BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

NGUYỄN THỊ THU TRANG

QUẢN LÝ KIẾN TRÚC CẢNH QUAN
KHU ĐÔ THỊ VIỆT HƯNG QUẬN LONG BIÊN
THÀNH PHỐ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ VÀ CÔNG TRÌNH

Hà Nội - 2015


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

NGUYỄN THỊ THU TRANG
KHÓA: 2012 – 2014

QUẢN LÝ KIẾN TRÚC CẢNH QUAN
KHU ĐÔ THỊ VIỆT HƯNG QUẬN LONG BIÊN
THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Chuyên ngành : Quản lý đô thị & công trình

Mã số: 60.58.01.06

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ & CÔNG TRÌNH

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
TS. LÊ ĐÌNH TRI

Hà Nội - 2015


1

LỜI CẢM ƠN
Tác giả xin chân thành cảm ơn Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Xây dựng,
Ban Giám hiệu Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội, Khoa Sau đại học - Trường
Đại học Kiến trúc Hà Nội đã tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học
tập, thực hiện luận văn.
Đặc biệt tôi xin gửi lời cám ơn sâu sắc đến thầy giáo TS. Lê Đình Tri
đã nhiệt tình hướng dẫn, truyền thụ những kinh nghiệm, những phương pháp
nghiên cứu quý báu trong suốt thời gian tôi nghiên cứu và thực hiện luận văn
này và xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến các thầy, cô Trường Đại học Kiến
trúc Hà Nội đã tận tình giảng dạy và hướng dẫn tôi trong suốt quá trình học
tập tại Trường .
Cuối cùng tôi xin trân trọng cám ơn Văn phòng Ủy ban nhân dân Quận
Long Biên, Thành Phố Hà Nội cùng các đồng nghiệp, bạn bè và gia đình đã
giúp đỡ, tạo điều kiện và động viên tôi trong suốt quá trình học tập cũng như
trong thời gian nghiên cứu luận văn.
Xin trân trọng cảm ơn!

Hà Nội, tháng 5/2015

Tác giả luận văn


2

LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan Luận văn Thạc sĩ là công trình nghiên cứu khoa học
độc lập của tôi. Các số liệu khoa học, kết quả nghiên cứu của Luận văn là
trung thực và có nguồn gốc rõ ràng.

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Nguyễn Thị Thu Trang


LỜI CẢM ƠN
Tác giả xin chân thành cảm ơn Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Xây dựng,
Ban Giám hiệu Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội, Khoa Sau đại học - Trường
Đại học Kiến trúc Hà Nội đã tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học
tập, thực hiện luận văn.
Đặc biệt tôi xin gửi lời cám ơn sâu sắc đến thầy giáo TS. Lê Đình Tri
đã nhiệt tình hướng dẫn, truyền thụ những kinh nghiệm, những phương pháp
nghiên cứu quý báu trong suốt thời gian tôi nghiên cứu và thực hiện luận văn
này và xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến các thầy, cô Trường Đại học Kiến
trúc Hà Nội đã tận tình giảng dạy và hướng dẫn tôi trong suốt quá trình học
tập tại Trường .
Cuối cùng tôi xin trân trọng cám ơn Văn phòng Ủy ban nhân dân Quận
Long Biên, Thành Phố Hà Nội cùng các đồng nghiệp, bạn bè và gia đình đã
giúp đỡ, tạo điều kiện và động viên tôi trong suốt quá trình học tập cũng như
trong thời gian nghiên cứu luận văn.

Xin trân trọng cảm ơn!

Hà Nội, tháng 6/2015
Tác giả luận văn

Nguyễn Thị Thu Trang


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan Luận văn Thạc sĩ là công trình nghiên cứu khoa học
độc lập của tôi. Các số liệu khoa học, kết quả nghiên cứu của Luận văn là
trung thực và có nguồn gốc rõ ràng.

