Trình tự nguyên tắc ban hành quyết định hành chính
08:18 | 14/08/2015
Nhất trí với sự cần thiết ban hành Luật Ban hành quyết định hành chính,
làm cơ sở pháp lý nâng cao hiệu quả công tác quản lý hành chính nhà nước.
Tuy nhiên, các ý kiến tại buổi TXCT chuyên đề Thực hiện quy định của
pháp luật về ban hành quyết định hành chính do Đoàn ĐBQH TP Hà Nội tổ
chức mới đây đều cho rằng: hoàn thiện pháp luật về quyết định hành chính
phải hướng tới việc tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong xây dựng, ban
hành và thực hiện quyết định hành chính hiện nay.
Chưa có quy định cụ thể
Khẳng định hoạt động ban hành quyết định hành chính là một trong những
phương thức, công cụ chuyên biệt để triển khai các chủ trương, chính sách của
Đảng, pháp luật của Nhà nước vào quản lý KT - XH, Phó trưởng Đoàn ĐBQH
TP Hà Nội Nguyễn Thị Hồng Hà nhấn mạnh: trước hết, phải hiểu rõ khái niệm
quyết định hành chính và phân biệt quyết định hành chính với văn bản QPPL.
Khác với văn bản QPPL, quyết định hành chính là văn bản áp dụng QPPL, do cơ
quan có thẩm quyền của Nhà nước ban hành. Một quyết định hành chính, nếu
được ban hành đúng thẩm quyền theo một trình tự rõ ràng, minh bạch và nội
dung phù hợp sẽ là minh chứng sống động cho sự hợp lý, tính hợp pháp, khả thi
trong pháp luật của Nhà nước và tạo được sự đồng thuận cao trong quá trình
triển khai thực hiện. Ngược lại, một quyết định hành chính ban hành sai thẩm
quyền, với một trình tự không được kiểm soát về tính minh bạch và nội dung
không tính đến quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân liên quan sẽ là rào
cản trong quá trình đưa chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước vào cuộc
sống.
Đồng tình với quan điểm này, Phó giám đốc Sở Tư pháp TP Tống Thị Thanh
Nam khẳng định: ban hành quyết định hành chính là một công việc quan trọng
không thể thiếu trong hoạt động quản lý hành chính của các cơ quan nhà nước
để thực hiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của mình. Tuy nhiên, quy định của
pháp luật về ban hành quyết định hành chính hiện còn rải rác ở nhiều văn bản
khác nhau, thiếu sự thống nhất dẫn đến việc vận dụng vào thực tiễn gặp nhiều

khó khăn. Chất lượng của quyết định hành chính nhìn chung chưa đáp ứng được
yêu cầu công tác quản lý nhà nước, nhiều trường hợp chưa bảo đảm tính hợp
pháp, hoặc không khả thi dẫn đến bị khiếu nại, khởi kiện. Có những trường hợp
quyết định hành chính vừa ban hành đã sớm phải thu hồi, hoặc hủy bỏ do không
phù hợp với thực tiễn. Do đó, việc ban hành Luật Ban hành quyết định hành
chính là cần thiết, làm cơ sở pháp lý nâng cao hiệu quả quản lý hành chính nhà
nước - bà Nam nhấn mạnh.
Từ thực tiễn hoạt động của đơn vị mình, Phó giám đốc Tống Thị Thanh Nam
cho rằng, khái niệm về quyết định hành chính còn nhiều quan điểm khác nhau;
trình tự, thủ tục, nguyên tắc ban hành các quyết định hành chính được điều
chỉnh bởi các văn bản chuyên ngành thiếu thống nhất, chưa được quy định đầy
đủ, gây khó khăn, lúng túng cho việc ban hành quyết định hành chính nói chung.


