I H C THÁI NGUYÊN
I H C NÔNG LÂM
---------------------

NGÔ QU NH NGA

tài:
NG C A HO
CH

N
CT

NG GI NG 9

THU C CÔNG TY TNHH AN PHÁT THÁI

KHÓA LU N T T NGHI

H

o

IH C

: Chính quy

Chuyên ngành

: Khoa h

ng

Khoa

:

Khóa

: 2011 - 2015

ng

Thái Nguyên - 2015


I H C THÁI NGUYÊN
I H C NÔNG LÂM
---------------------

NGÔ QU NH NGA

tài:
NG C A HO
CH

N
CT

NG GI NG 9


THU C CÔNG TY TNHH AN PHÁT THÁI

KHÓA LU N T T NGHI

H
o
Chuyên ngành
Khoa
Khóa
Gi
ng d n

IH C

: Chính quy
: Khoa h
:
ng
: 2011 - 2015
: TS. Tr n Th Ph

Thái Nguyên - 2015

ng


i
L IC
c s


ng ý c a Ban giám hi

i h c Nông lâm Thái
ng d n TS. Tr n Th Ph , em ti n

tài: "

hành th c hi

ng c a ho

n ch

ct

ng khai thác than

ng Gi ng 9 thu c công ty

TNHH An Phát Thái".
hoàn thành t
Th Ph
t

tài này, em xin t lòng bi

n cô Tr n

ng d n em trong su t quá trình th c t p và hoàn thành


tài t t nghi p.
Em xin c

ih c
n tình truy

t ki n th c trong b

c

t p. V n ki n th c ti p thu trong quá trình h c không ch là n n t ng cho quá
trình nghiên c

im t

cách v ng ch c và t tin.
Em xin c

n các cán b

ng Gi ng 9, các h

ng quanh khu v c m và em xin g i l i c
qu

cc

ng ông Ngô Ti n C

em trong su t quá trình th c t


ts ct

em hoàn thành t

i
u ki n giúp
tài này.

tài, m c dù có nh ng c g ng song do th i gian
c còn h n ch
Em r t mong nh
nghi

tài c

tài c a em không tránh kh i nh ng thi u sót.

c nh ng ý ki

a th y cô và các b

c hoàn thi

Em xin chân thành c
Sinh viên

Ngô Qu nh Nga

ng



ii
DANH M C CÁC B NG
Trang
B ng 2.1: T

ng ô nhi

ng hàng ngày......... 7

B ng 2.2: Tr

ng các m than Qu ng Ninh...................................................... 19

B ng 2.3: Th ng kê v than Vi t Nam c a EIA .................................................... 19
B ng 3.1: B ng mô t v trí l y m

c phân tích ............................................. 22

B ng 3.2: Các ch

................................................. 23

B ng 4.1 : T
B ng 4.2: Tr

m gi i h n khu Gi ng 9 ................................................ 25
ng than c


ng ............................................................ 30

B ng 4.3: K t qu phân tích m

c th i ........................................................... 35

B ng 4.4: K t qu phân tích m

c m t ........................................................... 38

B ng 4.5: K t qu phân tích m

c ng m........................................................ 40

B ng 4.6: K t qu

u tra ch

c qua ý ki

B ng 4.7: Bi u hi n c a ch

i dân ...................... 42

c t khi di n ra ho

ng khai

thác ........................................................................................................ 43
B


ng b

B ng 4.9: Th ng kê các b nh c

ng t ho

ng khai thác ................................... 44

i dân trong vùng...................................... 45


iii
DANH M C HÌNH
Trang

Hình 2.1: Bi

top 10 qu c gia khai thác than trên th gi i ...................... 16

Hình 2.2: Bi

top 10 qu c gia tiêu th than trên th gi i......................... 17
v trí vùng nghiên c u........................................................... 26

