B GIO DC V O TO
HC VIN QUN Lí GIO DC

TH THU

PHáT TRIểN ĐộI NGũ GIáO VIÊN
TRƯờNG TRUNG HọC CƠ Sở LĩNH NAM,
QUậN HOàNG MAI, Hà NộI TRONG BốI CảNH HIệN NAY

Chuyờn ngnh: Qun lý Giỏo dc
Mó s: 60 14 01 01

LUN VN THC S QUN Lí GIO DC

Ngi hng dn khoa hc: TS. NGUYN TRNG HU

H NI - 2017


LỜI CẢM ƠN

Với tình cảm chân thành, tôi xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn
sâu sắc tới Ban Giám đốc, Phòng Đào tạo sau Đại học và tập thể các thầy
cô giáo Học viện Quản lý giáo dục đã trực tiếp giảng dạy, giúp đỡ, tạo điều
kiện, cho tôi nhiều ý kiến quý báu trong quá trình học tập và hoàn thành
luận văn.
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới TS. Nguyễn Trọng Hậu, người
đã trực tiếp hướng dẫn và tận tình chỉ bảo, giúp đỡ tôi trong quá trình nghiên
cứu, thực hiện đề tài.
Tôi xin chân thành cảm ơn Phòng Giáo dục và Đào tạo quận Hoàng
Mai, các đồng chí cán bộ giáo viên của trường THCS Lĩnh Nam, quận Hoàng

Mai đã tham gia đóng góp ý kiến, tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất cho tôi
trong suốt thời gian thực hiện đề tài.
Xin cám ơn các đồng nghiệp và những người thân yêu trong gia đình
đã động viên, giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành
luận văn.
Mặc dù đã rất cố gắng, song luận văn khó tránh khỏi những thiếu sót.
Kính mong nhận được những ý kiến góp ý, chỉ bảo của các thầy cô giáo, các
bạn đồng nghiệp và những người quan tâm để luận văn được hoàn thiện hơn.
Xin trân trọng cảm ơn!
Hà Nội, ngày 15 tháng 7 năm 2017
Tác giả luận văn

Đỗ Thị Thu


DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
BGH

Ban giám hiệu

CBGV

Cán bộ giáo viên

CBQL

Cán bộ quản lý

CNH


Công nghiệp hoá

CNTT

Công nghệ thông tin

ĐNGV

Đội ngũ giáo viên

GD

Giáo dục

GD&ĐT

Giáo dục và đào tạo

GV

Giáo viên

HĐH

Hiện đại hoá

HS

Học sinh


KHCN

Khoa học công nghệ

KHKT

Khoa học kĩ thuật

KT-XH

Kinh tế- xã hội

NNL

Nguồn nhân lực

PPDH

Phương pháp dạy học

QLGD

Quản lý giáo dục

TB

Trung bình

THCS


Trung học cơ sở

THPT

Trung học phổ thông

TTCM

Tổ trưởng chuyên môn

UBND

Ủy ban nhân dân


MỤC LỤC
MỞ ĐẦU ............................................................................................................... - 1 1. Lí do chọn đề tài ................................................................................................. - 1 2. Mục đích nghiên cứu .......................................................................................... - 3 3. Nhiệm vụ nghiên cứu ......................................................................................... - 3 4. Đối tượng nghiên cứu, khách thể nghiên cứu. ................................................... - 3 5. Phạm vi nghiên cứu ............................................................................................ - 3 6. Phương pháp nghiên cứu.................................................................................... - 4 7. Giả thuyết khoa học ........................................................................................... - 4 8. Những đóng góp của luận văn ........................................................................... - 5 9. Cấu trúc của luận văn ......................................................................................... - 5 Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN
Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ TRONG BỐI CẢNH HIỆN NAY ......... - 6 1.1. Tổng quan nghiên cứu về phát triển đội ngũ giáo viên ở trường Trung học
cơ sở ....................................................................................................................... - 6 1.1.1. Các nghiên cứu ở nước ngoài ............................................................................... - 6 1.1.2. Các nghiên cứu ở trong nước ............................................................................... - 7 1.2. Một số khái niệm cơ bản ................................................................................. - 9 1.2.1. Quản lý Giáo dục và quản lý nhà trường ............................................................. - 9 1.2.1.1. Khái niệm quản lý giáo dục: ..................................................................... - 9 1.2.1.2. Quản lý nhà trường ................................................................................. - 11 1.2.2. Đội ngũ và Đội ngũ Giáo viên. .......................................................................... - 12 1.2.2.1. Đội ngũ .................................................................................................... - 12 1.2.2.2. Đội ngũ giáo viên: ................................................................................... - 12 1.2.3. Phát triển đội ngũ Giáo viên. .............................................................................. - 16 1.3. Một vài lý thuyết về phát triển nguồn nhân lực trong giáo dục .................... - 22 1.3.1. Quản lý nguồn nhân lực trong giáo dục............................................................. - 22 1.3.2. Phát triển nguồn nhân lực trong giáo dục .......................................................... - 23 1.4. Những vấn đề phát triển đội ngũ giáo viên trong bối cảnh hiện nay ............ - 24 1.4.1. Vấn đề mục tiêu đổi mới của giáo dục THCS................................................... - 24 1.4.2. Vấn đề những yêu cầu đổi mới giáo dục THCS ............................................... - 26 1.4.3. Những vấn đề đặt ra trong việc phát triển đội ngũ giáo viên ........................... - 28 1.5. Nội dung phát triển đội ngũ giáo viên Trung học cơ sở trong bối cảnh hiện nay. - 29 -


