I H C THÁI NGUYÊN
I H C NÔNG LÂM
-------------------

D

NG

TÀI:
NGHIÊN C U KH

NG VÀ PHÁT TRI N

C AM TS
T

GI

U XANH

I H C NÔNG LÂM THÁI NGUYÊN

KHÓA LU N T T NGHI

H

o

IH C

: Chính quy

Chuyên ngành/ngành

: Khoa h c cây tr ng

Khoa

: Nông h c

Khóa h c

: 2011 2015

Thái Nguyên, 2015


I H C THÁI NGUYÊN
I H C NÔNG LÂM
-------------------

D

NG

TÀI:
NGHIÊN C U KH

NG VÀ PHÁT TRI N

C AM TS

T

GI

U XANH

I H C NÔNG LÂM THÁI NGUYÊN

KHÓA LU N T T NGHI

H

o

IH C

: Chính quy

Chuyên ngành/ngành

: Khoa h c cây tr ng

L p

: K43A-TT

Khoa

: Nông h c


Khóa h c

: 2011 2015

Gi

ng d n

: Ths.Nguy n Th Qu nh

Thái Nguyên, 2015


i

L IC

khóa

Tr
hs.

Sinh viên
ng


ii

DANH M C CÁC B NG


B ng 2.1. Tình hình s n xu

u xanh c a th gi

B ng 2.2. Tình hình s n xu

u xanh c a m t s vùng có di n tích,

t và s

ng l n trên th gi

B ng 4.1. M t s ch

ng và phát tri n c

................ 7

........................ 8
u xanh thí

nghi m v xuân 2015 t
B ng 4.2. M t s

...... 26

m hình thái c

u xanh thí nghi m v xuân


2015 t i

................................. 31

B ng 4.3. Kh

t s n h u hi u c

v xuân 2015 t

u xanh thí nghi m
................... 34

B ng 4.4. Ch s di n tích lá c a các gi
2015 t

u xanh thí nghi m v Xuân
Thái Nguyên................................. 36

B ng 4.5. Tình hình sâu h i c a các gi

u xanh thí nghi m t i
.............................................. 38

B ng 4.6. Các y u t c

t c a các gi

xanh thí nghi m t
B ng 4.7. So sá

2015 t

t th c thu c

u
............. 40

u xanh thí nghi m v xuân
................................. 42


iii

DANH M C CÁC T

VI T T T

C

°C:
AVRDC:

Trung tâm nghiên c u và phát tri

u Châu Á

BVTV:

B o v th c v t


BNNPTNT:

B nông nghi p và phát tri n nông thôn

CSDTL:

Ch s di n tích lá
i ch ng
ih c
u xanh

FAO:

T ch c nông nghi

ICRISAT:

Vi n nghiên c u cây tr ng cho vùng khô h n và bán
khô h n nhi

M1000 h t:

Kh

NXB:

Nhà xu t b n

TW:


i

ng 1000 h t

c công nguyên

TCN:
TGST:

c th gi i

Th

ng


iv

M CL C

L IC

................................................................................................ i

DANH M C CÁC B NG ............................................................................ ii
DANH M C CÁC T

VI T T T.............................................................. iii

M C L C...................................................................................................... iv

Ph n I: M
tv
1.2. M
1.3. Yêu c u c

U .......................................................................................... 1
................................................................................................. 1
tài .................................................................................. 3
tài .................................................................................... 4

Ph n II: T NG QUAN TÀI LI U.............................................................. 5
2.1. Ngu n g c l ch s c

u xanh........................................................ 5

2.2. Tình hình s n xu t và nghiên c
2.2.1. Tình hình s n xu
2.2.2. Tình hình nghiên c

u xanh trên th gi i........................ 6

u xanh trên th gi i............................................. 6
u xanh trên th gi i ........................................ 9

