PHẦN A
BÁO CÁO KẾT QUẢ THỰC TẾ
HỌC PHẦN CÔNG TÁC XÃ HỘI NHÓM
TỪ VIẾT TẮT SỬ DỤNG
- CTXH: Công tác xã hội
- SOS: (tiếng Đức: SOS-Kinderdorf) là một tổ chức phi chính phủ giúp đỡ và bảo vệ
trẻ mồ côi, lang thang, cơ nhỡ.
- ĐH: Đại học
- PTTH : Phổ thông trung học
- THCS: Trung học cơ sở
- UBND: Ủy ban nhân dân
- TDTT:Thể dục thể thao
- LĐTB và XH : Lao động thương binh và xã hội
- KHV: Kiểm huấn viên
- GV: Giảng viên
- CN CTXH.K7: Cử nhân công tác xã hội khóa 7
- QĐ-UB : Quyết định - Ủy ban
- SW: Socialworker (Nhân viên công tác xã hội)

LỜI MỞ ĐẦU
Trẻ em hôm nay – thế giới ngày mai!
Không phải ai sinh ra cũng may mắn nhận được sự chăm sóc, yêu thương của
bố mẹ. Không phải ai sinh ra cũng đều có một mái ấm yêu thương! Trong xã hội, có
rất nhiều đứa trẻ đã bị mồ côi khi còn rất nhỏ tuổi, chúng chưa thực sự nhận được tình
yêu thương, sự quan tâm chăm sóc của bố mẹ, gia đình. Chúng là những số phận bất
hạnh. Trẻ em sinh ra, chúng không hề có tội, chúng cần được quan tâm, chăm sóc và
bảo vệ.
Cùng với sự phát triển của xã hội, việc chăm sóc, giáo dục con người được coi
trọng, đặc biệt là với trẻ em-những mầm non của Đất nước. Nhân dân ta đã có câu nói:
“Dạy con từ thủa còn thơ, dạy vợ từ thủa bơ vơ mới về”. Việc chăm sóc, giáo dục con
cái là trách nhiệm của những người làm cha mẹ. Thế nhưng, trong xã hội nhiều trẻ em

không được đón nhận điều đó, đó là những trẻ bị mồ côi cha mẹ. Các “bà mẹ SOS”

1


ngoài việc chăm sóc nuôi dưỡng những đứa trẻ đến từ những miền quê khác nhau, còn
phải giáo dục chúng để chúng thực sự có những hiểu biết, sau này hòa nhập vào cộng
đồng tốt như bao đứa trẻ khác.
Các trẻ được nhận vào Làng có độ tuổi từ 0 đến 18 tuổi, do vậy việc giáo dục
nhân cách cho trẻ là rất khó khăn cho các bà mẹ SOS, đặc biệt với tuổi mới lớn. Chính
vì vậy, để hỗ trợ các mẹ trong việc giáo dục trẻ, Tổ giáo dục trong làng đã lên kế
hoạch hè hằng năm, tổ chức các lớp tập huấn cho trẻ như: giáo dục kĩ năng sống, giáo
dục giới tính cho trẻ vị thành niên, mở các lớp năng khiếu…. Tất cả để trẻ được đón
nhận môi trường giáo dục như bao trẻ bình thường ngoài xã hội.
Trong thời buổi công nghệ thông tin bùng phát, con người thu hẹp khoảng
cách. Có những vấn đề mà ngay cả những người đã trưởng thành không hề biết đến.
Trong đó có vấn đề liên quan đến giáo dục giới tính. Phải chăng, khi đề cập đến các từ
ngữ như: “tình dục”, “cơ quan sinh dục”…người ta lại lảng tránh và cho là không cần
thiết vì đó là vấn đề tế nhị? Thế nhưng, chính vì thiếu sự giáo dục về giới tính cho các
em mà hiện nay các trẻ em có nguy cơ bị xâm hại hay lạm dụng tình dục nhiều hơn,
thậm chí có nhiều em quan hệ tình dục nhưng không biết mình đã mang bầu. Đó là
vấn đề nhức nhối không chỉ của các bậc làm cha mẹ mà còn là vấn đề của toàn xã hội
liên quan đến việc chăm sóc, giáo dục và bảo vệ trẻ em.
Tại làng trẻ em SOS Hà Nội, tổ giáo dục có nhiệm vụ giúp các “bà mẹ SOS”
giáo dục trẻ, thông qua việc cho trẻ tham gia các lớp kĩ năng sống, giáo dục giới tính,
…. Việc lựa chọn vấn đề thay đổi nhận thức về giới tính cho các em trong độ tuổi dậy
thì được nhóm sinh viên chúng tôi đưa ra sau khi đã tham khảo bản kế hoạch hè tại
Làng trẻ em SOS Hà Nội và trực tiếp tham gia các lớp kĩ năng được tổ chức cho các
trẻ em trong 04 ngày và đã thu được những kết quả khả quan. Chính vì việc nhận thức
vai trò của giáo dục với trẻ em là quan trọng, tôi và nhóm sinh viên đã thảo luận và

tiến hành thực tế công tác xã hội với nhóm trẻ trong tuổi dậy thì trong thời gian 04
tuần với những buổi lên lớp trao đổi, sinh hoạt nhóm, và tổ chức các trò chơi qua đó
quan sát, tìm hiểu những thay đổi của trẻ, nhận thức của trẻ về tuổi dậy thì. Nhằm mục
tiêu giúp đỡ, giáo dục trẻ trong độ tuổi dậy thì có những nhận thức đúng đắn về sự
thay đổi cơ thể mình và có sự chuẩn bị cho những thay đổi đó. Thông qua các phương
pháp như: quan sát, lắng nghe, truyền thông, thuyết trình, thảo luận nhóm, tổ chức các
buổi sinh hoạt ngoại khóa, vui chơi thể thao, tổ chức các trò chơi cho nhóm trẻ.

2


Bài Báo cáo cá nhân của tôi được chia làm 4 chương:
Chương I: Giới thiệu khái quát về cơ sở thực tế
Chương II: Báo cáo nội dung thực tế của sinh viên trong nhóm nhiệm vụ và
nhóm can thiệp
Chương III: Nội dung nghiên cứu của nhóm nhiệm vụ
Chương IV: Kết luận và kiến nghị.
I.
-

KHÁI QUÁT CHUNG VỀ CƠ SỞ THỰC TẾ
Tên cơ sở thực tế: Làng trẻ em SOS Hà Nội.

Địa chỉ: Địa chỉ: Địa chỉ: Số 2 Đường Phạm Thận Duật, Phường Mai Dịch, Quận

Cầu Giấy, Hà Nội
Tel: +84.4.37644837; +84.4.37649433.
Fax:+84.4.37644837
Email:
Giám đốc: Nguyễn Văn Sinh

1.1

Quá trình hình thành và phát triển về cơ sở thực tế.

