BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
BỘ XÂY DỰNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI
-------------------------
KIỀU TUẤN TÚ
GIẢI PHÁP TỔ CHỨC KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC
CẢNH QUAN KHU ĐÔ THỊ ĐẠI HỌC PHỐ HIẾN
HƯNG YÊN
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUY HOẠCH
Hà Nội - Năm 2011
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
BỘ XÂY DỰNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI
-------------------------
KIỀU TUẤN TÚ
KHÓA 2009-2011 LỚP CH09Q
GIẢI PHÁP TỔ CHỨC KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC
CẢNH QUAN KHU ĐÔ THỊ ĐẠI HỌC PHỐ HIẾN
HƯNG YÊN
LUẬN VĂN THẠC SĨ
CHUYÊN NGÀNH: QUY HOẠCH
MÃ SỐ: 60.58.05
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
TS. KTS HOÀNG VĨNH HƯNG
Hà Nội - Năm 2011
Lời cảm ơn
Đầu tiên tôi xin gửi lời cảm ơn và những tình cảm
chân thành nhất đến gia đình, thầy cô giáo và những ngời
bạn đã tạo điều kiện hỗ trợ tôi hoàn thành luận văn.
Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn đến thầy giáo
TS.KTS.Hoàng Vĩnh Hng, ngời đã tận tình hớng dẫn,
động viên, khích lệ tôi trong suốt quá trình thực hiện luận
văn.
Xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo trong hội
đồng khoa học đã cung cấp những lời khuyên quý giá và
những tài liệu liên quan đến lĩnh vực nghiên cứu luận văn
của tôi.
Tôi cũng xin bày tỏ lòng biết ơn đến ban giám hiệu
nhà trờng, ban chủ nhiệm khoa Sau đại học đã tạo điều
kiện thuận lợi để luận văn đợc hoàn thành đúng thời hạn
và đạt chất lợng.
Một lần nữa tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc nhất.
Lời cam đoan
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của
riêng tôi. Các số liệu, kết quả trình bày trong luận văn là
trung thực và cha từng đợc công bố trong bất kỳ công
trình nào trớc đây.
Hà Nội, tháng 11 năm 2011
Tác giả luận văn
Kiều Tuấn Tú
NHữNG Từ VIếT TắT TRONG LUậN VĂN
- ĐTĐH
: Đô thị đại học
- KTCQ
: Kiến trúc cảnh quan
- TCKG
: Tổ chức không gian
MỤC LỤC
Trang
A. PHẦN MỞ ĐẦU
1
1. Lý do chọn đề tài
1
2. Mục đích nghiên cứu
2
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
2
4. Phương pháp nghiên cứu
2
5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
2
6. Cấu trúc luận văn
3
B. PHẦN NỘI DUNG
4
CHƯƠNG I : THỰC TRẠNG TỔ CHỨC KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC
4
CẢNH QUAN TRONG CÁC KHU ĐÔ THỊ ĐẠI HỌC TRÊN THẾ
GIỚI VÀ Ở VIỆT NAM
1.1. Tổng quan tình hình phát triển các khu đô thị đại học trên thế giới
4
1.1.1. Khái niệm đô thị đại học.
4
1.1.2. Khái quát lịch sử hình thành và phát triển các khu đô thị đại học trên
5
thế giới
1.1.3. Thực trạng tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan các khu đô thị đại
7
học trên thế giới
1.1.4. Các bài học kinh nghiệm tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan
19
trong các khu đô thị đại học trên thế giới
1.2. Tổng quan tình hình phát triển các trường đại học ở và các khu đô
25
thị đại học ở Việt Nam
1.2.1. Tổng quan tình hình phát triển của các trường đại học ở Việt Nam
25
1.2.2. Tổng quan nhu cầu và tình hình phát triển của các khu đô thị đại học
27
ở Việt Nam
1.3. Đồ án và tình hình tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan khu đô
32
thị đại học Phố Hiến
1.3.1. Hiện trạng khu đô thị đại học Phố Hiến
32
1.3.2. Đồ án quy hoạch xây dựng và nhu cầu của việc tổ chức không gian
36
kiến trúc cảnh quan khu đô thị đại học Phố Hiến
CHƯƠNG II: CÁC CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA VIỆC NGHIÊN CỨU
43
ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP TỔ CHỨC KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC
CẢNH QUAN KHU ĐÔ THỊ ĐẠI HỌC PHỐ HIẾN - TỈNH HƯNG
YÊN
2.1. Cơ sở lý luận và pháp lý cho việc nghiên cứu đề xuất giải pháp tổ
43
chức không gian kiến trúc cảnh quan khu đô thị đại học Phố Hiến
2.1.1. Cơ sở lý luận
43
2.1.2. Cơ sở pháp lý
60
2.2. Các tiền đề để hình thành và phát triển khu đô thị đại học
61
2.2.1. Động lực và các tiềm năng hình thành, phát triển khu đô thị đại học
61
2.2.2. Tính chất và chức năng của khu đô thị đại học
63
2.3. Các yếu tố tác động tới việc tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan
67
khu đô thị đại học Phố Hiến
2.3.1. Các yếu tố tự nhiên
67
2.3.2. Các yếu tố về kinh tế - xã hội
69
2.3.3. Chiến lược phát triển kinh tế xã hội của Hưng Yên
70
2.3.4. Chiến lược phát triển giáo dục Việt Nam đến năm 2020
74
2.3.5. Các hoạt động dịch vụ trong khu đô thị đại học Phố Hiến
75
2.3.6. Các Hình thức giảng dạy trong khu đô thị đại học Phố Hiến
76
CHƯƠNG III : ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP TỔ CHỨC KHÔNG
79
GIAN KIẾN TRÚC CẢNH QUAN KHU ĐÔ THỊ ĐẠI HỌC PHỐ
HIẾN - TỈNH HƯNG YÊN
3.1. Quan điểm của việc tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan
79
3.2. Mục tiêu của việc tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan
80
3.3. Các nguyên tắc để tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan
81
3.4. Đề xuất một số giải pháp tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan
84
khu đô thị đại học Phố Hiến
3.4.1. Giải pháp tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan tổng thể khu đô thị
84
đại học Phố Hiến.
3.4.2. Giải pháp tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan các khu chức năng.
87
3.5. Giải pháp tổ chức mạng lưới giao thông trong khu đô thị đại học
112
3.5.1. Giao thông liên kết khu Đại Học với các Vùng xung quanh
112
3.5.2. Giao thông nội bộ trong khu đô thị đại học
113
3.6. Giải pháp quản lý xây dựng khu đô thị đại học Phố Hiến
116
3.6.1. Về quản lý đất đai
117
3.6.2. Về quy hoạch, kiến trúc
117
3.6.3. Về xây dựng:
118
3.6.4. Quản lý cảnh quan, thiết kế đô thị
119
3.6.5. Quản lý vệ sinh môi trường.
120
3.6.6. Quản lý khai thác sử dụng.
121
C. Kết luận - kiến nghị
124
1.Kết luận
124
2.Những đề xuất và kiến nghị
126
TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
DANH MỤC BẢNG BIỂU
Trang
Bảng 1. Chỉ tiêu diện tích đất xây dựng trường đại học
45
Bảng 2. Qui mô sân thể thao
49
DANH MỤC HÌNH VẼ
Trang
Hình 1.1. Vị trí các trường đại học trong thành phố Boston
Hình 1.2. Mặt bằng và phối cảnh đại học Harvard (nguồn tác giả +
internet)
8
9
Hình 1.3. Cấu trúc của một trường thành viên trong đại học Havard
9
Hình 1.4. Mặt bằng khu Cambridge với ba trường đại học lớn nhất
10
Hình 1.5. Toàn cảnh ĐTĐH Tsukuba nhìn từ trên cao với các công
trình thấp tầng
Hình 1.6. Bản vẽ phân tích mạng giao thông chính và trục cảnh quan
chính
11
13
trong đô thị đại học Tsukuba
16
Hình 1.7. Mặt bằng đô thị đại học Quảng Châu
16
Hình 1.8. Phân khu chức năng chia thành ba khu vực rõ rệt với một
trục dịch vụ theo hướng Bắc Nam
Hình 1.9. Sơ đồ so sánh hai mô Hình xây dựng trường đại học
Hình 1.10. Đường sắt cao tốc là một trong các phương tiện liên kết đô
thị trung tâm với các đô thị đại học
Hình 1.11. Sơ đồ minh họa một đô thị đại học với nhiều chức năng
Hình 1.12. Khoảng không gian sân trường duy nhất của Trường ĐH
Mở TP.HCM bị tận dụng thành bãi đỗ xe vì diện tích trường quá hẹp
18
20
22
23
26
Hình 1.13. Một góc dự án trong tương lai
28
Hình 1.14. Mặt bằng sử dụng đất dự án Đại học Quốc gia Hà Nội
29
Hình 1.15. Mặt bằng tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan Đại học
Quốc gia Hà Nội
30
Hình 1.16. Sơ đồ cơ cấu khu đại học Quốc gia Hà Nội
30
Hình 1.17. Mặt bằng quy hoạch sử dụng đất Đại học Quốc gia TP. Hồ
31
Chí Minh
Hình 1.18. Vị trí của khu đô thị đại học Phố Hiến trong quy hoạch
chung thành phố Hưng Yên
Hình 1.19. Kiến trúc lộn xộn của khu dân cư hiện trạng trong khu vực
nghiên cứu
Hình 1.20. Bản đồ đánh giá hiện trạng sử dụng đất của khu đô thị đại
học Phố Hiến
Hình 1.21. Kiến trúc các công trình dịch vụ, công cộng rập khuôn, khô
cứng
Hình 1.22. Phối cảnh tổng thể minh họa phương án của công ty SD
(nguồn công ty SD)
Hình 1.23. Không gian khu đô thị đại học được lấy từ Hình ảnh bông
hoa sen(nguồn công ty SD
33
35
35
36
38
38
Hình 2.1. Sơ đồ lý thuyết một “phố đại học”
53
Hình 2.2. Sơ đồ lý thuyết một “làng đại học”
54
Hình 2.3. Các sơ đồ lý thuyết minh họa khu học tập
56
Hình 2.4. Sơ đồ lý thuyết minh họa khu viện nghiên cứu
57
Hình 2.5. Sơ đồ lý thuyết minh họa khu ký túc xá
58
Hình 2.6. Sơ đồ lý thuyết minh họa khu ký túc xá
59
Hình 2.7. Sơ đồ tách lớp các yếu tố tự nhiên
68
Hình 2.8. Vị trí của tỉnh Hưng Yên trong Vùng Kinh tế Trọng điểm
Bắc Bộ
Hình 2.9. Mối liên hệ vùng của Tỉnh Hưng Yên với các tỉnh lân cận
Hình 2.10. Quy hoạch chung xây dựng thành phố Hưng Yên đến năm
2025
71
72
73
Hình 2.11. Các hoạt động dịch vụ trong khu đô thị đại học
76
Hình 2.12. Minh họa Hình thức học trực tuyến
77
Hình 3.1. Sơ đồ minh họa các quan điểm của việc tổ chức không gian
79
kiến trúc cảnh quan khu đô thị đại học
Hình 3.2. Vị trí của khu đại học Phố Hiến trong hệ thống các trường
đại học,Cao đẳng vùng thủ đô Hà Nội
Hình 3.3. Đô thị đại học Phố Hiến không chỉ là môi trường học tập tốt
cho sinh viên mà còn là môi trường sống tốt cho người dân đô thị
Hình 3.4. Sơ đồ tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan tổng thể khu
đô thị đại học Phố Hiến (nguồn công ty SD)
Hình 3.5. Khu trung tâm phải đảm bảo tất cả các trường, các khu chức
năng đều tiếp cận được
Hình 3.6. Mặt bằng khu trung tâm và các công trình điểm nhấn (nguồn
tác giả + công ty SD)
Hình 3.7. Minh họa một số giải pháp tổ chức không gian kiến trúc cảnh
quan khu trung tâm
81
82
85
87
