BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

----------

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

NGHIÊN CỨU MỘT SỐ YẾU TỐ CÔNG NGHỆ
DÁN MẶT VÁN DĂM BẰNG VÁN LẠNG

Họ và tên sinh viên: NGUYỄN VĂN TIẾN
Ngành: CHẾ BIẾN LÂM SẢN
Niên khóa: 2004 - 2008

Tháng 06/2008


NGHIÊN CỨU MỘT SỐ YẾU TỐ CÔNG NGHỆ
DÁN MẶT VÁN DĂM BẰNG VÁN LẠNG
----------

Tác giả

NGUYỄN VĂN TIẾN

Khóa luận được đệ trình đề để đáp ứng yêu cầu cấp bằng Kỹ sư
ngành Chế Biến Lâm Sản

Giáo viên hướng dẫn
Tiến sĩ: HOÀNG THỊ THANH HƯƠNG

Tháng 06 năm 2008
i


LỜI CẢM ƠN
Để có được ngày hôm nay tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến:
- Cha Mẹ đã sinh thành và nuôi dưỡng dạy bảo tôi nên người
- Ban giám hiệu cùng toàn thể quý thầy cô trường đại học Nông Lâm thành phố
Hồ Chí Minh đã tận tình truyền đạt cho tôi những kiến thức quí báu trong thời gian tôi
học tập tại trường.
- Quí thầy cô khoa Lâm Nghiệp đặc biệt là quí thầy cô bộ môn Chế Biến Lâm
Sản
- Cô tiến sĩ Hoàng Thị Thanh Hương giảng viên khoa Lâm Nghiệp trường đại
học Nông Lâm thành phố Hồ Chí Minh, người đã trực tiếp hướng dẫn tôi thực hiện đề
tài này.
- Cô Nguyễn Thị Tường Vy đã tạo điều kiện, giúp đỡ tôi trong quá trình thực
tập tại phòng thí nghiệm khoa Lâm Nghiệp
- Ban giám đốc cùng toàn thể anh chị em công nhân xưởng chế biến gỗ Trường
Tiền đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình gia công mẫu ván thí nghiệm.
- Ban giám đốc cùng toàn thể anh chị em công nhân xưởng 1 nhà máy chế biến
gỗ Satimex đã giúp đỡ tôi trong quá trình tìm hiểu qui trình dán mặt ván dăm tại nhà
máy.
- Tập thể lớp DH04CB trường Đại Học Nông Lâm Tp. Hồ Chí Minh đã động
viên và giúp đỡ tôi hoàn thành tốt khóa luận tốt nghiệp cuối khóa này.
Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 20 tháng 06 năm 2008
Sinh viên thực hiện
Nguyễn Văn Tiến
ii



NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN
---..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
iii



NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN PHẢN BIỆN
---..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................

..........................................................................................................................................
iv


TÓM TẮT
Đề tài: “Nghiên cứu một số yếu tố công nghệ dán mặt ván dăm bằng ván lạng”
Thời gian thực hiện: 15/03/2008 đến 30/06/2008.
Địa điểm: Phòng thí nghiệm bộ môn Chế Biến Lâm Sản – khoa Lâm Nghiệp – trường
Đại học Nông Lâm thành phố Hồ Chí Minh.
Công nghệ sản xuất ván dăm ra đời có thể tận dụng tất cả các phế liệu cành
ngọn, bìa bắp, đầu mẩu…vì nguyên liệu của ván dăm không quá khắt khe. Tuy nhiên
hiện nay ván dăm chưa được sử dụng nhiều trong sản xuất hàng mộc xuất khẩu, có rất
nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này như: Lượng dư của Ureformaldehyd còn
cao, độ trương nở lớn, trộn keo chưa đều làm vón cục gây hao mòn máy móc thiết
bị…Một nguyên nhân khác làm cho ván dăm chưa được sử dụng nhiều vì nó khó trang
sức bề mặt hơn ván MDF. Chính vì vậy việc nghiên cứu tìm hiểu nguyên vật liệu và
công nghệ trang sức bề mặt ván dăm là thật sự cần thiết.
 Mục đích nghiên cứu: Nghiên cứu, tìm hiểu nguyên vật liệu, đề xuất qui trình công
nghệ dán mặt ván dăm bằng ván lạng tự nhiên, tìm biện pháp ngăn ngừa khuyết tật xảy
ra trong quá trình dán mặt ván dăm nhằm nâng cao giá trị kinh tế, giá trị thẩm mỹ và
tính chất cơ lý của ván dăm.
 Nội dung nghiên cứu: Nghiên cứu, tìm hiểu các yếu tố công nghệ ảnh hưởng đến
chất lượng ván dăm dán mặt ván lạng như: Nhiệt độ ép, áp suất ép, lượng keo
tráng…Từ đó đề suất qui trình công nghệ dán mặt ván dăm bằng ván lạng tự nhiên.
 Phương pháp nghiên cứu: Sử dụng phương pháp qui hoạch thực nghiệm và xử lý số
liệu bằng phần mềm Excel.
 Kết quả nghiên cứu: Xác định được các thông số công nghệ hợp lý như sau:
 Ứng suất uốn tĩnh của ván nghiên cứu là: YUSUT = 306,1 (KG/cm2)
 Độ bền kéo vuông góc với bề mặt ván là: YDBKVG = 5,416 (KG/cm2)
 Tỷ lệ thấm keo là: YTLTK = 4,02 (%)

Khi
 Lượng keo tráng L = 116,37 (g/cm2)
 Nhiệt độ ép là N = 121,25 (oc)
 Áp suất ép là A = 10,12 (KG/cm2)
v


MỤC LỤC
Trang
Trang tựa..........................................................................................................................i
Lời cảm ơn..................................................................................................................... ii
Nhận xét của giáo viên hướng dẫn ............................................................................... iii
Nhận xét của giáo viên phản biện..................................................................................iv
Tóm tắt............................................................................................................................v
Mục lục ..........................................................................................................................vi
Danh sách các chữ viết tắt ..............................................................................................x
Danh sách các hình ảnh ............................................................................................... xii
Danh sách các bảng .................................................................................................... xiii
CHƯƠNG 1: MỞ ĐẦU ................................................................................................1
1.1. Tính cấp thiết của đề tài...........................................................................................1
1.2. Mục tiêu nghiên cứu ................................................................................................1
1.3. Nội dung và phương pháp nghiên cứu ....................................................................2
1.3.1. Nội dung nghiên cứu .................................................................................2
1.3.2. Phương pháp nghiên cứu...........................................................................2
1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ...........................................................................2
1.4.1. Đối tượng nghiên cứu................................................................................2
1.4.2. Phạm vi nghiên cứu ...................................................................................3
1.5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài.................................................................3
CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN........................................................................................4
2.1. Khái niệm và phạm vi sử dụng................................................................................4