1.1.1. Lịch sử hình thành làng trẻ em SOS Quốc tế
Sau chiến tranh thế giới thứ hai có nhiều trẻ em bị mồ côi, mất đi mái ấm cùng
sự che trở của gia đình. Cảm thông với nỗi khó khăn, mất mát của những đứa trẻ, ông
HermannGmeiner đã có ý tưởng mang đến cho trẻ bị mồ côi bà mẹ và mái ấm gia
đình. Và Làng trẻ em SOS đầu tiên đã ra đời tại Áo.
Năm 1949, làng Imxtơ – Áo đã được xây dựng với sự giúp đỡ của bạn bè ông
HermannGmerner.
Năm 1955, sau khi xây dựng làng trê em SOS đầu tiên tại Áo có 20 làng trẻ em
SOS ra đời tại các quốc gia: Áo, Pháp, Đức…
Năm 1969, tổng số các dự án làng trẻ em SOS trên toàn thế giới là 68 làng.
Năm 1993, trên toàn thế giới đó 1147 dự án trong đó có 316 làng trẻ SOS ở 122 nước.
Có rất nhiều trẻ em, thanh thiếu niên được chăm sóc tại cơ sở làng trẻ SOS. Hiện nay,
số dự án các Làng trẻ em SOS có mặt ở trên 130 Quốc gia.
1.1.2. Sơ lược lịch sử hình thành làng trẻ em SOS Việt Nam

3


Làng trẻ em SOS đầu tiên ở Việt Nam do Tiến sĩ HermannGmeiner đứng ra
sáng lập vào năm 1967 là Làng trẻ em Gò Vấp (TP Hồ Chí Minh), hoạt động đến năm
1975 thì tạm ngừng.
Năm 1987, được sự chấp nhận của Chính phủ, Bộ Lao động thương binh & Xã
hội đã kí với tổ chức SOS Quốc tế Hiệp định hợp tác và phát triển các làng SOS ở Việt
Nam. Năm 1988, thành lập làng trẻ em SOS Hà Nội và Làng trẻ em SOS Đà Lạt.
Trong những năm sau, các Làng trẻ em và dự án kèm theo liên tục được phát
triển tại Việt Nam.

Trải dài từ Bắc vào Nam, hiện nay nước ta có 14 làng trẻ em SOS, bao gồm:


Điện Biên Phủ (Điện Biên).



Việt Trì (Phú Thọ).



Hải Phòng.



Mai Dịch (Hà Nội).



Thanh Hóa.



Vinh (Nghệ An).



Đồng Hới (Quảng Bình).




Đà Nẵng.



Quy Nhơn (Bình Định).



Nha Trang (Khánh Hòa).



Đà Lạt (Lâm Đồng).



Gò Vấp (TP Hồ Chí Minh).



Bến Tre.



Cà Mau.

1.2. MỤC ĐÍCH HOẠT ĐỘNG, CHỨC NĂNG, NHIỆM VỤ VÀ ĐỐI TƯỢNG
TIẾP NHẬN CỦA LÀNG TRẺ EM SOS HÀ NỘI
1.2.1. Mục đích hoạt động của Làng trẻ em SOS Hà Nội

Làng trẻ em SOS Hà Nội nói riêng và các Làng trẻ em SOS nói chung được
thành lập với mục đích chung đó là mang đến cho những trẻ em mồ côi, trẻ bị bỏ rơi

4


và những trẻ em có hoàn cảnh khó khăn người mẹ và mái ấm gia đình thực sự. Nhằm
bảo vệ quyền con người mà trẻ em chính là đối tượng quan trọng nhất.
1.2.2. Chức năng của Làng trẻ em SOS Hà Nội
Làng trẻ em SOS Hà Nội là đơn vị thuộc sự quản lí của Sở Lao động thương
binh và Xã hội Thành phố Hà Nội về mặt hành chính, pháp lí. Và là đơn vị trực thuộc
của Làng trẻ em SOS Việt Nam về mặt tổ chức, chuyên môn. Đây là nơi mang đến
cho những trẻ em mồ côi, trẻ em có hoàn cảnh khó khăn một mái ấm, đầy tình thương
yêu, chia sẻ. Đặc biệt, trẻ được chăm sóc, giáo dục và bảo vệ, để trẻ phát triển một
cách toàn diện nhất.
Làng trẻ em SOS Hà Nội hoạt động dựa trên 4 nguyên tắc cơ bản: Bà mẹ, anh
chị em, mái ấmgia đình và cộng đồng làng.
- Bà mẹ: Các trẻ được chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trong một gia đình bởi
một bàn tay của một người mẹ. “Mẹ” SOS là người có cái tâm và có tấm lòng hy sinh
cao cả để chăm sóc, bảo vệ và đem lại sự yêu thương, an toàn, cũng như sự che chở
đối với các con mà người mẹ được nhận nuôi dạy.
- Anh chị em: Các em không cùng huyết thống và ở các độ tuổi khác nhau vào
Làng sống và lớn lên trong một gia đình như những người anh chị em ruột thịt. Khi 2
đứa trẻ có cùng huyết thống sẽ được sống trong cùng một gia đình trong làng SOS, đều
được nuôi dưỡng, quan tâm, chăm sóc và phát triển đầy đủ dưới ngôi nhà đầy tình
nghĩa ấy.
- Mái ấm gia đình: Mỗi gia đình SOS sống trong một ngôi nhà chứa đầy những
tình cảm yêu thương, sự cảm thông, chia sẻ. Đó chính là sợi dây tình cảm kết nối các
thành viên trong cùng một gia đình với nhau.
- Cộng đồng Làng: là một cộng đồng không thể tách rời, làng giúp cho trẻ có

ý thức nhận biết và cảm giác mình là 1 phần của một ngôi Làng SOS. Ngôi làng là cầu
nối với khu dân cư xung quanh và là nơi để gặp gỡ những thành viên cộng đồng dân
cư tại địa phương.

5


Mục tiêu hoạt động: Giúp trẻ em nhất là những trẻ có hoàn cảnh khó khăn
được sống và phát triển toàn diện trong tình yêu thương, sự quan tâm, chăm sóc của
các “Bà mẹ”. Trẻ có một mái ấm gia đình thực sự để trẻ trở thành người công dân tốt,
có nghề nghiệp ổn định, hòa nhập vào cộng đồng xã hội.
1.2.3. Nhiệm vụ của Làng trẻ em SOS Hà Nội
Để thực hiện được chức năng của một tổ chức xã hội, Làng trẻ em SOS Hà Nội
cũng giống như các Làng trẻ em SOS khác có các nhiệm vụ cụ thể hóa sau:
- Thứ nhất là: Khảo sát và đón nhận trẻ em mồ côi, không nơi nương tựa, trẻ bị
bỏ rơi, trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn.
- Thứ hai là: Quản lí, nuôi dưỡng và giáo dục toàn diện cho trẻ khi được nhận
vào Làng.
- Thứ ba là: Tư vấn, hướng nghiệp và tìm kiếm việc làm cho trẻ trưởng thành.
- Thứ tư là: Tư vấn cho trẻ chuẩn bị hành trang tốt để hòa nhập vào cộng đồng
xã hội.
1.2.4. Đối tượng tiếp nhận của Làng trẻ em SOS Hà Nội
Đối tượng tiếp nhận của Làng trẻ em SOS nói chung và Làng trẻ em SOS Hà
Nội nói riêng là trẻ em mồ côi, trẻ em bị bỏ rơi và trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó
khăn.
1.3. Hệ thống tổ chức bộ máy
1.3.1. Sơ đồ tổ chức bộ máy

6



Sơ đồ 1.1: Tổ chức bộ máy hoạt động tại làng trẻ em SOS
Theo sơ đồ hệ thống cơ cấu tổ chức của Làng, Làng trẻ SOS Hà Nội quản lí
theo trực tuyến. Hiện nay, Ông Nguyễn Văn Sinh là giám đốc Làng- người có quyền
quyết định các vấn đề của Làng, người chịu trách nhiệm pháp lí về những hoạt động
của Làng trước cơ quan pháp luật và cơ quan quản lí cấp trên.
Ngoài ra, Ban Giám đốc còn có 2 Trợ lí Giám đốc. Hiện nay trợ lí Giám đốc 1
là ông Trần Đức Vinh – Quản lí Lưu xá thanh niên làng. Tạm thời chưa bổ nhiệm được
Trợ lí giám đốc 2.
1.3.2. Cán bộ, nhân viên tại Làng trẻ em SOS Hà Nội.
Đội ngũ cán bộ công nhân viên trong Làng chia thành 4 bộ phận, bao gồm:

7


- Tổ hành chính: Gồm có 7 nam và 1 nữ. Trong đó có 03 cử nhân Đại Học,
Cao Đẳng còn lại là trình độ trung cấp và sơ cấp. Có nhiệm vụ giúp Ban giám đốc thực
hiện nhiệm vụ thu, chi quản lí nguồn kinh phí hoạt động của Làng. Ngoài ra, còn tổ
chức tiếp đón các đoàn khách tới thăm, tổ chức đưa đón trẻ và các công việc của Làng.
- Tổ giáo dục: Gồm có 6 cán bộ, 4 nam và 2 nữ, trong đó có thạc sĩ và cử
nhân . Có nhiệm vụ chuyên môn về công tác giáo dục tư vấn, hướng nghiệp, dạy nghề,
giải quyết việc làm và tổ chức giúp trẻ hòa nhập cộng đồng. Tổ chức các hoạt động
ngoại khóa văn hóa, văn nghệ, TDTT....cho trẻ.
- Tổ Mẫu giáo: Gồm có 8 giáo viên đều là nữ, có trình độ Cao Đẳng và Đại
Học.
Có nhiệm vụ giáo dục trẻ mẫu giáo, cùng ban giám đốc quản lý các em nhỏ
trong làng. Tổ chức giáo dục hệ mẫu giáo theo hướng dẫn của Bộ giáo dục và đào tạo.
-

Đội ngũ các bà mẹ

Hiện làng trẻ SOS Hà Nội có 16 bà mẹ quán xuyến toàn bộ gia đình và 7 bà dì.

Các bà mẹ, bà dì được tuyển chọn kỹ lưỡng, có trình độ chuyên môn và hàng tháng
các mẹ được tập huấn về kỹ năng chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ.

8


III. NỘI DUNG BÁO CÁO
3.1 Nhận thức của sinh viên về đợt thực tế.
 Nhận thức của sinh viên về mục tiêu đợt thực tế.
- Qua đợt thực tế giúp nhóm chúng tôi có những nhận thức rõ ràng về nghành CTXH
nói chung và CTXH nhóm nói riêng.
- CTXH với nhóm giúp chúng tôi biết cách vận dụng các kiến thức đã học vào tìm
hiểu các vấn đề gặp phải của đối tượng, nhóm đang gặp phải, những vấn đề của các
nhóm yếu thế để từ đó tiến tới lập kế hoạch giải quyết những vấn đề của nhóm đối
tượng, trợ giúp nhóm yếu thế bằng công tác xã hội chuyên nghiệp. Đồng thời rèn
luyện kỹ năng nghề nghiệp:
+ Chúng tôi biết cách lựa chọn các cá nhân, nhóm có vấn đề hoặc nhóm yếu thế (đối
tượng).
+ Chúng tôi biết vận dụng các kỹ năng đã học như tham vấn, quan sát, lắng nghe, tổ
chức nhóm …vào tiếp cận nhóm đối tượng.
+ Chúng tôi biết cách thu thập thông tin về nhóm, có những chẩn đoán ban đầu và xây
dựng kế hoạch trợ giúp nhóm.
 Nhận thức của sinh viên về nhiệm vụ của đợt thực tế
- Chuyến thực tập thực tế chuyên môn lần 2 của lớp công tác xã hội đã đặt ra những
nhiệm vụ cơ bản và quan trọng cho mỗi sinh viên. Mỗi nhóm cần nắm vững từ khâu
chuẩn bị cho đến những điều kiện tiên quyết cho đợt thực tế, là bước đệm quan trọng
cho đợt thực tập sau này.
- Trong đợt thực tế chuyên môn lần 2, nhiệm vụ cơ bản của mỗi sinh viên là tiếp cận,

nắm bắt, khai thác thông tin của đối tượng, tạo dựng mối quan hệ với KHV và cơ sở
thực tế. Đồng thời phải biết sử dụng các kỹ năng, phương pháp trong CTXH với
nhóm để can thiệp vấn đề cụ thể của nhóm đối tượng. Qua đó có thể hiểu được hoàn
cảnh, vấn đề mà nhóm đối tượng gặp phải và có những phương pháp trợ giúp hợp lý.
- Mỗi sinh viên cần phải tuân theo những nguyên tắc, nội quy mà đoàn thực tế đặt ra,
nội quy của trung tâm, cơ sở thực tế và nguyên tắc làm việc theo nhóm nhiệm vụ.
 Nhận thức của sinh viên về nội dung của đợt thực tế

9


Mỗi sinh viên cần có những nhận thức rõ ràng về nội dung của đợt thực tế, từ
công tác tiền trạm chọn cơ sở thực tế đến công tác chuẩn bị cho chuyến thực tế chuyên
môn bắt đầu – tất cả đó là một quá trình.
Nội dung gặp gỡ tiếp xúc thân chủ, đối tượng. Đồng thời xây dựng nhóm, ổn định
nhóm và giải quyết vấn đề nhóm đang gặp phải. Bằng những kiến thưc, kỹ năng đã
được học chúng tôi tác động vào nhóm, cùng nhóm tìm hiểu, trao đổi, chia sẻ, cung
cấp những kỹ năng, kiến thức, kinh nghiệm về vấn đề “ Giới Tính”. Giáo dục giới tính
là nội dung quan trọng xuyên suốt trong toàn đợt thực tế chuyên môn lần này và nội
dung cụ thể như sau:
Chúng tôi đưa ra một bản kế hoạch phù hợp với mục tiêu là thành lập nhóm,
tiến hành sinh hoạt nhóm trong khoảng thời gian là 4 tuần với các hoạt động cụ thể
như sau :
+ Tạo dựng và thiết lập mối quan hệ với KHV, cán bộ, nhân viên và nhóm đối tượng
trong làng.
+ Xây dựng và ổn định nhóm.
+ Tiến hành hoạt động nhóm.
+ Cùng với nhóm trao đổi về vấn đề giáo dục giới tính ở tuổi dậy thì (đây là giai đoạn
trọng tâm).
+ Giai đoạn đánh giá kết quả.

3.2. Vận dụng kiến thức cơ sở ngành, chuyên ngành vào quá trình thực tế.
3.2.1. Những kiến thức cơ sở ngành và chuyên ngành vào quá trình thực tế.
Trong suốt khoảng thời gian một tháng thực tế chuyên ngành công tác xã hội tại
làng trẻ em SOS Hà Nội, nhóm chúng tôi đã cố gắng và vận dụng những kiến thức đã
học được trên lớp và cũng như kinh nghiệm rút ra từ đợt thực tế chuyên ngành 1 để áp
dụng, triển khai trong lần thực tế lần hai này. Chúng tôi đã vận dụng khá tốt các môn
học cơ sở và kiến thức chuyên ngành vào trong quá trình làm việc. Tuy nhiên, trong
đợt thực tế này, còn nhiều môn chuyên nghành chúng tôi vận dụng chưa đạt được kết
quả như mong muốn.
Việc áp dụng kiến thức chuyên ngành trong đợt thực tế 2 là điều rất quan trọng
cho mỗi sinh viên cũng như cả nhóm sinh viên. Đó là vận dụng những kĩ năng, những
lí thuyết đã được thầy cô trao đổi để đánh giá, tác động vào nhóm đối tượng. Dựa trên
cơ sở những lí thuyết và những tình huống gặp phải……….