88
89
Hình 3.8. Hình ảnh minh họa giải pháp kè hồ trung tâm
89
Hình 3.9. Hình ảnh minh họa giải pháp trồng cỏ và hoa
90
Hình 3.10. Hình ảnh minh họa các không gian cộng đồng trong khu
trung tâm
Hình 3.11. Hình ảnh minh họa giải pháp trồng cây trên mái và các
không gian trống (nguồn tác giả + internet)
90
92
Hình 3.12. Các trường đại học được liên kết với nhau và với các khu
chức năng khác bới các đường giao thông và một vành đai xanh xuyên
92
suốt
Hình 3.13. Hệ thống các trục cảnh quan trung tâm và các quảng
trường thông tin
Hình 3.14. Mặt bằng minh họa một trục cảnh quan chủ đạo trong
trường đại học
93
94
Hình 3.15. Hình ảnh minh họa khu vườn tượng
94
Hình 3.16. Minh họa các giải pháp nhà cầu đi bộ
95
Hình 3.17. Minh họa không gian trường đại học
95
Hình 3.18. Hình ảnh minh họa không gian viện nghiên cứu
96
Hình 3.19. Hình ảnh minh họa các khu thể thao nhỏ trong khu ký túc
xá
97
Hình 3.20. Mặt bằng minh họa khu nhà ở công vụ
98
Hình 3.21. Hình ảnh minh họa giải pháp trồng cây và hoa trên cầu vượt
99
Hình 3.22. Minh họa giải pháp tổ chức không gian trục trung tâm
100
Hình 3.23. Phân khu chức năng theo phân vị đứng của trục trung tâm
100
Hình 3.24. Minh họa giải pháp tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan
hai bên kênh nước (nguồn công ty SD)
Hình 3.25. Minh họa giải pháp tổ chức không gian trên tuyến vành đai
xanh
Hình 3.26. Phối cảnh minh họa giải pháp thiết kế vành đi xanh khi đi
qua công trình và khi đi qua đường giao thông
Hình 3.27. Một vài giải pháp tổ chức không gian mở giữa các khối
công trình
Hình 3.28. Phối cảnh minh họa khu vực cửa ngõ phía Tây (nguồn công
ty SD)
Hình 3.29. Minh họa một số mẫu thiết kế cổng chào
Hình 3.30. Minh họa không gian quảng trường trước sân vận động
trung tâm
Hình 3.31. Không gian xanh trong đô thị đại học và Hình ảnh minh họa
các công viên chuyên đề (nguồn tác giả + internet)
Hình 3.32. Minh họa giải pháp tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan
khu công viên, cây xanh
101
101
102
103
104
104
105
106
107
Hình 3.33. Hình ảnh minh họa sân khấu nhạc nước trên hồ trung tâm
107
Hình 3.34. Hình ảnh minh họa các dịch vụ du lịch trên mặt nước
108
Hình 3.35. Minh họa giải pháp làm sạch nước một cách tự nhiên
108
(nguồn công ty SD)
Hình 3.36. Minh họa giải pháp tổ chức không gian khu biệt thự
109
Hình 3.37. Minh họa giải pháp tổ chức không gian khu nhà chia lô
110
Hình 3.38. Hình ảnh minh họa vành đai xanh tự nhiên bao quanh khu
làng xóm hiện trạng
Hình 3.39. Hệ thống các công trình di tích lịch sử có trong khu vực
nghiên cứu.
Hình 3.40. Hình ảnh một ngôi làng cổ được phục dựng lại trong đô thị
đại học Quảng
111
111
112
Hình 3.41. Minh họa mặt cắt qua một vỉa hè
114
Hình 3.42. Hình thức đỗ xe trong bãi đỗ xe tập trung
115
Hình 3.43. Hình thức bãi đỗ xe dọc đường
115
Hình 3.44. Minh họa giải pháp tổ chức hệ thống giao thông công cộng
116
Hình 3.45. Minh họa các loại Hình giao thông công cộng trong đô thị
đại học
116
1
A. phần mở đầu
1. Lý do chọn đề tài
Trong hơn 20 năm qua nền kinh tế Việt Nam ngày càng phát triển và hội
nhập với nền kinh tế khu vực, kéo theo tốc độ đô thị hóa ở các đô thị đang ngày
càng tăng, đặc biệt là ở hai thành phố Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh... Đa số
các trường đại học lớn của Việt Nam đóng ở hai thành phố này, đáp ứng phần
quan trọng nhu cầu đào tạo nhân lực chất lượng cao cho cả nước. Dân số của hai
đô thị loại đặc biệt này tăng nhanh một phần là do lượng sinh viên ở các trường
đại học tăng.