2.3. Tình hình s n xu t và nghiên c
2.3.1. Tình hình s n xu

u xa

c.......................... 10

c............................................... 10

2.3.2. Tình hình nghiên c
2.4. Tình hình nghiên c u và s n xu

c ......................................... 13
u xanh

Thái Nguyên ................... 16


v

... 18

PH N III

3.1. V t li u thí nghi m................................................................................... 18
m và th i gian nghiên c u ........................................................... 18
3.3. N i dung nghiên c u................................................................................ 18
trí thí nghi m............................................................... 18
t .................................................................................. 19
u và các ch tiêu theo dõi ................................ 20
3.3.3.1. Các ch

ng phát tri n..................................................... 20

3.3.3.2. M t s ch tiêu sinh lí c

u xanh thí nghi m ................................ 20


ng ch u c
3.3.3.4. Theo dõi các ch tiêu c

u xanh thí nghi m .................. 21
t .................... 23

lí s li u ........................................................................ 24
PH N IV: K T QU NGHIÊN C U VÀ TH O LU N........................ 25
4.1. K t qu theo dõi kh

ng và phát tri n c a các gi

xanh thí nghi m v xuân 2015 t

u
........ 25

4.1.1. Th i gian t

nm cc

u xanh thí nghi m............................ 26

4.1.2. Th i gian t

n ra hoa c a các gi

u xanh thí nghi m ........ 27


4.1.3. Th i gian t

n hình thành qu c

u xanh thí nghi m........... 28

4.1.4. Th i gian t

n qu vào ch c c

u xanh thí nghi m.............. 29


vi

4.1.5.Th i gian t

n khi qu chín (thu l n 1) c a các gi

u

xanh thí nghi m............................................................................................... 29
4.1.6. Th
4.2. M t s

ng c a các gi

u xanh thí nghi m................... 30

m hình thái c a các gi


u xanh thí nghi m t

ng

........................................................................... 30
4.3. Kh

t s n c a các gi

u xanh thí nghi m t i

............................................................... 33
4.4. Ch s di n tích lá c a các gi

u xanh thí nghi m t

Nông Lâm Thái Nguyên.................................................................................. 35
4.5. Tình hình sâu b nh h

u xanh thí nghi m v Xuân 2015 t

Nông Lâm Thái Nguyên.................................................................................. 37
4.6

t và các y u t c

t c a các gi

nghi m t


u xanh thí

............................................. 39

PH N V: K T LU

NGH ......................................................... 43

TÀI LI U THAM KH O
Ph l c 1: m t s hình nh trong thí nghi m
Ph l

m th i ti t khí h u trong v xuân 2015 t i Thái Nguyên

Ph l c 3: k t qu x lí s li u


1

PH N I
M

U

tv
u xanh là m t cây công nghi p ng n ngày, cây th c ph m có giá
tr kinh t cao và có kh
d


it

tt

is

c, th c ph m t

u xanh

c bi

c coi là

có ch a nhi
cây tr ng giá tr thì s n xu
tích l

n m nh v i quy mô và di n

t và ch

kho

ng ngày càng cao. Tuy nhiên th c t m i có

c tr ng và s n xu

Vi


c,

u xanh, t p trung ch y u

vùng

, Thái Lan...

H u h t các gi

u m n c m v i chu k ánh

sáng, nó thu c lo i cây ng n ngày (60-80 ngày). Hi n nay các nhà nghiên c u
g ng phát tri n nh ng gi ng không ph n ng v
t

cd

c tr

dài ngày
u xanh ch

y u v n là s d ng các gi ng có tính thích ng v
ph i ch n th i v
dài và b

n
trong th i gian ngày


c th i gian ngày ng n. Vì v y, vi c ch n th i v

thích h p r t quan tr ng và là m

c quy t

t và ch t

u xanh.
B ph n quan tr ng nh t c

u xanh là h t, trong h

u xanh có

ng Protein chi m t 22-28%. Tùy theo các gi ng khác nhau mà hàm
u xanh-K thu t tr ng và
ch bi n s n ph m NXB Nông Nghi p Hà N

y: Gi

m

u xanh vàng

21,7% và gi ng CES87 là 25.7%.