2.2. Khái quát về công nghệ dán phủ mặt ván dăm........................................................4
2.2.1. Tình hình phát triển các HTTS bề mặt ván dăm trên thế giới...................6
2.2.2. Tình hình phát triển trang sức bề mặt ván dăm ở Việt Nam .....................8
2.2.3. Dự báo nhu cầu sử dụng ván dăm dán ván lạng trong những năm tới......9
2.3. Mục đích – ý nghĩa của việc trang sức bề mặt ván nhân tạo.................................10
2.4. Một số hình thức trang sức bề mặt ván dăm .........................................................10
2.5. Giới thiệu về nguyên liệu ......................................................................................11
vi


2.5.1. Ván dăm...................................................................................................11
2.5.2. Ván lạng...................................................................................................12
2.5.3. Chất kết dính ...........................................................................................12
2.5.4. Chất đóng rắn ..........................................................................................13
2.6. Một số yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng ván dăm dán mặt bằng ván lạng ..........14
2.6.1. Độ ẩm của nguyên liệu ........................................................................14
2.6.2. Độ nhẵn bề mặt ván nền ......................................................................14
2.6.3. Lượng keo tráng ..................................................................................15
2.6.4. Độ nhớt dung dịch keo.........................................................................16
2.6.5. Tốc độ đóng rắn của dung dịch keo .....................................................17
2.6.6. Áp suất ép............................................................................................17
2.6.7. Nhiệt độ ép ..........................................................................................18
2.6.8. Sấy ván nền trước khi dán ...................................................................19
2.6.9. Chất độn ..............................................................................................19
2.6.10. Loại gỗ làm vật liệu dán ....................................................................19
2.6.11. Chiều dày của ván lạng......................................................................19
CHƯƠNG 3: NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .........................20
3.1. Nội dung nghiên cứu .............................................................................................20
3.2. Giới hạn các thông số thí nghiệm..........................................................................21
3.3. Phương pháp nghiên cứu .......................................................................................22

3.3.1. Phương pháp cổ điển ...............................................................................22
3.3.2. Phương pháp quy hoạch thực nghiệm (QHTN) ......................................22
3.4. Xác định các tính chất cơ lý của ván .....................................................................24
3.4.1. Xác định ứng suất uốn tĩnh của ván ........................................................24
3.4.2. Xác định độ bền kéo vuông góc với bề mặt ván .....................................25
3.4.3. Phương pháp xác định tỷ lệ thấm keo trên bề mặt ..................................27
3.5. Thiết bị thí nghiệm ................................................................................................28
CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ - THẢO LUẬN.................................................................29
4.1. Kết quả thử tính chất ván dăm sau khi dán mặt ván lạng......................................29
4.1.1. Về ngoại quan..........................................................................................29
4.1.2. Kết quả thử tính chất cơ lý của ván dăm sau khi dán ván lạng ...............29
vii


4.2. Xây dựng phương trình tương quan ......................................................................30
4.2.1. Phương trình tương quan dạng mã hóa ...................................................30
4.2.2. Kiểm tra các hệ số hồi quy và tương thích của mô hình .........................31
4.2.3. Chuyển mô hình về dạng thực.................................................................33
4.3. Xác định các thông số tối ưu .................................................................................34
4.4. Nhận xét đánh giá ..................................................................................................35
4.5. Đề xuất qui trình công nghệ sản xuất ván dăm phủ mặt bằng ván lạng...............36
4.6. Thuyết minh quy trình ...........................................................................................36
4.6.1. Công đoạn chuẩn bị nguyên liệu ............................................................ 36
4.6.2. Xử lý bề mặt ván nền...............................................................................37
4.6.2.1. Cường độ lớp mặt ván nền .....................................................39
4.6.2.2. Độ ẩm.....................................................................................39
4.6.2.3. Sai số chiều dày .....................................................................40
4.6.3. Một số hình thức sắp xếp ván lạng..........................................................40
4.3. Công nghệ dán phủ mặt bằng ván lạng tự nhiên ...................................................41
4.3.1. Tráng keo và tổ hợp xếp phôi ..............................................................42

4.3.2. Ép nhiệt ...................................................................................................42
4.3.3. Xử lý ván .............................................................................................44
4.4. Thiết lập công thức sản xuất ván dăm dán mặt bằng ván lạng..............................45
4.4.1. Tính toán nguyên vật liệu, keo dán .........................................................45
4.4.2. Tính toán lực ép trong thí nghiệm ...........................................................46
4.6. Một số khuyết tật khi dán mặt ván dăm bằng ván lạng, nguyên nhân
phát sinh và biện pháp phòng ngừa ..........................................................................47
CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN – KIẾN NGHỊ ............................................................50
5.1. Kết luận..................................................................................................................50
5.2. Kiến nghị ...............................................................................................................51
TÀI LIỆU THAM KHẢO..........................................................................................52
PHỤ LỤC

viii


DANH SÁCH CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Từ ngữ viết tắt

Ý nghĩa

MDF

Medium Density Fiberboar: Ván sợi

PB

Particleboard: Ván dăm

TCN


Tiêu chuẩn ngành

NCKH

Nghiên cứu khoa học

TSBM

Trang sức bề mặt

QHTN

Qui hoạch thực nghiệm

YTCN

Yếu tố công nghệ

HTTSBM

Hình thức trang sức bề mặt

TLTK

Tỷ lệ thấm keo

KQTN

Kết quả thí nghiệm


TSĐV

Thông số đầu vào

KQNC

Kết quả nghiên cứu

ƯSUTTB

Ứng suất uốn tĩnh trung bình

ĐBKVGTB

Độ bền kéo vuông góc trung bình

TLTKBMTB

Tỷ lệ thấm keo trên bề măt trung bình

Cs–Tr–Cs

Cao su – tràm – cao su

PT

Phương trình

Sv


Diện tích ván

X1

Áp suất ép

X2

Nhiệt độ ép

X3

Lượng keo tráng

Y1

Độ bền kéo vuông góc

Y2

Độ bền uốn tĩnh

Y3

Lượng keo thấm bề mặt

P

Áp lực ép


Pu

Lực tác dụng lên mẫu thử ứng suất uốn tĩnh

L

Khoảng cách giữa hai gối đỡ
ix


b

Chiều rộng mẫu ván kiểm tra

t

Chiều dày mẫu ván kiểm tra

Sv

Diện tích ván

σk

Độ bền kéo vuông góc với bề mặt ván

Pk

Lực phá hủy mẫu.