Số lượng sinh viên gia tăng, bên cạnh các mặt tích cực, còn làm gia tăng
sức ép lên cơ sở hạ tầng vốn đã quá tải của Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh. Từ
năm 2009, Chính phủ có chủ trương di dời một số trường đại học ra khu vực ngoại
thành và các thành phố vệ tinh nhằm giảm tải cho hệ thống hạ tầng của khu vực
trung tâm cũng như thúc đẩy sự phát triển kinh tế, văn hóa của các đô thị vệ tinh
này.
Để khắc phục những hạn chế của việc bố trí các trường đại học rải rác trong
thành phố như trước kia, Việt Nam đang dần hình thành các khu đô thị đại học tập
trung như Đại học Quốc gia Hà Nội tại Đô thị vệ tinh Hòa Lạc – Hà Nội, Đô thị đại
học Phố Hiến – Hưng Yên, Khu Đô thị Đại học Dầu khí – Thành phố Vĩnh Yên –
Tỉnh Vĩnh Phúc, Khu Đô thị Đại học Quốc tế Tây Bắc Thành phố Hồ Chí Minh...
Một số đồ án quy hoạch các khu đô thị đại học đã được hoàn thành. Vì vậy việc
nghiên cứu các giải pháp tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan trong các khu đô
thị đại học này là cần thiết để làm bài học kinh nghiệm cho các khu đô thị đại học
khác.
Phố Hiến – Hưng Yên trong lịch sử đã từng là một thương cảng sầm uất “Thứ nhất Kinh Kỳ, thứ nhì Phố Hiến”. Nhưng ngày nay thành phố Hưng Yên được
coi là thành phố có tốc độ phát triển chậm, GDP thấp, thiếu động lực phát triển đô
thị và kinh tế xã hội. Vấn đề đặt ra là cần phải tìm một động lực phát triển kinh tế
cho tương lai và việc hình thành một khu đô thị đại học được xem như một chất xúc
2
tác quan trọng cho công cuộc xây dựng thành phố. Trong các đô thị đại học sinh
viên là thành phần dân số chủ yếu, nhưng luôn luôn thay đổi. Sinh viên là nhóm
người có những đặc điểm và nhu cầu riêng (đây là nhóm người thường xuyên có sự
biến động – sinh sống và học tập tại khu đại học chỉ trong một thời gian rồi chuyển
đi nơi khác) do đó, bên cạnh nhiều nghiên cứu khác, cần thiết phải có nghiên cứu
một cách đồng bộ về mặt kiến trúc - quy hoạch nhằm tìm ra một giải pháp có tính
khoa học và thực tiễn cho không gian kiến trúc cảnh quan trong các khu đô thị đại
học.
2. Mục đích nghiên cứu
Đánh giá thực trạng công tác thiết kế, tổ chức không gian kiến trúc cảnh
quan trong các đồ án khu đô thị đại học đã được phê duyệt trong cả nước. Phân
tích các cơ sở khoa học để đề xuất giải pháp tổ chức không gian kiến trúc cảnh
quan khu đô thị đại học Phố Hiến – Tỉnh Hưng Yên.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng: Không gian kiến trúc cảnh quan trong khu đô thị đại học.
Phạm vi: Khu đô thị đại học Phố Hiến – Tỉnh Hưng Yên.
4. Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp thu thập thông tin, khảo sát điều tra, tổng hợp, phân tích đánh
giá thực trạng.
- Phương pháp phân tích tổng hợp và phân tích hệ thống.
- Phương pháp nghiên cứu thực nghiệm.
- Phương pháp chuyên gia.
5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
- Xây dựng quan niệm và các cơ sở khoa học về tổ chức kiến trúc cảnh quan
đô thị đại học trong nước và trên thế giới.
- Nghiên cứu và đề xuất các giải pháp tổ chức kiến trúc cảnh quan cho đô thị
đại học Phố Hiến, Hưng Yên.
THÔNG BÁO
Để xem được phần chính văn của tài liệu này, vui
lòng liên hệ với Trung Tâm Thông tin Thư viện
– Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội.
Địa chỉ: T.13 – Nhà H – Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội
Đ/c: Km 10 – Nguyễn Trãi – Thanh Xuân Hà Nội.
