên hệ với các huyện trong tỉnh, với các cán bộ thuộc
ngành khác cùng cấp.
- Tiếp cận giới: Nghiên cứu ảnh hưởng của giới đến chất lượng trong
hoạt động công tác của cán bộ cấp xã làm công tác nông nghiệp.
2.2.2. Phương pháp thu thập số liệu
- Số liệu thứ cấp bao gồm: Các tài liệu thứ cấp được thu thập, tổng hợp và
phân tích như: Tình hình hoạt động nông nghiệp trên thế giới và ở Việt Nam,
tỉnh Thanh Hóa, huyện Thiệu Hóa những năm qua; tình hình cơ bản của huyện về
tự nhiên, kinh tế, xã hội; các chủ trương, chính sách của nhà nước và tỉnh Thanh
Hóa về hoạt động nông nghiệp; các bài viết, nghiên cứu của các chuyên gia
trên thế giới và trong nước về hoạt động nông nghiệp, tăng cường chất lượng
CBNN. Thông tin được thu thập qua các nguồn: sách, báo, tạp chí, internet, niên
giám thống kê, báo cáo tổng kết, kết quả nghiên cứu khoa học,...
- Số liệu sơ cấp bao gồm:
8
+ Phỏng vấn trực tiếp các đối tượng là cán bộ cấp xã làm công tác nông
nghiệp (Khoảng 108 người).
+ Chọn (10 hộ/ đơn vị) hộ nông dân để điều tra trong 06 đơn vị gồm: 02 xã
vùng kinh tế phát triển khá; 02 xã kinh tế phát triển trung bình và 02 xã vùng khó
khăn kém phát triển (Khoảng 60 hộ).
+ Chọn các nhà lãnh đạo, các nhà quản lý để phỏng vấn, điều tra (Khoảng
31 người).
2.2.3. Phương pháp phân tích số liệu
- Phương pháp thống kê mô tả: Sử dụng các chỉ tiêu phân tích như số tương
đối, số tuyệt đối, số bình quân để mô tả những thông tin chung, cơ bản nhất về
thực trạng hoạt động nông nghiệp và hệ thống nông nghiệp cấp xã huyện Thiệu
Hóa (tính toán các chỉ tiêu Max, Min, trung bình,...).
- Phương pháp thống kê so sánh: Trên cơ sở số liệu điều tra, thu thập,
tổng hợp các chỉ tiêu đánh giá về chất lượng cán bộ cấp xã làm công tác nông
nghiệp để so sánh đánh giá của nông dân, các nhà quản lý, chuyên gia với
bản tự đánh giá của cán bộ cấp xã làm công tác nông nghiệp. Trên cơ sở đó có
cái nhìn tổng quan về chất lượng và những yếu tố ảnh hưởng tới chất lượng của
cán bộ cấp xã làm công tác nông nghiệp huyện Thiệu Hóa.
- Phương pháp chuyên gia, chuyên khảo: Tổng hợp các thông tin, dữ
liệu điều tra, lấy ý kiến các chuyên gia nông nghiệp của trung ương và của
tỉnh qua trao đổi, thảo luận, từ đó rút ra những nhận xét, đánh giá về chất lượng
cán bộ cấp xã làm công tác nông nghiệp và những chính sách cần thiết để nâng cao
chất lượng, hiệu quả làm việc cho cán bộ cấp xã làm công tác nông nghiệp.
2.2.4. Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu
2.2.4.1. Các chỉ tiêu đánh giá chất lượng cán bộ cấp xã làm công tác nông
nghiệp
- Trình độ văn hoá;
- Trình độ chuyên môn;
9
- Trình độ tin học, ngoại ngữ;
- Kinh nghiệm công tác;
- Được đào tạo phương pháp, nghiệp vụ về nông nghiệp;
- Kỹ năng tổ chức và lập kế hoạch;
- Kỹ năng truyền thông;
- Kỹ năng phân tích đánh giá;
- Kỹ năng viết báo cáo, tin bài;
- Kỹ năng tiếp cận và làm việc với lãnh đạo địa phương;
- Phẩm chất đạo đức.
2.2.4.2. Các chỉ tiêu đánh giá kết quả hoạt động nông nghiệp
- Số mô hình xây dựng, các kỹ năng xây dựng mô hình;
- Số lớp tập huấn kỹ thuật tổ chức cho nông dân, các kỹ năng tập huấn;
- Số hoạt động thông tin tuyên truyền, nội dung thông tin;
- Các loại hình tư vấn, dịch vụ cho nông dân;
- Các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả công việc;
- Khả năng tham gia các hoạt động nông nghiệp.