ad

Chiều rộng phần dán

bd

Chiều dài phần dán

∑ TTk

Tổng diện tích bị thấm keo

∑ DTrk

Tổng diện tích tráng keo

W%

Độ ẩm ván dăm

Rmax

Độ nhấp nhô bề mặt lớn nhất

UF

Ure formaldehyde

Svd


Diện tích ván dăm

Svl

Diện tích ván lạng

TN

Thí nghiệm

Pđh

Áp lực trên đồng hồ

Pv

Áp lực tác dụng lên tấm ván

x


DANH SÁCH CÁC HÌNH ẢNH
Hình

Trang

Hình 2.1: Khuyết tật lượn sóng không đều bề mặt ván dăm sau khi dán mặt.............15
Hình 2.2: Quan hệ giữa TLTK lớp mặt với áp suất ép và độ nhớt dung dịch keo ......16
Hình 2.3: Ảnh hưởng của áp lực ép và tỷ lệ thấm keo bề mặt ván .............................18

Hình 2.4: Biểu đồ dán mặt ván dăm bằng ván lạng thí nghiệm ..................................18
Hình 3.1:Biểu đồ thí nghiệm dán mặt ván dăm bằng ván lạng....................................21
Hình 3.2: Mô hình mô tả quá trình nghiên cứu ...........................................................24
Hình 3.3: Sơ đồ kiểm tra độ bền uốn tĩnh....................................................................25
Hình 3.4: Mẫu thử độ bền kéo vuông góc với bề mặt ván. .........................................26
Hình 3.5: Mô hình xác định độ bền kéo vuông góc với bề mặt ván ...........................27
Hình 3.6: Phương pháp xác định tỷ lệ thấm keo trên bề mặt ván ...............................28
Hình 4.1: Biểu đồ thể hiện tính tương thích của phương trình ...................................31
Hình 4.2: Biểu đồ thể hiện tính tương thích của phương trình ...................................32
Hình 4.3: Biểu đồ thể hiện tính tương thích của phương trình ...................................33
Hình 4.4: Sơ đồ công nghệ sản xuất ván dăm phủ mặt bằng ván lạng........................36
Hình 4.5: Quan hệ giữa lượng keo dùng lớp mặt và độ nhẵn của mặt ván. ................38
Hình 4.6: Một số hình thức sắp xếp ván lạng..............................................................42
Hình 4.7: Cách lấy mẫu ván thí nghiệm ......................................................................46

xi


DANH SÁCH CÁC BẢNG
Bảng

Trang

Bảng 1.1: Các thông số công nghệ của ván dăm 3 lớp phối trộn gỗ Cs – Tr – Cs ........3
Bảng 2.1: Số lượng và công suất các nhà máy ván nhân tạo trên thế giới ....................7
Bảng 2.2: Dự báo tiêu thụ ván dăm giai đoạn 2005-2020 ở Việt Nam .........................9
Bảng 2.3: Các thông số kỹ thuật của máy chà nhám tinh ........................................12
Bảng 2.4: Quan hệ giữa tỷ lệ thấm keo và chiều dày ván lạng ................................19
Bảng 3.1: Mức, khoảng biến thiên các yếu tố công nghệ dán ván dăm ......................24
Bảng 4.1: Ma trận thí nghiệm và KQNC dán mặt ván dăm bằng ván lạng.................29

Bảng 4.2: Kết quả tính toán tối ưu của 1 hàm mục tiêu ..............................................34
Bảng 4.3: Kết quả tính toán tối ưu hàm đa mục tiêu ...................................................35
Bảng 4.4: Điều kiện công nghệ dán mặt ván dăm bằng ván lạng................................45
Bảng 4.5: Kết quả chất lượng ván thí nghiệm .............................................................45
Bảng 4.6: Tính toán lượng keo tráng cho 1 lô ván thí nghiệm ....................................46
Bảng 4.7: Tính toán áp lực ép của ván dăm dán mặt ván lạng ....................................47
Bảng 4.7: Khuyết tật dán – nguyên nhân phát sinh và biện pháp phòng ngừa............47

xii


Chương 1
MỞ ĐẦU
1.1. Tính cấp thiết của đề tài
Ngày nay cùng với sự phát triển của đời sống xã hội, nhu cầu làm đẹp cho các
sản phẩm đồ mộc ngày càng được chú trọng. Công nghệ trang sức bề mặt ra đời đã đáp
ứng phần nào nhu cầu đó.
Công nghệ sản xuất ván nhân tạo ra đời có khả năng tận dụng các loại phế liệu
để làm ra những sản phẩm mới đa dạng, phong phú hơn. Trong các loại ván nhân tạo
như ván dán, ván ghép thanh, ván dăm, ván sợi thì ván dăm có khả năng tận dụng phế
liệu nhiều hơn cả. Công nghệ sản xuất ván dăm PB (Particleboard) có thể tận dụng tất
cả các phế liệu cành ngọn, bìa bắp, đầu mẩu…vì nguyên liệu của ván dăm không quá
khắt khe. Hàng năm ngành công nghiệp chế biến gỗ của nước ta phải nhập khẩu hàng
trăm nghìn m3 ván dăm (126401 m3 năm 2005) để sản xuất hàng mộc, đa phần lượng
ván dăm này được sử dụng ở các chi tiết khuất, ít chịu lực để giảm giá thành sản phẩm.
Tuy nhiên hiện nay ván dăm chưa được ưa chuộng và sử dụng nhiều trong sản xuất
hàng mộc, có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này như: Độ trương nở theo
chiều dày cao, lượng dư của Ureformaldehyd vượt mức cho phép, chất lượng của ván
chưa cao, khâu trộn keo chưa đều làm vón cục gây hao mòn máy móc thiết bị…Một
nguyên nhân khác làm cho ván dăm chưa được sử dụng nhiều vì nó khó trang sức bề

mặt hơn ván MDF (Medium Density Fiberboar). Chính vì vậy việc nghiên cứu tìm ra
vật liệu và công nghệ trang sức bề mặt ván dăm là rất cần thiết.
1.2. Mục tiêu nghiên cứu
Nghiên cứu công nghệ dán mặt ván dăm bằng một loại vật liệu phù hợp sẽ giúp
tăng độ bền, tính thẩm mỹ, giá trị kinh tế của ván lên rất nhiều. Đồng thời khi sử dụng
vật liệu phủ mặt ván dăm có thể lựa chọn màu sắc, vân thớ tự nhiên đem lại cho sản