Hình 4.2: Bi

k t qu phân tích các ch tiêu kim lo

c th i .... 36


Hình 4.3: Bi

k t qu phân tích ch tiêu BOD5

c m t.... 39

Hình 4.4: Bi

k t qu phân tích các ch

Hình 4.5: Bi

th hi n ch

Hình 4.6: Bi

ch

Hình 4.7: Bi
Hình 4.8: Bi

c thông qua ý ki
c t khi di n ra ho

ng b
các b nh c

c ng m................ 41


ng t ho

i dân...... 42

ng khai thác.......... 43
ng khai thác ................ 44

i dân trong vùng................................... 45


iv
DANH M C CÁC T

VI T T T

BOD

: Nhu c u oxy sinh hóa

BTNMT

:B

COD

: Nhu c u oxy hóa h c

DO

: Hàm


HST

: H sinh thái

MT

: Môi t

ng

c

ng

pH

chua c

QCVN

: Quy chu n Vi t Nam

QLMT

: Qu

TCVN

: Tiêu chu n Vi t Nam


TDS

: T ng ch t r n hòa tan

c

ng

TN&MT

ng

TNHH

: Trách nhi m h u h n

TSS

: T ng ch t r

WB

: Ngân hàng th gi i

ng


v
M CL C

L IC
....................................................................................................i
DANH M C CÁC B NG ...............................................................................ii
DANH M C HÌNH........................................................................................ iii
DANH M C CÁC T VI T T T................................................................iv
M C L C.........................................................................................................v
Ph n 1: M
U .............................................................................................1
tv
............................................................................................1
1.2. M
tài .............................................................................2
1.3. Yêu c u c
tài ...............................................................................2
tài................................................................................2
c t p và nghiên c u khoa h c ....................................2
c ti n ..........................................................................3
Ph n 2: T NG QUAN TÀI LI U ..................................................................4
khoa h c c
tài....................................................................4
lý lu n ...............................................................................4
pháp lý.............................................................................13
2.1.3. Khái quát v ho
ng khai thác than trên th gi i và
Vi t Nam .............................................................................................15
Ph n 3:
NG, N
C U .................................................................................................................20
ng và ph m vi nghiên c u.....................................................20
ng nghiên c u................................................................20

3.1.2. Ph m vi nghiên c u...................................................................20
m và th i gian nghiên c u .....................................................20
3.3. N i dung nghiên c u .........................................................................20
3.3.1. Khái quát v
ng Gi ng 9 ............................................20
mc
ng Gi ng 9...........................................20
ng c a ho
ng khai thác than t i môi
ct
ng Gi ng 9. .................................................20
ng c a ho
n
cc
ng và khu v c lân c n thông qua
ý ki n c
i dân ...........................................................................21
xu t các gi i pháp b o v , qu n lí, giám sát ch
ng
ng nh m gi m thi u nh ng
ng x u c a khai
thác than t
ct
....................................21
u...................................................................21
p tài li u, s li u, thông tin th c p .........21
y m u................................................................21


vi

u trong phòng thí nghi m...............23
ng h p so sánh và d báo k t qu thu th p
c .....................................................................................................23
ng v
hi n
tr
c.........................................................................24
3.4.6.
lý s li u.........................................................24
Ph n 4: K T QU NGHIÊN C U..............................................................25
4.1. Khái quát v
ng Gi ng 9.....................................................25
4.1.1. V
a lý ................................................................................25
a ch t, c nh quan t nhiên......................................27
4.2
mc
ng Gi ng 9 ...................................................30
4.2.1. Tr
ng than t
ng .................................................30
4.2.2. Ch
ng than .........................................................................30
..............................................................32
ng c a ho
n môi
ct
ng .....................................................................34
c th i. .................................................35
c m t ..................................................37

c ng m. ..............................................40
ng c a ho
n môi
cc
ng và khu v c lân c n thông qua ý ki n
c
i dân ...........................................................................................42
4.4.1.
ng c a ho
ng........42
4.4.2. Tình hình s c kh e c
i dân ............................................45
xu t các gi i pháp b o v , qu n lí, giám sát ch
ng môi
ng nh m gi m thi u nh ng
ng x u c a khai thác than
t
ct
.........................................................46
4.5.1. Gi i pháp v th ch chính sách................................................46
4.5.2. Gi i pháp qu n lý ......................................................................46
4.5.3. Gi i pháp công ngh k thu t....................................................47
4.5.4. Gi i pháp tuyên truy n giáo d c ...............................................48
Ph n 5: K T LU N VÀ KI N NGH .........................................................49
5.1. K t lu n .............................................................................................49
5.2. Ki n ngh ...........................................................................................50
TÀI LI U THAM KH O .............................................................................51


1

Ph n 1
M
U
1.1.

tv
Công nghi p khai thác khoáng s n có s c nh h

kinh t - xã h i. Ngân hàng Th gi

ng to l

ng tuyên b r ng: Công

nghi p khai thác khoáng s

m nghèo và

phát tri n b n v ng góp ph
và c i thi n

i s ng

ng kinh t , t

c làm

h t ng.