1.5.1. Lập quy hoạch và kế hoạch phát triển đội ngũ giáo viên phù hợp với nhu
cầu hàng năm của nhà trường ....................................................................................... - 29 1.5.2. Tổ chức thực hiện các hoạt động đào tạo, bồi dưỡng phù hợp với quy
hoạch và kế hoạch phát triển đội ngũ giáo viên của trường. ...................................... - 31 1.5.3. Thực hiện phân cấp quản lý, đề cao vai trò của Tổ chuyên môn ..................... - 31 1.5.4. Tạo động lực và môi trường cho ĐNGV phát triển .......................................... - 33 1.6. Những yếu tố ảnh hưởng đến phát triển đội ngũ giáo viên trung học cơ sở . - 34 1.6.1. Chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước................................................. - 35 1.6.2. Điều kiện kinh tế xã hội của địa phương ........................................................... - 35 1.6.3. Năng lực quản lý của Ban Giám hiệu ................................................................ - 35 1.6.4. Phẩm chất và năng lực của đội ngũ giáo viên ................................................... - 37 1.6.5.Điều kiện và môi trường làm việc ....................................................................... - 37 Tiểu kết chương 1................................................................................................. - 39 Chương 2. THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN
TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ LĨNH NAM QUẬN HOÀNG MAI - HÀ
NỘI TRONG ỐI CẢNH HIỆN NAY ............................................................. - 41 2.1. Đặc điểm kinh tế xã hội phường Lĩnh Nam, quận Hoàng Mai, Hà Nội ....... - 41 2.1.1. Vị trí địa lý, dân số phường Lĩnh Nam, quận Hoàng Mai, Hà Nội ................. - 41 2.1.2. Tình hình phát triển kinh tế - xã hội, giáo dục phường Lĩnh Nam, quận
Hoàng Mai, Hà Nội ....................................................................................................... - 42 2.2. Sơ lược về trường Trung học cơ sở Lĩnh Nam, quận Hoàng Mai, Hà Nội... - 43 2.2.1 Quy mô trường lớp ............................................................................................... - 43 2.2.1.1. Phát triển về quy mô diện tích - khuôn viên: .......................................... - 43 2.2.1.2. Phát triển về số lượng học sinh và số lớp : .............................................. - 44 2.2.2. Chất lượng giáo dục ............................................................................................ - 44 2.2.3. Điều kiện cơ sở vật chất của nhà trường............................................................ - 48 2.3. Thực trạng về đội ngũ giáo viên ở trường trung học cơ sở Lĩnh Nam, quận
Hoàng Mai, Hà Nội .............................................................................................. - 48 2.3.1. Quy mô đội ngũ giáo viên .................................................................................. - 48 2.3.2. Phẩm chất và năng lực đội ngũ giáo viên .......................................................... - 51 2.3.2.1. Phẩm chất chính trị, đạo đức nghề nghiệp .............................................. - 57 2.3.2.4. Năng lực dạy học .................................................................................... - 60 2.4. Thực trạng phát triển đội ngũ giáo viên trường Trung học cơ sở Lĩnh
Nam, quận Hoàng Mai, Hà Nội ........................................................................... - 62 -



2.4.1. Tổ chức các hoạt động nâng cao nhận thức cho các lực lượng GD về vị trí,
vai trò của đội ngũ giáo viên hiện nay.......................................................................... - 62 2.4.2. Lập quy hoạch và kế hoạch phát triển đội ngũ GV phù hợp với nhu cầu
hàng năm của nhà trường .............................................................................................. - 63 2.4.3. Tổ chức thực hiện các hoạt động đào tạo, bồi dưỡng phù hợp với quy hoạch
và kế hoạch phát triển ĐNGV của trường. .................................................................. - 65 2.4.4. Thực hiện phân cấp quản lý, đề cao vai trò của Tổ chuyên môn ..................... - 68 2.4.5. Tạo động lực và môi trường cho ĐNGV phát triển .......................................... - 71 2.4.5. Đánh giá chung về thực trạng phát triển đội ngũ giáo viên trường Trung
học cơ sở Lĩnh Nam ...................................................................................................... - 73 2.4.5.1. Những mặt mạnh ..................................................................................... - 73 2.4.5.2. Một số tồn tại hạn chế ............................................................................. - 74 2.4.5.3. Nguyên nhân ........................................................................................... - 76 Tiểu kết chương 2................................................................................................. - 78 Chương 3. MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN
TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ LĨNH NAM, QUẬN HOÀNG MAI,
HÀ NỘI TRONG BỐI CẢNH HIỆN NAY ................................................... - 79 3.1. Định hướng mục tiêu phát triển đội ngũ giáo viên trường Trung học cơ sở
Lĩnh Nam, Hà Nội ............................................................................................... - 79 3.2. Nguyên tắc đề xuất biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên trường Trung
học cơ sở Lĩnh Nam, Hà Nội ............................................................................... - 81 3.2.1. Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa và phát triển ................................................. - 81 3.2.2. Nguyên tắc đảm bảo tính khoa học, phù hợp .................................................... - 82 3.2.3. Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi và hiệu quả ................................................... - 82 3.3. Một số biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên Trung học cơ sở Lĩnh Nam
trong bối cảnh giáo dục hiện nay.......................................................................... - 82 3.3.1. Tổ chức các hoạt động nâng cao nhận thức cho các lực lượng GD về vị trí,
vai trò của đội ngũ giáo viên hiện nay.......................................................................... - 82 3.3.1.1. Mục đích của biện pháp .......................................................................... - 82 3.3.1.2. Nội dung và cách thức thực hiện biện pháp ........................................... - 83 3.3.1.3. Điều kiện thực hiện biện pháp: ............................................................... - 85 3.3.2. Lập qui hoạch và kế hoạch phát triển đội ngũ giáo viên phù hợp với nhu
cầu hàng năm của nhà trường. ...................................................................................... - 86 3.3.2.1. Mục đích của biện pháp .......................................................................... - 86 -


3.3.2.2. Nội dung và cách thức thực hiện biện pháp ........................................... - 87 3.3.2.3. Điều kiện thực hiện ................................................................................. - 88 3.3.3. Tổ chức thực hiện các hoạt động đào tạo, bồi dưỡng phù hợp với qui hoạch
và kế hoạch phát triển đội ngũ giáo viên của trường. ................................................. - 89 3.3.3.1. Mục đích của biện pháp .......................................................................... - 89 3.3.3.2. Nội dung và cách thức thực hiện ............................................................. - 90 3.3.3.3. Điều kiện thực hiện ................................................................................. - 95 3.3.4. Thực hiện phân cấp quản lý, đề cao vai trò hoạt động của tổ chuyên môn. .... - 95 3.3.4.1. Mục đích của biện pháp .......................................................................... - 95 3.3.4.2. Nội dung và cách thức thực hiện biện pháp ............................................ - 96 3.3.4.3. Điều kiện thực hiện: .............................................................................. - 104 3.3.5. Tạo động lực và môi trường cho ĐNGV phát triển ....................................... - 105 3.3.5.1. Mục đích của biện pháp ........................................................................ - 105 3.3.5.2. Nội dung và cách thức thực hiện biện pháp .......................................... - 105 3.3.5.3. Điều kiện thực hiện: .............................................................................. - 109 3.4. Mối quan hệ giữa các biện pháp ................................................................. - 110 3.5. Khảo nghiệm về tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp. .............. - 111 Tiểu kết chương 3............................................................................................... - 115 KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ .................................................................. - 116 1. Kết luận. ......................................................................................................... - 116 2. Khuyến nghị ................................................................................................... - 117 2.1. Với Sở GD- ĐT Hà Nội ....................................................................................... - 117 2.2. Với Phòng GD- ĐT Quận Hoàng Mai .............................................................. - 118 2.3. Với trường THCS Lĩnh Nam............................................................................... - 118 2.3.1 Đối với cán bộ quản lý: ............................................................................. - 118 2.3.2. Đối với giáo viên: ..................................................................................... - 119 TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................... - 121 PHỤ LỤC


DANH MỤC BẢNG
Bảng 2.1.