1


phẩm những nét đẹp không thua kém gỗ tự nhiên, tạo cảm giác thân thiện, tự nhiên đối
với người sử dụng.
Do đó, mục tiêu của đề tài đặt ra là nghiên cứu các thông số công nghệ hợp lý
để dán mặt ván dăm bằng ván lạng gỗ Sồi đỏ (Red Oak), vật liệu trang sức bề mặt ván
dăm, từ đó đề xuất qui trình công nghệ dán mặt ván dăm bằng ván lạng.
1.3. Nội dung và phương pháp nghiên cứu
1.3.1. Nội dung nghiên cứu
 Tìm hiểu nguyên vật liệu trang sức bề mặt ván dăm (ván nền, các đặc tính, yêu
cầu của ván nền, loại keo, độ nhớt của dung dịch keo, ván lạng, chiều dày ván
lạng…)
 Nghiên cứu các yếu tố công nghệ ảnh hưởng đến chất lượng bề mặt ván dăm
dán mặt như: Nhiệt độ ép (oC), áp suất ép (KG/cm2), lượng keo tráng (g/cm2).
 Đề xuất qui trình công nghệ dán mặt ván dăm bằng ván lạng.
1.3.2. Phương pháp nghiên cứu
Đề tài sử dụng phương pháp khảo sát thực tế, qui hoạch thực nghiệm, thử các
chỉ tiêu của ván dăm phủ mặt theo tiêu chuẩn ngành, chỉ tiêu của Việt Nam.
Phương pháp tiếp cận: Khảo sát nguyên liệu, thiết bị, công nghệ trang sức bề
mặt ván, khảo sát các kết quả nghiên cứu trong và ngoài nước.
Sử dụng các phần mềm Excel, các công thức tính, tiêu chuẩn thử độ bám dính
của ván lạng dán lên ván dăm.

1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
1.4.1. Đối tượng nghiên cứu
 Ván dăm từ phế liệu đầu mẩu, bìa bắp gỗ cao su và gỗ tràm bông vàng được sản
xuất tại phòng thí nghiệm khoa Lâm Nghiệp có được các tính năng tương đương với
ván dăm loại 1 trên thị trường về các chỉ tiêu như: độ bền uốn tĩnh, tỷ lệ trương nở
theo chiều dày, độ ẩm ván, khối lượng thể tích. Ván dăm có độ ẩm 6% – 10% dùng để
dán mặt bằng ván lạng gỗ tự nhiên cần phải đạt được độ nhẵn bề mặt từ cấp 8 và
Rmax tương đương là 60 (mm) vì vậy sau khi cắt mẫu chúng tôi tiến hành chà nhám
tinh tại xưởng chế biến gỗ Trường Tiền để đạt được độ nhẵn phù hợp với yêu cầu dán
mặt ván lạng.

2


Bảng 1.1: Các thông số công nghệ của ván dăm 3 lớp phối trộn gỗ Cs – Tr - Cs
Hạng mục

Đơn vị

Chiều dày ván
18 (mm)

KG/cm2

170 – 180

Độ trương nở chiều dày sau 2 giờ ngâm nước

%


9 – 11

Độ ẩm ván

%

6 – 10

g/cm3

0,65 ± 0,02

Độ bền uốn tĩnh

Khối lượng thể tích

(Kết quả đề tài NCKH – Nghiên cứu công nghệ sản xuất ván dăm từ phế liệu đầu mẫu,
bìa bắp gỗ cao su và gỗ tràm bông vàng đã được TTKTTCĐLCL 3 kiểm định).
 Ván lạng gỗ Sồi đỏ (Red Oak) được nhà máy Satimex nhập về có nguồn gốc từ
Châu Âu có chiều dày 0,6 (mm).
 Keo Ure formaldehyd (UF): Loại keo sử dụng là keo UF có độ nhớt 95 giây đo
bằng cốc BZ4 có độ bền dán dính và tính kháng nước tương đối cao.
1.4.2. Phạm vi nghiên cứu
Ván nhân tạo có nhiều loại hình thức trang sức bề mặt ván đa dạng và phong
phú, nhưng trên thực tế hiện nay đa số người sử dụng đều ưa thích vẻ đẹp tự nhiên như
màu sắc, vân thớ của gỗ. Vì vậy trong điều kiện thời gian có hạn đề tài chỉ nghiên cứu
công nghệ dán mặt ván dăm bằng ván lạng gỗ Sồi đỏ có chiều dày 0,6 (mm).
1.5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
Đề tài “Nghiên cứu một số yếu tố công nghệ dán mặt ván dăm bằng ván
lạng” thành công góp phần nâng cao giá trị thẩm mỹ, giá trị sử dụng và có thể áp dụng

vào sản xuất thực tế. Mặt khác việc dán mặt ván dăm bằng ván lạng mang lại nét đẹp
gần giống với gỗ tự nhiên tạo cho người sử dụng cảm giác thân thiện, ấm cúng. Hiện
nay ván dăm được sử dụng trong sản xuất khá nhiều nhưng chủ yếu là ở các chi tiết
khuất, sản phẩm ít chịu lực để tận dụng và tiết kiệm gỗ, hạ giá thành sản phẩm. Sản
phẩm của đề tài sẽ được ứng dụng một cách rộng rãi và phổ biến, đa dạng ngay cả
những chi tiết trên bề mặt của sản phẩm chứ không chỉ ở những chi tiết khuất ít chịu
lực như như hiện nay.