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Nguyễn Thị Thu Trang


MỤC LỤC

Trang

Lời cảm ơn
Lời cam đoan
Danh mục các ký hiệu, các chữ viết tắt
Danh mục các bảng, biểu
Danh mục các hình vẽ, đồ thị.
A. PHẦN MỞ ĐẦU:..........................................................................................
1. Lý do chọn đề tài...........................................................................................1
2. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu.................................................................3

3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.................................................................3
4. Nội dung nghiên cứu.....................................................................................3
5. Phương pháp nghiên cứu...............................................................................3
6. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài.......................................................4
7. Các khái niệm (thuật ngữ).............................................................................4
8. Cấu trúc luận văn...........................................................................................6
B.NỘI DUNG LUẬN VĂN:..............................................................................
CHƯƠNG 1. THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ KIẾN TRÚC CẢNH
QUAN KHU ĐÔ THỊ VIỆT HƯNG, QUẬN LONG BIÊN, THÀNH PHỐ
HÀ NỘI.............................................................................................................7
1.1. Thực trạng kiến trúc cảnh quan khu đô thị Việt Hưng, quận Long Biên,
thành phố Hà Nội..............................................................................................7
1.1.1 Giới thiệu chung khu ĐTM Việt Hưng - Long Biên - Hà Nội.................7
1.1.2 Đặc điểm thiết kế quy hoạch chi tiết khu đô thị mới Việt Hưng............10
1.1.3 Hiện trạng xây dựng và khai thác sử dụng.............................................15
1.1.4. Những hạn chế còn tồn tại trong công tác thiết kế - quy hoạch kiến trúc
cảnh quan khu đô thị Việt Hưng, quận Long Biên, thành phố Hà Nội...........17
1.2. Thực trạng quản lý kiến trúc cảnh quan khu đô thị Việt Hưng..............20


1.2.1. Vấn đề phát triển hạ tầng.......................................................................20
1.2.2. Vấn đề cảnh quan..................................................................................20
1.2.3. Vấn đề hình thái kiến trúc.....................................................................20
1.2.4. Vấn đề kinh tế - văn hóa xã hội.............................................................21
1.2.5. Sự tham gia của cộng đồng...................................................................21
1.3 Những vấn đề còn tồn tại trong quản lý kiến trúc cảnh quan khu đô thị
Việt Hưng........................................................................................................22
1.3.1. Công tác quản lý thực hiện xây dựng theo quy hoạch khu đô thị.........22
1.3.2. Thực hiện nhiệm vụ quản lý..................................................................23
1.3.3. Cơ chế chính sách..................................................................................23

1.3.4. Cơ cấu tổ chức.......................................................................................24
1.3.5. Sự tham gia của cộng đồng...................................................................24
1.4. Các dự án nghiên cứu có liên quan...........................................................24
1.4.1 Kết quả nghiên cứu đã đạt được trong các đề tài liên quan....................24
1.4.2 Những vấn đề cần nghiên cứu hiện nay.................................................28
CHƯƠNG 2. CƠ SỞ KHOA HỌC QUẢN LÝ KIẾN TRÚC CẢNH QUAN
KHU ĐÔ THỊ VIỆT HƯNG, QUẬN LONG BIÊN, THÀNH PHỐ HÀ
NỘI..................................................................................................................33
2.1.Cơ sở lý luận về quản lý kiến trúc cảnh quan khu đô thị........................33
2.1.1.Kiến trúc cảnh quan khu đô thị..............................................................33
2.1.2. Quản lý đô thị........................................................................................35
2.1.3. Công tác quản lý kiến trúc cảnh quan khu đô thị..................................37
2.2.Cơ sở pháp lý liên quan đến công tác quản lý kiến trúc cảnh quan khu đô
thị.....................................................................................................................38
2.2.1.Các văn bản quy định của pháp luật liên quan.......................................38
2.2.2.Định hướng quy hoạch chung thủ đô Hà Nội đến năm 2030.................40
2.2.3. Quy hoạch chi tiết Quận Long Biên......................................................42


2.2.4. Quy hoạch chi tiết khu đô thị Việt Hưng..............................................43
2.2.5. Các quy định quản lý kiến trúc cảnh quan theo quy hoạch được
duyệt................................................................................................................45
2.3. Những yếu tố tác động đến công tác quản lý kiến trúc cảnh quan khu đô
thị.....................................................................................................................46
2.3.1. Điều kiện tự nhiên.................................................................................46
2.3.2. Điều kiện kinh tế - văn hóa xã hội.........................................................47
2.3.3. Khoa học kỹ thuật..................................................................................47
2.3.4. Kiến trúc công trình...............................................................................48
2.3.5.Hạ tầng kỹ thuật.....................................................................................48
2.3.6.Vai trò của cộng đồng............................................................................49