Số lượng học sinh và số lớp ........................................................... - 44 -

Bảng 2.2.

Kết quả thi giáo viên giỏi trường THCS Lĩnh Nam ....................... - 44 -

Bảng 2.3.


Kết quả xếp loại văn hóa của học sinh trường THCS Lĩnh Nam
từ năm 2014 đến năm 2017 ............................................................ - 45 -

Bảng 2.4.

Kết quả xếp loại đạo đức của học sinh trường THCS Lĩnh Nam
từ năm 2014 đến năm 2017 ............................................................ - 45 -

Bảng 2.5.

Kết quả thi học sinh giỏi của học sinh trường THCS Lĩnh Nam
từ năm 2014 đến năm 2017 ............................................................ - 45 -

Bảng 2.6.

Kết quả thi nghề phổ thông lớp 9 trường THCS Lĩnh Nam từ
năm 2014 đến năm 2017 ................................................................ - 46 -

Bảng 2.7.

Thực trạng số lượng GV, Đảng viên trường THCS Lĩnh Nam...... - 48 -

Bảng 2.8.

Thực trạng số lượng giáo viên năm học 2014 đến 2017 của
trường THCS Lĩnh Nam................................................................. - 49 -

Bảng 2.9.

Thực trạng cơ cấu độ tuổi và thâm niên công tác của đội ngũ

GV trường THCS Lĩnh Nam năm học 2016 - 2017 ....................... - 50 -

Bảng 2.10.

Thực trạng cơ cấu chuyên môn của đội ngũ GV trường THCS
Lĩnh Nam năm 2016-2017 ............................................................. - 51 -

Bảng 2.11.

Thống kê kết quả đánh giá phẩm chất và năng lực đội ngũ GV
trường THCS Lĩnh Nam từ năm 2014- 2017 ................................. - 52 -

Bảng 2.12.

Thống kê kết quả khảo sát phẩm chất và năng lực chuyên môn của
đội ngũ giáo viên trường THCS Lĩnh Nam năm học 2016 -2017.. - 55 -

Bảng 2.13.

Trình độ chuyên môn của đội ngũ giáo viên trường THCS Lĩnh
Nam từ năm học 2014 đến 2017 .................................................... - 59 -

Bảng 2.14.

Thực trạng trình độ ngoại ngữ và tin học của đội ngũ giáo viên
trường THCS Lĩnh Nam................................................................. - 59 -

Bảng 2.15.

Khảo sát về năng lực chuyên môn nghiệp vụ sư phạm của đội

ngũ giáo viên trường THCS Lĩnh Nam .......................................... - 61 -


Bảng 2.16.

Đánh giá về năng lực dạy học của đội ngũ giáo viên trường
THCS Lĩnh Nam ............................................................................ - 61 -

Bảng 2.17.

Kết quả khảo sát về nhận thức và thái độ của cán bộ, giáo viên
về vị trí, vai trò của đội ngũ GV THCS và công tác phát triển đội
ngũ giáo viên năm học 2016- 2017 ................................................ - 62 -

Bảng 2.18.

Quy hoạch chuyển xếp từ ngạch sang hạng của đội ngũ GV
trường THCS Lĩnh Nam................................................................. - 64 -

Bảng 2.19.

Mức độ thực hiện nội dung bồi dưỡng ĐNGV trường THCS
Lĩnh Nam ........................................................................................ - 67 -

Bảng 2.20.

Thực trạng nhận thức của CBQL, GV về vai trò tổ chuyên môn
đối với công tác dạy và học ............................................................ - 69 -

Bảng 2.21.


Kết quả khảo sát thực trạng đánh giá vai trò hoạt động của tổ
chuyên môn .................................................................................... - 70 -

Bảng 2.22.

Mức độ thực hiện các tiêu chí xây dựng môi trường giáo dục
đảm bảo phát triển đội ngũ giáo viên trường THCS Lĩnh Nam ..... - 72 -

Bảng 3.1.

Kết quả điều tra mức độ cấp thiết của các biện pháp .................... - 111 -

Bảng 3.2.

Kết quả điều tra mức độ khả thi của các biện pháp ...................... - 112 -

DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ
Sơ đồ 1.1:

Các nhân tố cơ bản trong quản lý Nhà trường ............................... - 11 -

Sơ đồ 1.2.

Quan hệ giữa các yếu tố trong phát triển đội ngũ GV THCS ........ - 30 -

Sơ đồ 3.1.

Tiến trình đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên ............................ - 91 -


Sơ đồ 3.2.

Nhiệm vụ của tổ chuyên môn trong nhà trường............................. - 97 -

Biểu đồ 3.1. Tương quan giữa tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp
đề xuất .......................................................................................... - 113 -


-1MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
Thế kỷ XXI là thế kỷ của nền khoa học kỹ thuật tiên tiến với những bước
tiến nhảy vọt của khoa học công nghệ thông tin. Đây là thế kỷ mở ra nhiều
thách thức, vận hội đối với mỗi quốc gia, mỗi dân tộc, mỗi con người: hoặc là
vươn lên để hội nhập, hoặc là chịu tụt hậu. Đảng ta đã khẳng định giáo dục là
quốc sách hàng đầu. Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII đã khẳng
định "Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn
hoá, hiện đại hoá, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế, trong đó, đổi
mới cơ chế quản lý giáo dục, phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý
giáo dục là khâu then chốt” và “Giáo dục và đào tạo có sứ mệnh nâng cao
dân trí, phát triển nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, góp phần quan trọng
xây dựng đất nước, xây dựng nền văn hóa và con người Việt Nam" [25,tr.19].
Mục tiêu của chiến lược phát triển giáo dục trong giai đoạn này là “quán triệt
và cụ thể hoá các chủ trương, định hướng đổi mới giáo dục và đào tạo, góp
phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI và
Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2011 - 2020 của đất nước” [25,tr.19].
Vì thế, việc cải tiến chất lượng dạy học, khắc phục những tiêu cực, yếu kém
để hoàn thành tốt việc đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực con người cho sự
nghiệp công nghiệp hoá - hiện đại hoá là trách nhiệm của toàn ngành giáo dục
nói chung và mỗi cán bộ giáo viên nói riêng.
Đội ngũ giáo viên chính là nguồn nhân lực quan trọng trong việc đổi

mới giáo dục. Chính vì vậy, trong công tác giáo dục việc phát triển đội ngũ
giáo viên để phù hợp với thực tế giáo dục trong nước và trong bối cảnh hội
nhập quốc tế. Việc phát triển đội ngũ giáo viên cũng khẳng định rõ vai trò, vị
trí của đội ngũ giáo viên- những người mang sứ mệnh vẻ vang trong sự
nghiệp trồng người.


