Chuyên đề “ Kết hôn sớm (tảo
hôn) và hậu quả của việc kết
hôn sớm”
1.Khái kiệm kết hôn :
-Kết hôn là việc nam và nữ xác lập
quan hệ vợ chồng theo quy định củapháp luật về ĐKKH và ĐK
KH" Theo luật HN & GĐ năm 2000,
nam nữ muốn được kết hôn với
nhau, phải tuân thủ các điều kiện quy định tại Điều 9 luật hôn
nhân & giađìnhViệt Nam 2000, trong đó quy định nam từ 20 t
uổi trở lên, nữ từ 18 tuổi trởlên mới được phép kết hôn. Sở dĩ
Luật Hôn nhân và Gia đình quy
định tuổi kết hôn là căn cứ vào sự phát triển tâm sinh lý của
con người, vào điều kiện kinh tế xã hội ở nước ta.

Xét ở góc độ xã hội, tảo hôn là việc hai bên nam nữ chưa đủ t
uổi kết
hôn theo luật định, nhưng đã chung sống với nhau như vợ
chồng và không đăng ký kết hôn. Xét ở góc độ pháp lý, tảo
hôn là việc lấy vợ, lấy chồng khi một bên hoặc cả hai bên chư
a đủ tuổi kết hôn theo quy định của
pháp luật (K4, Đ8, LHN & GĐ). Tảo hôn là 1 trường hợp của k
ết hôn trái pháp luật mà theo khoản 3 Điều 8 luật hôn nhân v
à gia đình: "Kết hôn trái pháp
luật là việc xác lập quan hệ vợ chồng có đăng ký kết hôn như
ng vi phạm điều kiện kết hôn do pháp luật quy định".
Như vậy, về mặt pháp lý tảo hôn phải thoả mãn 2 điều kiện:
đó là 2 bên
nam nữ có đăng ký kết hôn nhưng vi phạm điều kiện độ tuổi
quy định tại

khoản 1, điều 9 luật hôn nhân và gia đình.

2.Thực trạng kết hôn sớm :

Trên thực tế nạn tảo hôn vẫn xảy ra ở tất cả các tỉnh thành trong cả
nước.Theo số liệu điều tra của Vụ gia đình (UBDS - GĐ và TE) cho thấy 15
tỉnh, thành phố cả nước có trên 1% trẻ em ở độ tuổi 14 - 16 đã có vợ chồng.
Các tỉnh có tỷ lệ trẻ em tảo hôn cao như Hà Giang: 5,72%, Cao Bằng: 5,1%,
Lào Cai 2,7%, Sơn La 2,6%, Quảng Trị 2,4% và Bạc Liêu 2,1%. Những địa
phương trên có đến 22% tỷ lệ kết hôn không đăng ký vi phạm Luật Hôn nhân
và Gia đình, phần lớn các cặp vợ chồng kết hôn trước tuổi luật định. Theo kết
quả điều tra có 30,7% đối tượng kết hôn ở độ tuổi dưới 19, có 0,2% đối
tượngkết hôn khi mới 9 tuổi, 0,3% đối tượng kết hôn k hi 14 tuổi, 1,0% kết h
ôn khi 15 tuổi, 3,3% kết hôn khi 16 tuổi, 5,8% kết hôn khi 17 tuổi và 15,6%
kết hôn khi 18 tuổi.
- Ở các tỉnh miền núi phía Bắc nơi tập trung đông đồng bào dân tộc
thiểu số, có tỷ lệ tảo hôn khá cao so với cả nước.
Điển hỉnh là ở huyện Mù Căng Chải, tỉnh Yên Bái có tốc độ tăng dân
số hàng năm trên 2% đây cũng là huyện có số vụ tảo hôn cao nhất của tỉnh
Yên Bái. Trong bản danh sách các trường hợp tảo hôn ở xã Khau
Manghuyện Mù Căng Chải, tỉnh Yên Bái, năm 2006 xã Khau Mang
đã có 28 trường hợp tảo hôn, 6 tháng đầu năm 2007 đã có 6 trường hợp
tiếp tục vi phạm.Hiện 13/4 xã vàthị trấn của huyện Mù Căng Chải đều có
nhữngđôi lứa tuổi học trò.Xãít nhất là 3 trường hợp, xã nhiều nhất tại 52
trườnghợp.Không riêng gì Mù Căng Chải mà hầu hết các thôn bản thôn bản
có đông đồng bào sinh sống ở tỉnh Yên Bái đều có nạn tảo hôn.
- Ở Sơn La, tảo hôn đã trở thành một tục lệ cũ khó bề thay đổi. Do ở
đây vẫn còn tồn tại tục cướp vợ. 12 tuổi nhiều trẻ em đã được gia
đình tổ chức cướp vợ. Chính nạn tảo hôn đã góp phần kìm hãm sự ph

át triển kinh tế ở những vùng rừng núi vốn heo hót này. Qua khảo sát của
nghành tư pháp tỉnh Sơn La thì có 47.665 trường hợp các cặp vợ chồng sống
với nhau mà khôngđăng ký kết hôn; 101.036 trường hợp trẻ em ra đời đã lớn
nhưng chưa được khai sinh. Trong 6 tháng đầu năm, tại 10 huyện miền núi
củatỉnh có hơn 500 trường hợp vi phạm Luật Hôn nhân và Gia đình.