2.4. Kinh nghiệm thực tiền về công tác quản lý kiến trúc cảnh quan...........50
2.4.1 Kinh nghiệm nước ngoài........................................................................50
2.4.2.Kinh nghiệm trong nước.........................................................................55
CHƯƠNG 3. GIẢI PHÁP QUẢN LÝ KIẾN TRÚC CẢNH QUAN KHU ĐÔ
THỊ VIỆT HƯNG, QUẬN LONG BIÊN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI...............60
3.1 Quan điểm và mục tiêu quản lý kiến trúc cảnh quan tại khu đô thị.......60
3.1.1. Quan điểm.............................................................................................60
3.1.2. Mục tiêu.................................................................................................62
3.1.3. Nguyên tắc cơ bản trong quản lý kiến trúc cảnh quan khu đô thị.........63
3.2 Đề xuất một số nội dung cơ bản quy định về quản lý kiến trúc cảnh quan
khu đô thị.........................................................................................................64
3.2.1. Quy định chung toàn khu......................................................................64
3.2.2. Quy định đối với khu đã hoàn tất xây dựng và đi vào sử dụng.............67
3.2.3. Quy định đối với khu đang trong giai đoạn thi công xây dựng.............71
3.3 Đề xuất giải pháp phân khu vực quản lý trên cơ sở quy hoạch và thiết kế
đô thị................................................................................................................83


3.3.1. Giải pháp quản lý kiến trúc cảnh quan đối với khu vực đã hoàn tất xây
dựng.................................................................................................................83
3.3.2. Giải pháp quản lý kiến trúc cảnh quan đối với khu vực đang thi công
xây dựng..........................................................................................................89
3.4 Đề xuất nâng cao hiệu quả bộ máy quản lý..............................................90
3.4.1. Bộ máy quản lý hiện nay.......................................................................90
3.4.2. Đề xuất nâng cao hiệu quả bộ máy quản lý...........................................91
3.5 Giải pháp tham gia của cộng đồng trong công tác quản lý khu đô
thị.....................................................................................................................95
C. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ..................................................................100
Kết luận chung...............................................................................................100
Kiến nghị.......................................................................................................101

D. DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO.......................................................
Tiếng Việt............................................................................................................
Tiếng Anh............................................................................................................
E. PHỤ LỤC.......................................................................................................
Phụ lục 1.............................................................................................................
Phụ lục 2.............................................................................................................
Phụ lục 3.............................................................................................................


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Chữ Viết tắt

Tên đầy đủ

BĐS

Bất động sản

BQLDA

Ban Quản lý dự án

CĐT

Chủ đầu tư

CTCC

Công trình công cộng


ĐTM

Đô thị mới

GPMB

Giải phóng mặt bằng

GPXD

Giấy phép xây dựng

HTKT

Hạ tầng kỹ thuật

HTXH

Hạ tầng xã hội

KCN

Khu công nghiệp

HĐND

Hội đồng Nhân dân

TU


Tỉnh ủy

UBND

Ủy ban Nhân dân

QLĐT

Quản lý đô thị

QLĐĐ

Quản lý đất đai

QLNN

Quản lý nhà nước

QSDĐ

Quyền sử dụng đất

QHCTXD

Quy hoạch chi tiết xây dựng

QHCXD

Quy hoạch chung xây dựng


KGKTCQ

Không gian kiến trúc cảnh quan

KT-XH

Kinh tế - xã hội


DANH MỤC HÌNH MINH HỌA

Số hiệu hình

Tên hình

Hình 1.2

Vị trí KĐT Việt Hưng trong mối liên hệ vùng với thành
phố Hà Nội.
Kiến trúc cảnh quan trong một đơn vị ở.

Hình 1.3

Kiến trúc cảnh quan trong một lô đất biệt thự.

Hình 1.4

Cây xanh- mặt nước tại trung tâm khu đô thị.

Hình 1.5


Các lô đất biệt thự với hình thái kiến trúc khác nhau.

Hình 2.1

Hình ảnh cảnh quan đường phố của đất nước Singapore

Hình 2.2

Không gian kiến trúc cảnh quan ở thành phố Đà Nẵng

Hình 3.1

Minh họa cho công trình nhà ở liền kề.

Hình 3.2

Hình minh họa cho công trình cao tầng.

Hình 3.3

Hình minh họa thiết bị thu gom rác

Hình 3.4

Hình minh họa cho cây xanh, mặt nước.