Trong nh

quan tr ng và tích c c trong s nghi p phát tri n công nghi p Vi t Nam và
n n kinh t

và k p th i nguyên li u cho n n kinh

t qu c dân. C th là ngành than cung

và k p th i nguyên li u

t, gi y. Còn khoáng s n thi c, chì k m, s t
cho ngành luy n kim, khoáng s
cho ngành hóa ch

ng th i có m t ph n khoáng s

xu t kh

i khoáng s n có kim ng ch xu t kh u l n nh t là

d

t kho ng 10 t USD.
Khai thác than m t trong nh ng ngành công nghi p khai thác khoáng s n

có s c n ng trong s phát tri n c a n n kinh t
t o ra ngu n thu l
mang l i thu nh p

ng th i t
nh ph c v


i s ng sinh ho t c

c làm,
i dân.

Tuy nhiên, cùng v i l

uyên

nhân chính gây nên các v
x ut

ng hi n nay

i và h sinh thái xung quanh khu v c khai thác. Ho
cân b

ch c tri

ng

at i

mang tính ch t xã h i - chính tr c

u ki

ng và ngày càng tr thành v
ng.


ng

c hình t hàng
c p bách


2
Vì v y,

m b o ch

ng phát tri n b n v ng trong

c bi

c c n thi t ph
ng c a ho

trên ph m vi c

ng

ng khai thác than t i các vùng khai thác m

c nói chung và c a t

tìm ra

nh ng gi i pháp kh c ph c là vô cùng b c thi t.

Xu t phát t nhu c u th c ti
n

n hành nghiên c

ng c a ho

tài:

n ch

ct i

ng Gi ng 9 thu
1.2. M

tài

-

c

ng c a ho

n ch t

c.
-

xu t các bi n pháp qu


d ng

h p lý ngu n tài nguyên này nh m gi m thi u nh ng
thác than t
-

ng x u c a khai

ct
y m nh công tác qu

ng trong ho

ng khai thác than

t i khu v c.
1.3. Yêu c u c

tài

- Ph
c a nó t

n th c tr ng khai thác than và

ng

ng .


- Các m u c n phân tích ph

c l y trong khu v c nghiên c u

- S li u ph i trung th c, khách quan.
- Nh ng ki n ngh
ki n th c t t

.

1.4.

tài

1.4.1.

i mang tính kh thi và phù h p v

c t p và nghiên c u khoa h c

- V n d ng lí thuy t vào th c ti n, rèn luy n kh
tích s li u.

u

ng h p phân


3
- Nâng cao hi u bi t, h c h i ki n th c th c t .

nghi

u ki n thu n l i cho vi c h c h

ng kinh

ng.

1.42.

c ti n
- Ph n ánh th c tr ng, di n bi n ch
qu n lý có bi
- T

a, gi m thi

cho công tác ho

k ho ch phát tri n kinh t xã h i c
- C nh báo các v

ct

nh chính sách b o v

m n v ô nhi m suy
c.

- Nâng cao nh n th c, tuyên truy n, giáo d c v b o v

cho các thành viên tham gia ho

ng và

.

c

thoái ch

ng x u.

ng khoáng s n.

ng


4
Ph n 2
T NG QUAN TÀI LI U
khoa h c c

tài

lý lu n
2.1.1.1. Các khái ni
-

ng


ng bao g m các y u t t nhiên và y u t v t ch t nhân t o có

quan h m t thi t v

i, có

ng t

i s ng,

s n xu t, s t n t i, phát tri n c
t ng quát v
i, có nh

m

ng [7].
ng là t p h p các y u t t nhiên và xã h i bao quanh con
ng t

ng qua l i v i các ho

c

c, sinh v t, xã h
-

ng là t p h

ng s ng

i,

u ki n và hi

ng bên ngoài có nh

ng t i m t v t th ho c s ki n.
-

ng s ng là t ng th

s s ng và s phát tri n c
-

u ki n bên ngoài có
s ng.

ng s ng c

i là t ng h

h c, sinh h c, xã h

u ki n v t lý, hoá

i và có

ng t i s s ng, s

phát tri n c a t ng cá nhân và toàn b c

Theo Lu

i.

ng Vi

:

các y u t v t ch t t nhiên và nhân t
tri n c

thành ph

ng là h th ng
i v i s t n t i và phát

i và sinh v t [8].