Đặc biệt, chưa có quy định cụ thể về việc khắc phục hoặc xử lý đối với những
quyết định ban hành trái thẩm quyền, nội dung, trình tự, thủ tục. Đồng tình với
nhận định này, Phó giám đốc Sở Tài nguyên - Môi trường Hà Nội Nguyễn Trọng
Lễ cũng thông tin: hiện chưa có văn bản quy định cụ thể trình tự, nguyên tắc ban
hành quyết định hành chính. Đơn cử, khi Sở Tài nguyên - Môi trường ban hành
quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai, ngoài phải tuân
thủ theo Thông tư 01/2011 của Bộ Nội vụ hướng dẫn thể thức và kỹ thuật trình
bày văn bản hành chính, còn phải tuân theo các quy định của Luật Đất đai, các
nghị định của Chính phủ hướng dẫn thi hành Luật Đất đai; Luật Thanh tra; Luật
Xử lý vi phạm hành chính…

Hội nghị TXCT chuyên đề về ban hành quyết định hành chính
trên địa bàn TP Hà Nội
Ảnh: D. Anh
Kiểm soát chặt việc xây dựng, thực thi
Từ những thuận lợi, khó khăn, bất cập trong hoạt động ban hành quyết định

hành chính, đa số ý kiến nhất trí cho rằng: trước mắt, QH cần sớm ban hành
Luật Ban hành quyết định hành chính nhằm khắc phục những vướng mắc, bất
cập hiện nay. Đại diện Hội Luật gia Hà Nội, Sở Tư pháp đề nghị bổ sung hình
thức ban hành quyết định hành chính bằng miệng trong những trường hợp khẩn
cấp để đáp ứng yêu cầu thực tế; quy định rõ sự kiểm soát của cơ quan chuyên
môn trong quá trình xây dựng, thực thi quyết định hành chính.
Để bảo đảm việc ban hành quyết định hành chính có hiệu quả, chất lượng, nhận
được sự đồng thuận cao và nghiêm chỉnh tuân thủ của các đối tượng chịu tác
động trực tiếp, nhiều ý kiến cho rằng: hiện nay, các quy định về việc ban hành,
thực hiện các quyết định hành chính của nước ta còn chưa tập trung trong một
văn bản, nhất là đối với các quyết định hành chính cá biệt. Do vậy, việc nghiên
cứu hoàn thiện các quy định pháp luật là vấn đề hết sức quan trọng. Cụ thể, việc
hoàn thiện pháp luật về quyết định hành chính phải đáp ứng được các yêu cầu
cải cách TTHC; bảo đảm tính kế thừa và phát triển các quy định của pháp luật
còn phù hợp. Đặc biệt, phải hướng tới việc tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc
đang đặt ra trong quá trình xây dựng, ban hành và thực hiện quyết định hành
chính. Các ý kiến cũng đề nghị, ngành chức năng cần rà soát lại hệ thống quyết
định hành chính, từ đó đình chỉ, sửa đổi và bãi bỏ những quyết định không hợp


pháp, không còn phù hợp với thực tiễn; đồng thời bổ sung những quy định mới
đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Khi ban hành quyết định, cần chú ý tiếp thu ý kiến
của nhân dân, nhất là ý kiến đóng góp của đối tượng chịu tác động trực tiếp của
quyết định đó.
Bên cạnh đó, một vấn đề cũng cần chú trọng là các cấp, các ngành cần tăng
cường công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, nhằm góp phần ngăn
chặn, hạn chế vi phạm pháp luật, giữ vững an ninh, trật tự và an toàn xã hội.
Ngành chức năng cũng cần quan tâm hơn đến công tác tư vấn, trợ giúp pháp luật
miễn phí định kỳ cho nhân dân ở cơ sở, trong đó quan tâm các đối tượng là
người nghèo, đối tượng chính sách...

Theo Phó chủ tịch UBND huyện Thanh Trì Lê Đình Hùng,
khó khăn hiện nay là quyết định hành chính chưa có tính tổng
thể. Nội dung của quyết định thường chỉ bó hẹp trong một lĩnh
vực, một địa phương hay một hoàn cảnh cụ thể. Việc ban hành
quyết định hành chính còn chưa gắn mục tiêu trước mắt với
mục tiêu lâu dài, chưa tính tới tác động đến các ngành, lĩnh
vực khác. Đặc biệt, sự phù hợp và tính hiệu quả thực thi các
quyết định hành chính chưa được một số chủ thể ban hành tính
đến. Vì vậy, một số quyết định khi triển khai thực hiện đã vấp
phải phản ứng dữ dội từ chính các đối tượng phải thi hành.
H. Minh ghi