Hình 3.5

Hình ảnh minh họa các loại cây xanh.


Hình 1.1


DANH MỤC BẢNG, BIỂU

Số hiệu bảng,
biểu
Bảng 1.1

Tên bảng, biểu
Bảng tổng hợp hiện trạng sử dụng đất đai trong phạm vi
khu ĐTM Việt Hưng.

Bảng 2.1

Bảng tổng hợp số liệu quy hoạch sử dụng đất đai trong
khu ĐTM

Bảng 3.1

Bảng phân loại cây bóng mát và các yếu tố kỹ thuật.


DANH MỤC SƠ ĐỒ, ĐỒ THỊ

Số hiệu sơ đồ,

Tên sơ đồ, đồ thị


đồ thị
Sơ đồ 3.1

Mô hình ban quản lý dự án KĐT Việt Hưng có sự phối
hợp với chính quyền sở tại.

Sơ đồ 3.2

Sơ đồ Ban cộng đồng dân cư làm việc với Thành phố và
Nhà đầu tư Đơn vị tư vấn

Sơ đồ 3.3

Sơ đồ lập QHCT và quản lý có tham vấn của cộng đồng.



1

MỞ ĐẦU:
*Lý do chọn đề tài
Sau 11 năm kể từ ngày thành lập Quận Long Biên đến nay có rất nhiều
công trình đã được xây dựng, làm thay đổi diện mạo của quận nói chung,
thành phố Hà Nội nói riêng. Nhưng có lẽ dự án ghi dấu ấn đậm nét nhất thuộc
quận Long Biên là khu đô thị Việt Hưng được bắt đầu xây dựng sau 2 năm
quận thành lập và không ngừng phát triển cho đến nay. Đây là công trình mà
ngay từ lúc thi công cho đến khi hoàn thành, đưa vào sử dụng, luôn thu hút sự
quan tâm của không chỉ đông đảo người dân quận Long Biên mà là của chung
thành phố khi mà các dự án giải phóng mặt bằng tại khu phố cổ đang có kế
hoạch di dân sang khu đô thị Việt Hưng… Khu đô thị Việt Hưng nằm ở cửa

ngõ Đông Bắc thủ đô Hà Nội. Dự án có vị trí thuận lợi, cách trung tâm thành
phố 7km và gắn với nhiều tuyến giao thông quan trọng như quốc lộ 5, quốc lộ
1B, cầu Vĩnh Tuy, cầu Thanh Trì. Với quy mô và hệ thống hạ tầng hiện đại ,
dự án cung cấp một quỹ nhà ở lớn với môi trường sống tiện nghi cho người
dân. Chính vì thế, không phải ngẫu nhiên, khu đô thị Việt Hưng ra đời, bên
cạnh sự thuận lợi về giao thông, đi lại, người dân tại quận Long Biên nói
riêng và các khu vực khác nói chung đã được hưởng một môi trường sống
thuận tiện, đáp ứng mọi nhu cầu… Tuy nhiên dự án khu đô thị Việt Hưng
mặc dù được triển khai từ năm 2004 nhưng đến nay qua thực tế kiểm tra của
các ngành chức năng Hà Nội cho thấy bên cạnh những kết quả đạt được trong
đầu tư xây dựng nhà ở thương mại, dự án vẫn còn nhiều khó khăn, vướng mắc
dẫn đến chậm tiến độ. Theo Tổng công ty đầu tư Phát Triển Nhà và Đô Thị ,
khu đô thị Việt Hưng có quy mô 210,5ha, hiện đã giải phóng mặt bằng đạt
91% và triển khai thi công đồng bộ hệ thống hạ tầng kỹ thuật, khớp nối với hệ
thống hạ tầng chung của Quận, Thành Phố. Dự án đã hoàn thành các lô đất
thương mại với tổng diện tích 682.436m2 sàn, không kể các lô đất thuộc quỹ