-2Những năm qua, cùng với sự cố gắng đầu tư của các cấp, các ngành và
toàn xã hội, nền giáo dục nước ta đã có những bước phát triển mới về quy mô
và chất lượng, góp phần quan trọng vào công cuộc phát triển kinh tế - xã hội
của đất nước. Tuy nhiên, trong giáo dục đào tạo cũng bộc lộ những bất cập,
yếu kém, khuyết điểm, gây lo lắng, bức xúc trong nhân dân. Chất lượng giáo
dục đại trà còn thấp, kiến thức cơ bản về xã hội, kỹ năng thực hành và khả
năng tự học của số đông học sinh phổ thông còn kém. Nhà trường phổ thông
vẫn chưa khắc phục được tình trạng thiên về dạy chữ, nhẹ về dạy người. Tình
trạng người học thiếu cố gắng, thiếu trung thực trong học tập kiểm tra và thi
cử vẫn diễn ra. Cách dạy, cách học trong nhà trường chủ yếu vẫn là truyền thụ
một chiều, nặng về lý thuyết, nhẹ về thực hành, chưa phát huy được tinh thần
tự học và tư duy sáng tạo của người học. Bệnh thành tích cũng đã tác động
không nhỏ đến quá trình giảng dạy, học tập, đánh giá học sinh, cũng như công
tác quản lý giáo dục và đây là một trong những nguyên nhân khiến việc đánh
giá chưa phản ánh đúng thực chất chất lượng của giáo dục và đào tạo.
Cùng với sự phát triển chung về giáo dục đào tạo của cả nước, của Quận
Hoàng Mai, trong những năm qua, trường Trung học cơ sở (THCS) Lĩnh Nam
đã không ngừng tìm tòi các biện pháp nâng cao chất lượng dạy và học; nhà
trường quan tâm đến việc bồi dưỡng xây dựng đội ngũ giáo viên, đổi mới nội
dung, đổi mới phương pháp giảng dạy. Tuy nhiên, kết quả đạt được chưa cao:
giáo viên giỏi cấp Thành phố, giáo viên mũi nhọn về chuyên môn chưa nhiều,
việc đổi mới phương pháp dạy học còn nhiều hạn chế, chất lượng học sinh đại
trà còn thấp so với tỉ lệ chung của Thành phố, số lượng học sinh lớp 9 đạt giải

cấp Thành phố đều tăng dần trong các năm song chưa nhiều… Đứng trước
thực trạng như vậy, là một cán bộ quản lý của nhà trường, tác giả luôn mong
muốn hoạt động giáo dục của nhà trường sẽ có những thay đổi để từng bước
nâng cao chất lượng dạy và học. Chính vì vậy tác giả đã chọn đề tài:


-3“Phát triển đội ngũ giáo viên trường THCS Lĩnh Nam - Quận Hoàng
Mai - Hà Nội trong bối cảnh hiện nay”.
2. Mục đích nghiên cứu
Đề xuất một số biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên trường THCS
Lĩnh Nam - Quận Hoàng Mai - Thành phố Hà Nội trong bối cảnh hiện nay
nhằm góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên và chất lượng giáo dục
của trường.
3. Nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận về phát triển đội ngũ giáo viên trường
THCS trong bối cảnh hiện nay.
3.2. Khảo sát, đánh giá thực trạng phát triển đội ngũ giáo viên trường
THCS Lĩnh Nam, quận Hoàng Mai trong bối cảnh hiện nay.
3.3. Đề xuất một số biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên trường THCS
Lĩnh Nam, quận Hoàng Mai trong bối cảnh hiện nay.
4. Đối tượng nghiên cứu, khách thể nghiên cứu.
4.1. Khách thể nghiên cứu
Đội ngũ giáo viên trường trung học cơ sở.
4.2. Đối tượng nghiên cứu
Phát triển đội ngũ giáo viên trường THCS Lĩnh Nam, quận Hoàng Mai,
Thành phố Hà Nội trong bối cảnh hiện nay.
5. Phạm vi nghiên cứu
Khảo sát đánh giá thực trạng đội ngũ giáo viên và việc phát triển đội ngũ
giáo viên ở trường THCS Lĩnh Nam, quận Hoàng Mai, Thành phố Hà Nội.
Luận văn tập trung nghiên cứu công tác phát triển đội ngũ giáo viên ở

trường THCS Lĩnh Nam, quận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội từ năm học
2014 - 2015 đến năm học 2016 - 2017.


-46. Phương pháp nghiên cứu
6.1. Nhóm các phương pháp nghiên cứu lý luận
Thu thập các tài liệu liên quan đến lĩnh vực nghiên cứu nhằm phát triển
đội ngũ giáo viên nhà trường; phân tích, phân loại, xác định các khái niệm cơ
bản; đọc sách, tham khảo các công trình nghiên cứu có liên quan để hình
thành cơ sở lý luận cho đề tài.
6.2. Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn
Đây là nhóm bao gồm các phương pháp quan sát, phỏng vấn, điều tra...
nhằm làm rõ thực trạng về điều kiện cơ sở vật chất, chất lượng đội ngũ giáo
viên, công tác phát triển đội ngũ giáo viên Trường THCS Lĩnh Nam, Quận
Hoàng Mai, Hà Nội từ năm 2014 trở lại đây. (Nhóm phương pháp này sẽ
được trình bày rõ ở chương 2)
- Điều tra bằng bảng hỏi: Phiếu trưng cầu ý kiến gồm các câu hỏi đóng/
mở về vấn đề xây dựng, phát triển đội ngũ giáo viên nhằm nâng cao chất
lượng đội ngũ nhà giáo tại trường THCS Lĩnh Nam. Đối tượng khảo sát sẽ là
giáo viên, cán bộ quản lý nhà trường.
- Phỏng vấn: Kỹ thuật nghiên cứu này nhằm thu thập những thông tin
sâu về một số vấn đề cốt lõi của đề tài.
6.3 Nhóm phương pháp xử lí thông tin
Đây là nhóm bao gồm các phương pháp thống kê, phân tích, tổng hợp
kết quả quan sát, điều tra, khảo sát...nhằm đưa ra những số liệu chính xác về
những kết quả điều tra.
Dựa trên các số liệu thống kê được tác giả sẽ đưa ra những nhận định
phân tích, đánh giá thực trạng và giải pháp phát triển đội ngũ GV ở trường.
7. Giả thuyết khoa học
Phát triển đội ngũ giáo viên của các trường THCS Quận Hoàng Mai đã

đạt được nhiều thành tựu đáng ghi nhận nhưng đứng trước yêu cầu đổi mới


-5giáo dục hiện nay vẫn còn bộc lộ những hạn chế. Nếu áp dụng một số biện
pháp phát triển ĐNGV th o lý thuyết phát triển nguồn nhân lực trong GD phù hợp
với điều kiện của nhà trừơng sẽ góp phần nâng cao chất lượng ĐNGV và chất lượng
GD của nhà trường trong bối cảnh hiện nay.