uh

u



2

Theo b ng phân tích thành ph n hóa h c c a m t s lo i th
Nam (NXB Y h

Vi t

u xanh ch a 23,8%

Protein, 1,3-4% Lipit, 53% Gluxit và cung c p 340 calo. Protein c
có ch

u xanh

8 lo i axit amin không thay th
c bi t là

nh. Ngoài

a các Vitamin và các ch t khoáng r t c

con

mg, vitamin B2 1,15 mg, vitamin PP 2,4 mg, vitamin C 4 mg... Do thành ph n
các ch

ng trong h


cách ch bi

u xanh thành nhi u lo i th c ph

kem... H
b

u xanh khá cao, nên t

c
ng, s

u xanh, mi

t

, ho c ch bi n thành
u xanh, mì chính...

u xanh còn là cây thu c có tác d ng h nhi t, gi
có th ch a b nh ti

ng... Vì v

trong y h
ng cao b

c, h

u xanh


c coi là m t v thu c quý
c ch bi n thành b

ng cho tr nh

Bên c nh nh ng giá tr c a h

ng ch t

i m y u...
u xanh thì các b ph n khác c a cây

còn là ngu n th

u cho

các nhà máy ch bi

u xanh chi m kho ng 8-15%,

có th ch bi

c nghi n khô làm th

tr , nh m góp ph n nâng

cao giá tr

n.

u xanh còn có giá tr cao v m t sinh h c trong vi c c i

t ob

t. B

trong không khí thành d

u xanh có kh

m d tiêu cung c p cho cây, nh h vi sinh v t

Rhizobium Vigna s ng c ng sinh
cây l

m t do

r . Tuy n t s
l

tm

ng


3

m t 30-

m Ure. Sau khi thu ho ch cây

l

t t 5-10 t n phân xanh/ha/v . Do v

c coi là cây c i t

u xanh

vi sinh v

m là th

u

ng ng n (60-80 ngày) l

có th tr ng xen canh, luân canh, g i v
cao thu nh

u cây tr ng nh m nâng

s s d

n trong vi c

phát tri n n n nông nghi p Vi t Nam ngang t m th gi i.
Vi

u xanh là m t trong nh ng cây tr ng c truy


t và s

t ch m. Nguyên nhân chính là do

thâm canh và áp d ng các bi n pháp k thu t còn th p. Ngoài ra ta
c i ti n v b gi ng, ch y u v n s d ng gi
t th

c nhu c u c a s n su t và xu t

kh u, vi c l a ch n và t o ra nh ng gi
ng t t,
v

a

u xan

nh, chín t p trung, th

u ki n ngo i c nh là m t v

t cao, ch t
ng ng n, thích nghi

r t c n thi

c a các nhà khoa h c mà còn là v

là v n


chung c a xã h

c

khoa h c nông nghi p.
Xu t phát t nhu c u th c t
Nghiên c u kh

n hành nghiên c

tài:

ng và phát tri n c a m t s gi

u

xanh t
1.2. M
t

tài
c nh ng gi

u xanh có kh

t cao, ph m ch t t t phù h p v

s n xu t.


xu t nh ng gi

ng, phát tri n
u ki n sinh thái c a

u xanh có tri n v ng trong nghiên c u cho


4

1.3. Yêu c u c

tài

-

ng, phát tri n c a các gi

u xanh thí

nghi m trong v Xuân 2015 t
-

t s ch tiêu sinh lý, kh

ngo i c nh c a các gi
-

u xanh thí nghi m.


nh các y u t c

xanh thí nghi m.