3


Chương 2
TỔNG QUAN
2.1. Khái niệm và phạm vi sử dụng
Ván dăm là một loại vật liệu được tạo thành bằng cách dùng dăm gỗ hoặc thực
vật không phải gỗ đã trộn keo hoặc không trộn keo, trải thảm và ép lại.
Ván dăm có bề mặt tương đối rộng lớn, các loại chiều dày khác nhau, đồng thời
có tính tương đối ổn định về kích thước và cường độ cơ học nhất định, đặc biệt là ván
dăm có dán phủ mặt bằng các loại vật liệu như: ván lạng tổng hợp, mêlamin, ván lạng
tự nhiên thì tính chất cơ lý, và tính thẩm mỹ hơn hẳn với ván dăm rất nhiều. Vì vậy mà
ván dăm đã và đang được sử với nhiều mục đích khác nhau như làm đồ mộc nội thất,
trần nhà, vách ngăn,…
Phạm vi sử dụng ván dăm ngày càng được mở rộng, các lĩnh vực sử dụng ván
dăm đặt ra yêu cầu ngày càng nhiều, càng cao đối với sản phẩm làm từ loại ván này
như: Ván dăm dùng trong sản xuất trang trí nội thất được dán phủ mặt bằng các loại
vật liệu như Melamin, formica, ván lạng tổng hợp, ván lạng tự nhiên… Trong điều
kiện biến động về độ ẩm, nhiệt độ vẫn không bị biến dạng, cong vênh; có vân thớ hoặc
hoa văn mĩ quan và tạo được cảm giác gần gũi quen thuộc, đem lại sự thoải mái, ấm áp
cho người sử dụng. Trong các hình thức dán phủ mặt ván dăm bằng các loại vật liệu
thì chỉ có hình thức dán phủ mặt ván dăm bằng ván lạng tự nhiên là đáp ứng được hầu

hết các yêu cầu về độ bền, tính chất cơ lý cũng như vẻ đẹp tự nhiên giống với gỗ hơn
hẳn các hình thức khác.
2.2. Khái quát về công nghệ dán phủ mặt ván dăm
Hiện nay gỗ tự nhiên không còn đủ để đáp ứng nhu cầu của sản xuất, nhu cầu
sử dụng và xây dựng của đất nước. Sử dụng ván dăm vào sản xuất hợp lý, lợi dụng
triệt để nguồn gỗ rừng trồng hiện có và phát triển trồng rừng là một trong những
hướng quan trọng để giải quyết vấn đề thiếu hụt về nguyên liệu gỗ trong sản xuất hiện
4


nay và đặt nền tảng quan trọng, vững chắc để phát triển ngành công nghiệp chế biến
gỗ một cách bền vững và lâu dài. Phát triển sản xuất ván nhân tạo nói chung và ván
dăm nói riêng là nội dung quan trọng trong định hướng phát triển của ngành công
nghiệp chế biến gỗ.
Công nghệ sản xuất ván dăm hiện nay chủ yếu sử dụng nguyên liệu gỗ hoặc
không phải gỗ qua các công đoạn: băm dăm, sấy, sàng phân loại dăm, trộn keo, trải
thảm, ép nhiệt, ủ ván. Có 2 phương pháp sản xuất chủ yếu là phương pháp ép đẩy và
phương pháp ép bằng.
Cùng với việc đẩy mạnh sản xuất ván dăm, người ta cũng không ngừng đưa ra
những yêu cầu mới đối với tính chất của ván. Để mở rộng phạm vi sử dụng của ván
dăm và có thể thay thế gỗ tự nhiên cần phải quan tâm đến công nghệ dán, phủ mặt ván
dăm để nâng cao tính thẩm mỹ cho ván.
Trang sức bề mặt gỗ là một kỹ thuật được con người biết đến và áp dụng từ
hàng nghìn năm nay, không chỉ bảo vệ bề mặt gỗ mà còn là phương thức làm đẹp cho
các công trình và sản phẩm đồ gỗ, trải qua nhiều thế kỷ người ta nhận thấy rằng sự hư
hỏng và phá hoại đồ gỗ do rất nhiều nguyên nhân. Trong đó đáng chú ý nhất là nguyên
nhân do môi trường tự nhiên (nóng, lạnh, không khí, nước, vi sinh vật phá hoại…).
Chính vì vậy việc phủ lên bề mặt gỗ nói chung một số chất liệu thích hợp để làm tăng
độ bền của sản phẩm gỗ là một yêu cầu cần thiết và quan trọng, đồng thời khi sử dụng
vật liệu phủ bề mặt có thể lựa chọn màu sắc, vân thớ giúp nâng cao giá trị thẩm mỹ

của sản phẩm lên rất nhiều.
Công nghệ trang sức bề mặt ván nhân tạo nói chung và ván dăm nói riêng mới
chỉ được nghiên cứu và đưa vào sử dụng trong những năm 90 trở lại đây. Có rất nhiều
nguyên nhân dẫn đến tình trạng này như: Trước đây nguồn tài nguyên rừng còn nhiều,
có nhiều loại gỗ tốt, màu sắc, vân thớ đẹp, độ bền cao…nên phần lớn người sử dụng
và các nhà sản xuất chưa quan tâm nhiều đến việc sử dụng ván dăm. Sau khi ván dăm
ra đời, ở các nước như Trung Quốc, Nhật Bản, Malaysia… đã nghiên cứu và sản xuất
ván dăm với các hình thức phủ mặt khác nhau như: dán ván lạng tự nhiên, ván lạng
tổng hợp, formeca,... đạt được một số tính chất cơ lý, và tính thẩm mỹ tương đối cao.

5


2.2.1. Tình hình phát triển các hình thức trang sức bề mặt ván dăm trên thế giới
Phương pháp dán ván lạng lên bề mặt gỗ hiện nay đang được sử dụng có lịch sử
rất lâu đời, như phương pháp trang sức bề mặt dán ván mỏng lền bề mặt đồ mộc được
bắt nguồn từ thời cổ Ai Cập. Từ những đồ mộc gia đình, rương hòm, quan tài… khai
quật trong những di chỉ cổ đại Ai Cập phát hiện thấy có ván mỏng, ngà voi, đá quý
được trang sức trên bề mặt sản phẩm, các di vật vô cùng quý giá này hiện được trưng
bày tại viện bảo tàng Cai rô. Ngoài ra, mặt trên bàn thờ tế thần của người cổ đại Hy
Lạp cũng được trang sức bằng ván mỏng. Đồ mộc dán mặt bằng ván mỏng đã được sử
dụng rất thịnh hành từ hơn 2 nghìn năm trước ở đế quốc La Mã. Kiểu kiến trúc Gôtic
một thời được thịnh hành ở Châu Âu từ khoảng thế kỷ XIII đến thế kỷ XV cũng đã
dùng phương pháp trang sức ván mỏng để xây dựng nên chúng. Bắt đầu từ thời kỳ văn
nghệ Phục Hưng, thế kỷ XIV, kỹ thuật dán mặt đồ mộc bằng ván mỏng đã được phát
triển đến cao độ. Từ những đồ mộc cung đình hào hoa của Pháp còn lưu lại đến nay có
thể cho ta biết được kỹ thuật đồ mộc tinh xảo của thời kỳ đó. Thế kỷ XVII vương triều
nước Anh đã nhập khẩu Satin wood từ Ấn Độ, rất được ưa chuộng, mặt tường, cánh
cửa và đồ mộc đều dùng Satin wood để trang sức dán mặt, do đó mà lịch sử gọi nó là
vương triều Satin wood. Công nghệ trang sức truyền thống này được lưu truyền từ thời