8. Những đóng góp của luận văn
8.1. Đóng góp về lý luận
Tổng kết lý luận về công tác phát triển đội ngũ giáo viên tại các trường
THCS, chỉ ra được những thành công và hạn chế, cung cấp cơ sở khoa học để
xây dựng một số phương pháp quản lý hiệu quả cho hoạt động này.
8.2. Đóng góp về thực tiễn
Kết quả nghiên cứu có thể được áp dụng cho công tác phát triển đội ngũ
giáo viên tại các trường THCS tại Hà Nội.
8.3. Khả năng ứng dụng
Kết quả nghiên cứu có thể áp dụng cho công phát triển đội ngũ giáo viên
ở các trường THCS tại Hà Nội và các tỉnh, thành.
9. Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ
lục, luận văn dự kiến được trình bày th o 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về phát triển đội ngũ giáo viên ở trường THCS
trong bối cảnh hiện nay.
Chương 2: Thực trạng phát triển đội ngũ GV ở trường THCS Lĩnh Nam,
quận Hoàng Mai, Thành phố Hà Nội trong bối cảnh hiện nay.
Chương 3: Một số biện pháp phát triển đội ngũ GV ở trường THCS
Lĩnh Nam, quận Hoàng Mai, Thành phố Hà Nội trong bối cảnh hiện nay.



-6Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN
Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ TRONG BỐI CẢNH HIỆN NAY
1.1. Tổng quan nghiên cứu về phát triển đội ngũ giáo viên ở trường
Trung học cơ sở
1.1.1. Các nghiên cứu ở nước ngoài
Việc nghiên cứu phát triển đội ngũ giáo viên là một vấn đề hết sức quan
trọng và cấp thiết đối với sự nghiệp giáo dục (GD) trong giai đoạn hiện nay,
không chỉ ở Việt Nam mà ngay cả những nước có nền giáo dục phát triển
như: Hoa Kỳ, Úc, Liên minh Châu Âu.... Tính đến nay đã có nhiều chuyên gia
trong lĩnh vực GD&ĐT công bố những công trình nghiên cứu, tham luận
trong các hội nghị khu vực và quốc tế, có thể kể đến như:
- Tác giả Kent Fransworth với tham luận "Phát triển nguồn lực thông
qua giáo dục tiền lương của GV"
- Tác giả Judy Murray, Đại học Tomball (T xas, Hoa Kỳ) xây dựng đề
án "Kế hoạch tổng thể về việc nâng cao chuyên môn giảng viên trong tiến
trình phát triển tại trường đại học Tomball". Trong đó tác giả nhấn mạnh đến
các yếu tố" Phát triển đội ngũ giảng viên nhằm củng cố sứ mệnh và giá trị
của trường đại học" và nêu ra những mục tiêu và giải pháp cụ thể đối với
những vấn đề nêu trên.
Những năm 20-30 của thế kỷ XX trong bối cảnh biến đổi sâu sắc nền
kinh tế xã hội, một trào lưu - một học thuyết trong quản lý đã ra đời: đó là
quan điểm hành vi, hay với tên gọi khác, quan điểm quan hệ con người. Học
thuyết này giúp người quản lý ứng xử có hiệu quả hơn với những khía cạnh
con người, khía cạnh nhân bản trong một tổ chức. Thay vì quá chú trọng đến
chức năng của người quản lý, thuyết này gắn hướng dẫn cách (how) người


-7quản lý thực hiện cái (what) họ phải làm; tức là họ phải làm thế nào để lãnh đạo,
hướng dẫn người dưới quyền và giao tiếp với những người dưới quyền ra sao.

Trong những năm gần đây ở Việt Nam đã dịch và giới thiệu nhiều công
trình nghiên cứu của các nhà nghiên cứu phương Tây về quản lý GD điển
hình là các công trình: "Hành vi tổ chức giáo dục" (organization B havior in
Education) của Rob rt J. Ow ns (1995), "Quản lý GD - lý thuyết nghiên cứu
và thực tiễn" (Educational Administration - Theory, Research and Practice)
của Wayn .K Hoy, C cil G. Miskel (1996).
Ở nước ngoài những nghiên cứu về lý luận và thực tiễn quản lý giáo dục,
nhất là ở các nhà trường phổ thông đã được quan tâm từ rất sớm. Ngay từ thế
kỷ XVII, nhà sư phạm lỗi lạc Cô - men - xki (1592 - 1670) đặt nền móng cho
hệ thống các nhà trường đã tạo cơ sở ra đời của vấn đề quan trọng hàng đầu
trong quản lý giáo dục là "tổ chức hệ thống giáo dục" trên quy mô toàn xã
hội. Ở Liên Xô cũ những nghiên cứu về quản lý giáo dục, quản lý nhà trường
đã được chú trọng từ cuối những năm 50 của thế kỷ XX, vào năm 1956, lần
đầu xuất hiện cuốn "Quản lý trường học" của A.Pôpốp - một nhà hoạt động
sư phạm và quản lý giáo dục của Liên Xô cũ. Cuốn sách này là một tập hợp
khá hoàn chỉnh các chỉ dẫn cho hoạt động thực tiễn của những người làm
công tác quản lý giáo dục, đặc biệt là phát triển đội ngũ giáo viên trường học.
1.1.2. Các nghiên cứu ở trong nước
Trong hơn một thế kỷ qua, GD toàn cầu đã có những bước tiến dài gấp
nhiều lần toàn bộ lịch sử loài người cộng lại. GD cơ bản đã được quan niệm như
một kết cấu hạ tầng xã hội, như một động lực phát triển kinh tế - xã hội của mỗi
quốc gia mỗi dân tộc. Chưa bao giờ GD được sự quan tâm như hiện giờ.
Ở Việt Nam, Đảng và Nhà nước ta đã không ngừng quan tâm đến thực
tiễn GD với mức độ cao và ngày càng sâu sắc toàn diện hơn. Tuy nhiên, cũng
cần khẳng định rằng công tác QLGD nói chung và công tác phát triển đội ngũ


-8giáo viên nói riêng còn nhiều yếu kém dẫn đến đội ngũ nhà giáo thiếu về số
lượng và nhìn chung thấp về chất lượng, chưa đáp ứng được yêu cầu vừa phải
tăng nhanh quy mô vừa phải đảm bảo và nâng cao chất lượng, hiệu quả GD.