* M t s khái ni
-

ng t i

n mô

ng

ng là s suy gi m v ch
ng, gây


ng x

iv

ng và s

ng c a

i và sinh v t.


5
-S c

ng là tai bi n ho c r i ro x y ra trong quá trình ho t

ng c

i ho c bi

thoái ho c bi n

i th

ng nghiêm tr ng.

- Kh ng ho

ng: Là các suy thoái ch


mô toàn c
ngu

ng c a t nhiên, gây ô nhi m, suy

ng MT s ng

cu c s

c hoá,

c và bi n b ô nhi m nghiêm tr ng
-

quy

th ng t ng ozon.

ng: Là tr ng thái mà m t h th ng MT có kh

mb

u ki n s

i và sinh v

th
-T n

ng: C


i và sinh v t bu c ph i r i kh

truy n th ng c a mình t m th

n do s hu ho

ng gây

nguy hi m cho cu c s ng c a h .
- Ô nhi

ng là s bi

i c a các thành ph

ng

không phù h p v i quy chu n k thu

ng và tiêu chu

ng

c là y u t ch y u c a h sinh thái (HST), là nhu c

nc a

gây


ng x

i và sinh v t.
c

2.1.1.2.1. Khái ni m và t m quan tr ng

m is s

t và c n thi t cho ho

ng kinh t -xã h i c a loài

i. Cùng v i các d

c là m t

trong b n ngu n l

phát tri n kinh t -xã h

và là m t y u t c u thành lên l

ng s n xu t [17].

c là m t trong các nhân t quy
i.

c


nh ch

s

sôi, t nhi t c

Nh có nh ng tính ch

ng s ng c a

c có nh

t l ng khác không có. Các tính ch
nóng ch y, nhi

ng

c, nhi t b
c có s s ng và t n t

c
tr ng, nhi t d


6
2.1.1.2.2. Ô nhi

c

a. Khái ni m

Ô nhi

c là s

h c, sinh h c c
cho ngu

c, v i s xu t hi n c a các ch t l

c tr

d ng sinh v

i theo chi u x

ch iv

t v t lí, hoá
th r n, l ng làm

i và sinh v t. Làm gi

c [5].

b. Các ngu n gây ô nhi

c

* Ngu n g c t nhiên
S ô nhi


c có ngu n g c t nhiên là do s nhi m m n, nhi m
ng m

ng ph

th , khu công nghi p kéo theo các ch t b n xu ng sông, h ho c các s n ph m
c a ho

ng s ng c a sinh v t, vi sinh v t k c xác ch t c a chúng. S ô

nhi m này còn g i là s ô nhi

i n.

* Ngu n g c nhân t o
S ô nhi m nhân t o ch y u là do x
công nghi p, ho

c th i t

ng giao thông v n t i, thu c tr sâu, thu c di t c , các

n giao thông v n t

c bi t là giao thông v n t

ng bi n.

- Ngu n ô nhi m do sinh ho t

c th i sinh ho

c th i phát sinh t các h

vi n, khách s

ng h c ch a các ch t th i trong quá trình v

sinh, sinh ho t c
Thành ph

nh

i.
nc

c th i sinh ho t là các ch t h

hu sinh h c (cacbonhydrat, protein, d u m ), ch

b phân
ng (photpho,

t r n và vi trùng.
Tu theo m c s ng và l i s
ch
càng cao thì

c th i c a m
c th i và t


ng th

ng các

i là khác nhau. Nhìn chung m c s ng
ng th i càng cao.