Email:
TRUNG TÂM THÔNG TIN THƯ VIỆN
124
C. Kết luận – kiến nghị:
1.Kết luận
Cùng với quá trình phát triển kinh tế sôi động và đô thị hoá nhanh trong hơn
hai mươi năm qua, các trường đại học ở hai thành phố lớn là Hà Nội và thành phố
Hồ Chí Minh cũng không ngừng tăng trưởng vể số lượng sinh viên. Sự tăng
trưởng này, bên cạnh các mặt tích cực cho sự phát triển của giáo dục đại học, còn
làm gia tăng sức ép lên cơ sở hạ tầng vốn đã quá tải của Hà Nội và thành phố Hồ
Chí Minh.
Để khắc phục những hạn chế của việc bố trí các trường đại học rải rác trong
thành phố như trước kia và để góp phẩn nâng cao chất lượng của giáo dục đại học,
đáp ứng với yêu cầu mới của công cuộc công nghiệp hoá đất nước, Chính phủ đang
ủng hộ việc hình thành các khu đô thị đại học tập trung. Đó là các khu đô thi đại
học như: Đại học Quốc gia Hà Nội tại Đô thị vệ tinh Hòa Lạc – Hà Nội, Đô thị đại
học Phố Hiến – Hưng Yên, Khu Đô thị Đại học Dầu khí – Thành phố Vĩnh Yên –
Tỉnh Vĩnh Phúc, Khu Đô thị Đại học Quốc tế Tây Bắc Thành phố Hồ Chí Minh...
Nhiều đồ án quy hoạch các khu đô thị đại học đã được hoàn thành. Vì vậy việc
nghiên cứu các giải pháp tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan trong các khu đô
thị đại học này là cần thiết để làm bài học kinh nghiệm cho các khu đô thị đại học
khác.
Phố Hiến – Hưng Yên đã từng là một thương cảng sầm uấttrong lịch sử
nhưng ngày nay đang được coi là thành phốc có tốc độ phát triển chậm do thiếu
động lực phát triển đô thị và kinh tế xã hội. Trong quá trình tìm kiếm động lực phát
triển đúng cho kinh tế thành phố , việc hình thành một khu đô thị đại học được xem
như một câu trả lời thích đáng.
Nghiên cứu, quy hoạch, xây dựng và quản lý các đô thị đại học là công việc
mới ở Việt Nam với rất nhiều khó khăn. Bên cạnh nhiều nghiên cứu khác, cần thiết
phải có nghiên cứu một cách đồng bộ về mặt kiến trúc - quy hoạch nhằm tìm ra một
giải pháp có tính khoa học và thực tiễn cho không gian kiến trúc cảnh quan trong
các khu đô thị đại học.
125
Qua nội dung của luận văn có thể rút ra được những kết quả của quá trình
nghiên cứu:
- Đã hệ thống được các đặc điểm cơ bản nhất về tình hình xây dựng cũng
như kinh nghiệm xây dựng các khu đô thị đại học trên thế giới, thực trạng của các
trường đại học ở Việt Nam. Đặc biệt tập trung phân tích tổng quan hiện trạng của
khu đô thị đại học Phố Hiến.
- Tổng hợp các hệ thống cơ sở khoa học, lý luận và thực tiễn, các mô hình
xây dựng đô thị đại học đang được áp dụng trên thế giới và mô hình thích hợp áp
dụng cụ thể vào khu đô thị đại học Phố Hiến. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng từ
điều kiện tự nhiên đến kinh tế xã hội cũng như nhu cầu nguyện vọng của sinh viên
đối với khu đô thị đại học Phố Hiến trong tương lai.
- Đề xuất một số giải pháp cụ thể để giải quyết các vấn đề còn tồn tại. Các
giải pháp đưa ra đã bổ xung một cách tích cực và hoàn thiện thêm việc tổ chức
không gian kiến trúc cảnh quan khu đô thị đại học Phố Hiến. Bao gồm các giải pháp
từ quy hoạch tổng thể toàn khu đến từng thành phần chức năng có trong khu đô thị
đại học, nghiên cứu đề xuất thêm một số loại hình không gian còn thiếu.
