CTG căn bản trong
thực hành sản khoa
Âu Nhựt Luân
Mở đầu
Các bạn đang đọc tài liệu e-learning về
monitoring sản khoa biên soạn cho người
sử dụng thực hành, phiên bản 2009. Đây
là một vấn đề khó trong thực hành sản
khoa, đòi hỏi người cán bộ y tế phải hiểu
rõ những vấn đề căn bản
Hướng dẫn thực hành ACOG 2009 là TLTK chính
Tác giả đã cố gắng thiết kế tài liệu hầu mang lại sự
giúp đỡ hiệu quả nhất cho các học viên khi tiếp cận
với phương tiện theo dõi lâm sàng sản khoa thiết yếu
này. Hy vọng các bạn sẽ tìm được sự hỗ trợ cần thiết
Trước khi bắt đầu…
Bạn cần trang bị cho mình những kiến thức sau
Hiệu ứng Doppler
Tuần hoàn bào thai
Suy thai trong chuyển dạ
Các qui ước dùng trong tài liệu
Đến mục lục chính
Đến trang đầu của một nội dung
Trở về trang đầu của một nội dung
A Thông tin thêm về một chi tiết
Trở lại bài giảng căn bản
Mục tiêu bài giảng
Xem đáp án câu hỏi tự lượng giá
Xem CTG minh hoạ
CTG
Mục tiêu học tập
1.
2.
3.
4.
5.
6.
Mô tả được cấu trúc của monitor sản khoa
Giải thích được nguyên tắc vận hành của monitor
sản khoa
Gắn monitor và thực hiện được monitoring sản khoa
Mô tả được một băng ghi CTG
Xếp loại được một băng ghi CTG theo ACOG 2009
Nêu được giá trị của thực hiện monitoring sản khoa
Index
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
Cấu tạo và vận hành của monitor sản khoa
Kỹ thuật thực hiện một băng ghi CTG
Đọc một băng ghi CTG
Hệ thống danh pháp ACOG 2009
Giá trị của monitoring sản khoa
Xếp loại được một băng ghi CTG theo ACOG 2009
Tự lượng giá sau học
Tài liệu tham khảo chính
Nguyên tắc vận hành
Hiệu ứng Doppler
Cấu tạo của monitor sản khoa
Nguyên tắc vận hành của monitor sản khoa
Hiệu ứng Doppler là gì ?
Nếu vận tốc di chuyển ≠ 0 thì tần số đo được F1 ≠ F2
Nguồn siêu âm
đứng yên
F2
F1
Vật được khảo
sát di chuyển
Nguồn tạo hồi âm
di chuyển
Hiệu ứng Doppler được sử dụng ra sao?
Nếu tần số đo được F1 ≠ F2 thì biết vận tốc ≠ 0
Nguồn siêu âm
đứng yên
F2
F1
Hồng cầu, van
tim di chuyển
Hồi âm từ hồng
cầu… di chuyển
Hiệu ứng Doppler trong sản khoa
Nếu tần số đo được F1 ≠ F2 thì biết vận tốc ≠ 0
Nguồn siêu âm
đứng yên
F2
F1
Hồng cầu, van
tim di chuyển
Hồi âm từ hồng
cầu… di chuyển
Cấu tạo của monitor sản khoa
1.
2.
3.
Thân máy
Đầu dò cơn co tử cung
Đầu dò tim thai
Thân máy
Là một phức bộ gồm
Bộ tiếp nhận tín hiệu non-digital / số hóa
CPU - Printer
Tiếp nhận tín hiệu từ đầu dò cơn co tử cung và đầu dò
tim thai
Số hóa các tín hiệu non-digital và xử lý các dữ liệu đã
được digital hóa
Dữ liệu về trị số tức thời của nhịp tim và áp lực được
biểu thị bằng các điểm ghi trên giấy nhiệt
Đầu dò cơn co tử cung
Trong cơn co, tử cung trở nên cứng, có thể cảm nhận
được qua thành bụng
Đầu dò cơn co được trang bị một bộ phận cảm biến
áp lực khi áp vào thành bụng
Mọi thay đổi tương đối áp lực trên màng của bộ phận
cảm biến được ghi và chuyển về cho thân máy
Đầu dò tim thai
Là bộ phận phát-thu sóng siêu âm tần số thấp
Một hay nhiều tinh thể phát
Một bộ cảm biến thu nhận hồi âm
1% thời lượng để phát sóng
99% thời lượng để thu hồi âm
Chuyển tín hiệu hồi âm thu được về thân máy
Không phải là một microphone
Nguyên tắc vận hành của monitor sản khoa
Khi lá van tim hoặc dòng hồng cầu di chuyển, tần số
hồi âm từ chúng sẽ thay đổi
Mỗi chu chuyển tim sẽ gây ra một chu kỳ thay đổi
tần số hồi âm
Số chu kỳ thay đổi tần số hồi âm / phút tương ứng với
nhịp tim thai / phút
Khoảng cách giữa 2 chu chuyển tim được dùng để
tính giá trị tức thời của trị số tim thai
Mỗi giá trị tức thời được biểu hiện bằng một điểm
trên băng ghi
CTG
Kỹ thuật thực hiện băng ghi CTG
Hình thức ghi CTG
Đặt các đầu dò khi thực hiện CTG ghi ngoài
Kiểm tra các điều kiện trước khi ghi CTG
Kết thúc băng ghi CTG
Hình thức ghi CTG ngoài
Đặt các đầu dò trên
thành bụng
Dễ thực hiện
Không sang chấn
Phổ biến hơn phương
pháp ghi CTG trong
Đặt các đầu dò
Thai phụ
Nằm ở thế Fowler
Nghiêng trái nhẹ
Đầu dò cơn co
Ngang rốn
Không siết chặt
Đầu dò tim thai
Cố định tốt
Vùng ngực thai, ở đoạn dưới TC
Phải dùng gel
Kiểm tra các điều kiện trước ghi CTG
Kiểm tra xem thời gian được cập nhật không ?
Định tốc độ băng ghi (mặc định 1cm/ph)
Luôn bắt đầu bằng 1 đoạn trắng
Ghi ID của sản phụ ở đầu băng ghi
CTG
CTG
CTG
CTG
Một khoảng trắng cuối băng ghi
Đảm bảo tính pháp lý của băng ghi
Nghĩa là băng ghi không bị xé ngang
Đọc băng ghi CTG
2 thành phần của băng ghi CTG
Trình tự đọc băng ghi CTG
2 thành phần của băng ghi CTG
Máy ghi đồng thời tim thai và cơn co tử cung nên
biểu đồ có 2 phần
Phần ghi cơn co tử cung ở dưới
Phần ghi tim thai ở trên
Tốc độ ghi của máy là 1, 2 hoặc 3 cm/ph
CTG
Đọc băng ghi CTG
Đặc tính cơn co tử cung
Trị số tim thai căn bản
Dao động nội tại
Nhịp tăng có hay không?
Nhịp giảm có hay không?
Đặc tính cơn co tử cung
Tần số
Tương quan co-nghỉ
Trương lực căn bản, Cường độ, Biên độ
Cơn co tử cung: tần số
Tính bằng số cơn co trong thời gian 10 phút
Tần số cơn co được tính trong một khoảng thời gian
khảo sát là 30 phút
n = 10 : 1/k ( t1+ t2+ t3 + … + tk )
Tần số cơn co gọi là
Bình thường nếu có 5 cơn co trong 10 phút
Nhanh (Tachysystole) nếu có > 5 cơn co trong 10
phút
Các thuật ngữ khác về cơn co hiện nay không còn
được dùng nữa
CTG