2

20% bàn giao cho thành phố và các lô đất phục vụ giãn dân phố cổ. Hiện quận
Long Biên đã tiếp nhận 7 ô đất hạ tầng xã hội. Tuy nhiên theo báo cáo của
chủ đầu tư, quá trình triển khai dự án khu đô thị Việt Hưng chậm tiến độ phê
duyệt do những khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng. Cụ thể, trong
ranh giới khu đô thị còn tồn tại nhiều hạng mục cần giải phóng mặt bằng
nguyên là đất thổ cư, đất cơ quan nhà máy xí nghiệp đang hoạt động ổn định,
đất nghĩa trang, đất đô thị. Phần lớn các diện tích đất này không nhận được sự
đồng thuận của nhân dân và các cơ quan đang quản lý sử dụng. Trong khi đó,
cơ chế chính sách bồi thường giải phóng mặt bằng có nhiều điều chỉnh biến
động nên đã nảy sinh một số vấn đề bất cập trong quản lý đất đai và quản lý

không gian kiến trúc cảnh quan môi trường như: (1) Hệ thống đường bao
chưa hoàn thiện nên hiệu quả sử dụng chưa cao, gây ảnh hưởng đến cảnh
quan môi trường và luôn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông, tình trạng
lấn chiếm xây dựng trái phép diễn ra phức tạp; (2) Khu vực chưa được xây
dựng, đất thổ cư xảy ra tình trạng xây dựng trái phép của một số hộ dân hai
bên đường dẫn đang có nguy cơ pháp hủy và làm giảm giá trị của khu đô thị.
Với mục tiêu xây dựng và phát triển quận Long Biên ngày càng văn
minh, hiện đại cùng với đà phát triển của thành phố Hà Nội thì sự phát triển
hoàn thiện của các khu đô thị càng quan trọng. Quận Long Biên hiện nay đã
và đang rà soát tổng thể lại toàn bộ các quy hoạch và thực hiện việc lập mới,
điều chỉnh các quy hoạch, trong đó đặc biệt quan tâm đến việc bảo vệ không
gian kiến trúc cảnh quan khu đô thị Việt Hưng, tạo dựng cảnh quan đô thị đặc
trưng, hài hòa với con người, phù hợp với nhịp sống hiện đại.
Khu đô thị Việt Hưng được thành phố Hà Nội lựa chọn lập quy hoạch
với mục tiêu: (1) để quản lý xây dựng và phát triển đô thị theo quy hoạch, tạo
dựng không gian kiến trúc cảnh quan tương xứng với vị thế là của ngõ thủ đô;
(2) tạo hình ảnh đặc trưng của khu vực bằng việc cải tạo không gian kiến trúc


3

cảnh quan trong khu vực đường dẫn nhằm gắn kết hình ảnh thành phố với các
thành phố lân cận; (3) đảm bảo các điều kiện an toàn, tiện nghi, vệ sinh, thẩm
mỹ cho mọi hoạt động (giao thông và thưởng ngoạn cảnh quan…) của người
dân; (4) bảo vệ lợi ích chung của toàn xã hội …
Để phục vụ công tác quản lý không gian kiến trúc cảnh quan khu đô thị
Việt Hưng theo quy hoạch được duyệt mang tính thực tiễn, đề xuất giải pháp
hợp lý nhất để quản lý khu vực đẹp về không gian kiến trúc cảnh quan, xứng
đáng với vị trí, điểm nhấn của ngõ thủ đô thì việc nghiên cứu đề tài quản lý
không gian kiến trúc cảnh quan khu đô thị Việt Hưng, quận Long Biên, thành

phố Hà Nội là rất cần thiết và cấp bách.
▪ Mục đích nghiên cứu
Mục đích nghiên cứu của luận văn là nghiên cứu, đánh giá thực trạng
công tác quản lý không gian kiến trúc cảnh quan các khu đô thị mới tại thành
phố Hà Nội; nghiên cứu cơ sở khoa học và thực tiễn quản lý không gian kiến
trúc cảnh quan các khu đô thị tại đây và đề xuất các giải pháp quản lý không
gian kiến trúc cảnh quan khu đô thị Việt Hưng, quận Long Biên, thành phố
Hà Nội.
▪ Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu của luận văn là các giải pháp quản lý không gian
kiến trúc cảnh quan khu đô thị Việt Hưng, quận Long Biên, thành phố Hà Nội.
- Phạm vi nghiên cứu: Khu đô thị Việt Hưng, quận Long Biên, thành phố
Hà Nội với diện tích khoảng 210,5ha.
▪ Phương pháp nghiên cứu
- Thu thập tài liệu, số liệu và thực hiện nghiên cứu, khảo sát thực tế về
Khu đô thị Việt Hưng, quận Long Biên, thành phố Hà Nội - Tổng hợp, phân
tích các tài liệu tham khảo và nghiên cứu các quy định, chính sách có liên