10


Thứ nhất là công tác xã hội với nhóm: Đây được coi là môn học quan trọng bởi
vì nhóm chúng tôi đã lựa chọn chủ đề Công tác xã hội với nhóm. Toàn bộ kiến thức, kĩ
năng, tiến trình công tác xã hội nhóm phải được vận dụng triệt để và chúng tôi đã làm
được việc này. Minh chứng đó là: Đầu tiên tiếp cận đối tượng, làm quen tạo mối quan
hệ tương tác, tạo sự tin tưởng từ đối tượng .Việc này đã được làm thông qua các buổi
tham gia lớp học “kĩ năng sống” do thầy Nguyễn Thái Duy,thầy Hoàng Ngọc Dũng
(GV Đại học Sư phạm Hà Nội) và cô Nguyễn Tường Lan lên lớp cho các em. Qua các
buổi học cùng các em chúng tôi đã quan sát, tìm hiểu sơ qua được các em. Mặt khác,
tìm hiểu được các em thông qua các mẹ và qua sự tư vấn và giúp đỡ của cô Nguyễn
Thị Hường, anh Nguyễn Văn Hưng,cô Trần Thị Thu Hà Cán bộ kiểm huấn viên.
Chúng tôi đã thành lập được nhóm gồm 15 em nằm trong độ tuổi 12-14 tuổi (đang
trong độ tuổi dậy thì).Theo kế hoạch từ trước nhóm tìm hiểu về mảng giáo dục, chúng
tôi đã lựa chọn vấn đề giáo dục giới tính để trao đổi, chia sẻ với các em. Khi đã thành

lập được nhóm chúng tôi bắt đầu đi vào thực hiện tiến trình công tác xã hội nhóm. Đó
là tiến trình khai thác các buổi sinh hoạt nhóm, buổi đầu tiên cho các thành viên làm
quen với nhau và thảo luận đưa ra những quy tắc chung cho nhóm.Các buổi sinh hoạt
sau lên lớp thảo luận, trao đổi với các em những kiến thức cơ bản trong lứa tuổi dậy
thì.Buổi cuối cùng là lượng giá ,kiểm tra kiến thức các em tiếp thu được đến đâu ?Quá
trình thực hiện đạt kết quả ra sao?Cuối cùng chúng tôi đã thu được kết quả đáng mừng
hầu hết các em đều tiếp thu được bài và giám nói lên những ý kiến nhận xét về những
gì mà chúng tôi làm được và chưa làm được.Chúng tôi cảm thấy rất vui khi biết được
cảm xúc thật của các em .Điều quan trọng là đã biết vận dụng kiến thức của môn công
tác xã hội với nhóm vào thực tế và thu được kết quả khá tốt.
Thứ hai là môn Sức khỏe cộng đồng:Việc chăm sóc sức khỏe và vệ sinh cá nhân
ở tuổi dậy thì rất quan trọng.Các em ở trong độ tuổi dậy thì cơ thể phát triển mạnh mẽ
các em tiết ra mồ hôi có mùi đặc trưng nếu các em mà không tắm rửa không vệ sinh cá
nhân sạch sẽ cơ thể sẽ có mùi hôi.Đặc biệt là phải vệ sinh vùng nách,cơ quan sinh dục
vì những vùng này là vùng nhạy cảm dễ mắc các bệnh viêm nhiễm.Chúng tôi đã vận
dụng được khá tốt môn học này vào đợt thực tế lần này.
Thứ ba là môn Công tác xã hội gia đình và trẻ em:Môn này cũng được các
thành viên trong nhóm vân dụng vào thực tế cụ thể là muốn tìm hiểu được tính cách
,hoàn cảnh,học tập cùa các em như thế nào?không những chỉ qua quan sát, tiếp sức lần

11


đầu mà phải qua tiếp súc nhiều lần,qua bạn bè,qua các mẹ.Muốn tìm hiểu được các em
kĩ hơn chúng tôi đã đến các gia đình của từng em.Các thành viên đã biết phối hợp với
các gia đình để khai thác thu thập thông tin và điều này đã có hiệu quả ,biết được hoàn
cảnh của từng em,tính cách,cách cư xử,ứng xử như thế nào?Việc này đã giúp chúng tôi
thuận lợi hơn trong việc tiếp xúc, trò chuyện,tâm sự với trẻ.Trẻ trong làng đều được
sống trong một ngôi nhà có mẹ và anh chị em.Mẹ là người nuôi dưỡng chăm sóc các
em từ nhỏ cho đến khi các em trưởng thành lập gia đình.Nên chúng tôi đã dựa vào ưu

thế để khai thác thông tin sâu hơn và chính xác hơn.
Thứ tư:Môn tâm lý học xã hội và tâm lý học phát triển:Đến với các em,tìm hiểu
tiếp xúc với các em nhóm khá thuân lợi vì chúng tôi vừa được học tâm lí của từng lứa
tuổi.Chúng tôi đã biết được tâm lý của các em trong tuổi dậy thì.Ở giai đoạn này cơ
thể các em đang có sự phát triển mạnh mẽ cơ thể lớn hơn,cao hơn,sự phát triển mạnh
của hệ xương, hệ cơ làm cho chân tay các em lóng ngóng,vụng về,các em muốn làm
người lớn,muốn có tiếng nói trong nhà,ngang bướng,hay cãi lời người lớn.Tâm lý các
em hoang mang lo lắng,tính cách thay đổi thất thường,hiếu động ,tò mò,khó bảo…Qua
đó chúng tôi đã biết làm hài lòng tât cả các thành viên trong nhóm.Dựa vào tâm lý tính
cách của từng em mà có những ứng xử phù hợp vừa làm hài lòng các em vừa mang
tính chất giáo dục.Ví dụ trong nhóm có em Chiến một em trai khá ương bướng ,hay
nói leo trong lớp,không chép bài,lôi kéo các ban khác trong lớp a dua theo.Dựa vào
tâm lý biết được em chiến ưa nịnh,khuyên bảo nhẹ nhàng nên chúng tôi đã nhắc nhở
khuyên bảo Chiến rất nhẹ nhàng,tình cảm và cuối cùng Chiến ngoan hơn,ngồi học
trong lớp nghiêm túc, hăng hái phát biểu ý kiến,xây dựng bài hơn.Không chỉ riêng
Chiến mà còn rất nhiều các thành viên khác cũng được chúng tôi vận dụng tâm lý lứa
tuổi để làm việc,khai thác,thu thập thông tin và giải quyết vấn đề.
Thứ năm là Kỹ năng truyền thông và tổ chức các hoạt động cộng đồng Môn học
này có thể nói là môn học chúng tôi vận dụng vào đợt thực tế này rất thành công và
hiệu quả.trong quá trình lên lớp, giảng dạy, trao đổi với các em chúng tôi biết kết hợp
xen kẽ các trò chơi một cách linh hoạt, học mà chơi, chơi và học. Phương pháp này
giúp các em rất vui vẻ, thoải mái và hữu ích. Mục đích của việc tổ chức trò chơi là
giúp các em thư giãn, thoải mái sau giờ học, mặt khác cho các em thấy được vai trò,tác
dụng của việc hoạt động nhóm như thế nào? Giúp tăng cường tinh thần đoàn kết, sự
giúp đỡ hỗ trợ nhau trong cuộc sống cũng như trong học tập. Mỗi một trò không chỉ

12


đơn thuần là chơi cho vui mà sau nó đều có một mục đích và ý nghĩa nhất định. Trong

