Nhu cầu hoạt động công tác xã hội trong
trường trung học phổ thông
Trần Thị Phương Thảo
Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
Luận văn ThS Chuyên ngành: Công tác xã hội; Mã số 60 90 01 01
Người hướng dẫn: TS. Hoàng Thu Hương
Năm bảo vệ: 2013

Abstract. Nhận diện các vấn đề khó khăn trong học đường mà học sinh THPT đang
gặp phải. Phân tích, tìm hiểu nhu cầu của học sinh về sự trợ giúp của nhân viên công
tác xã hội (CTXH) trong trường học. Tiến hành nghiên cứu một số hoạt động CTXH
thử nghiệm trong trường học nhằm trợ giúp cho học sinh
Keywords. Công tác xã hội; Trường trung học phổ thông.


Content

MỤC LỤC
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài ................................................................................................ 1
2. Tổng quan vấn đề nghiên cứu ............................................................................. 2
3. Ý nghĩa của nghiên cứu ...................................................................................... 7
4. Đối tượng và khách thể nghiên cứu .................................................................... 8
5. Phạm vi nghiên cứu ............................................................................................ 8
6. Câu hỏi nghiên cứu ............................................................................................. 8
7. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu ..................................................................... 8
8. Giả thuyết nghiên cứu ......................................................................................... 9
9. Phương pháp nghiên cứu .................................................................................... 9
NỘI DUNG CHÍNH
Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA NGHIÊN CỨU ............. 13
1.1Các khái niệm công cụ ................................................................................... 13

1.1.1 Nhu cầu ......................................................................................................13
1.1.2 Công tác xã hội ..........................................................................................13
1.1.3 Học sinh THPT ..........................................................................................14
1.2 Lý thuyết ứng dụng trong nghiên cứu ........................................................ 14
1.2.1 Lý thuyết hệ thống sinh thái ......................................................................14
1.2.2 Lý thuyết Vai trò .......................................................................................17
1.2.3 Lý thuyết Nhu cầu .....................................................................................18
1.2.4 Thuyết Gắn bó của Bowlby .......................................................................20
1.3 Đặc điểm tâm lý của học sinh THPT .......................................................... 22
1.4 Đặc điểm địa bàn nghiên cứu ..................................................................... 23
1.5 Vai trò của nhân viên CTXH trong trƣờng học ........................................ 24
Chƣơng 2: CÁC VẤN ĐỀ KHÓ KHĂN THƢỜNG GẶP CỦA HỌC SINH
TRƢỜNG THPT TRẦN PHÚ VÀ THPTDL VĂN HIẾN .................................. 28
2.1 Thực trạng các vấn đề khó khăn ................................................................. 28
2.1.1 Khó khăn trong học tập, hướng nghiệp .....................................................31
2.1.2 Khó khăn trong các mối quan hệ xã hội ....................................................38


2.1.3 Khó khăn từ phía bản thân học sinh ..........................................................46
2.2 Thực trạng các hình thức trợ giúp cho học sinh tại trƣờng học .............. 48
2.3 Cách ứng phó của bản thân học sinh khi gặp khó khăn ........................... 50
CHƢƠNG 3: NHU CẦU CỦA HỌC SINH THPT VỀ SỰ TRỢ GIÚP CỦA
NHÂN VIÊN CTXH TRONG TRƢỜNG HỌC ................................................... 54
3.1 Nhu cầu của học sinh về việc thành lập phòng CTXH trong trƣờng học 54
3.2 Nhu cầu cần sự trợ giúp của nhân viên CTXH trong trƣờng học ........... 57
3.3 Nhu cầu của học sinh về hình thức, thời gian, địa điểm trợ giúp CTXH
học đƣờng ............................................................................................................ 60
3.4 Một số hoạt động thử nghiệm CTXH trong trƣờng học ........................... 64
3.4.1 Hoạt động tham vấn cho học sinh .............................................................65
3.4.2 Nhân viên CTXH trong trường học với vai trò trung gian, kết nối nguồn lực......78

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ ......................................................................... 80
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................... 84
PHỤ LỤC ................................................................................................................. 88


Reference

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
Tài liệu Tiếng Việt
1. Lê Chí An, (2006) Công tác xã hội nhập môn, Đại học Mở - Bán công TP. Hồ
Chí Minh
2. Carl Rogers, (1992). Tiến trình thành nhân, TS .Tô Thị ánh & Vũ Trọng ứng
dịch, Nhà xuất bản Tp Hồ Chí Minh.
3. Công tác xã hội trong trường học, Tài liệu lớp tại chức Công tác xã hội I
4. Phạm Huy Dũng, (2006) Bài giảng Công tác xã hội – Lý thuyết và thực hành
Công tác xã hội trực tiếp, NXB Đại học Sư phạm, Hà Nội
5. Vũ Dũng (2007). Tâm lý tuổi vị thành niên. Tạp chí Tâm Lý học số 4/2007,
(trang 17 -21).
6. David Stanfford – Clark, (1998). Freud đã thực sự nói gì, Lê Văn Luyên &
Huyền Giang dịch, Nhà xuất bản Thế giới.
7. Trần Thị Minh Đức, (2009) Giáo trình tham vấn tâm lý, Nxb. Đại học Quốc gia
Hà Nội, Hà Nội
8. Trần Thị Minh Đức, (2000). Bàn về thuật ngữ tư vấn, Tạp chí Đại học và Giáo
dục chuyên nghiệp
9. Trần Thị Minh Đức, (2003). Thực trạng tham vấn ở Việt Nam:Từ lý thuyết đến
thực tế, Tạp chí Tâm lý học.
10. Nguyễn Thị Thu Hà, (2011), “Hoạt động đào tạo nguồn nhân lực CTXH tại Việt
Nam hiện nay, tr64-91, Hội thảo quốc tế 20 năm khoa xã hội học thành tựu và
thách thức, NXB ĐH QGHN
11. Nguyễn Thị Thu Hà, (2011), Đổi mới CTXH trong điều kiện kinh tế thị trường