ng ch u sâu b nh và

t và

t các gi

u


5

PH N II
T NG QUAN TÀI LI U

2.1. Ngu n g c l ch s c

u xanh

u xanh có tên khoa h c là Vigna radiata (L) Wilczek. Có tên
ti ng anh là Mung bean, Green bean.
và

c tr ng r ng rãi

u xanh có ngu n g c t trung Á


kh p các vùng c a ti u l

a

p ) t hàng ngàn

u xanh

c lan truy n d n sang các vùng khác c a Châu Á, Châu Phi, B c M ,
Châu M latinh và Châu Úc. V

i Châu Âu, b ng ch ng s m nh t v

i b i ông De La Laubeve, công s
Pháp t i Thái Lan

cm

c

- 1868. Trong th i gian này ông ghi nh n m t
ng xu t hi n

khá phát tri n

c hi

u xanh và v ng
và th


Thái

u xanh.
bi

ng trong các nghi l tr

i

ng cho s

ic

c Thái su t hàng
u này

n Srinives và

thi t r ng trong khu v
r t có th

c tr

nh t và th
s c

u tiên

t


Thái Lan gi a nh

u xanh
a th k th

c công nguyên. S ki n này trùng h p v i các tài li u kinh

o Ph t

o Hin-du c a

giáo.

Tuy v y, b ng ch ng m i nh t v kh o c h c t i khu v c Thampec và
Chostcave c a t
-

c tr ng
ch s tr ng tr

i
nh là cây

tr ng chính c a trung tâm nghiên c u và phát tri

u châu Á (AVRDC)


6


ng th i nhi u công trình nghiên c u c
xác l p

cv

các qu

c

, Philippin, Thái Lan, M và

Australia (AVRDC-1974).
L ch s tr

u xanh

Vi

ngu n g c xác

i Ng
c tr ng t

i. Ngoài m

xanh

u xanh

c ta


c ph m và làm thu

u

t quan tr ng trong c i t

t, ch ng sói mòn và làm

phân xanh có giá tr
lo i bánh không th thi u trong t t c truy n c a dân t c Vi
c nhân dân ta tr ng t r
2.2. Tình hình s n xu t và nghiên c
2.2.1. Tình hình s n xu

u

i.
u xanh trên th gi i

u xanh trên th gi i
quan tr

t thì

ng hàng th
á nhi
lo

c nhi t


u xanh chi m g n 10% di n tích và 5% s
t

u xanh có nhi

k thu

i và

ng c a các

, v i TGST ng n (60-80 ngày),

n, d

, tr ng xen, tr ng g i...

c phát tri n m nh

c nhi

i, á nhi

thành cây tr ng quan tr ng trong h th

i và
khu v c

c phát tri n m nh


c

, Thái

c phát tri n
m ts

a Châu M . Theo k t qu

u tra

c a Trung tâm nghiên c u và phát tri
gi i có kho

c tr

u xanh. Ngoài ra

c nhu c u ngày càng cao c a c
gi

c trên th gi i.

i và s


7

T


n tích tr

tri

u xanh c a th gi i m i ch

t 6,069 t /ha và s

ng là 10,4 tri u t

di n tích tr

c m r ng t

trung ch y u vùng nhi

i. Nh

n nay
p
c các

c quan tâm và phát tri n m nh m
th gi

t 11,5

u xanh c a


hai y u t di

Tình hình s n xu

u xanh c a th gi

B ng 2.1. Tình hình s n xu

c th hi n qua b ng 2.1.

u xanh c a th gi

Di n tích

t

S

ng

(tri u ha)

(t /ha)

(tri u t n)

2009

11,5


6,1

10,4

2010

11,9

9,2

11,1

2011

13,3

8,8

11,7

2012

12,3

9,4

11,6

2013


13,5

9,7

13,1

Ngu n:s li u th ng kê c a FAO 2015
Qua b ng 2.1. cho th y:
-2013) di n tích tr
11,5 tri u

u xanh c a th gi i

n 13,5 tri u

nh t

t 6,1 t

u
n 9,2 t

, và
t 9,7 t

2013. V s

t

-2013) s


t giá tr r t cao vào n
n 13,1 tri u t

10,4 tri u t n

.