suốt quá trình sinh hoạt nhóm chúng tôi đã tổ chức được khá nhiều trò chơi cho các
em. Ví dụ như “Mị nương kén rể” , “Sư tử, thợ săn, công chúa”, “Lưới cá”, “Tạc
tượng”…. Tất cả các trò chơi đều giúp được các em liên kết với nhau, có cơ hội gần
nhau để hiều nhau hơn, tăng cường tinh thần đoàn kết nhóm ,sự thống nhất quan điểm
ý kiến và khả năng lãnh đạo nhóm. Điều quan trọng chúng tôi muốn nói với tất cả
mọi người biết được là sống phải biết quan tâm chia sẻ giúp đỡ nhau cùng vượt qua
khó khăn trong cuộc sống.
Thứ sáu là môn Kỹ năng giao tiếp: Giao tiếp là một kỹ năng quan trọng. Người
thành công không những có kiến thức gioỉ mà phải có khả năng giao tiếp giỏi. Trong
đợt thực tế này nhóm chúng tôi cũng đã vân dụng được tối đa khả năng giao tiếp của
bản thân để giao tiếp với giám đốc, kiểm huấn viên, các mẹ đặc biệt là các em. Trong
quá trình sinh hoạt cùng các em không chỉ qua lời nói mà chúng tôi đã biết cách quan
sát từng cử chỉ, hành động nét mặt của các em để nhận diện đánh giá được các em đó
là giao tiếp phi ngôn ngữ chúng tôi đã làm được.Nhưng măt hạn chế của nhóm chúng
tôi đa phần các bạn đều nói ngọng chính vi thế trong quá trình lên lớp giảng dạy đã
không đạt được hiệu quả thành công cao vì nói ngọng mà các em ngồi dưới chỉ chú ý
bắt lỗi để nói leo nên nhiều lúc không chú ý vào bài học.
Thứ bảy là môn Phương pháp điều tra xã hội học:Trong buổi cuối cùng chúng
tôi đã làm một bài kiểm tra đánh giá chất lượng của các em và hiệu quả của việc sinh
hoạt nhóm.Trong các phiếu kiểm tra đã vận dụng cách đặt câu hỏi đóng , mở và phỏng
vấn sâu để thu thập thông tin.
Tuy nhiên còn khá nhiều môn học mà nhóm chúng tôi chưa vận dụng được
chưa biết cách vận dụng nhung chúng tôi sẽ cố gắng để hoàn thành tốt đợt thực tế này.
3.2.2. Những kĩ năng vận dụng trong quá trình thực tế
Trong quá trình học tập và nghiên cứu chúng tôi đã dược học các nhóm kỹ năng
để vận dụng trong quá trình thực hành công tác xã hội nhóm.
- Nhóm kỹ năng phân tích, đánh giá.
- Nhóm kỹ năng lãnh đạo.
- Nhóm kỹ năng hành động.
- Nhóm kỹ năng xây dựng.

Thứ nhất với nhóm kỹ năng lãnh đạo. Ứng dùgj kỹ năng này trong quá trình
thực tế giúp chúng tôi thúc đẩy tiến trình hoạt động nhóm chúng tôi đã lựa chọn phong
cách lãnh đạo là “ Tham gia” vì sau quá trình tìm hiểu thấy nhóm viên biết phương

13


pháp và cách làm việc, giải quyết vấn đề nhưng chưa đủ tự tin, cần có sự hỗ trợ của
người khác hoặc lãnh đạo nhóm để đưa ra quyết định. Chúng tôi cùng nhau chia sẻ ý
tưởng đồng thời có sự khích lệ, đánh giá, cùng thành viên ra quyết định.
Cùng với kỹ năng trình bày chúng tôi đã truyền đạt được nội dung tư tưởng và
thông tin, thu hút được thành viên đối với nhóm can thiệp, giúp điều phối được hoạt
động và quỹ thời gian của nhóm.
Với nhóm kỹ năng phân tích, đánh giá chúng tôi đã sử dụng thành công tỏng
công việc nhận biết suy nghĩ, cảm xúc và hành vi của nhóm đối tượng để có được
phương pháp, biện pháp để xử lý kịp thời.
Chúng tôi đã vận dụng được tối đa kỹ năng thu thập thông tin thông qua kiểm
huấn viên, qua các bà mẹ và bạn bè trong cộng đồng trẻ bằng cách đặt câu hỏi đóng,
mở hợp lý sau đó nắm bắt nội dung trả lời tóm lược lại và tìm ra được thông tin chính
xác nhất.
Sau mỗi quá trình, chúng tôi tiến hành lượng giá các hoạt động xem ưu nhược
điểm và kết quả đạt được trong hoạt động đó là gì? Và đưa ra phương pháp tối ưu hơn
cho hoạt động tiếp theo.
Với nhóm kỹ năng hành động, chúng tôi đã thúc đẩy được hành động của cá
nhân và của nhóm hướng đến thực hiện kế hoạch đã vạch ra bằng cách cân đối thời
gian giữa giờ học và hoạt động vui chơi giải trí dẫn đến sự thích thú đối với người học
và kích thích tính ham học hỏi của nhóm đối tượng.
Cuối cùng để duy trì văn hóa của nhóm, chúng tôi sử dụng nhóm kỹ năng xây
dựng để tạo lập mối liên hệ giữa các thành viên chúng tôi luôn giải quyết kịp thời
những xung đột trong nhóm, cùng nhau giải quyết những trở ngại và biểu hiện hành vi

trái chiêù trong nhóm.
3.3.Những hoạt động triển khai trong quá trình thực tế.
Thông qua việc tìm hiểu thực tế và trên mạng Internet chúng tôi được biết đến ngôi
làng SOS Hà Nội, là 1 trong 14 ngôi làng SOS ở Việt Nam. Nơi đây luôn tiếp nhận
những trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn ở Hà Nội và các tỉnh lân cận như: Thái
Nguyên, Bắc Kạn, Phú Thọ…Khi đến dây các em được nuôi dưỡng, chăm sóc, bảo vệ,
học tập và học nghề… Để đến khi trưởng thành các em có thể tự lo cho bản thân, tự
chịu trách nhiệm cho chính mình.
Khi đến làng qua quá trình quan sát và tìm hiểu chúng tôi được biết đây là một
ngôi làng chứa đầy tình yêu thương, sự cảm thông, chia sẻ giữa các thành viên với
nhau, họ coi nhau như anh-em ruột thịt, trong gia đình và giữa các gia đình trong làng;

14


và không thể không nhắc tới sự hi sinh, lòng nhiệt huyết, sự quan tâm, chăm sóc của
các cô, các chú và các mẹ, các dì trong làng với các em.
Đây thật sự là ngôi nhà của các em, vì chính nơi đây nuôi dạy các em khôn lớn,
là nơi trang bị cho các em những kiến thức, kỹ năng,kinh nghiệm để các em có thể tự
tin vững bước vào cuộc sống trong tương lai.
Khi đến với làng chúng tôi cùng tham gia một số hoạt động của làng, cũng như trong
quá trình tiếp cận với các em để thành lập nhóm, và sau khi thành lập được nhóm
chúng tôi chúng cùng các em thực hiện một số hoạt động nhằm bổ trợ cho quá trình
tác động vào nhóm. Mặt khác việc tham gia các hoạt động của làng cũng giúp cho
chúng tôi trang bị thêm kiến thức, kỹ năng, tạo dựng và làm quen được với tất cả các
em.
Trong suốt quá trình thực tế chúng tôi đã cùng tham gia các hoạt động của làng và tổ
chức các hoạt động cho nhóm thành viên, cụ thể như sau:
 Đối với KHV.
 Đối với nhóm đối tượng.

- Nhóm Sinh Viên cùng tham gia lớp học “Kỹ năng sống” được tổ chức cho các em
học sinh THCS và THPT trong làng.
- Nhóm sinh viên tham gia hoạt động kèm, bổ xung kiến thức cho học sinh cấp hai
trước khi vào năm học mới.
-Thành lập nhóm thành viên tham gia vào lớp học “ Giáo dục giới tính ở tuổi dậy thì”.
- Nhóm Sinh Viên tham gia hoạt động Thể Dục Thể Thao cùng nhóm thành viên.
 Đối với cơ sở thực tế.
- Tham gia Lao động cùng với Làng.
 Nhóm sinh viên.
3.3.1. Hoạt động đối với KHV.
- Khi đến với lằng trẻ em chúng tôi có những hoạt động với KHV trong làng; buổi đầu
đến thăm làng và trao đổi cùng với KHV: Cô Hường và anh Hưng; cô Hường giới
thiệu cơ bản về làng trẻ em SOS Hà Nội, những khó khăn, thuận lợi, tính cách, hoàn
cảnh của trẻ trong làng. KHV dẫn Sinh viên xuống làm quen với các gia đình khi
nhóm đã được chia theo các gia đình, qua đó nhóm sinh viên sẽ có những hiểu biết
chung về hoàn cảnh, tính cách của các đối tượng và của làng. KHV giao nhiệm vụ kèm

15


học cho những học sinh chưa nắm rõ kiến thức ở lớp THCS(6, 7,8) để tăng thêm sự
hiểu biết, kiến thức của trẻ và tạo dựng mối quan hệ thân thiết với trẻ.
3.3.2. Đối với nhóm đối tượng.
Tham gia lớp “Kỹ năng sống” cùng các em học sinh trong làng.
Lớp học được tổ chức dành cho các em học sinh THCS và THPT, được chia ra
làm 2 lớp, một lớp gồm các em học sinh THCS, một lớp dành cho các em THPT. Lớp
học do cô Tường Lan là giáo viên có nhiều kinh nghiệm, kỹ năng của trường THPT
Nguyễn Tất Thành giảng dạy về phần lý thuyết. Thầy Duy và thầy Dũng đến từ trung
tâm Kỹ năng sống đảm nhận về phần tổ chức trò chơi, vui chơi-giải trí, bổ sung, củng
cố thêm những kỹ năng cần thiết.