2.2.4.3. Các chỉ tiêu đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng cán bộ
cấp xã làm công tác nông nghiệp
- Điều kiện làm việc;
- Các yếu tố: tuổi, giới, kinh nghiệm;
- Chế độ đãi ngộ;
- Cơ chế quản lý;
- Đào tạo, bồi dưỡng nâng cáo trình độ;
- Lòng yêu nghề, mức độ bằng lòng với công việc.
10
Chương 3
KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
3.1. Thực trạng chất lượng của đội ngũ cán bộ cấp xã làm công tác nông
nghiệp huyện Thiệu Hóa
3.1.1. Đặc điểm đội ngũ cán bộ cấp xã làm công tác nông nghiệp huyện
Thiệu Hóa, tỉnh Thanh Hóa
3.1.2. Kiến thức, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ
3.1.2.1. Trình độ
3.1.2.2. Chuyên ngành đào tạo
3.1.2.3. Đào tạo, tập huấn về nghiệp vụ nông nghiệp
3.1.2.4. Về trình độ tin học
3.1.2.5. Về kinh nghiệm, kiến thức thực tiễn
3.1.2.6. Phương pháp giáo dục người lớn tuổi
3.1.3. Kỹ năng hoạt động nông nghiệp
3.1.3.1. Kỹ năng lập kế hoạch
3.1.3.2. Kỹ năng phân tích đánh giá
3.1.3.3. Kỹ năng thuyết trình
3.1.3.4. Kỹ năng viết báo cáo, tin bài
3.1.3.5. Kỹ năng phối hợp với các bên liên đới
3.1.4. Kết quả hoạt động
3.1.4.1. Xây dựng mô hình trình diễn
3.1.4.2. Hướng dẫn, đào tạo nông dân
3.1.4.3. Hoạt động truyền thông
3.1.4.4. Tư vấn, dịch vụ
3.1.5. Phẩm chất đạo đức
3.1.6. Đánh giá của nông dân về chất lượng đội ngũ cán bộ cấp xã làm
công tác nông nghiệp
11
3.1.7. Đánh giá của cán bộ, công chức cấp huyện, xã về chất lượng
đội ngũ cán bộ cấp xã làm công tác nông nghiệp
3.1.8. Đánh giá chung về chất lượng đội ngũ cán bộ cấp xã làm công tác
nông nghiệp huyện Thiệu Hóa
3.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng của đội ngũ cán bộ cấp xã
làm công tác nông nghiệp huyện Thiệu Hóa
3.2.1. Giới
3.2.2. Độ tuổi, kinh nghiệm, sức khoẻ
3.2.3. Trình độ chuyên môn, kỹ năng nghiệp vụ
3.2.4. Tinh thần, thái độ làm việc
3.2.5. Điều kiện làm việc
3.2.6. Một số yếu tố khác
3.3. Các giải pháp chủ yếu nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cấp xã
làm công tác nông nghiệp huyện Thiệu Hóa
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
4.1. Kết luận
4.2. Kiến nghị
4.2.1. Đối với nhà nước
4.2.2 Đối với tỉnh Thanh Hóa
4.2.3 Đối với huyện Thiệu Hóa
4.2.4. Đối với cấp xã
4.2.5. Đối với đội ngũ cán bộ cấp xã làm công tác nông nghiệp
5. Tài liệu tham khảo
6. Phụ lục
12
Kế hoạch tiến độ thực hiện luận văn tốt nghiệp:
ST
T
Thời gian
Tên hoạt động
Bắt
Kết
đầu
thúc
Xây dựng đề cương
1
2
3
bảo vệ đề cương chi
lý số liệu.
Viết luận văn và
hoàn chỉnh luận văn
nộp cho phòng đào
Kết quả
thực hiện
dự kiến
Huyện
đề cương chi tiết và 01/201
tiết.
Thu thập số liệu, xử
Địa điểm
5
5/2015
4/2015
6/2015
7/2015 10/2015
tạo sau đại học.
Thiệu
Hóa, Thanh Hóa,
Được GVHD
Trường ĐH LN
thông qua
Việt Nam
Huyện
Thiệu
Hóa, Thanh Hóa
Huyện
Thiệu
Hóa, Thanh Hóa,
và
Trường ĐH
Đầy đủ
Được chấp
nhận thông
qua
LN Việt Nam
Thanh Hóa, ngày
tháng 4 năm 2015
Trưởng tiểu ban xét duyệt đề
cương LVTN
Giáo viên hướng dẫn
Học viên
PGS.TS R
PGS.TS R
R
13