Không gian kiến trúc cảnh quan của khu đô thị đại học là một yếu tố quan
trọng, ảnh hướng lớn đến chất lượng sống của sinh viên cũng như người dân trong
khu đô thị đại học đó. Việc đễ xuất các giải pháp thiết kế kiến trúc cảnh quan cho
khu đô thị đại học một cách hiệu quả và thực tiễn sẽ góp phần nâng cao đời sống
sinh hoạt của sinh viên trong các khu đô thị đại học nói chung và khu đô thị đại học
Phố Hiến nói riêng.Vì vậy, đề tài” Giải pháp tổ chức không gian kiến trúc cảnh
quan khu đô thị đại học Phố Hiến, Hưng Yên” là một đề tài thiết thực đã giải
quyết được các đòi hỏi trên. Tuy nhiên, các giải pháp đưa ra của đề tài chỉ là sơ bộ,
trong thực tế khi áp dụng cần có những giải pháp chi tiết, cụ thể và linh hoạt hơn
nữa để góp phần tạo dựng được các không gian khu đô thị đại học hoàn chỉnh, nơi
sinh viên muốn được sinh sống và học tập ở đó trong tương lai.
126
2.Những đề xuất và kiến nghị
Trong quá trình triển khai đồ án quy hoạch chi tiết khu đô thị đại học Phố
Hiến cần đặc biệt quan tâm, chú ý đến việc tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan,
đầu tư cho các thiết bị đô thị như biển báo, chỉ dẫn, đèn đường, các tượng đài, bồn
hoa…Các công trình điểm nhấn phải có thiết kế riêng phù hợp, các công trình công
cộng cần thể hiện được các nét kiến trúc hiện đại nhưng vẫn thuận tiện cho sử dụng.
Vấn đề môi trường sống đô thị luôn là vấn đề nóng bỏng, cần đặt ra trong
mỗi thiết kế và đề xuất về kiến trúc cảnh quan khu đô thị đó. Kiến nghị chủ đầu tư
xây dựng khu đô thị đại học Phố Hiến sử dụng các giải pháp đã đề cập trong luận
văn để làm cơ sở cho việc đảm bảo cho môi trường sống đô thị đại học được bền
vững.
Nhà nước cần có các chính sách thông thoáng hơn và khuyến khích các nhà đầu tư
chú ý và đầu tư xây dựng khu đô thị đại học bằng cách cho vay vốn lãi xuất ưu đãi, cho
đấu thầu công khai xây dựng các công trình phúc lợi trong khu đô thị đại học. Bên cạnh
đó, cần có sự đầu tư rất lớn, đồng bộ của Nhà nước hay một nhà đầu tư mạnh
(không chỉ có nhiều tiền). Không có đô thị đại học nào trên thế giới ra đời mà không
có sự đầu tư lớn về đất đai, tiền vốn và kiên quyết thi công dứt điểm trong thời gian
hạn định.
Nên ứng dụng các mô hình khu đô thị đại học hiện đại đã xây dựng trên thế
giới, phù hợp với văn hóa, lối sống truyền thống của ngườiViệt Nam trong các giai
đoạn từ thiết kế ý tưởng đến triển khai thực tế. Đầu tư cho việc thiết kế đô thị như
một phần quan trọng, không thể thiếu của mỗi dự án xây dựng khu đô thị đại học.
Để hình thành nên đô thị đại học thì cần phải có chủ trương, mà cụ thể là quy
chế đô thị đại học. Hiện nay khái niệm “đô thị đại học” không có trong bất cứ văn
bản nào của Nhà nước Việt Nam, không tồn tại trong tư duy của các nhà hoạch định
chính sách đô thị. Ở Việt Nam chỉ có khái niệm và chủ trương về “khu đô thị đại
học tập trung”, tức là việc gom các trường về một địa điểm chứ không hình thành
hệ thống thống nhất về cơ sở hạ tầng kỹ thuật, cơ sở dịch vụ, cơ sở phục vụ giảng
dạy…
127
Khi đặt vấn đề di dời các trường đại học ở trung tâm ra ngoại thành, nhiều
chính quyền thành phố đã đặt vấn đề hoán đổi hoặc thu hồi có điều kiện mảnh đất ở
trong nội ô. Điều này không cần thiết, bởi vì sự hiện diện của các viện nghiên cứu,
các trường đại học truyền thống có hàng chục năm, thậm chí hàng trăm năm làm gia
tăng giá trị “trí tuệ và văn hoá” cho một thành phố. Lãnh đạo các trường đại học
phải thay đổi nhận thức để thực hiện sự liên kết, liên thông với nhau và sẵn sàng
chia sẻ trong một không gian đa chiều (kiến trúc, văn hoá, nghệ thuật, khoa học,
giáo dục, tâm linh).