Hai lớp học đổi nhau phần học, lớp THCS học lý thuyết về Kỹ năng thì lớp THPT học
thực hành về Kỹ Năng vì vậy nhóm Sinh viên chia ra làm 2 nhóm để tiện theo tham
gia và quan sát các em.
Ngày
03/7/2012

Lớp
THCS

Hoạt động
Nhận xét, kết quả
-7h30-9h: Tham gia - Các em tham gia đầy đủ, nhiệt
trò chơi vẽ tranh bằng tình, có một số em nghỉ học có lí
tay trái, giới thiệu về do. Sau bài học các em thấy
bức tranh, những ước mình qua chính bức tranh vẽ
mơ, kỷ niệm đáng bằng tay trái, thấy được những
nhớ được thể hiện ước mơ sau này của chính mình.
trong bức tranh…do
thầy
Dũng, thày Duy làm
người hướng dẫn.
- 9h-10h30: Tham gia- - Các em khá trật tự nghe giảng,
lớp học lý thuyết môn phát biểu ý kiến của mình.Sau
“kỹ năng sống”: Sự buổi học các em sẽ thấy được
thay đổi của cơ thể những thay đổi cơ bản tromg lứa
khi trẻ bước vào cấp tuổi của mình để trẻ có thể thích
2; Giai đoạn bắt đầu nghi với những thay đổi đó mà

16



bước vào tuổi trưởng không cảm thấy lạ lẫm, hoảng sợ.
thành.
- 7h30-9h: Tham gia - Các em đến đến đúng giờ
lớp học kỹ năng của nhưng với số lượng không đông,
cô Tường Lan, cô chưa mạnh dạn trả lời các câu
trao đổi và chia sẻ về hỏi của cô, còn trầm, các em
vấn đề ‘Tôi là ai?’

mnag theo vở ghi, việc xếp đồ
còn phải nhắc nhở.

- 7h5-11h: Tham gia
THPT

trò chơi vẽ tranh và
giới thiệu về bản thân

- Các em khá hứng thú và vui vẻ
khi tham gia trò chơi vẽ tranh
nói về sở thích, ước mơ và vẽ
chân dung bằng tay trái nhưng
khi các em đứng lên trình bày bài
vẽ và giới thiệu về bản thân thì

04/7/2012

THCS

-


7h30-9h:các

các em còn rụt rè, ngại ngùng.
em - Đa số học sinh đến đúng giờ,

tham gia trò chơi vui vẻ, tham gia nhiệt tình trong
“hoa

quả

chuyển trò chơi nhưng vẫn còn có những

động”.

em chưa thật sự tập trung trong
trò chơi, còn để Thầy phải nhắc.
Sau trò chơi mỗi em sẽ thấy tự
tin hơn khi đứng trước đông

- 9h-10h30: Tham gia người để giới thiệu về bản thân
lớp học
Lý

mình.

thuyết

do


cô - Các emtham gia lớp học có

Tường Lan giảng dạy phần vui vẻ hơn buổi trước, tham
với nội dung: 2K+3D gia phát biểu ý kiến nhiều hơn,
( Kiên trì, kỷ luật; không còn quá rụt rè. Sau uổi
Đam mê, dấn thân, học này trẻ được trang bị những
dám

chịu

trách đức tính, kinh nghiệm, kiến thức

17


nhiệm).

cần thiết để trẻ có thể vượt qua
những khó khăn trong cuộc sống.

- 7h30-9h: Cô trao - Các em đến lớp đông hơn, đã
đổi về vấn đề “ Định cỏi mở hơn khi cô trao đổi.
giá trị bản thân”
- Các em tham gia trò chơi nhiệt
- 9h5-10h30: các em tình và vui vẻ. Khi được hỏi
tham gia trò chơi nhận xét về trò chơi và qua trò
“hoa
THPT

quả


động”

chuyển chơi này các em rút ra điều gì?
Phần lớn các em đều nhận xét là
chơi vui, rất thoải mái khi vừa
học song lý thuyết lại được tham
gia trò chơi và thông qua trò chơi
này thì các em đều nhận thấy
mình cởi mở hơn và đặc biệt là
phải chu ý lắng nghe, quan sát và
nhanh chân.

05/7/2012

THCS

- 7h30-9h00: Tham - Hầu hết các em tham gia nhiệt
gia trò chơi “xây cầu” tình, đoàn kết, vui vẻ trong trò
bằng giấy báo.

chơi nhưng bên cạnh đó vẫn còn
có em hơi nhút nhát ít đưa ra ý
kiến của mình. Sau trò chơi trẻ sẽ
biết được khi làm một việc nào
đó muốn có được thành công
hoàn hảo cần phải có sự góp sức,
đoàn kết, đồng lòng của những
người xung quanh thì mới thật sự


18


- 9h5-10h30: Tham đạt được kết quả tốt.
gia lớp học lý thuyết - Các em chú ý nghe giảng, qua
với nội dung chính: bài học trẻ được trang bị những
Giới thiệu một số điều cần biết và nên làm ở nơi
cách làm đẹp cho bản công cộng, cách vệ sinh cá nhân
thân ( vệ sinh cá và cách lựa chọn trang phục sao
nhân, lựa chọn trang cho phù hợp, gọn gàng và sạch
phục, giọng nói, trau sẽ ở mọi lúc mọi nơi
dồi phẩm chất đạo
đức, cách ứng xử nơi
công cộng)
-7h30-9h00:
THPT

Cô - Các em rất chú ý lắng nghe vì

Tường Lan trao đổi đây là những kiến thức rất bổ ích
về vấn đề “ các vượt cho lứa tuổi nay. Các em đi học
qua khó khăn và cách đầy đủ hơn, và cũng trao đổi với
làm đẹp con người cô nhiệt tình hơn
(cả về tâm hồn và thể - Lúc đầu các em tham gia hoạt
xác)”.

động nhóm chưa tích cực, còn

- 9h5-10h30: Tham lùng túng và chưa hài lòng về
gia trò chơi “ xây việc chia nhóm, các em chưa tích

cầu” bằng giấy báo cực đóng góp. Nhưng sau một
với các vật dụng cho thời gian có sự đong óp ý kiến
sẵn như: báo, băng của thay hường dẫn và sinh viên
dính, kéo.Lớp được các em đã bát tay vào làm nhưng
chia làm 5 nhóm, mỗi do thời gian ngăn nen sản phẩm
nhóm có 5 đến 6 của các em chưa được đẹp nhung
thành viên và mỗi đó là sản phẩm của cả nhóm.
nhóm có 1 anh chị Sau dó nhóm củ thành viên lên
sinh viên cùng làm.

trình bày, có nhóm thì rất mạnh
dạn xung phong tuy nhiên có
nhóm thì lại xấu hổ và không tự

19


tin về sản phẩm mà nhóm làm ra.
Kết thúc buổi học các em đều
nhận xét là làm việc nhóm phải
tích cực trong những công việc
khó đòi hỏi phải có sự đóng góp
ý kiến của các thành viên trong
nhóm có như vậy thì công việc
mới đạt hiệu quả cao.