*Dẫn ;Nhìn chung ở tỉnh có đông đồng bào dân téc thiểu số, vùng sâu, vùng
miền núi...thì tỷ lệ tảo hôn khá cao, xảy ra rất phổ biến.
Không riêng gì các tỉnh miền núi, mà ở tất cả các tỉnh thành trong cả
nướ c tình trạng tảo hôn vẫn tiếp tục tái diễn. Tại các huyện ngoại thành của
thành phố Hồ Chí Minh như huyện Củ Chi, huyện Cần Giê, tình trạng tảo
hônxảy ra thườ ng xuyên và trở thành một thực trạng nhức nhối. Cặp vợ
chồngtrẻ đều ở vào độ tuổi: "ăn chưa no, lo chưa tới", do đó khi lấy nhau
nhữngcặp vợ chồng này đều rơi vào tình cảnh túng quẫn, thiếu thốn và trở
thànhmột gánh nặng cho xã hội. Điều đáng nói là ngay trong nội thành các
thànhphố lớn như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh... vẫn còn có hiện tượng tảo hôn.
Đối tượng là cácem học sinh do chơi bời không được sự quan tâm giáo dục
của gia đình, do ảnh hưở ng của lối sống đô thị mà phải bỏ học để lấy chồng.

Bảng : Tỷ lệ (%) đã từng kết hôn của dân số < 20 tuổi theo giới tính, 2009

Thành phố

Nam

Nữ

Hà Nội


0,87

6,02

Hồ Chí Minh

2,37

10,09

Đà Nẵng

3,38

14,07
Nguồn: TCTK, 2011

* Nguyên nhân :

1. Do ý th ức c ủa ng ười dân.
Có thể th ấy r ằng, nguyên nhân chính d ẫn đến t ảo hôn chính là phong


tục t ập quán lâu đời, ăn sâu vào n ếp s ống c ủa ng ười dân, đặc bi ệt là các dân
t ộcmi ền núi, vùng sâu, vùng xa - nh ững nơi còn n ặng n ềt ư t ưởng phong ki ến,
lại thi ếu ki ến th ức về pháp lu ật. Và từ tâm lý s ớm có con đàn cháu đống, có
nhu c ầu thêm lao động cho gia đình. Ở nh ững nơi này, ý th ức c ủa ng ười dân
còn hạn chế trong vi ệc nh ận th ức nh ững quy định c ủa pháp lu ật. Họ cho r ằng
"t ảo hôn là do phong tục, không l ấy ch ồng s ớm sau này sẽ khó l ấy ch ồng",
"l ấy nhau để gia đình có thêm ng ười làm nương r ẫy".

T ưởng như, t ảo hôn chỉ di ễn ra tại các tỉnh mi ền núi vùng sâu, vùng xa,
nhưng thực tế đã ch ứng minh, tại các tỉnh, thành phố v ẫn còn t ồn tại r ất nhi ều
tr ường hợp t ảo hôn. Đây là nh ững nơi, công tác tuyên truy ền, v ận động được
tri ển khai khá r ộng rãi và phổ bi ến, tuy nhiên ng ười dân v ẫn vi phạm, mặc
dùhọ bi ết và hi ểu rõ nh ững quy định c ủa Pháp lu ật v ề Hôn nhân Gia đình.
=>Như v ậy, m ới bi ết r ằng, ý th ức c ủa ng ười dân hi ện nay còn r ất kém
trong vi ệc thực thi nh ững quy định c ủa pháp lu ật. Ng ười dân v ẫn giữ phong
tục t ập quán cũ, v ẫn giữ n ếp s ống và n ếp nghĩ b ảo th ủ. Đó là m ột hủ tục r ất
n ặng n ề, c ần t ừng b ước tuyên truy ền v ận động để ng ười dân t ừng b ước xoá
bỏ
2. Do pháp lu ật.
Bên cạnh nh ững nguyên nhân trên, tình trạng lơi l ỏng pháp lu ật, thực
thi pháp lu ật chưa kiên quy ết trong qu ản lý đăng ký k ết hôn ở vùng mi ền núi
dân t ộc còn l ỏng l ẻo d ẫn đến sự t ồn tại dai d ẳng c ủa hi ện tượng t ảo hôn trong
c ộng đồng các dân téc thi ểu s ố. Chế tài c ủa lu ật HN & GĐ còn chưa nghiêm
kh ắc, m ới chỉ d ừng lại ở vi ệc xử phạt hành chính. Đa s ố, nh ững nơi có th ẩm
quy ền xử phạt th ường chỉ xử phạt từ 100 - 200 sau đó bu ộc ph ải h ủy hôn
Có nh ững tr ường hợp nép phạt r ồi v ẫn ti ếp tục ở v ới nhau nên chế t
ài này hi ện đang bị ng ười dân ph ớt l ờ.
3. Công tác tuyên truy ền còn g ặp nhi ều khó kh ăn.
Ph ần l ớn tr ường hợp t ảo hôn đều rơi vào các hộ nghèo, thi ếu niên th ất
học, hi ểu bi ết pháp lu ật hạn chế và
vi ệc ti ếp c ận v ới các phương ti ện thông tin