cổ đại chính là khởi nguồn của kỹ thuật trang sức bề mặt ván nhân tạo ngày nay của
Âu Mỹ.
Trong ngành chế biến gỗ, công nghiệp sản xuất ván nhân tạo chỉ mới xuất hiện
hơn 1 thế kỷ nay. Việc sản xuất ván gỗ dán bắt đầu từ nửa cuối thế kỷ 19 ở Đức, Nga
và đầu thế kỷ 20 ở Hoa Kỳ, sản xuất ván sợi bắt đầu ở Hoa Kỳ năm 1929, sản xuất ván
dăm bắt đầu ở Đức năm 1941, sản xuất OSB (ván dăm định hướng) bắt đầu ở Mỹ năm
1954, rồi sau đó ở Canada và các nước khác.
Ván dăm được phát triển sản xuất rộng rãi ở tất cả các Châu lục, mạnh nhất là
Châu Âu, rồi đến Châu Á, Bắc Mỹ. Năm 2001 toàn thế giới có 733 nhà máy, tổng
cộng suất 81.972.000 m3, năm 2005 có 719 nhà máy tổng cộng suất 85.844.000 m3
tăng 4,7%. (bảng 2.1)

6


Bảng 2.1: Số lượng và công suất các nhà máy ván nhân tạo trên thế giới
Năm 2001
STT Loại nhà máy ván
nhân tạo

Năm 2005

Công
Số lượng

Số

suất
3


1.000 m
1

Nhà máy ván
dăm

lượng

Tăng

Công

trưởng (%)

suất
3

2005/2001

1.000 m

733

81.972

719

85,844

4,7%


2

Nhà máy MDF

275

30,561

424

46,141

50,7%

3

Nhà máy OSB

66

22.389

81

31,406

40,7%

1,074


134,922

1,224

163,361

Tổng cộng

Từ bảng 2.1 ta có thể thấy rằng số lượng và công suất của các nhà máy ván dăm
là rất lớn gần gấp 2 lần số lượng và công suất của các nhà máy ván MDF và OSB cộng
lại (năm 2001) và lớn hơn tổng công suất của nhà máy ván MDF và OSB (năm 2005).
Tuy nhiên trong tổng công suất 85844 m3(năm 2005) thì lượng ván dăm dán mặt là
không nhiều, nó chỉ chiếm từ 5,5 – 7,9% tổng lượng ván dăm sản xuất.[24]
Ở Châu Á Trung Quốc là nước có kim ngạch xuất khẩu sản phẩm gỗ lớn nhất
thế giới, ngay từ giữa thế kỷ XX những mặt hàng đồ mộc đã được tiến hành phương
pháp dán mặt bằng ván mỏng. Đầu những năm 60 người ta đã tiến hành nghiên cứu,
sản xuất ván trang sức Melamin - Formaldehyde, vào những năm 70 đã bắt đầu nghiên
cứu sử dụng phương pháp áp suất thấp để dán mặt ván dăm và ván sợi bằng giấy tẩm
nhựa Melamin - Formaldehyde. Vào những năm 70 đã nhập kỹ thuật và thiết bị toàn
bộ dây chuyền tiến hành in trực tiếp của cộng hoà liên bang Đức, nhà máy ván nhân
tạo kiến thiết Thượng Hải, nhà máy gỗ Bắc Kinh đã phối hợp với các nhà máy khác
tiến hành thiết kế chế tạo thiết bị toàn bộ dây chuyền tiến hành in trực tiếp, làm cho kỹ
thuật trang sức bề mặt ván nhân tạo dạng này đã được ứng dụng và phát triển tại nước
ta. Về phương diện ván mỏng dán mặt, nước ta đã nhập các loại máy lạng ván mỏng
của Nhật, Châu Âu và các nước khác, nhà máy đồ mộc Hoàng Hải, Yến Đài, nhà máy
Quang Hoa, Bắc Kinh, đã nắm được kỹ thuật dán ván vi mỏng ướt trang sức, đồng thời
7



đã cung cấp sản phẩm cho trong nước cũng như trên thế giới. Ngoài ra ở Trung Quốc
còn đẩy mạnh sản xuất MDF và sản xuất ván dăm dán mặt bằng ván lạng, ván OSB
được sử dụng làm mái, cấu trúc khung, bao che và lát sàn. [15]
Thực tiễn cho thấy những tiến bộ vượt bậc của khoa học công nghệ về mặt cơ
khí (chế tạo máy móc), hoá học (kéo dán gỗ) trong thế ký 19 và 20 đã cho phép loài
người nâng cao trình độ sử dụng, tiết kiệm nguyên liệu gỗ tự nhiên lên đỉnh cao mới
sử dụng gỗ rừng trồng và tận dụng các dạng phế liệu gỗ,... để sản xuất ra ván dăm
không những có khả năng thay thế được gỗ tự nhiên góp phần bảo vệ tài nguyên rừng,
môi trường sinh thái,... mà lại có đặc tính khắc phục những nhược điểm của gỗ tự
nhiên như: tính không đồng đều theo chiều thớ, kích thước bề rộng ván giới hạn,... và
đặc biệt ván dăm cũng có thể dán phủ mặt bằng ván lạng gỗ tự nhiên như ván MDF vì
vậy mà nó cũng có thể khắc phục được các nhược điểm về tính thẩm mỹ. Mặt khác khi
sử dụng ván lạng để dán phủ mặt ván dăm ta có thể loại bỏ được các khuyết tật như:
Mắt sống, mắt chết, cong vênh, nứt nẻ (vì khi sản xuất ván lạng thì gỗ phải có chất
lượng cao và ít bị khuyết tật).
2.2.2. Tình hình phát triển trang sức bề mặt ván dăm ở Việt Nam
Ở Việt Nam là một nước có nền công nghiệp chế biến gỗ mới chỉ phát triển
trong những năm gần đây. Ván dăm (PB) là loại ván nhân tạo được sản xuất từ
nguyên liệu gỗ rừng trồng (bạch đàn, keo, cao su...), có độ bền cơ lý cao, kích thước bề
mặt rộng, phong phú về chủng loại. Mặt ván được dán phủ bằng những loại vật liệu
trang trí khác nhau: melamine, veneer (gỗ lạng)... Ván dăm chủ yếu sử dụng để trang
trí nội thất, sản xuất đồ mộc gia đình, công sở. Ván được sản xuất bằng quá trình ép
dăm gỗ đã trộn keo, tương tự như MDF nhưng gỗ được xay thành dăm, nên chúng có
chất lượng kém hơn so với ván sợi.
Công nghệ dán phủ mặt và cạnh ván thỏa mãn nhiều yêu cầu về hình dạng và
kích thước, gồm hai loại sản phẩm ván dăm trơn và MFC. Ván dăm trơn là loại phổ
biến trên thị trường, khi sử dụng thường được phủ veneer, sơn, hoặc phủ PU. Với sản
phẩm MFC, hai mặt được phủ một lớp melamine nhằm tạo vẻ đẹp, chống ẩm và trầy
xước. [25]
Công nghệ phủ dán mặt ván dăm mới chỉ được đưa vào sản xuất thử nghiệm từ

