- Trang chủ >>
- Sư phạm >>
- Sư phạm văn
HIỀN TÀI LÀ NGUYÊN KHÍ CỦA QUỐC GIA
Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (81.91 KB, 6 trang )
HIỀN TÀI LÀ NGUYÊN KHÍ CỦA QUỐC GIA
(Thân Nhân Trung)
I.
II.
III.
MỤC TIÊU BÀI HỌC
1. Về kiến thức
- Thấy được quan niệm đúng đắn về vai trò của người hiền tài đối
với vận mệnh đất nước và ý nghĩa của việc khắc bia biểu dương
họ.
Cảm nhận được lòng yêu đất nước và tự hào dân tộc.
- Hiểu được cách viết văn chính luận sắc sảo, lập luận, kết cấu chặt
chẽ, thuyết phục người đọc, người nghe.
2. Về kĩ năng
- Cách đọc – hiểu một bài văn chính luận.
3. Về thái độ
- Trân trọng, yêu mến người tài.
- Học hỏi, cố gắng trở thành một người tài có ích.
PHƯƠNG TIỆN VÀ CÁCH THỨC THỰC HIỆN
1. Phương tiện thực hiện
SGK ngữ văn 10 tập 2, sách chuẩn kiến thức kĩ năng môn Ngữ
Văn lớp 10, giáo án, tài liệu,…
2. Cách thức tiến hành
Sử dụng kết hợp các phương pháp dạy học: gợi mở, nêu vấn đề,
vấn đáp, diễn giảng,….
TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1. Ổn định lớp học
Giáo viên kiểm tra sĩ số, ổn định lớp học.
2. Kiểm tra bài cũ
- Giáo viên yêu cầu học sinh gấp sách vở.
- Nêu câu hỏi: Em hãy phân tích luận đề chính nghĩa được Nguyễn
Trãi nêu ra trong tác phẩm “Đại cáo bình Ngô”.
- Kiểm tra vở soạn một vài em.
3. Bài mới
- Giới thiệu bài mới:
Quang Trung – Nguyễn Huệ đã từng nói: “Dựng nước lấy việc học
làm đầu. Muốn thịnh trị lấy nhân tài làm gốc”. Để có một đất nước
hòa bình như ngày hôm nay, dân tộc ta đã phải hứng chịu không biết
bao nhiêu sóng gió, gian truân. Cả quá trình xây dựng, gìn giữ ấy, ta
phải nhớ đến lòng yêu nước, sự đoàn kết, tinh thần bất khuất, quật
cường,... của toàn dân tộc Việt. Và chúng ta không thể không kể đến
công lao to lớn của những con người tài giỏi, cống hiến hết mình cho
đất nước, nhân dân. Để rõ hơn về vai trò và vị trí của nhân tài đối với
vận mệnh một đất nước, hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu
“Hiền tài là nguyên khí quốc gia.” của Thân Nhân Trung.
Hoạt động của giáo viên
Hoạt động của
học sinh
Kiến thức cần đạt
Hoạt động 1: Hướng dẫn
I. Tìm hiểu chung
học sinh tìm hiểu chung
- Cho học sinh đọc tiểu - Học sinh đọc
dẫn sách giáo khoa
tiểu dẫn sách
giáo khoa
- GV hỏi: Dựa vào phần - Học sinh trả lời
1. Tác giả
tiểu dẫn sách giáo khoa
- Thân Nhân Trung (1418em hãy cho cô biết vài nét
1499), tên chữ là Hậu Phủ.
về tác giả?
- Quê ở xã Yên Giang, huyện
Yên Dũng, Bắc Giang.
- Đỗ tiến sĩ năm 1469, nổi tiếng
văn chương, được Lê Thánh Tông
tin dùng.
- Được phong là Phó nguyên
soái trong Tao đàn văn học do Lê
Thánh Tông sáng lập.
-GV hỏi: Em hãy cho cô Học sinh trả lời:
biết văn bản thuộc thể loại
văn gì?
Thể loại văn bia
-GV hỏi: hãy nêu cho cô
những hiểu biết của các Học sinh trả lời:
em về thể loại văn bia?
2. Tác phẩm
a. Thể loại:Văn bia
- Là những bài văn khắc trên bia
đá.
- Phân loại: 3 loại.
+ Văn bia ghi công đức.
+ Bia ghi việc xây dựng các
công trình kiến trúc.
+ Bia lăng mộ.
- Mục đích: ghi chép những sự
việc trọng đại hoặc tên tuổi, cuộc
đời của những người có công đức
lớn để lưu truyền cho đời sau.