và hội nhập Quốc tế những vấn đề lý luận và thực tiễn
12. Mai Tuyết Hạnh (2011), Một số vấn đề trong thực hành công tác xã hội tại khoa
xã hộ học, trường ĐH KHXH&NV hiện nay, tr110, Hội thảo 20 năm khoa xã
hội học thành tựu và thách thức. NXB Đại học QG Hà Nội
13. Nguyễn Thị Kim Hoa (2010), Nhu cầu về hoạt động CTXH đối với sự phát triển
kinh tế xã hội hiện nay, Kỷ yếu hội thảo Khoa học: Đổi mới CTXH trong điều
kiện kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế - Những vấn đề lý luận và thực tiễn
84


14. Nguyễn Thị Phương Hoa (2001). Một số nhận xét bước đầu về tư vấn tâm lý ở
nước ta, Tạp chí Tâm lý học.
15. Kathryn Geldard & David Geldard, (2000). Công tác tham vấn trẻ em - Giới
thiệu và thực hành - Tập 1, Nguyễn Xuân Nghĩa và Lê Lộc dịch, Nhà xuất bản
ĐH Mở bán công Thành phố Hồ Chí Minh
16. Malcolm Payne (Trần Văn Kham dịch) (1997)Lý thuyết công tác xã hội hiện
đại, NXB Lyceum Books, INC, 5758 S.Blackstone Avenue, Chicago, tr218
17. Michel Daigniault, Giáo trình mối quan hệ trợ giúp, Nguyễn Phương Hoa &
Lưu Song Hà dịch.
18. Nguyễn Công Khanh, (2000) Tâm lý trị liệu :ứng dụng trong lâm sàng và tự
chữa bệnh, Nxb. Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội
19. Nguyễn Công Khanh, (2000). Tâm lý trị liệu, Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà
Nội
20. Nguyễn Thị Oanh (2008), Công tác xã hội Đại cương, NXB Giáo dục
21. Lê Văn Phú (2004), nhập môn Công tác xã hội, NXB ĐHQGHN
22. Nguyễn Thơ Sinh (2006). Tư vấn tâm lý căn bản. Nhà xuất bản Lao Động
23. Trần Đình Tuấn, (2009), Tư vấn Tâm lý
24. Trần Đình Tuấn, (2010), Công tác xã hội: Lý thuyết và thực hành, NXB Đại học
Quốc gia Hà Nội
25. Tài liệu tập huấn kỹ năng cơ bản trong tham vấn (2005), UNICEP Hà Nội.

26. Nguyễn Quang Uẩn (2011)Tâm lý học đại cương, Nxb, Đại học Quốc gia Hà
Nội, Hà Nội
Tài liệu Tiếng Anh
27. Andy Frey and Nancy George-Nichols, (2002), Intervention Practices for
Students with Emotional and Behavioral Disorders: Using Research to Inform
School Social Work Practice
28. Alderson, J. (1974). Models of school social work practice. In R. Sarri & F.
Maple (Eds.), The school in the community (pp. 57–74). Washington, DC:
National Association of Social Workers.

85


29. Bowen, Natasha K , (1999), A role for school social workers in promoting
student success through school-family partnerships, Social Work in Education,
Issue 1, p34-47
30. B.Herlihy & L.Golden (1990). Ethical Standards Casebook, The Fourth Edition
31. Corey.G (1991). Theory and Practice of Counseling & Psychotherapy, Books/
Cole Publishing Company
32. C. Anne Broussard, (2001), Facilitating Home-School Partnerships for
Multiethnic Families: School Social Workers Collaborating for Success
33. Chavkin, N. (1993). The use of research in social work practice. Westport, CT:
Praeger.
34. Costin, L. (1973). School social work practice: A new model. Social Work,
20(2), 135–139.
35. Costin, L. (1978). Social work services in schools: Historical perspectives and
current directions
36. Dennison, S. (1998). School social work roles and working conditions in a
southern state. School Social Work Journal, 23(1), 44–54.
37. Constable, R., & Alvarez, M. (2006). Moving into specialization in school social

work. School Social Work Journal, 30(3), 116–131.
38. Debra M. Hernandez Jozefowicz-Simbeni, (2007), An Ecological and
Developmental Perspective on Dropout Risk Factors in Early Adolescence: Role
of School Social Workers in Dropout Prevention Efforts
39. Susan F. Allen and Elizabeth M. Tracy, (2003), Revitalizing the Role of Home
Visiting by School Social Workers
40. Robert L. Barker., (1995), The socialwork Dictionary, Printed in the United
States of America
41. Robert Constable, (2008), The Role of the School Social Worker, section 1,
Loyola University, Chicago
42. E.D. Neukrug (1999). The world of the Counselors, Books/ Cole Publishing
Company

86


43. Sherry Cormier, Harold Hac Kney (2008). Counseling stragies and
Interventions. Pearson Education.
44. Michael, Nystul (2005). Introduction to counseling: an art and science
perspective. Pearson Education.
45. D., Harrison, W. D., & Volkmann, L. (1999). The emergent role of the school
social worker in Indiana.
46. E. (1985). A study of role conceptions of the school social worker. Social Work
in Education, 7(4), 244–257.
47. . McCullagh, J. (2000). School social work in Chicago: An unrecognized
pioneer program.

87