khoảng cuối những năm 90 trở lại đây. Các nhà máy lớn như: Satimex, Saviwoodtech đã
8


áp dụng công nghệ dán mặt ván dăm bằng ván lạng vào sản xuất hàng mộc và đã đạt
được nhiều kết quả rất tốt, tiếp theo là các nhà máy ván dăm Tân Mai, Thái Nguyên...
nhưng hiện nay ở Việt Nam vẫn chưa có tiêu chuẩn cấp nhà nước nào để đánh giá về
chất lượng ván dăm sau khi dán mặt mà chỉ có các tiêu chuẩn cấp nhà máy chủ yếu về
hình và tính thẩm mỹ.
Những nước sản xuất ván dăm nhiều trên thế giới là Malaysia, Việt Nam, New
Zealand, Thái Lan, Australia. Nơi sản xuất ván dăm lớn nhất Việt Nam hiện nay là Nhà
máy Ván dăm Thái Nguyên, với công suất thiết kế 16.500 m3 sản phẩm/năm, được áp
dụng hệ thống quản lý chất lượng ISO 9001-2000, trang bị công nghệ hiện đại, sản
phẩm xuất xưởng có độ dày từ 8 đến 32 mm.
2.2.3. Dự báo nhu cầu sử dụng ván dăm trong những năm tới ở nước ta
Hiện nay trên thế giới diện tích rừng tự nhiên còn lại không nhiều, các loại gỗ
quý ngay càng cạn kiệt. Tuy nhiên nhu cầu của con người lại tăng lên, họ luôn luôn
mong muốn các sản phẩm gỗ bền, đẹp, giá cả phải chăng, màu sắc vân thớ tự nhiên...
Ván dăm phủ mặt ván lạng vừa có kích thước chiều rộng lớn, vừa có màu sắc vân thớ
của gỗ tự nhiên, đáp ứng được nhu cầu sản xuất. (bảng 2.2)
Bảng 2.2: Dự báo tiêu thụ ván dăm giai đoạn 2005-2020 ở Việt Nam[23]
Sản phẩm

2005
(m3)

2010
(m3)

2015

(m3)

2020
(m3)

Ván dăm

95500

147600

215500

312500

Ván dăm dán
mặt ván lạng tự
nhiên là rất lớn

7640

29520

53875

109375

Từ bảng 2.2 có thể thấy rằng nhu cầu sử dụng sử dụng ván dăm dán mặt bằng
ván lạng là rất lớn. Năm 2005 nhu cầu sử dụng loại ván này là khoảng 8% so với tổng
khối lượng ván dăm sản xuất, đến năm 2010 sẽ là 20%, năm 2015 là 25%, năm 2020

sẽ là 35%. Từ đó chúng ta có thể kết luận rằng ván dăm dán mặt bằng các loại ván lạng
gỗ tự nhiên ngày càng được ưa chuộng trong sản xuất.

9


2.3. Mục đích – ý nghĩa của việc trang sức bề mặt ván dăm
 Che lấp những phần trên bề mặt dăm, làm đẹp ngoại quan, nâng cao giá trị sử
dụng. Ván dăm chủ yếu được sản xuất từ những phế liệu, gỗ khuyết tật, mắt sống, cành
ngọn bìa bắp, đầu mẩu gỗ... chất lượng bề mặt ván thường không cao, nhất là bề mặt
nhấp nhô của ván dăm, màu sắc sẫm của ván sợi ép sau khi tiến hành dán mặt bằng
ván lạng sẽ tạo được bề mặt rất đẹp giống với gỗ tự nhiên.
 Bảo vệ bề mặt, làm cho bề mặt ván sau khi dán mặt ván lạng có khả năng chịu
mài, chịu nhiệt, chịu nước, chịu khí hậu và chịu hoá chất làm ố bẩn.
 Trong quá trình sử dụng ván dăm, sự thay đổi nhiệt độ, độ ẩm của môi trường
không khí xung quanh làm cho sự hút ẩm và trương nở của ván tăng lên rất nhiều làm
cho bề mặt ván dăm thì trở nên thô ráp và không bằng phẳng. Dán mặt ván dăm bằng
ván lạng giúp nâng cao độ cứng, cường độ uốn tĩnh và tính ổn định kích thước của ván
dăm.
 Khi sử dụng ván dăm dán mặt bằng các loại gỗ có thể tiết kiệm được các loại gỗ
quý hiếm vì chiều dày của lớp ván lạng thường rất mỏng từ 0,2 (mm) – (1mm).
2.4. Một số hình thức trang sức bề mặt ván dăm
Cùng với sự phát triển của xã hội các vật dụng làm từ gỗ và ván nhân tạo ngày
càng đòi hỏi cao về tuổi thọ và tính thẩm mỹ, thông thường các sản phẩm trang sức đồ
mộc cần phải được gia công bề mặt. Công nghệ phủ lên bề mặt ván dăm ngày càng có
nhiều hình thức trang sức như: dán Formica, dán mặt bằng nhựa tổng hợp, melamin,
dán giấy tẩm keo, dán ván lạng tự nhiên, dán ván lạng tổng hợp...
 Ván lạng tổng hợp
Có hai phương pháp dán giữa ván lạng tổng hợp và ván dăm: một là phương
pháp nóng, tức là dán ép bằng nhiệt, hai là phương pháp nguội, tức là dán ép ở nhiệt độ