4

quan về công tác quản lý không gian kiến trúc cảnh quan ở Việt Nam; nghiên
cứu cơ sở khoa học và thực tiễn, kinh nghiệm trong công tác quản lý không
gian kiến trúc cảnh quan theo quy hoạch của các khu đô thị ở một số tỉnh,
thành phố để đề xuất các giải pháp quản lý không gian kiến trúc cảnh quan
theo quy hoạch Khu đô thị Việt Hưng, quận Long Biên, thành phố Hà Nội

▪

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

- Ý nghĩa khoa học: Xây dựng cơ sở khoa học, làm rõ một số vấn đề
tồn tại, bất cập cần giải quyết và nêu những quy định mới nhất của nhà nước
trong công tác quản lý không gian kiến trúc cảnh quan tại các đô thị địa bàn
thành phố Hà Nội.
- Ý nghĩa thực tiễn: Giải quyết các vấn đề khó khăn, vướng mắc, đề
xuất các giải pháp quản lý không gian kiến trúc cảnh quan khu đô thị Việt
Hưng, quận Long Biên, thành phố Hà Nội.
▪ Các khái niệm (thuật ngữ)
- Khái niệm về cảnh quan: Tùy theo mỗi ngành có một cách quan niệm
khác nhau về cảnh quan. Theo các nhà TKCQ:
+ Phong cảnh là một không gian hạn chế, mở ra những điểm nhất định.
Đó là những thành phần thiên nhiên và nhân tạo mang đến cho con người
những cảm xúc và tâm trạng khác nhau như: Sông, núi, làng mạc, phố xá…
+ Cảnh quan theo các nhà địa lý cảnh quan là bộ phận của bề mặt trái
đất, có những đặc điểm riêng về địa hình, khí hậu, thủy văn, đất đai…nó phân
biệt hẳn với những khu vực xung quanh.
Con người chịu tác động của môi trường cảnh quan thông qua tất cả các
giác quan (chủ yếu là thị giác). Môi trường này được hình thành do hệ quả tác
động tương hỗ của các thành phần cảnh quan. Hệ thống mối quan hệ này đã
tạo nên nét đặc trưng cho mỗi vùng với kiểu cảnh quan khác nhau. Tùy theo


5

cách phân loại mà ta có các loại cảnh quan như: cảnh quan đô thị, cảnh quan
nông thôn, cảnh quan biển, cảnh quan núi, đồng bằng….[19]
- Kiến trúc cảnh quan: là hoạt động định hướng của con người tác động
vào môi trường nhân tạo để làm cân bằng mối quan hệ qua lại giữa các yếu tố
thiên nhiên và nhân tạo, tạo nên sự tổng hòa giữa chúng. Kiến trúc cảnh quan
là một môn khoa học tổng hợp, liên quan đến nhiều lĩnh vực chuyên ngành

khác nhau (Quy hoạch không gian, quy hoạch HTKT, Kiến trúc công trình,
điêu khắc, hội họa…) nhằm đáp ứng các yêu cầu về công năng, thẩm mỹ, môi
trường sống, làm việc nghỉ ngơi của con người [19].
- Phân loại kiến trúc cảnh quan: cảnh quan các khu đô thị trong không
gian tổng thể của các khu vực với góc nhìn từ các hướng tiếp cận bên ngoài.
+ Nhịp điệu trong khu đô thị
+ Quy hoạch chiều cao
+ Phối kết màu sắc
+ Sử lý hiệu quả ánh sáng
+ Vật liệu trang trí
- Cảnh quan các khu đô thị với các góc nhìn cận cảnh bên trong.
+ Về cây xanh
+ Về mặt nước, tiểu cảnh
+ Về không gian công cộng
+ Điểm nhấn trong đô thị
+ Không gian đóng - mở
+ Phong cảnh kiến trúc trong khu đô thị .
- Không gian đô thị: là không gian bao gồm các vật thể kiến trúc đô
thị, cây xanh, mặt nước trong đô thị có ảnh hưởng trực tiếp đến cảnh quan
đô thị [25].