06/7/2012

7h30-9h: Lớp tham - Các em rất vui khi tham gia trò
gia trò chơi ném bóng chơi này và tham gia rất nhiệt

THCS

do thầy Duy phụ tình. Thông qua trò chơi này các
trách.

em vừa rèn luyện cở thể, vùa hòa
đồng được với các bạn trong lớp

THPT

7h30- 9h: Các em - Các em vui vẻ và tham gia
tham gia trò chơi lưới nhiệt tình. Qua trò chơi các em
cá, các anh chị sinh đều nhận thấy

phải đoàn kết

viên cùng với thầy giữa các thành viên có như vậy
Dũng

cùng

hướng thì chúng ta mới có thể dễ dàng

dẫn các en tham gia

vượt qua các thử thách

20



Cô Tường Lan cùng 2 thầy cho lớp kết hợp làm một
cùng nhận xét và tổng kết các buổi học. Cô cùng các thầy
đều nhận thấy các em rất ngoan và năng động, chăm chỉ,
9h5-

chịu khó và rất nghe lời.

10h

Các em đều cảm ơn cô và 2 thầy đã cung cấp cho các em
những kiền thức bổ ích và sự thoải mái vui vẻ trước và
sau khi bắt đầu học lý thuyết. Các em mong sẽ gặp lại cô
và các thay trong thời gian gần nhất

Nhóm sinh viên tham gia hoạt động kèm, bổ sung kiến thức cho học sinh cấp hai
trước khi vào năm học mới.
Bắt đầu từ chiều ngày 03/7/2012 nhóm sinh viên được kiểm huấn viên giao
nhiệm vụ kèm một nhóm trẻ em trong làng chưa nắm vững kiến thức đang học cấp 2
từ lớp 6 đến lớp 8.
Nhóm trẻ bao gồm 8 em và nhóm sinh viên chia làm 3 nhóm theo ba lớp:
+ Lớp 6: Do Hoa, Linh, Dung phụ trách
+ Lớp 7: Huệ, Mai, Phong
+ Lớp 8: Thành, Hường, Ly, Thắm.
Những môn học mà các em cần trang bị thêm kiến thức: Toán. Ngữ Văn, Vật Lý và
Ngoại Ngữ. Các anh chị sinh viên hướng dẫn cách làm bài, giao bài tập về nhà rồi sau
đó kiểm tra các bài tập đã giao và chữa lại bài, chỉ ra lỗi sai từ đó để các em hiểu bài
và có phương pháp làm bài được tốt hơn. Ngoài thời gian kèm học trên lớp ma các anh
chị sắp xếp thì các em còn có các anh chị sinh viên tình nguyện ở các trường như: Đại
Học Sư Phạm Hà Nội, Cao Đẳng Sư Phạm Hà Nội, Trường Ngoại Thương, Học Viện
Tài Chính kèm thêm tại nhà

Thành lập nhóm thành viên tham gia vào lớp học “ Giáo dục giới tính ở tuổi dậy
thì”.
Sau khi làm quen và tạo dựng mối quan hệ với các em trong làng và thông qua
sự hướng dẫn của KHV nhóm Sinh viên đã thành lập được một nhóm thành viên gồm
15 em trong độ tuổi 10-15t, (học sinh THCS). Từ đó, nhóm Sinh viên và nhóm đối
tượng cùng thảo luận đưa ra một thời khóa biểu cụ thể để tiến hành những công việc
tiếp theo.

21


Lớp học được tổ chức 3 buổi/ tuần với những nội dung cụ thể như sau:
+ Buổi 1: Cho các em làm bài tập vẻ tranh giới thiệu về bản thân và để cho các em lên
trình bày. Qua đó nhóm sinh viên cũng giới thiệu về bản thân, nêu mục đích và nhiệm
vụ khi đến với làng. Thông qua hoạt động này giữa nhóm Sinh viên và nhóm đối
tượng không còn có khoảng cách xa lạ nữa và cả 2 bên biết về nhau nhiều hơn, qua
buổi học đã tạo nên một không khí thoải mái, thân thiện và vui vẻ.
+ Buổi 2: Trước buổi học cho cả lớp chơi trò chơi khởi động “ mưa”.Cho các em thảo
luận và đưa ra các quy tắc nhóm. Chia lớp thanh
3 nhóm nhỏ cho các em thảo luận rồi cử đại diện trinh bày ý kiến của nhóm. Qua đó
nhóm sinh viên nhận xét và cùng nhóm đối tượng thảo luận, thống nhất ý kiến và lựa
chọn những quy tắc phù hợp để làm quy tắc chung cho nhóm. Sau khi cho nhóm đối
tượng tự thảo luận đưa ra quy tắc nhóm các em sẽ theo đó thực hiện vì đó không phải
do các Anh chị sinh viên đưa ra mà đó chính là những quy tắc các em đưa ra, phù hợp
với các em và môi trường trên lớp. Những quy tắc như: Đi học đũng giờ; để giày dép
đúng nơi quy định; không mất trật tự trong giờ học; đi học phải mang đầy đủ sách vở
và ghi bài đầy đủ…Nếu vi phạm một trong những quy định đó thì sẽ có những hình
thức phạt thích đáng như không chép bài thì chép lại bài học 10 lần…
+ Buổi 3: Cùng nhóm đối tượng trao đổi, chia sẻ kiến thức về sự thay đổi sinh lý ở lứa
tuổi dạy thì. Qua những thay đổi của chính bản thân các em cũng như những hiểu biết

của các em, chia lớp thành 2 nhóm, một nhóm thảo luận về sự thay đổi của nam và
một nhóm thảo luận về sự thay đổi của nữ, cho các em lên trình bày. Sinh viên nhận
xét và nêu ra những thay đổi sinh lý nổi bật ở Nam và Nữ để các em không bỡ ngỡ khi
bước vào tuổi dậy thì với những thay đổi của cơ thể mình.
Mục đích: Giúp các em nâng cao hiểu biết về sự thay đổi của cơ thể trong lưa tuổi dậy
thì. Mặt khác thông qua thảo luận nhóm giúp các em hiểu nhau hơn, có thể chia sẻ
những thắc mắc mà các em chưa hiểu.
- Cuối buổi học cho các em chơi trò chơi “ Thụt, Thò”
+ Buổi 4: Trao đổi với nhóm đối tượng về những thay đổi tâm lý ở tuổi dạy thì. Chia
lớp thành 2 nhóm nhỏ cho các em thảo luận về nhưng thay đổi tâm lý ở tuổi dậy thì.
Sau đó cho dại diện nhóm lên trình bày. Qua đó sinh viên chữa bài và giải thích lại
những vấn đề mà các em còn thắc măc và chưa hiểu rõ, tổng kết lại bài và cho các em
ghi lại những ý chính trong bài học.