Nhìn chung tình hình s n xu
m nh m . Ngày càng có nhi

u

u xanh trên th gi
c tr

n
t ngày càng cao


8

u gi ng m

ng nhu c u s n xu t. Nh

xanh nhi u trên th gi
hình s n xu

c tr


u

, Iran, Myanma, Pakistan... tình

u xanh c a nh ng vùng s n xu t nhi u trên th gi

c th hi n qua b ng 2.2.
B ng 2.2. Tình hình s n xu
t và s
c

u xanh c a m t s vùng có di n tích,
ng l n trên th gi

Di n tích

t

S

ng

(nghìn ha)

(t /ha)

(nghìn t n)

Châu Á


12.079

9,1

11.067

Châu Phi

483

11

531

9.600

9,2

8.832

Pakistan

992

7,6

751

Úc


573

14,2

813

Iran

550

5,4

295

Myanmar

335

14,6

490

Ngu n: S li u th ng kê c a FAO 2015
Qua b ng 2.2. cho th y Châu Á là vùng tr

u xanh ph bi n nh t,

v i di


c cao

(trung bình 9,1 t /ha). Châu Phi ch có di n tích tr
n 11 t /ha.
c có di

t 9,2 t /ha và s n

t 8.832 nghìn t n. Ti

n là Pakistan v i di n tích 992 nghìn ha,

t bình quân r t th p ch

t 7,6 t /ha và s

ng 751 nghìn t n. Úc

có di

tr

n 14,2 t /ha, và

ts

ng 813 nghìn t n. Iran co di n tích tr

i l n 550 nghìn


t r t th p ch

t 5,4 t /ha nên d

ns n

ng th p 295


9

nghìn t n. Và cu i cùng là Myanmar tuy di n tích r t th p ch
t r t cao 14,6 t /ha và s
2.2.2. Tình hình nghiên c
M c dù di n tích tr

t 335 nghìn

t 490 nghìn t n.

u xanh trên th gi i
u xanh trên th gi

su

i th p ch

il
t 8-9 t /ha. Nh


n

c các nhà khoa h c quan tâm nghiên c u phát tri n.
M ts

nt

15-20 t /ha, h
s

c m t s gi

tt

p, có th

ng ng n, chín t p trung, có

kháng v i m t s lo i sâu b nh h i. Hi n nay trên th gi i có nhi u

trung tâm nghiên c

u và phát tri n rau

u Châu Á (AVRDC) t
h n và bán khô h n nhi

n, Vi n nghiên c u cây tr ng cho vùng khô
i ICRISAT t i


c nhu c u s n xu t, t p doàn gi

u xanh l n trên th gi i v

6,000 m u gi ng các lo i c a AVRDC. Trung tâm VIR t i Trung Á (thu c
c nhi u thành t u quan tr ng t o ra nh ng gi

u xanh

m i tri n v ng, ho c t o ngu n v t li u quý cho công tác lai t
gi ng: VC1089, VC1628A, VC1973A...
p gen cystatin

u xanh v i mã s

AF454396 trên ngân hàng gen qu c t [10].
c trình t gen LTP

u xanh,

t tên là Vrltp 1 và Vrltp 2 [11].
c tr

nghiên c u, ch n t o,

so sánh và kh o nghi m m t s gi ng
vi n nghiên c

u xanh khác nhau. Các trung tâm,


i h c t c p qu

tr m thí nghi

nc

o ra 3 gi ng. B nông nghi p
o nghi m 2 gi

u xanh có tri n v ng.