6

- Kiến trúc đô thị: là tổ hợp các vật thể trong đô thị, bao gồm các công
trình kiến trúc, kỹ thuật, nghệ thuật, quảng cáo mà sự tồn tại, hình ảnh, kiểu dáng
của chúng chi phối hoặc ảnh hưởng trực tiếp đến cảnh quan đô thị [25].
- Cảnh quan đô thị: là không gian cụ thể có nhiều hướng quan sát ở
trong đô thị như không gian trước tổ hợp kiến trúc, quảng trường, đường phố,
hè, đường đi bộ, công viên, thảm thực vật, vườn cây, vườn hoa, đồi, núi, gò

đất, đảo, cù lao, triền đất tự nhiên, dải đất ven bờ biển, mặt hồ, mặt sông,
kênh, rạch trong đô thị và không gian sử dụng chung thuộc đô thị [25].
▪ Cấu trúc luận văn
Ngoài phần Mở đầu, phần Kết luận và Kiến nghị luận văn
gồm 3 chương:
Chương 1. Thực trạng công tác quản lý kiến trúc cảnh quan khu đô thị Việt
Hưng, quận Long Biên, thành phố Hà Nội.
Chương 2. Cơ sở khoa học quản lý kiến trúc cảnh quan khu đô thị Việt
Hưng, quận Long Biên, thành phố Hà Nội.
Chương 3. Giải pháp quản lý kiến trúc cảnh khu đô thị Việt Hưng, quận
Long Biên, thành phố Hà Nội.


THÔNG BÁO
Để xem được phần chính văn của tài liệu này, vui
lòng liên hệ với Trung Tâm Thông tin Thư viện
– Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội.
Địa chỉ: T.13 – Nhà H – Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội
Đ/c: Km 10 – Nguyễn Trãi – Thanh Xuân Hà Nội.
Email:

TRUNG TÂM THÔNG TIN THƯ VIỆN


101

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ.
Kết luận.
Qua quá trình nghiên cứu các khu đô thị mới nói chung và các khu đô
thị mới mang tính đặc thù nói riêng cho thấy việc phát triển các khu đô thị

mới ở nước ta trong những năm gần đây đã góp phần đáp ứng nhu cầu về nhà
ở của xã hội, nhu cầu nâng cao chất lượng sống cũng đồng thời là điều kiện
phát triển kinh tế xã hội đất nước. Quá trình phát triển của các khu đô thị có
thể nói đã đạt được một số thành tựu nhất định. Tuy nhiên, trong quá trình xây
dựng và khai thác sử dụng đã bộc lộ nhiều vấn đề bất cập. Lấy đại diện là khu
đô thị Việt Hưng, Quận Long Biên, Thành Phố Hà Nội để nghiên cứu đã xảy
ra một số vấn đề như chưa đánh giá được những yêu cầu thực tế nên công tác
quy hoạch còn thiếu và chưa phù hợp, các văn bản pháp lý còn chưa được cụ
thể để làm cơ sở cho việc thực hiện và khai thác dự án hiệu quả hơn, cơ chế
chính sách còn nhiều vấn đề chưa phù hợp, linh hoạt để tạo điều kiện cho
công tác quản lý tốt hơn, yếu tố cộng đồng trong công tác quản lý khu đô thị
còn chưa được đánh giá đúng mức cũng như công tác công tác kiểm tra, kiểm
soát còn chưa đủ và mạnh…Qua quá trình nghiên cứu tại đây thì mục tiêu đưa
ra để quản lý kiến trúc cảnh quan và nâng cao chất lượng sống người dân của
khu đô thị là công tác quản lý phải có hệ thống và tính thống nhất cao về quy
hoạch kiến trúc, đầu tư xây dựng và khai thác sử dụng, giải pháp quản lý phải
phù hợp cũng như linh hoạt phù hợp yêu cầu thực tế.
Trên cơ sở đánh giá đúng thực trạng công tác quy hoạch, quản lý kiến
trúc cảnh quan của khu đô thị Việt Hưng hiện nay, cần rút ra những mặt tồn
tại cần khắc phục, phân tích đầy đủ các yếu tố tác động đến kiến trúc cảnh
quan chung của thành phố. Đồng thời tham khảo kinh nghiệm quản lý của
quốc tế và các khu đô thị tương đồng trong nước để đề xuất đồng bộ nhóm
giải pháp quản lý kiến trúc cảnh quan của khu đô thị như sau:


102

+ Phân khu chức năng phù hợp với quy hoạch được duyệt.
+ Đề xuất một số nội dung cơ bản quy định về quản lý kiến trúc cảnh
quan khu đô thị.