TÀI LIỆU THAM KHẢO
TIẾNG VIỆT
1. Nguyễn Thế Bá (1992), Lý thuyết quy hoạch xây dựng đô thị, NXB KH&KT;
2. PGS.TS. Phạm Hùng Cường, “Tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan các
trường đại học, cao đẳng”, Tạp chí Kiến trúc Việt Nam số 5/2011.
3. TS.KTS. Trần Thanh Bình, “Khu đại học tập trung - xu hướng và kinh nghiệm”.
Tạp chí Kiến trúc Việt Nam số 4/2011.
4. TS.KTS. Trần Thanh Bình, “Tổ chức không gian khu đại học tập trung - cơ sở
và giải pháp” - Tạp chí Kiến trúc Việt Nam số 5/2011.
5. Nguyễn Đỗ Dũng, “Đô thị đại học những khái niệm liên quan”, Tạp chí Kiến
trúc Việt Nam số 3/2011.
6. Vũ Cao Đàm (1998), Phương pháp luận nghiên cứu khoa học, Nxb KH&KT.
7. dịch), nhà xuất bản Xây Dựng, Hà Nội.
8. PGS.TS. Nguyễn Minh Hòa, “Nhận diện đô thị đại học”, Tạp chí Kiến trúc Việt
Nam số 3/2011.
9. PGS.TS. Nguyễn Minh Hòa, “Phát triển đô thị đại học - Kinh nghiệm quốc tế” Tạp chí Kiến trúc Việt Nam số 3/2011.
10. PGS.TS. Nguyễn Minh Hòa, “Thiết kế không gian đại học”, - Tạp chí Kiến trúc
Việt Nam số 5/2011.
11. Đặng Thái Hoàng, Ngô Lê Minh, “Đô thị đại học góc nhìn từ các nhà thiết kế đô
thị Trung Quốc” - Tạp chí Quy hoạch xây dựng số 52.
12. Quốc Hưng, “Đô thị đại học xanh”, Tạp chí Kiến trúc Việt Nam số 3/2011.
13. Bình Phương, “Sinh viên bao giờ mới được an cư?”, Tạp chí Quy hoạch Xây
dựng số 52;
14. Đàm Trung Phường (2005), Đô thị Việt Nam, NXB Xây Dựng.
15. Kim Quảng Quân (2000), “Thiết kế đô thị có minh họa”,
16. Các tài liệu về hiện trạng kinh tế - xã hội của khu vực lập quy hoạch và các tài
liệu, số liệu khác có liên quan.
TIẾNG ANH
17. Paul Schuttenbelt, “Xây dựng Đô thị đại học - Ba yếu tố để thành công”- Tạp
chí Kiến trúc Việt Nam số 3/2011.
D. Phụ lục
Phụ lục 1: Tổng hợp hiện trạng sử dụng đất khu vực nghiên cứu
Diện tích (ha)
TT
Loại đất
Tổng
TP
Hải
Huyện
Dương
Tiên Lữ
Tỷ
(%)
1
Đất khu dân cư (đất ở+vườn)
287.05
164.42
122.63
16.5
2
Đất giáo dục +văn hóa, trụ sở cơ quan
12.89
11.06
1.83
0.7
3
Đất sản xuất, kinh doanh + chợ
17.81
15.19
2.62
1.0
4
Đất giao thông, đất khác
62.82
55.24
7.58
3.6
5
Đất Quốc phòng
7.99
7.99
-
0.5
6
Đất cơ sở tôn giáo tín ngưỡng
8.04
3.50
4.53
0.5
7
Đất nghĩa Trang
26.56
10.42
16.14
1.5
8
Đất thủy sản ngọt, đất TL, mặt nước chuyên
90.49
56.57
33.92
5.2
dùng
9
Đất lúa
1,108.42
572.78
535.63
63.9
10
Đất bằng trồng cây hàng năm khác
3.54
3.54
-
0.2
11
Đất bằng trồng cây ăn quả lâu năm
97.35
78.66
18.69
5.6
12
Đất bằng trồng cây lâu năm khác
12.26
4.23
8.02
0.7
Tổng cộng
1,735.20
983.60
751.60
100.0
lệ