,t iM
Australia


10

Cùng v i vi c m r ng vùng tr ng sang m t s
Châu M , Châu Phi s

u ki n t t cho công tác tìm ki

cho vi c lai t o gi ng m i. Do v
av

i, Châu Úc,

t và ch

u xanh còn có th ti n xa

ng, là cây tr ng chính tham gia vào h th ng

luân canh cây tr ng.
2.3. Tình hình s n xu t và nghiên c

c

2.3.1. Tình hình s n xu

c

Vi

c tr ng t r

tr ng

ng b ng, trung du, mi n núi t B c vào Nam, là m t trong
chính. Vi c tr

c it

c

u xanh l y h t và dùng làm cây phân xanh,

t và ch

thành t p quán c a nhi


u xanh v

c xem là cây tr ng ph nh m t n d n
phân bón, phòng tr sâu b nh... D

t r t th

n xu

các gi

u xanh

ml

t không cao. Hà

T

c ta v n s d ng

t r t th p, hi u qu kinh

n tích gieo tr

kho ng 50 nghìn ha v i s

n

u xanh


c ta ch vào

ng 30 nghìn t

l

n th

u xanh có nhi u giá

tr kinh t và giá tr s d ng, d tiêu th , giá cao, th
nên di n tích tr

ng ng n

c m r ng b ng các bi n pháp

o gi ng ng

u xanh vào h

th ng luân canh cây tr ng, xen canh, g i v các cây tr ng m t cách h p lí, m
r ng di n tích tr

u xanh trên

t b i d c th
chuy


tm tv

t và s

-

t s n xu

5,5-12 t /ha. T

t bãi ven sông,

u xanh góp ph n to l

u cây tr
T

tm

i, d ch
.
t kho ng
ng trong kho ng 15 -20


11

t

t Nam có di n tích và s


6 trên th gi

u xanh c

r

ng th

c ta s n xu t ra ch y

ng nhu c u

làm bánh... Các s n ph m làm t

u xanh

n nay ch có m t s ít s n ph m có ch

ng n

ng.
u xanh c a Vi t Nam còn khá th p là do các
nguyên nhân sau:
- Nhi u gi

ng m

c bi


nh

ng khá l n gi a các vùng mi n.

- Kh

nh c a các gi

-

ng còn r t th p.

ng d báo v th i v gieo tr ng thích h

d

hu t s n xu t cho t ng vùng sinh thái.
-

t thâm canh còn y u kém.
n hi
t và s

không ch

v di n
ng. M t m t là do nhu c u c

c ta mà c a c th gi


u xanh có th

c bi

t

ng ng n (60-

c s d ng

nhi u trong h th ng luân canh, xen canh cây tr

c nh ng thành

t u trên là k t qu t ng h p c a nhi u y u t bao g

im

sách cùng các gi i pháp quan tr

h t ng

ph c v s n xu t nông nghi p (th y l
d ng các ti n b khoa h

n, giao thông, phân bón...), áp

t vào s n xu t, chuy

c bi t là s d ng các gi ng m


ch , chính

u mùa v và

t cao, ph m ch t t t vào s n

xu
-

-13

-60 cm, phân

-

-


12

-

g 50-53

-

-13 và HL89 E3

-15


-65

70- Gi ng V94-208 là gi ng
có nh

t 2,8 t n/ha

t cao, trung bình t 1,4-1,5 t n/ha,
m n i b t c a gi ng V94-208 cao 75 cm,

thân to, lá r ng, qu n m trên m t lá, h t to, hình tr
Tuy nhiên, lo i gi
v y khi g
h

mh

u ki

u V94-208 r t d

và d b m t. Kh

ít trong trái, vì

ng không t t các h t s

ng th i,


i màu khi thu hái g p tr

p

ng ch u b nh kh m vàng c a gi ng

- y u cho nên ch gieo tr ng trong v
H

m, bóng.

m c trung

- Xuân. (Theo k

)[12].
Ngoài ra còn r t nhi u gi

u xanh m i có tri n v

V94v

t cao và khá
Th Dung

V87-13,
nh trong c 3

Trung tâm kh o, ki m nghi m


gi ng cây tr ng TW.
n d n kh
u cây tr ng nông nghi p. Nó góp ph
ng nông nghi p, nâng cao giá tr s n ph

c v trí x ng
n

c bi t góp ph n nâng cao giá


13

tr xu t kh u. Mu

u xanh ta c n th c hi n m t s bi n

pháp sau:
- M r ng di n tích tr

u xanh b

canh, g i v v i các cây tr
tb

v

c bi

t


n xu t v a c i t

t.