+ Giải pháp về nâng cao hiệu quả bộ máy quản lý.
+ Giải pháp về quản lý có sự tham gia của cộng đồng.
Những đề xuất trên đều được xây dựng trong quá trình nghiên cứu cụ
thể tại khu đô thị nhằm góp phần cải thiện bộ mặt của toàn khu hiện đại và
bền vững. Qua đó lấy đại diện là khu đô thị Việt Hưng, những giải pháp và đề
xuất trên có thể áp dụng vào các khu đô thị khác tại Hà Nội nói riêng và trong
cả nước nói chung.
Kiến nghị.
Sự thiếu hụt của hệ thống văn bản pháp lý cũng như sự quan tâm chưa
đúng mức của Nhà Nước trong việc nghiên cứu quản lý kiến trúc cảnh quan
các khu đô thị mới đã dẫn đến rất nhiều vấn đề trong quá trình xây dựng và sử
dụng tại khu đô thị mới Việt Hưng. Để xây dựng được mô hình quản lý kiến
trúc cảnh quan khu đô thị mới hiệu quả nhằm nâng cao chất lượng sống cho
người dân trong khu đô thị, luận văn xin kiến nghị một số nội dung như sau:
- Về quy hoạch xây dựng: Bộ Xây Dựng xây dựng hoàn chỉnh và đồng
bộ hệ thống văn bản hướng dẫn thực hiện các hoạt động liên quan đến quy
hoạch, xây dựng như yêu cầu về thiết kế đô thị, giai đoạn phê duyệt dự án cần
thiết phải đồng thời phê duyệt quy chế vận hành khai thác khu đô thị, về sử
dụng đất, bảo hành, bảo trì công trình, cần thiết phân định rõ trách nhiệm và
có chế tài cụ thể về xử phạt. Trên cơ sở đó, các khu đô thị sẽ có cơ sở xây
dựng các mô hình quản lý phù hợp và có tính pháp lý cao, đảm bảo việc xây
dựng và vận hành các khu đô thị theo đúng mục tiêu.
- Về công tác quản lý Nhà Nước: Quản lý không gian kiến trúc cảnh
quan khu đô thị Việt Hưng là việc làm hết sức cần thiết, không chỉ quản lý


103

riêng khu vực theo quy hoạch được duyệt mà cần có sự quản lý thống nhất
các vùng cảnh quan lân cận. Vì vậy để đảm bảo thống nhất tổng thể, bền vững

kiến nghị UBND thành phố Hà Nội và UBND Quận Long Biên:
+ Chỉ đạo ban hành đồng bộ các Quy định quản lý theo quy hoạch
được duyệt, lập mô hình và tổ chức công bố rộng rãi để nhân dân của thành
phố và toàn quốc biết, theo dõi, thu hút đầu tư.
+ Trên cơ sở định hướng của Quy hoạch chung xây dựng thành phố Hà
Nội được phê duyệt, UBND Quận Long Biên cần tích cực và khẩn trương
triển QHCTXD tỷ lệ 1/500 khu đô thị Việt Hưng, thực hiện trình tự các bước
lập Quy hoạch lấy ý kiến tham vấn của các tổ chức, cộng đồng nhân dân đảm
bảo quy định của pháp luật làm cơ sở triển khai các dự án đầu tư xây dựng.
+ Hỗ trợ và tạo điều kiện tốt nhất để các hộ dân trong diện đền bù
GPMB về các khu tái định cư của thành phố để chuẩn bị triển khai xây dựng
các dự án của khu vực quy hoạch.
+ UBND Quận Long Biên cần tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra,
tuyên truyền giáo dục nâng cao trình độ dân trí, tổ chức cộng đồng tham gia
vào xây dựng và quản lý kiến trúc cảnh quan đô thị; đồng thời thường niên tổ
chức các chương trình đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao chuyên môn cho đội ngũ
cán bộ quản lý xây dựng đô thị tại địa phương và ứng dụng khoa học công
nghệ trong công tác quản lý.
Từ những nghiên cứu của luận văn, có thể phát triển và hoàn chỉnh để
từ đó áp dụng vào công tác quản lý kiến trúc cảnh quan của các khu đô thị
mới hiện nay.