7
B ng 2.1: T

ng ô nhi

ng hàng ngày

TT Tác nhân ô nhi m

T

i/ngày)

1

BOD5

45-54

2


COD

(1,6-1,9) BOD5

3

T ng ch t r n hòa tan (TDS)

170-220

4

T ng ch t r

70-145

5

Clo(Cl-)

4-8

6

T

6-12

7


T ng photpho (tính theo P)

0,8-4

ng (TSS)

(Ngu n: Nguy n Thanh H i, Nguy n Duy H i, 2013)[5]
c th i sinh ho t sau khi th
r a.

nc

ng d n tr nên tính axit vì th i

c th i sinh ho t l

ng ch t h

b n v ng (d b phân h y sinh h c cao). Các ch t h
t

ng ho c th c v t. Các ch t h

ch t ch

và không ch
ch y

ch


xu t x

c th i có th chia thành các
(ch t h

a cacbon). Các ch t h u

, protein, amin và amin axit. Các ch t không

, xà phòng, hydratcacbon, xenlulo.
- Ngu n ô nhi m do công nghi p
c th i công nghi

c th i t

ti u th công nghi p, giao thông v n t
hóa ch

s n xu t công nghi p,
c th i công nghi p ch a các

c h i (kim lo i n

th

khó phân h y sinh h c (phenol, ch t ho

ng b m

phân h y sinh h c t


s n xu t công nghi p th c ph

công nghi

m chung mà ph thu

c a t ng ngành s n xu t.
Các ngu n ô nhi m chính do công nghi p gây ra:
c th i công nghi p

th
c th i
m riêng


8
c th i công nghi p x ra ao, h , c ng rãnh thì các ch t ô nhi m
có th th m sâu qua
c

tt

c ng m. M

ô nhi m ph thu

sâu

c ng m, thành ph n và tính ch t c a các ch t ô nhi


th i, thành ph n và c u trúc c a các l

t phía trên m

c
c ng m.

c th m th u qua các b ch a và ng d n
Vi c t n tr và truy n ng m m
ch t l

ng g p

ng l n các nhiên li u và các hóa

nhi

s n xu t. Nh ng b ch a và

ng d n này có th b h ng trong quá trình s d ng nên gây ra s dò r nhiên
li u và các lo i hóa ch t công nghi p tr thành ngu n gây ô nhi
ng m. Bên c

t các lo

t s di chuy n xu
+ Ho

c


u pha tr n kém, khi b rò r

i d gây ô nhi

c ng m.

ng khai khoáng

Ho

ng khai khoáng

nh ng hi n

các vùng m i có th là nguyên nhân gây nên

ng khác nhau v ô nhi

c ng m. S ô nhi m này ph

thu c vào lo i qu ng khi thác và hình th c c a quá trình x lý qu
nghi n tuy n ch n. Các vùng m than, photphat, s

ng, chì, k m dù là

khai thác ng m hay l

u n m tr i r ng


c ng

xuyên ph

c. Lo

m c

c

ng
pH th p, n ng

các ion kim lo i và sunphat cao [5].
+ Công nghi p khai thác d u m
c th i t công nghi p ch bi n hóa d

ng ch a các mu i

amoni, sunphat, clorua, ion kim lo i Na, Ca và các kim lo i khác. N u không
c x lý thích h
ngu n gây ô nhi

c khi x
c ng m.

- Ngu n ô nhi m do nông nghi p
Bao g m các lo i phân hóa h c, thu c tr sâu, di t c
gây ô nhi
khá l


ng ngu n

. T ng s các ch t th i nông nghi p x vào ngu
c bi t là nh ng vùng nông nghi p phát tri n.

c


9
c tiêu: Kho
do b

i cho cây tr ng b tiêu hao

t lá, ph n còn l i ch y qua kênh ho c th m xu

ng m n m

i. Hi

ng hòa tan các mu i có trong phân bón và s
c còn l

v

c

m n cao t


m

n 10 l n so

ng ion ch y

i

g m Ca2+, Mg2+, Na+, HCO3-, SO42- , Cl- và NO3-.
+ Ch t th

ng v

gây ô nhi m khá l
v t là ch

c ti u c

i v i ngu

ng v

ng v t là ng n

c tính ô nhi m c a ch t th

ng ch t h

ng


phân h y và mang nhi u lo i vi sinh v t

gây b nh.
c ch y tràn trên m
ho

ct

c ch y tràn trên m

ng ru ng là ngu n ô nhi

c sông, h

cr a

ng ru ng có th cu n theo thu c tr sâu, phân bón.
2.1.1.2.3. Các ch

t

nh ch
thông s ch

c

c hay m

ô nhi


i ta dùng

c:

- Các thông s v t lý
+ Màu s c:

c t nhiên s

ng trong su t và không màu, cho

phép ánh sáng m t tr i chi u xu ng t
r

c ch a nhi u ch t

ng, các lo i t o, ch t h

nên kém th u quang v i ánh

sáng m t tr i. Các sinh v t s ng

ng b thi u ánh sáng. Các ch t r n

c làm cho sinh v t ho
s

ng tr

t


ng h p có th gây t vong cho sinh v t. Ch
ng x u t i ho
+ Mùi và v

ng c

c suy gi m làm
i [1].

c t nhiên s ch không có mùi ho c có mùi v d ch u.

c có s n ph m phân hu ch t h
kim lo. i thì mùi v tr nên khó ch u.

t th i công nghi p, các


10
d

d

nc

n s có m t c a ion
24

ng là mu i c a kim lo
ch

+ Nhi

n các ion hoà tan trong

: Nhi

c.

c t nhiên ph thu c vào khí h u, th i ti t c a

c ho

ng khu v

c th i công nghi

th i c a các nhà nhi

nh

c bi

c

ng có nhi

cao

c t nhiên trong khu v c. Ch t th


ng

c làm cho quá trình sinh, lí, hoá c

i, d n t i

m t s loài sinh v t s không ch

c s ch

khác, m t s còn l i phát tri n m nh m . S

c chuy
i nhi

ng không có l i cho s cân b ng t nhiên c a h
-

c thông
c [1].

Các thông s hóa h c
pH: Có

ng t

u ki n s

ng c a các sinh v t


c. S

n s hi n di n các hoá

ch t axit ho c ki m, s phân hu h

hoà tan m t s anion SO42-,

NO3...
+ Ch t r

ng: Ch t r

ng là các h t ch t r

c bé, r t khó l

ch

t, b

ch t r

c gây

có m t c a

c, màu s c và các tính ch t khác.

c t nhiên s


ng không ch a các ch t r

ng

nên trong su t và không màu. Do ch a các h t s t và mùn, vi sinh v t, h t
b i, các hoá ch t k t t

c tr

chi u sáng c a M t tr i. Các ch t r

n quá trình
n ho

ng c a

i và sinh v t khác.
c
Ca và Mg v

c ng c
ng l n.

c có ch a các mu i


11
c
c n m trong kho ng t


ng oxy hòa tan

8

ng m nh ph thu c nhi t

, s phân hu hoá ch t, s quang h p c a t
c th p s làm gi m ho
d

oxy t do

ng c a các sinh v

c nhi u khi

n ch t.
+ Nhu c u oxy hoá sinh h

ng oxy mà vi sinh v t c n

oxy hoá các ch t h

c.

+ Nhu c u oxy hoá hoá h

ng oxy c n thi t cho quá trình


oxy hoá các h p ch t hoá h c bao g m c ch t h
+ Kim lo i n ng: N

l

u làm

c b ô nhi m. Kim lo i n ng không tham gia ho c ít tham gia vào quá
ng tích lu l
r

ch

c a sinh v t. Vì v y chúng

i v i sinh v t.

+ Các nhóm anion NO3-, PO43-, SO42- các nguyên t N, S, P
th p là các ch
n

ng v i t o và các sinh v

cao s gây ra s

n
c l i khi

ng ho c bi


i và v t.
+ Thu c b o v th c v t: Là nh ng ch
t ng h p hoá h

c có ngu n g c t nhiên ho c

phòng tr sâu b nh trong nông nghi p. Tuy

nhiên trong s n xu t ch có m t ph n thu c tác d ng tr c ti p lên côn trùng và
sâu h i còn l i ch y

t và tích lu

ng hay các

s n ph m nông nghi p.
+ Các hoá ch
t yr

cr tl

p ch t
c.

- Các thông s sinh h c
+ Coliform: Vi khu n nhóm coliform(coliform, fecal coliform, fecal
t trong ru t non và phân c

ng v t



12
ng tiêu hóa mà chúng xâm nh
phát tri m m nh m n

u ki n nhi

c p cho chúng ta thông tin v m
ng xung quan

ng và

thu n l i. S li u coliform cung

v

u ki n v sinh môi

y m u [1].