22


Mục đích: Cho các em thấy được sự thay đổi tâm lý trong giai đoạn này, và tâm lý đó
ảnh hưởng như thế nào với các em. Các em có thật sự quan tâm đến những vấn đề này
hay không?. Thông qua đó đánh giá sự thay đổi thái độ, ý thức của nhóm đối tượng về
vấn đề giáo dục giới tính ở tuổi dạy thì
- Cho các em chơi trò chơi “ Cướp Ghế”
+ Buổi 5: Sinh viên trao đổi với nhóm đối tượng về cách chăm sóc và bảo vệ cơ thể
của trẻ ở tuổi dạy thì.
Mục đích: Giúp trẻ có những cái nhìn đúng đắn trong sự thay đổi của lứa tuổi, từ đó có
cách chăm sóc và bảo vệ cơ thể một cách hợp lý.
- Cho nhóm đối tượng chơi trò chơi: “ Mị Nương kén rể”
+ Buổi 6: Đưa ra 2 tình huống và chia lớp thành 2 nhóm nhỏ để thảo luận 2 tình huống
khác nhau.
Mục đích: Củng cố lại kiến thức của toàn bài. Qua thảo luận nhóm đánh giá thái độ và

ý thức làm bài nhóm.
+ Buổi 7: Cho nhóm đối tượng làm bài kiểm tra dành gia kết quả sau một quá trình
làm việc nhóm.
Mục đích: Đánh giá sự thay đổi của nhóm đối tượng trong quá trình làm việc với nhóm
sinh viên
+ Buổi 8: Nhóm sinh viên chia thành 3 nhóm xuống các gia đình của nhóm đối tượng.
để tìm hiểu thêm những thông tin cơ bản về nhóm đối tượng.
Mục đích: Tìm hiểu thêm thông tin về đối tượng như quê quán, hoàn cảnh, tính cách…
( không có trẻ o nhà, chỉ trao đổi với các mẹ )
Nhóm Sinh Viên tham gia hoạt động TDTT cùng với nhóm đối tượng.
Sau mỗi buổi học trên lớp nhóm Sinh viên tham gia đá bóng cùng nhóm đối
tượng tại sân bóng của làng, qua các hoạt động TDTT, vui chơi giải trí nhằm tăng
thêm mối quan hệ thân thiết với nhóm thân chủ.
3.3.3. Đối với cơ sở thực tế.
Tham gia Lao động chung ở làng.
Chiều 2h30 ngày 12/7/2012 nhóm sinh viên vào làng để tham gia lao động
cùng các gia đình trong làng. Nhóm sinh viên chia làm 3 nhóm nhỏ vào các gia đình
cùng quét dọn, làm cỏ…
+ Nhà hoa Huệ: Dung, Phong, Huệ

23


+ Nhà hoa Phượng: Ly, Linh, Thắm
+ Nhà hoa Lay Ơn: Thành, Hường, Mai, Hoa.
Gặp gỡ và trò chuyện cùng Giám đốc làng, GĐ nói qua về lịch sử hình thành,
cơ cấu tổ chức, tình hình chính trị-xã hội, các chính sách đối với trẻ trong làng, và
những nguyên tắc hoạt động trong làng, những chương trình đào tạo. Từ đó giúp nhóm
sinh viên có cái nhin và nhũng đánh giá khách quan về cơ sở thực tế.
3.3.4. Đối với nhóm sinh viên

Trong thời gian thực tế tại làng từ ngày 01/7 => ngày 10/8/2012 nhóm sinh viên
đã tổ chức các hoạt động để bổ trợ cho quá trình thực tế của nhóm như:
+ Tổ chức những buổi họp nhóm cùng thảo luận để đưa ra những kết hoạch hoạt động
trong suốt quá trình làm việc như: Thiết kế bài để trao đổi cùng với nhóm đối tượng,
phân công công việc cụ thể cho các thành viên trong nhóm ( thư ký, sinh viên hướng
dẫn, quan sát chung, sinh viên kèm các nhóm đối tượng, phân chia nhóm sinh viên đến
thăm hỏi, trò chuyện tìm hiều thông tin chung).
+ Sau mỗi hoạt động trên lớp nhóm tập chung lại để chỉ ra những điểm thuận lợi và
khó khăn, từ đó rút ra những kinh nghiệm cho nhũng buổi sau.
+ Nhóm thường xuyên nhắc nhở các thành viên những hoạt động sinh hoạt chung khi
sống trong khu lưu xá thanh niên của làng.
+ Nhóm tổ chức các buổi đi chơi, tham quan để qua đó các thành viên trong nhóm hiểu
nhau hơn và làm việc có hiệu quả hơn.
=> Sau những hoạt động đã được triển khai và thực hiện trong quá trình thực tế tại
lằng trẻ em SOS Hà Nội, nhóm chúng tôi đã được bổ sung và học hỏi thêm rất nhiều
điều mà trên ghế nhà trường chúng tôi chưa được biết đến. Qua tiếp xúc và cùng tham
gia các hoạt động với các cô, các chú các mẹ-dì nơi đây chúng tôi mới phần nào hiểu
được những khó khăn, nhọc nhằn cũng như niềm vui khi họ làm việc tại đây. Sau một
thời gian không dài chúng tôi được tiếp xúc, hoạt động cùng trẻ nơi đây thấy các em
đều ngoan, nghe lời người lớn, tích cực tham gia các lớp học hè, các hoạt động ngoại
khóa không ngừng nâng cao tri thức và tầm hiểu biết của bản thân.
3.4. Những kinh nghiệm thu được sau quá trình thực tế.
Qua quá trình tiếp xúc, thực hiện tiến trình công tác xã hội với nhóm, những hạn chế
còn tồn tại, chúng tôi rút ra cho mình một số bài học kinh nghiệm như sau:

24


∗ Phải kết hợp nhuần nhuyễn giữa lý thuyết và thực hành trong công tác xã hội
nhóm.

∗ Trong nhóm đối tượng mỗi thành viên trong nhóm có những hoàn cảnh, tính cách
khác nhau vì vậy khi làm việc cùng nhóm đối tượng cần phải linh hoạt, chủ động
và khéo léo trong mọi tình huống.
∗ Xử lý các tình huống trong nhóm thật khéo léo và luôn tạo mối quan hệ bình đẳng
giữa các thành viên.
∗ Phải biết phát hiện những nhân tố tích cực để chuyển giao họa động khi chúng tôi
rút ra khỏi nhóm sau này.
∗ Cần học hỏi thêm những kiến thức về công tác xã hội, nhất là kỹ năng giao tiếp và
lãnh đạo nhóm.
Cần phải biết cách tạo niềm tin, tạo không khí thân mật, luôn ở tư thế sẵn sàng nghe
những tâm tư tình cảm, những khó khăn của mỗi thành viên nói riêng và cả nhóm nói
chung.

PHẦN B
BÁO CÁO CÔNG TÁC XÃ HỘI VỚI NHÓM
I.
KHÁI QUÁT VỀ CƠ SỞ THỰC TẾ.
I.1 Quá trình hình thành và phát triển.
Làng trẻ em SOS Hà Nội là một trong 14 Làng trẻ em SOS của Việt Nam hiện nay.
Đây là nơi tiếp nhận, chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục những trẻ em bị mồ côi, có
hoàn cảnh đặc biệt khó khăn.
Năm 1988, với dự án thành lập các Làng trẻ em SOS tại Việt Nam, Làng trẻ em SOS
Hà Nội được thành lập theo Quyết định số 3286/QĐ-UB ngày 14/7/1988 của Ủy ban
nhân dân Thành phố Hà Nội. Đến ngày 25 tháng 01 năm 1990, Làng trẻ em SOS Hà
Nội chính thức đi vào hoạt động.
Làng trẻ em SOS Hà Nội nằm trên một khuôn viên khá rộng rãi trên đường Phạm
Thận Duật thuộc Phường Mai Dịch - TP Hà Nội. Với diện tích trên 9000m2, khuôn
viên của Làng đã thu hút sự chú ý của những ai đã từng đến đây lần đầu - một không
gian thoáng mát và rộng rãi, với 16 ngôi nhà, gia đình mang tên 16 loài hoa của Hà
Nội.

Vị trí địa lí của Làng nằm sát trục đường Phạm Văn Đồng, gần các trường Đại học lớn
của TP Hà Nội nên rất thuận lợi cho cộng đồng trong làng giao lưu, trao đổi văn hóa,
giáo dục.
Làng trẻ em SOS Hà Nội là một tổ chức chính trị xã hội thuộc sự quản lí của Sở Lao
động thương binh và xã hội Thành phố Hà Nội. Ngoài việc được nhận trợ cấp từ SOS
Quốc tế, làng trẻ em SOS Hà Nội còn nhận được sự quan tâm của rất nhiều tấm lòng
hảo tâm, các nhà từ thiện. Có rất nhiều trẻ em trong làng được nhận hỗ trợ học bổng,

25