Trong hai mươi lăm năm đổi mới, nhiều biện pháp nhằm phát triển đội
ngũ GV các cấp học, bậc học đã được nghiên cứu và ứng dụng rộng rãi. Đặc
biệt khi Đảng và Nhà nước có chủ trương đổi mới chương trình giáo dục phổ
thông thì một số dự án, công trình nghiên cứu khoa học lớn có liên quan đến
đội ngũ GV đã được thực hiện như: Dự án quốc gia nghiên cứu tổng thể về
GD&ĐT và phân tích nguồn nhân lực năm 1991-1992; dự án “Tăng cường
năng lực đào tạo GV” thuộc nội dung tài trợ của Ngân hàng phát triển Châu
Á; dự án Đào tạo GV THCS, thực hiện từ năm 2000 đến năm 2005; hay như
dự án Hỗ trợ kĩ thuật xây dựng kế hoạch tổng thể giáo dục trong giai đoạn
2001 - 2010 do Ngân hàng thế giới tài trợ…
Tùy từng mức độ khác nhau, tất cả các dự án trên đều đề cập đến vấn đề
xây dựng, phát triển và quản lý đội ngũ GV. Ngoài ra, hàng năm các Sở
GD&ĐT, các Phòng GD&ĐT đều có các nghiên cứu khoa học hay các biện
pháp để thực hiện phát triển đội ngũ GV.
Thế kỉ XXI, cuộc cách mạng khoa học và công nghệ tiếp tục phát triển
mạnh mẽ, làm nền tảng cho sự phát triển kinh tế tri thức; công nghệ thông tin
và truyền thông được ứng dụng trên qui mô rộng lớn ở mọi lĩnh vực của đời
sống xã hội; xu hướng quốc tế hóa, toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế vừa là
quá trình hợp tác để phát triển, vừa là quá trình đấu tranh của các nước đang
phát triển để bảo vệ quyền lợi quốc gia. Trong bối cảnh ấy, giáo dục đóng vai
trò quan trọng trong việc chuẩn bị nguồn nhân lực có chất lượng của mỗi đất
nước và tạo cơ hội học tập suốt đời cho mỗi người dân, đó gần như là một đòi
hỏi tất yếu và cam kết của mỗi dân tộc, mỗi quốc gia.
Những năm gần đây nhiều luận văn thạc sĩ đã chọn đề tài nghiên cứu thuộc
lĩnh vực phát triển đội ngũ giáo viên trong GD như: Luận văn của tác giả


-9Nguyễn Văn Mười, năm 2014 “Quản lý phát triển đội ngũ giáo viên các
trường THCS huyện Thanh Hà - tỉnh Hưng Yên”; Luận văn Thạc sĩ quản lý
giáo dục của Đỗ Hồng Trí, năm 2014 về “Phát triển đội ngũ giáo viên THCS

huyện Yên Mỹ - tỉnh Hưng Yên”; Luận văn thạc sĩ quản lý giáo dục của Ngô
Gia Nghì, 2015 "Phát triển đội ngũ giáo viên THCS huyện Vũ Bảo- thành phố
Hải Phòng". Ngoài ra còn có nhiều công trình, bài viết nghiên cứu được công
bố trên các tạp chí chuyên ngành.... Những công trình, bài viết này thực sự đã
đóng góp rất nhiều về lí luận và thực tiễn cho công tác phát triển đội ngũ GV
của người quản lý.
Khái quát những công trình nghiên cứu các vấn đề có liên quan đến đối
tượng nghiên cứu của luận văn, tác giả nhận thấy những nghiên cứu về công tác
phát triển đội ngũ giáo viên nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên các
trường THCS trong giai đoạn hiện nay còn ít và chưa hệ thống.
Việc nâng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường phụ thuộc rất nhiều
vào cơ chế quản lý và các chính sách nhằm phát triển đội ngũ GV. Song vấn đề
đặt ra là nhà quản lý phải tiếp cận được nhiều cách quản lý và tìm ra nhiều biện
pháp khác nhau trong quá trình quản lý để phát triển đội ngũ giáo viên.
Trong thời đại kinh tế tri thức, đội ngũ GV có trình độ cao đóng vai trò hết
sức quan trọng trong sự nghiệp GD. Chính vì vậy, việc quản lý và cách thức
quản lý để phát triển đội ngũ GV càng có vai trò quan trọng, quyết định đến chất
lượng giáo dục trong các nhà trường.
Như vậy, việc phát triển đội ngũ GV trường THCS Lĩnh Nam trong bối
cảnh hiện nay là vấn đề cần được quan tâm nghiên cứu một cách hệ thống.
1.2. Một số khái niệm cơ bản
1.2.1. Quản lý Giáo dục và quản lý nhà trường
1.2.1.1. Khái niệm quản lý giáo dục:
Giáo dục là một hiện tượng xã hội đặc biệt, bản chất của nó là truyền
đạt và lĩnh hội kinh nghiệm lịch sử - xã hội của các thế hệ loài người, nhờ có


- 10 giáo dục mà các thế hệ nối tiếp nhau phát triển, tinh hoa văn hoá dân tộc,
nhân loại được kế thừa, bổ sung và trên cơ sở đó không ngừng tiến lên.
Quản lý giáo dục và quản lý hệ thống giáo dục đã được các nhà lý luận

và quản lý thực tiễn đưa ra một số định nghĩa dưới các góc độ khác nhau:
Th o tác giả M.I. Kôndakôp, “Quản lý giáo dục là tập hợp các biện
pháp (tổ chức, phương pháp, cán bộ, giáo dục, kế hoạch hoá, tài chính ...)
nhằm bảo đảm sự vận hành bình thường của các cơ quan trong hệ thống giáo
dục, bảo đảm sự tiếp tục phát triển và mở rộng hệ thống cả về mặt số lượng
cũng như chất lượng” [17, tr 93-94].
Tác giả Phạm Minh Hạc xác định : “Quản lý nhà trường phổ thông (có
thể mở rộng ra là việc quản lý giáo dục nói chung) là quản lý hoạt động dạy học, tức là làm sao đưa hoạt động đó từ trạng thái này sang trạng thái khác
để dần tới mục tiêu giáo dục” [14, tr.71].
Th o tác giả Nguyễn Ngọc Quang : “Quản lý giáo dục (và nói riêng,
quản lý trường học) là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch,
hợp qui luật của chủ thể quản lý (hệ giáo dục) nhằm làm cho hệ vận hành...
mà tiêu điểm hội tụ là quá trình dạy học - giáo dục thế hệ trẻ, đưa hệ giáo dục
tới mục tiêu dự kiến, tiến lên trạng thái mới về chất” [19, tr.35].
Tác giả Đặng Quốc Bảo đã khái quát : “Quản lý giáo dục theo định
nghĩa tổng quát là hoạt động điều hành phối hợp các lực lượng xã hội nhằm
thúc đẩy mạnh mẽ công tác đào tạo thế hệ trẻ theo yêu cầu phát triển xã
hội”[2, tr.31].
Trong thực tế cho thấy, QLGD gồm 3 lĩnh vực:
- Quản lý chính sách (hoạch định chính sách, lập kế hoạch, thực hiện
chính sách và phân bổ nguồn lực).
- Quản lý hành chính (sử dụng nguồn lực tài chính, con người và vật chất).
- Quản lý sư phạm (Sử dụng giáo viên, tổ chức quá trình dạy học, quá
trình giáo dục, thành tích và qúa trình học tập).