thường. Hiện nay phần lớn các nhà máy sản xuất chủ yếu dùng công nghệ dán ép nhiệt
vì năng suất cao, chất lượng dán dính tốt, chiếm diện tích thấp. Thiết bị dán ép có 2
loại, máy ép nhiều tầng và máy ép một tầng. Vì thời gian dán ép nhiệt rất ngắn, nên
dùng máy ép một tầng là thích hợp. Quá trình công nghệ dán ván nhân tạo bằng ván
lạng tổng hợp đều có các khâu như chuẩn bị vật liệu nền, keo, xếp phôi, dán ép
…giống với dán ván lạng tự nhiên. [8]

10


 Dán ép giấy tẩm keo
Dán mặt bằng giấy tẩm keo là một phương pháp trang sức bề mặt bằng cách
dùng giấy đặc biệt tẩm keo tổng hợp dán trực tiếp lên bề mặt ván dăm. Loại giấy tẩm
keo này dưới tác dụng của nhiệt độ cao của bàn ép nhiệt làm keo mềm ra, một phần
keo sẽ chui vào bên trong ván nền, một phần ở trạng thái lỏng ở lại trên bề mặt giấy,
sau đó phản ứng đa tụ của keo được tiếp tục tiến hành cho đến khi keo đóng rắn triệt
để thì thôi. Dùng loại giấy tẩm keo này để dán bề mặt ván dăm không phải dùng thêm
loại keo nào khác nữa, cho nên còn gọi là giấy tẩm keo tự dán. Ván dăm được dán mặt
bằng giấy tẩm keo có chất lượng tốt, không cần trang sức thêm nữa. Ngoài ra công
nghệ của phương pháp dán mặt đơn giản, giá thành thấp. Tuy nhiên để có thể dán mặt
bằng giấy tẩm keo yêu cầu về chất lượng ván nền rất cao, đặc biệt là độ nhẵn bề mặt
của ván nền. [8]
 Ván lạng tự nhiên
Phương pháp dán mặt ván dăm bằng ván lạng tự nhiên được chia làm 2 loại:
dán nguội và dán nóng. Trong phương pháp dán nguội tuy ứng suất lớp keo nhỏ,
nhưng thời gian ép lâu, hiệu suất thấp, chiếm diện tích lớn, vì thế rất ít dùng. Tốc độ
của phương pháp dán nóng nhanh, hiệu suất cao, chất lượng tốt, là phương pháp dán
ván mỏng được dùng rộng rãi hiện nay.
Công nghệ dán ván lạng bằng ép nhiệt chia làm 2 loại: phương pháp khô và ướt.
Đặc điểm của công nghệ dán khô là ván lạng sau khi sấy khô mới tiến hành dán, ứng

dụng tương đối rộng. Đặc điểm của phương pháp ướt là sử dụng loại keo đặc biệt, dán
ván lạng ướt có độ ẩm tương đối cao lên mặt ván nhân tạo, đây là một loại công nghệ
dán ván lạng mới chưa được sử dụng nhiều. Cần có nhiều nghiên cứu hơn nữa để sử
dụng hợp lý và hiệu quả phương pháp này.
2.5. Giới thiệu về nguyên vật liệu
2.5.1. Ván dăm
Ván dăm có độ ẩm 6 – 10% đạt được các chỉ tiêu tương đương với ván dăm loại
1 dùng để dán mặt bằng ván lạng gỗ tự nhiên cần phải đạt được độ nhẵn bề mặt từ cấp
8 và Rmax tương đương là 60mm. Để đạt được yêu cầu về chất lượng bề mặt trước
khi dán mặt ván lạng chúng tôi tiến hành chà nhám bằng máy chà nhám tinh #320.

11


Bảng 2.3: Các thông số kỹ thuật của máy chà nhám tinh
Các thông số kỹ thuật

Giá trị

Đơn vị

Mật độ hạt nhám

240 – 320

hạt/cm2

Áp lực căng nhám

3


kg/cm2

Lượng dư gia công

0,1 – 0,2

mm

7–9

kg/cm2

8

m/phút

Áp lực tổng
Vận tốc băng truyền
2.5.2. Ván lạng: (veneer)
 Căn cứ vào độ dày để phân loại gồm

Ván mỏng dày - độ dày > 0,5 (mm), thông thường từ 0,6 - 0,8 (mm)
Ván mỏng
Ván mỏng vi mỏng - độ dày < 0,5 (mm), thông thường từ 0,2 - 0,3 (mm)
 Độ dày ván mỏng
Độ dày ván mỏng trang sức thông thường từ 0,2 ~ 1,0 (mm). Âu - Mỹ thường
dùng độ dày ván mỏng từ 0,6 ~ 0,8 (mm), còn Nhật Bản thì từ 0,2 ~ 0,3 (mm). Ở nước
ta ván mỏng dày khoảng 0,4 ~ 0,8 (mm).
Do gỗ quý hiếm ngày càng khan hiếm mà giá cả ngày càng cao, do đó độ dày của

ván mỏng có xu thế giảm dần. Nhưng sự giảm bớt độ dày của ván mỏng cũng đem lại
rất nhiều khó khăn cho trang sức ván mỏng, đồng thời cũng có yêu cầu rất cao đối với
gỗ nền. Do vậy khi tiến hành trang sức ván dăm chúng tôi chọn độ dày của veneer gỗ
Sồi đỏ (Red Oak) là 0,6 (mm) để có thể đảm bảo bề mặt của ván dăm sau khi trang sức
không bị khuyết tật lồi lõm, nhấp nhô do dăm lớp mặt ván dăm tạo nên và có thể làm
giảm tỷ lệ thấm keo trên bề mặt gỗ.
2.5.3. Chất kết dính
Chất kết dính trong nghiên cứu sản xuất thử ván dăm dán mặt bằng ván lạng gỗ
Sồi đỏ phải là keo rẻ tiền và rất thông dụng.
Các loại keo có thể dùng để dán mặt ván dăm bằng ván lạng bao gồm:

12