+ Các lo i sinh v t: Sinh v

c có nhi u d ng

khác nhau. Bên c nh nh ng sinh v t có ích còn có nhi u nhóm sinh v t gây
ho c truy n b

i và sinh v t khác. Trong s

lo i vi khu n, siêu vi khu n và kí sinh trùng gây b


i b nh

, l , siêu vi khu
2.1.1.2. Tài nguyên khoáng s n
Khoáng s n là các thành t o hóa lý t

c s d ng tr c ti p trong

công nghi p ho c có th l y ra t kim lo i và khoáng v t dung cho ngành
công nghi p. Khoáng s n có th t n t i
c khí (
s n ph thu

t). Kh

ng (d u,
d ng khoáng

k thu t công ngh và nhu c u c

trong m i gi
s

tr ng thái r n (qu

n l ch s nh

nh. Vì v y, khoáng s


i theo th

i
m l ch

phát tri n kinh t c

i. Xu

ng chung hi n nay là ngày càng nhi u ch ng lo i khoáng s n khác nhau
ng khoáng s n th

vào khai thác, s d ng [7].

* Khoáng s n than
Than ch y u do các lo i th c v
v t t o thành. S

am ts
ng c a th gi i th c v

ng
o nên s

ng v thành ph n và c u trúc c a các lo i than. Trong quá trình t o
than v t li u th c v

ng c a quá trình t nhiên, b bi

id n


ng cacbon=> Quá trình hình thành than g i là quá
trình cacbon hóa. S

ng cacbon trong v t li u th c v t b


13
bi

i, x y ra liên t c và t o ra dãy khoáng s n cháy: Than bùn-Than

nâu-

-antraxit.
- Than bùn: Than bùn

c hình thành do s tích t và phân hu không

cv

u ki n y m khí x y ra liên t c.

- Than nâu: Than nâu là lo

m tích có màu nâu có th

c,

c thành t o t quá trình nén c k t than bùn m t cách t nhiên.

-

là m t lo i nhiên li u hóa th ch

các h

ml

th c v t

c

c hình thành

c và bùn

không

b ôxi hóa và phân h y b i sinh v t

n ph m

c a quá trình bi n ch t, là các l

t cháy

n nhiên li u s n xu

n nh t th gi


n th i khí carbon dioxide l n nh
u gây nên hi

c xem là nguyên nhân hàng

ng nóng lên toàn c

than l thiên ho

c khai thác t các m

t (h m lò).

- Antraxit: Than antraxit là m t trong các lo
các lo i than cùng lo i, thì than antraxit
v

i

bi n ch t cao nh t, v tính ch t

b n khá cao, có tính giòn, c ng. V tính ch t hóa h c, than

ít b bi

ng b i các lo i ch t hóa h c khác nhau. Có c u trúc

r

cs d


l

c phèn

c th i công nghi p - Lo

c gi

c bi t là

ng hóa ch t cao [3].

pháp lý
- Lu t b o v

ng 2014

c Qu c h

c c ng hòa xã h i ch

t Nam thông qua ngày 23/6/2014 và chính th c có hi u l c thi hành
t ngày 1/1/2015;
- Lu

c Qu c h

Nam khóa XI thông qua ngày 29/11/2005;


c CHXHCN Vi t


14
- Lu t khoáng s

c Qu c h

c CHXHCN Vi t Nam

khóa XII, kì h p th 8 thông qua ngày 17/11/2010 và chính th c có hi u l c
t ngày 1/7/2011;
- Ngh

nh 21/2008/

nh s

-CP-V s

i, b sung m t s

-

nh chi ti

m ts

a Chính ph v vi c quy


ng d n thi hành m t s

- Ngh

u c a Ngh

nh s 15/201

u c a Lu t B o v

-CP c a Chính ph

ng;

nh chi ti t thi hành

u c a Lu t khoáng s n;

- Ngh

nh s

-

a Chính ph

nh v x ph t vi ph

cb ov


ng;

- Ngh quy t s 41/NQ-TW ngày 15/11/2004 c a B Chính tr v B o v
ng trong th i k
- Quy

y m nh công nghi p hoá, hi

nh s

-BKHCN ngày 5/6/2002 c a BKHCN v

vi c ban hành tiêu chu
- Quy

ng Vi t Nam;
-TTg ngày 29/3/2013 c a Th

ph v c i t o, ph c h
i v i ho

c;

ng và ký qu c i t o, ph c h

ng Chính
ng

ng khai thác khoáng s n;


* M t s TCVN-QCVN liên quan t i ch
- TCVN 5992:1995 (ISO 5667- 2: 1991)

c
Ch

ng m u

L y m u.