Cho học sinh đọc văn bản
Học sinh đọc văn
- GV hỏi: Một em cho cô bản
b. Bố cục: 2 phần
biết văn bản chia thành Học sinh trả lời:
- Phần 1: Từ đầu đến mức cao
mấy phần? Nêu nội dung
nhất. Nội dung: Vai trò của hiền
của từng phần?
tài.
- Phần 2: Đoạn còn lại. Nội
dung: ý nghĩa của việc khắc bia
tiến sĩ.
- GV dẫn dắt: Bài kí trên
được khắc bia năm 1484.
Trước phần trích học có
một đoạn văn dài kể việc
từ khi Lê Thái Tổ dựng
nước (1428) đến năm
1484, các vua Lê tuy đều
chú ý bồi dưỡng, phát
triển hiền tài nhưng chưa
có điều kiện dựng bia tiến
sĩ. Cuối phần trích là danh
sách 33 vị tiến sĩ khoa
Nhâm Tuất 1442...
- GV hỏi: Em hiểu câu
“Hiền tài là nguyên khí
II. Đọc – hiểu văn bản
của quốc gia” như thế Học sinh trả lời:
1. Ý nghĩa quan trọng cuả hiền
náo?
tài
- Hiền tài là nguyên khí của
quốc gia:
+ Hiền tài: người có tài cao,
học rộng và có đạo đức.
+ Nguyên khí: khí chất ban
đầu làm nên sự sống còn và phát
triển của sự vật.
Người tài cao, học rộng, có đức
độ là khí chất ban đầu làm nên sự
sống S hội.
Hiền tài có quan hệ lớn đến sự
thịnh – suy của đất nước.
- GV hỏi: TSác giả đã sử
dụng phương pháp lập - Học sinh trả lời:
luận nào để chứng minh
luận điểm trên?
- GV hỏi: Các đấng minh
quân đã làm gì để khuyến - Học sinh trả lời:
khích hiền tài?
- GV hỏi:Nêu ý nghĩa của
việc khắc bia tiến sĩ?
- Học sinh trả lời:
- GV hỏi: Những bài học
lịch sử rút ra từ việc khắc - Học sinh trả lời:
bia tiến sĩ?
- Phương pháp lập luận: diễn
dịch
Luận điểm được triển khai qua
cách so sánh đối lập:
Đất nước thiếu hiền tài, thế nước
yếu -> nguyên khí suy >< Đất
nước nhiều hiền tài, thế nước
mạnh -> nguyên khí mạnh
* Các việc làm khuyến khích
hiền tài của các đấng minh quân
- Những việc đã làm:
+ Đề cao danh tiếng, xướng
danh, ghi tên ở bảng vàng.
+ Ban chức tước.
+ Ban yến tiệc...
Chưa đủ vì danh tiếng của hiền tài
mới chỉ được vang danh ngắn
ngủi, lẫy lừng một thời mà ko lưu
truyền được lâu dài.
- Việc sẽ làm: Khắc bia tiến sĩ.
2. Ý nghĩa của việc khắc bia tiến
sĩ
- Khuyến khích hiền tài: kẻ sĩ
trông vào mà phấn chấn, hâm mộ,
ra sức rèn luyện danh tiết, gắng
sức giúp vua, giúp nước.
- Ngăn ngừa điều ác, kẻ ác, ý
xấu bị ngăn chặn, lòng thiện tràn
đầy, kẻ ác lấy đó làm răn, người
thiện xem đó mà cố gắng.
- Dẫn việc dĩ vãng, chỉ lối tương
lai, góp phần rèn rũa danh tiếng
cho sĩ phu, vừa để củng cố mệnh
mạch cho đất nước.
3. Bài học lịch sử
Bài học lịch sử rút ra:
- Ở thời đại nào “hiền tài”
cũng là “nguyên khí của quốc gia”
phải biết quý trọng hiền tài.
- Hiền tài có mối quan hệ
sống còn đối với sự thịnh- suy của
đất nước.
- Sự đúng đắn trong quan điểm
của nhà nước ta: Giáo dục là quốc
sách hàng đầu
- GV: Lập sơ đồ kết cấu
III. Tổng kết
văn bia của Thân Nhân - Học sinh lên
Trung?
bảng vẽ sơ đồ
Vai trò quan trọng của hiền tài
Những việc làm khuyến khích
hiền tài
Việc đã làm
Việc sẽ làm
Ý nghĩa của việc khắc bia tiến sĩ
4.
5.
Củng cố
- Em hãy cho biết vai trò của hiền tài đối với một đất nước?
- Đất nước ta hiện nay đã làm gì để khuyến khích nhân tài?
Hướng dẫn học sinh học bài
- Học bài cũ.
- Ôn tập chuẩn bị làm bài viết số 5 về văn thuyết minh (tại lớp).
* RÚT KINH NGHIỆM