- 11 Từ những quan niệm khác nhau về QLGD, ta có thể hiểu : QLGD là những
tác động có hệ thống, có kế hoạch hợp qui luật của chủ thể quản lý nhằm tổ chức
điều khiển hoạt động của khách thể quản lý thực hiện các mục tiêu giáo dục đề ra.
1.2.1.2. Quản lý nhà trường

Nhà trường là tổ chức giáo dục cơ sở của hệ thống Giáo dục quốc gia, ở
đó vừa mang tính giáo dục vừa mang tính xã hội, trực tiếp tiến hành quá trình
giáo dục và đào tạo thế hệ trẻ, trực tiếp thực hiện mục tiêu giáo dục. Nhà trường
là cơ sở chuyên trách hoạt động giáo dục, có nội dung chương trình, có phương
tiện và phương pháp hiện đại, do đội ngũ các nhà sư phạm thực hiện. Nhà trường
có môi trường giáo dục thuận lợi, với tập thể học sinh cùng nhau học tập, rèn
luyện. Chất lượng của giáo dục và đào tạo chủ yếu do nhà trường đảm nhiệm.
Th o tác giả Đặng Quốc Bảo, quản lý nhà trường cần quản lý 10 nhân tố
cơ bản và mối liên hệ tương tác của chúng. Các nhân tố đó có thể được mô tả
như sơ đồ sau:

M
Đ

H
Th

NT

Qi

Tr

Mô

N

Bô

P


Sơ đồ 1.1: Các nhân tố cơ bản trong quản lý Nhà trường


- 12 M: Mục tiêu đào tạo

H:

Hình thức đào tạo

N: Nội dung đào tạo

Đ:

Điều kiện đào tạo

P: Phương pháp đào tạo

Mô:

Môi trường đào tạo

Th: Thầy- lực lượng đào tạo

Bô:

Bộ máy đào tạo

Tr: Trò- Đối tượng đào tạo


Qi:

Quy chế đào tạo

1.2.2. Đội ngũ và Đội ngũ Giáo viên.
1.2.2.1. Đội ngũ
Có nhiều quan niệm và cách hiểu khác nhau về đội ngũ nhưng th o từ
điển Tiếng Việt giải thích: "Đội ngũ là tập hợp một số đông người cùng chức
năng hoặc nghề nghiệp thành một lực lượng" [27, tr.94]
Ví dụ : Đội ngũ nhà giáo, đội ngũ nhân viên, đội ngũ TTCM, đội ngũ
CBQL, đội ngũ giáo viên mầm non, đội ngũ giáo viên tiểu học, đội ngũ giáo
viên trung học cơ sở, đội ngũ giáo viên THPT, đội ngũ giáo viên dạy nghề,
đội ngũ giáo viên trung học chuyên nghiệp….
Tuy nhiên, ở một khía cạnh chung nhất, có thể hiểu: Đội ngũ là khối
đông người được tập hợp và tổ chức thành lực lượng để thực hiện một hay
nhiều chức năng, có thể có cùng nghề nghiệp hoặc không cùng nghề nghiệp
nhưng có lý tưởng, có mục đích chung hoạt động trong một tổ chức.
1.2.2.2. Đội ngũ giáo viên:
Đội ngũ giáo viên là một tập thể người được gắn kết với nhau bằng hệ
thống mục đích, có cùng nhiệm vụ trực tiếp giảng dạy và giáo dục học sinh
trong hệ thống các trường phổ thông và Trung cấp chuyên nghiệp, cùng chịu sự
ràng buộc của những quy tắc có tính hành chính của ngành và của nhà nước.
Khi nói đến đội ngũ GV trung học cơ sở ta phải hiểu và x m xét trên
quan điểm hệ thống. Đó không phải là một tập hợp rời rạc, mà các thành tố
trong đó có mối quan hệ lẫn nhau, bị ràng buộc bởi những cơ chế nào đó. Vì
vậy, mỗi tác động và các thành tố đơn lẻ của hệ thống vừa có ý nghĩa cục bộ


- 13 vừa có ý nghĩa toàn thể.
Th o Từ điển Tiếng Việt: “Đội ngũ giáo viên là tập hợp những người

đảm nhận công tác giáo dục và dạy học có đủ tiêu chuẩn đạo đức, chuyên
môn và nghiệp vụ qui định.”[27,tr.95]
Theo Vigil Rowland Đội ngũ giáo viên là những chuyên gia trong lĩnh
vực giáo dục, họ nắm vững tri thức và hiểu biết dạy học và giáo dục như thế
nào và có khả năng cống hiến toàn bộ tài năng và sức lực của họ cho giáo dục.
Thực tế trong các nhà trường, đội ngũ GV là tập hợp những người làm
nghề dạy học - giáo dục, được tổ chức thành một lực lượng, có chung một lý
tưởng, mục đích, nhiệm vụ đó là: tạo ra "sản phẩm giáo dục", thực hiện mục
tiêu mà nhà nước - xã hội đề ra cho lực lượng, tổ chức mình. Họ làm th o một
kế hoạch thống nhất và gắn bó với nhau thông qua lợi ích về vật chất và tinh
thần trong khuôn khổ quy định của Luật Giáo dục và Điều lệ nhà trường.
Từ khái niệm đội ngũ giáo viên nói chung ta còn có khái niệm đội ngũ
riêng cho từng bậc học, cấp học như: Đội ngũ giáo viên mầm non, đội ngũ giáo
viên tiểu học, đội ngũ giáo viên trung học cơ sở, đội ngũ giáo viên THPT, đội
ngũ giáo viên dạy nghề, đội ngũ giáo viên trung học chuyên nghiệp.
Giáo viên là người giảng dạy, giáo dục cho học viên, lên kế hoạch, tiến
hành các tiết dạy học, thực hành và phát triển các khóa học nằm trong chương
trình giảng dạy của nhà trường đồng thời cũng là người kiểm tra, ra đề, chấm
điểm thi cho học sinh để đánh giá chất lượng từng học trò. Giáo viên nam
thường được gọi là thầy giáo còn giáo viên nữ thường được gọi là cô giáo.
Giáo viên phải chuẩn bị đầy đủ các bài dạy hằng ngày và các chương
trình giảng dạy th o cơ quan quản lý của trường. Để giúp cho học sinh nắm
kiến thức tốt hơn, giáo viên có thể sử dụng nhiều phương pháp như : thiết kế
bài giảng, giáo án điện tử, thảo luận nhóm, các hoạt động thực tiễn, thí
nghiệm, thực hành, làm bài tập, làm việc th o dự án, hoạt động ngoại khóa,…