- Làm t t công tác lai t o, kh o nghi

ch n ra nh ng gi ng

t cao, ph m ch t t t phù h p v i t
th i nâng cao tính c nh tranh c a nông s n Vi t Nam trên th

ng trong và

c.
-

khoa h

v ng vàng và tâm huy t,

k t h p chuy n giao các công ngh

nb m iv

u xanh cho

i dân.
- Ti p c n k p th i v


khoa h c c a th gi i.

- Nhân nhanh gi ng m i và chuy
s

t vào s n xu t, nâng cao

u xanh.

2.3.2. Tình hình nghiên c
Theo các tài li u th
t o gi ng cây tr ng m
tri

c
c ta có kho ng 28
8

nghiên c u ch n

v thu c B Nông nghi p và phát

thu c B Giáo d

o, 1 vi n khoa h c t

nhiên và công ngh qu c gia và 2 thu c B công nghi p. Bên c
hàng ch

c hi n các ho t


ng nghiên c u ch n t o, ho c nh p n i gi ng m i ph c v s n xu t.
*V t
n Th Thanh, Chu Th Ng
c m t b gi

u xanh t t vi n nghiên c

m 87 gi ng c a Philippin, Thái Lan,

có
pm tt p

, Trung Qu c, M , Tri u


14

nt

c m t s m u gi

c tính t

th nghi m ho c làm v t li u lai t o.
Theo Lê Kh

ng: Nghiên c u t

n hành


ng nh p n i, gi

c, ti n hành phân nhóm

c tính nông h c, th

t... c a các gi ng.

K t qu thí nghi m cho th y: ph n l n các dòng, gi ng có ngu n g c t
AVRDC, IRRI d thích ng v
ch ng b nh, ch

u ki n c a Vi

u t cao,

t

cho vi c

ch n l c, lai t o gi ng m i. M t s gi

H

Tiêu Hà N i, Vàng Long Khánh tuy còn h n ch v kh
ch ng b nh, ch

t


nh, ch

ng h t t t, v

c

ng có kh

ng

duy trì trong s n xu t. T
1000 h t nh 40-50 g, ch

ng h t khá, c

c ti p t

nl c

ra nh ng gi ng thích h p ph c v cho s n xu t.[5]
Theo Lê Song D : t
Khoa tr ng tr

p I - Hà N i (1991-1993).
c hi

n xu t gi ng

u xanh 044 và công nh n gi ng qu
t cho các gi

canh tác

m

ng quy trình
u xanh m i vào h th ng

các vùng sinh thái khác nhau. Mô hình này s

di n tích l n góp ph n áp d ng khoa h
K t qu nghiên c u t

u gi

t tiên ti n vào s n xu t.
t s gi

Kim Bính cho th y: khi nghiên c u t
c, 67 gi ng t

c m r ng trên

m 510 gi

u xanh c a T
u xanh, trong

, 68 gi ng t

22 gi ng c a Nga, 12 gi ng c a Trung Qu c, 12 gi ng t Pakistan... cho th y

s qu

t ch v

cây và kh

ng 1000 h

gi

t, còn các ch tiêu chi u cao
t ch v

t. Các

i ch ng m t cách rõ ràng v
t. Gi ng VC1973A chín t

t cao,

nh nhi u v


15

ng b nh khá, phù h p thâm canh. Các gi ng 4153B và Chun
Nam 2 có h t màu m

t cao, thích h p v i th hi


i tiêu dùng.

T i vi n khoa h c KTNN Vi t Nam, t t

u xanh nh p

c a AVRDC, các nhà nghiên c
Nguy n Th

ang Vinh,

c 3 gi ng có tri n v ng là 044, 045 và 035.