đại chúng còn khó kh ăn.Lu ật HN & GĐ chưa thực hi ện sâu r ộng, vi ệc thực
hi ệnchính sách dân số ở m ột số nơi còn bị buông l ỏng, v ấn đề tuyên truy ền
ch ống n ạn t ảo hôn chưa được quan tâm đúng m ức.
4.Nguyên nhân khác
Ngoài ra còn m ột số nguyên nhân khác như hệ th ống gia đình ở

Vi ệt Nam đặc bi ệt là các tỉnh mi ền núi còn chưa được đầu tư đúng m ức; công
tác giáo dục gi ới tính, s ức khoẻ sinh s ản vị thành niên còn ít, m ới chỉ d ừng
lại ở các thành phố l ớn, tác động từ xã h ội đến nh ận th ức c ủa ng ười dân: ví dụ
như ởthành thị, l ối s ống phương tây du nh ập, r ồi cácsách, truy ện, web, phim,
"b ẩn"... đã d ẫn đến nhi ều tr ường hợp đáng ti ếc và đau lòng x ảy ra. Mặt khác,
do m ột số gia đình mải làm ăn, không quan tâm đến sự phát tri ển tâm lýcũng
như thể ch ất c ủa con em mình, hay m ột số gia đình bố mẹ ly hôn, c
ãi vã nhau... tạo nên tâm lý chán ch ường, b ất c ần, buông th ả
mình ở m ột số em... Vì v ậy, nhi ều em đã làm mẹ, làm vợ khi
đang độ tu ổi vị thành niên.

*H ậu qu ả c ủa t ảo hôn :
- H ậu qu ả cho b ản thân,gia đình
Hậu quả của tình trạng tảo hôn là rất nặng nề, bản thân
những bà mẹ trẻ cũng bị ảnh hưởng đến sức khỏe do cơ thể
chưa phát triển đến độ hoàn thiện, ảnh hưởng đến chất lượng
cuộc sống tương lai của những bà mẹ và những đứa trẻ được
sinh ra.
Mặt khác khi mang thai ở tuổi vị thành niên cơ thể người
mẹ chưa phát triển toàn diện, chưa đủ điều kiện về sức khoẻ để
nuôi dưỡng bào thai sẽ ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của
thai nhi và khi sinh con ở tuổi vị thành niên là một trong những
nguyên nhân chính dẫn đến gây tử vong mẹ và trẻ sơ sinh.
Có nhiều em đang ngồi trên ghế nhà trường phải bỏ học
để lấy vợ lấy chồng, mất cơ hội học tập, kinh nghiệm cuộc sống
còn non trẻ, nhưng phải lo toan cuộc sống gia đình mà chủ yếu
là làm nông nghiệp, lao động phổ thông nên cuộc sống gặp rất


nhiều khó khăn, đây là nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng

đói nghèo.
Những gia đình tảo hôn thường có cuộc sống rất khó khăn: Vì
kém hiểu biết về cách ứng xử, chưa hiểu biết nhiều về kiến thức
nuôi dạy con cái, cũng như trách nhiệm, bổn phận của những
người làm cha, làm mẹ, nên các cặp vợ chồng trẻ thường xảy ra
mâu thuẫn có thể dẫn đến ly hôn
-Hậu quả cho xã hội :
Đối với xã hội,tảo hôn sẽ góp phần vào sự gia tăng dân số,chất
lượng dân số thấp,đời sống dân sinh ảnh hưởng nghiêm
trọng,mức sinh hoạt thu nhập thấp.Kéo theo đó là những tệ nạn
xã hội gây bất ổn đến an ninh trật tự....Đất nước có dân số đông
gây rất nhiều trở ngại,áp lực xã hội gia tăng,công ăn việc làm
thiếu thốn,các cơ sở giáo dục không thể đáp ứng.Kinh tế đất
nước chậm phát triển.
Trên thực tế đã có rất nhiều vụ bạo hành gia đình, thậm chí là
giết vợ hoặc chồng... vì tảo hôn