- 14 Bên cạnh đó, GV cần tìm hiểu hoàn cảnh gia đình, điểm mạnh, điểm yếu của
từng m, qua đó giúp các m phát huy điểm mạnh, khắc phục điểm yếu. Giáo
viên cũng phải biết sử dụng tốt công nghệ thông tin để dạy học bằng máy

chiếu, máy tính. Giáo viên đặt ra các bài kiểm tra, bài thi, đáp án, bài tập,
chấm điểm đối chiếu với kết quả trước của các m. Cần biết đánh giá và báo
cáo tình hình học tập, hạnh kiểm của từng m học sinh về cho phụ huynh x m
để nắm bắt được thông tin về học lực, điểm yếu của con m mình. Mỗi năm
học, giáo viên thiết lập được các quy tắc, các thói qu n, làm các việc tốt trong
trường lớp.
Bên cạnh công tác chuyên môn, GV còn phải thực hiện các công việc
hành chính khác: Tham dự các buổi họp, các hội nghị giáo dục và các hoạt
động hướng nghiệp cho học sinh lớp 9; tham gia các phong trào của nhà
trường và xã hội; trợ giúp trong việc tổ chức các sự kiện xã hội, thể thao, cắm
trại và các hoạt động ngoại khóa khác… GV cũng là người góp phần đóng
góp vào kế hoạch giảng dạy, thay đổi chương trình học tập phù hợp với đối
tượng học sinh. Bên cạnh đó, để nâng cao trình độ, người GV cũng cần tự
học, tự bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ. Một nhiệm vụ quan trọng nữa của
người giáo viên là dạy bồi dưỡng cho những học sinh yếu kém để giúp HS
tiến bộ.
Đối với mỗi nhà trường, người giáo viên có vai trò vô cùng quan trọng:
GV là người hưởng ứng các thay đổi trong nhà trường; GV là người xây dựng
và thực hiện kế hoạch phát triển nhà trường; GV là người vun trồng và phát
triển văn hóa nhà trường; GV là người tham gia huy động và sử dụng các
nguồn lực của nhà trường.
Có thể khẳng định rằng: Giáo viên có vai trò quan trọng nhất, trực tiếp
quyết định chất lượng giáo dục. Muốn phát triển sự nghiệp giáo dục thì việc


- 15 đầu tiên cần làm là xây dựng đội ngũ giáo viên đủ về số lượng, đồng bộ về cơ
cấu đảm bảo yêu cầu về chất lượng.
Đội ngũ GV THCS là tập hợp những người có đủ tiêu chuẩn đạo đức,
chuyên môn và nghiệp vụ th o qui định, làm nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục
học sinh trong nhà trường THCS và cơ sở giáo dục khác thực hiện chương

trình giáo dục THCS,
giúp các m hình thành và phát triển nhân cách th o mục tiêu giáo dục đã xác
định cho cấp học.
Do vị trí và vai trò của cấp học THCS có đặc điểm các cấp, bậc học
khác. Vì vậy, đội ngũ GV THCS cũng có những đặc điểm khác với GV Tiểu
học và GV THPT. GV THCS có thể có một môn và dạy kiêm thêm môn khác
th o ban đào tạo: Toán - Lý, Lý - Công nghệ, Sinh - Hóa, Văn - Sử, Sử GDCD, Địa -Sinh…
Có thể nói, tập hợp các GV của một trường THCS nhất định được gọi là
ĐNGV của trường THCS đó.
Trong bất cứ hệ thống giáo dục nào thì đội ngũ nhà giáo cũng giữ vai
trò quyết định trong việc bảo đảm chất lượng của giáo dục; là đội ngũ có vai
trò chủ đạo trong việc đào tạo nguồn nhân lực có trình độ, phục vụ cho phát
triển kinh tế - xã hội và được xã hội tôn vinh. Lao động của họ hướng trực
tiếp vào đào tạo con người đáp ứng nhu cầu của xã hội. Trong bối cảnh của
giai đoạn CNH, HĐH đất nước hiện nay, lao động của nhà giáo trực tiếp đáp
ứng nhu cầu về nhân lực, nhân tài và dân trí cho xã hội. Mục tiêu nâng cao
dân trí, đào tạo nhân lực và bồi dưỡng nhân tài của nhà giáo được thực hiện
trên phông nền chung là mô hình nhân cách của thế hệ trẻ mà xã hội đã đặt
hàng với giáo dục. Nói cách khác, việc nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực và
bồi dưỡng nhân tài mà nhà giáo thực hiện có mẫu số chung là nhân cách của
con người mới của thế hệ trẻ Việt Nam. Với ý nghĩa này, có thể khẳng định:


- 16 những vấn đề kinh tế, xã hội và chính trị của quốc gia sẽ không thể giải quyết
được nếu như thiếu vắng giáo dục, thiếu vắng nhà trường mà hạt nhân của nó
là nhà giáo.
Lao động của nhà giáo không chỉ có ý nghĩa xã hội sâu sắc mà còn
chứa đựng ý nghĩa kinh tế lớn lao. Trong điều kiện của cuộc cách mạng khoa
học kỹ thuật và công nghệ tác động mạnh mẽ đến quá trình sản xuất xã hội,
với xu hướng thâm nhập đan x n, sự tích hợp những lĩnh vực sản xuất vật

chất và tinh thần khiến cho người lao động phải đứng trước những thách thức
không dễ giải quyết. Người lao động buộc phải có những năng lực thích ứng
với những thay đổi nhanh chóng trong sản xuất, từ những thay đổi về công
nghệ đến những thay đổi về môi trường lao động lẫn thay đổi trong quản lý,
điều hành sản xuất. Người lao động phải tinh thông về nghề nghiệp, phải có
năng lực đổi mới nhanh chóng, thậm chí thay đổi cả nghề chuyên môn. Tất cả
những điều này phụ thuộc không nhỏ vào chất lượng của giáo dục, vào lao
động của nhà giáo.
Để có một đội ngũ giáo viên mạnh trong nhà trường, đòi hỏi mỗi thầy
giáo, cô giáo phải có trình độ chuyên môn cao, có đạo đức trong sáng, có
lương tâm và trách nhiệm của nhà giáo. Do vậy, trong nhà trường phải có kế
hoạch phát triển đội ngũ giáo viên như: Lãnh đạo việc thu hút đội ngũ, tạo
môi trường học tập, lãnh đạo các hình thức học tập định kỳ, quá trình tự học,
tự bồi dưỡng, việc ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học và tự bồi
dưỡng. Có kế hoạch hỗ trợ giáo viên, đánh giá và kh n thưởng đội ngũ giáo
viên để tạo ra động lực phấn đấu trong môi trường sư phạm.
1.2.3. Phát triển đội ngũ Giáo viên.
"Nhà giáo giữ vai trò quyết định trong việc bảo đảm chất lượng giáo
dục" (Điều 15- Luật Giáo dục 2005). Do đó, Phát triển đội ngũ giáo viên vừa
là mục tiêu, vừa là động lực để phát triển nhà trường. Vì lẽ đó, để hiểu định