Hi n nay các gi

c tr ng

các vùng sinh thái khác nhau trong c

c công nh n là gi ng qu c gia t
*Công tác kh o nghi m và so sánh gi ng
Vi c so sánh và kh o nghi m gi
tr m, tr

c các trung tâm nghiên c u,

i h c Nông Nghi

n hành nghiên


c u.
T nh

o, ki m nghi m gi ng cây tr ng TW

o nghi m 10 gi
VX87-

u xanh ng n ngày. K t qu : các gi

-

t cao và khá

nh trong c 3 v chín khá t p

trung. Các gi

p trung c n

ch n l c thêm. Các gi
g ch ng ch u khá, h

t khá

u xanh T135 c a Lê Kh
t: T135 là gi

v ng v i nhi


ng, Tr n

u xanh có nhi u tri n
t là TGST ng n (68-70

ngày), chín s m, kh

, ch ng b nh khá, có kh

3v

m d ng h t to, tròn có màu xanh

m c r t phù h p v i th hi
protein khá nh

nh, kh

u, có th s d ng làm rau th c ph m.

K t qu kh o nghi m gi

su t khá

-02,

c bi

c báo cáo t i h


và Phát Tri

ng

ng khoa h c B Nông Nghi p

c B cho khu v c hóa r ng toàn qu c
u v tình hình sinh

ng, phát tri n trong s n xu

i

nh. V123A là gi ng ng n


16

ngày (70 ngày), t l thu hái l
V

t 75% vào lúc 55 ngày sau khi gieo.

m y V123A có th

m t cách d dàng.[5]

K t qu kh o nghi m các gi

u xanh t 1990-1994


b c, theo Nguy n Thi

các t nh phía

y: Qua kh o nghi

u

xanh t i trung tâm kh o nghi m gi ng cây tr ng TW thì h u h t các gi ng có
t cao t 0,8-1 t n/ha, chín t

kháng t t v i sâu b nh

a m t s gi ng thì quá dài.
T i tr m kh o nghi m gi ng cây tr ng TW, trung tâm cây tr
m nghiên c

, tr m BVTV Hà B c, trong 3 v xuân, hè
y 5 gi

t cao và

-

ng chín t

02, V87-E2 còn 2 gi

t cao nh t trong v xuân.

c-

và b

ng Nai so sánh gi ng nh p n i c a PCAPRD

p gi

y gi ng HL115, HL125, dòng 128 và
t 11-13 t /ha, chín t p trung, t l thu l

TGST ng n 60-70 ngày, h t to, kh

t 75-85%,

ng 1000 h

, ít nhi m

b nh vàng lá.
y công tác nghiên c u v

u xanh

c xúc

ti n và tri n khai m t cách sâu r ng nh m t o ra nhi u b gi ng t t thích ng
v i t ng vùng mi n sinh thái khác nhau.
2.4. Tình hình nghiên c u và s n xu


u xanh

Thái Nguyên

Thái Nguyên là t nh thu c vùng trung du mi n núi phía B c, t p quán
canh tác còn l c h
v

h t

u xanh

u b gi ng t t... do

c coi tr ng và phát tri n. Bên c nh nh ng khó
có nhi u ti

tm tv

r ng di n tích tr

t chiêm xuân b

i th

t khác vi c lai t o so sánh và kh o nghi m m t s gi

u xanh
t tr ng
u



17

xanh m

c ti

a bàn (c

u, các trung

tâm gi ng cây tr ng, s nông nghi p, các tr m nghiên c

a

n)
Nông Lâm v
gi

à nghiên c

u xanh m

n t o ra nh ng

t cao ph m ch t t t, ph c v cho s n xu t.
Thái Nguyên có di n tích tr

v


t 6,63 t

su t và s
-

ts

u xanh là 1.027 ha

ng là 607 t

y di

u xanh còn r t th p, Nguyên nhân chính là do:
canh tác còn th

ng t t các bi n pháp

t vào

s n xu t.
-

n gen quý, ph n l n s d ng các gi

su t còn th p.
- H th

p.


- Do tình hình th i ti t khí h u không
sâu b nh h

u xanh d

t b gi m.

nh làm phát sinh nhi u lo i