Ch

ng m u

L y m u.

Ch

ng m u

L y m u.

Ch

ng m u

L y m u.

ng d n k thu t l y m u;
- TCVN 5993:1995 (ISO 5667- 3: 1985)

ng d n b o qu n và x lý m u;
-TCVN 5994:1995 (ISO 5667- 4: 1987)
ng d n l y m u ao h t nhiên và nhân t o;
- TCVN 5996:1995 (ISO 5667- 6: 1990)
ng d n l y m u sông và su i;


15
- QCVN 08: 2008/BTNMT: Quy chu n k thu t Qu c gia v ch

ng

c m t;
- QCVN 09: 2008/BTNMT: Quy chu n k thu t Qu c gia v ch

ng

c ng m;
- QCVN 40: 2011/BTNMT: Quy chu n k thu t Qu c gia v

c th i

công nghi p;
2.1.3. Khái quát v ho

ng khai thác than trên th gi i và Vi t Nam

2.1.3.1. Tình hình khai thác than trên th gi i
Công nghi p khai thác than xu t hi


is

t n a sau th k XIX. S

c phát tri n

c r t khác nhau gi a các

th i kì, gi a các khu v c và các qu c gia, song nhìn chung
lên v s

ng tuy
t vào th i kì 1950 -

n nay, m

u th p k

m xu ng ch

c dù vi c khai thác

và s d ng than có th gây h u qu x

c, không

khí...), song nhu c u than không vì th mà gi
Toàn th gi i hi n tiêu th kho ng 4 t t
s d ng than làm nguyên li
i ch


t s ngành
s

n, thép và kim lo i, xi

t hóa l

n xu t ra
n ph m thép và kim lo i (than c c).

Khai thác than
ut

c khai thác, con s này
t

u Âu khai thác v i t

gi m d n.

c khai

thác nhi u nh t không t p trung trên m t châu l c mà n m r i rác trên th
gi

c khai thác l n nh t hi n nay là: Trung Qu c, M ,

và Nam Phi. H u h


c khai thác than cho nhu c u tiêu dùng n

, Úc
a,


16
ch có kho ng 18% than c ng dành cho th
c d báo t
kho

ng xu t kh

ng than khai

ng 7 t t n, v i Trung Qu c chi m

tn as

ng.

(Ngu n BP, TVSI t ng h p)[3]
Hình 2.1: Bi

top 10 qu c gia khai thác than trên th gi i

Tiêu th than
ng còn v i s n xu
Kho


n và vai trò này s

c

n s n xu t ra trên toàn th gi i

là t ngu n nguyên li u này và t l này s v
(d
m c t 0,
c

).

ng tiêu th

n 1,5% t

c d báo s
v than cho nhu

ng 1,

cs


17
d ng trong s n xu

im


u v than c c, lo i than

c s d ng trong công nghi p thép và kim lo
0.9%. Th

cd

it

ng than l n nh t là châu Á, chi m kho

toàn th gi

u ch y

ng tiêu th

n t Trung Qu c. M t s

c khác

không có ngu n nhiên li u t nhiên ph i nh p kh u than cho các nhu c u v
ng và công nghi
Không ch nh

Nh t B

c và Hàn Qu c.

c không th khai thác than m i ph i nh p kh u mà


ngay c các qu c gia khai thác l n nh t th gi

i nh p than. Nhu c u

nh p kh u ph c v cho d tr hay nh ng ngu n than có ch
v

ng. Than s

c bi t t i các khu v c có t

cao, nhu c

cs

ng
c c i thi n.

Ngu n BP, TVSI t ng h p)[3]
Hình 2.2: Bi

top 10 qu c gia tiêu th than trên th gi i