LỜI CẢM ƠN
Chúng tôi xin chân thành cảm ơn đến Ban Giám Hiệu cùng Ban lãnh đạo khoa
Nông Nghiệp và Công Nghệ Thực Phẩm của Trường Đại Học Tiền Giang đã tạo
điều kiện để chúng tôi hoàn thành tốt học phần thực tập giáo trình thủy sản nước lợ
mặn.
Chúng tôi xin chân thành gởi lời cảm ơn sâu sắc đến Doanh nghiệp tư nhân
Trần Anh Tuấn, Hòa Bình - Bạc Liêu đã tận tình chỉ dạy, hướng dẫn giúp đỡ và tạo
điều kiện cho chúng tôi học hỏi kinh nghiệm trong suất quá trình thực tập giáo trình
nước lợ này.
Chúng tôi cũng xin bày tỏ lòng biết ơn đến các thầy cô Bộ môn Nuôi Trồng
Thủy Sản khoa Nông Nghiệp và Công Nghệ Thực Phẩm của Trường Đại Học Tiền
Giang, đặc biệt là thầy Nguyễn Công Tráng đã hướng dẫn, giúp đỡ chúng tôi hoàn
thành tốt học phần thực tập giáo trình nước lợ.
Với vốn kiến thức còn hạn hẹp và khả năng thu thập tài liệu còn nhiều hạn chế
nên bài báo cáo thực tập không tránh khỏi những sai sót. Kính mong sự đóng góp ý
kiến từ quý thầy cô để bài báo cáo hoàn thiện hơn.

Chân thành cảm ơn!
Nhóm sinh viên thực hiện
Lê Văn Hưng
Cao Tuấn Đức
Nguyễn Ngọc Hưỡng

i


NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN
......................................................................................................................
......................................................................................................................
......................................................................................................................
......................................................................................................................

......................................................................................................................
......................................................................................................................
......................................................................................................................
......................................................................................................................
......................................................................................................................
......................................................................................................................
......................................................................................................................
......................................................................................................................
......................................................................................................................
......................................................................................................................
......................................................................................................................
......................................................................................................................
......................................................................................................................
......................................................................................................................
......................................................................................................................
......................................................................................................................
......................................................................................................................
......................................................................................................................
......................................................................................................................
......................................................................................................................
......................................................................................................................
ii


MỤC LỤC
Nội dung

Trang

CHƯƠNG I: GIỚI THIỆU ...................................................................................... 1

1.1 Đặc vấn đề ........................................................................................................... 1
1.2 Mục tiêu nghiên cứu ............................................................................................ 1
CHƯƠNG II: TỔNG QUAN TÀI LIỆU ................................................................ 2
2.1 Tình hình nuôi tôm thẻ chân trắng ...................................................................... 2
2.1.1 Tình hình nuôi tôm thẻ chân trắng trên thế giới ................................................ 2
2.1.2 Tình hình nuôi tôm thẻ chân trắng ở Việt Nam................................................. 2
2.2 Đặc điểm sinh học ................................................................................................ 3
2.2.1 Phân loại ............................................................................................................ 3
2.2.2 Phân bố .............................................................................................................. 3
2.2.3 Đặc điểm hình thái cấu tạo ................................................................................ 4
2.2.4 Vòng đời ............................................................................................................ 4
2.2.5 Đặc điểm dinh dưỡng ........................................................................................ 5
2.2.6 Đặc điểm sinh trưởng ........................................................................................ 6
2.2.7 Đặc điểm sinh sản .............................................................................................. 6
2.3 Giới thiệu về Doanh nghiệp tư nhân Trần Anh Tuấn ........................................... 6
2.3.1 Giới thiệu chung về Trang trại nuôi tôm của Doanh nghiệp tư nhân Trần Anh
Tuấn. ........................................................................................................................... 6
2.3.2 Trang thiết bị ..................................................................................................... 8
2.3.3 Nguồn nhân lực của Trang trại .......................................................................... 9
CHƯƠNG III: NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ................... 11
3.1. Thời gian và địa điểm nghiên cứu ..................................................................... 11
3.1.1. Thời gian ......................................................................................................... 11
3.1.2 Địa điểm .......................................................................................................... 11
3.2 Nội dung và phương pháp nghiên cứu ............................................................... 11
3.2.1 Nội dung nghiên cứu ....................................................................................... 11
3.2.2 Phương pháp nghiên cứu ................................................................................. 12
iii


3.2.2.1 Phương pháp thu thập số liệu ....................................................................... 12

3.2.2.2 Phương pháp xử lý số liệu ............................................................................ 13
CHƯƠNG IV: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN ...................................................... 14
4.1 Quản lý môi trường ............................................................................................ 14
4.1.1 Nhiệt độ ........................................................................................................... 14
4.1.2 Ph ..................................................................................................................... 15
4.1.3 Độ Kiềm (kH) .................................................................................................. 15
4.1.4 Độ mặn ............................................................................................................ 16
4.1.5. Hàm lượng Oxy hoà tan (DO) ........................................................................ 17
4.1.6 Khí độc NH3 .................................................................................................... 18
4.1.7. Hàm lượng NO2- ............................................................................................ 19
4.2. Quản lý thức ăn.................................................................................................. 20
4.3. Quá trình sử dụng thuốc, hóa chất và phòng trị bệnh ........................................ 21
4.4. Quy trình chuẩn đoán, quản lý sức khỏe tôm nuôi và phòng trị bệnh............... 25
4.4.1 Kiểm tra vi khuẩn Vibrio sp. ........................................................................... 25
4.4.2 Kiểm tra tế bào Lipid và ký sinh trùng trên tôm ............................................. 26
4.5. Thu hoạch .......................................................................................................... 28
CHƯƠNG V: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ ............................................................ 30
5.1 Kết luận............................................................................................................... 30
5.2 Đề nghị ............................................................................................................... 30
TÀI LIỆU THAM KHẢO ..................................................................................... 31
PHỤ LỤC ............................................................................................................... 33

iv


DANH SÁCH CÁC HÌNH
Hình 2.1.Tôm thẻ chân trắng (Litopenaeus vannamei) ............................................. 3
Hình 2.2. Sự phân bố của tôm thẻ chân trắng trên thế giới (FAO, 2006).................. 3
Hình 2.3. Cấu tạo tôm thẻ chân trắng ........................................................................ 4
Hình 2.4. Vòng đời tôm thẻ chân trắng ..................................................................... 5

Hình 2.5. Sơ đồ Trang trại nuôi tôm của Doanh nghiệp tư nhân Trần Anh Tuấn ..... 7
Hình 2.6. Ao nuôi tôm thẻ chân trắng (trái) và phuy ủ vi sinh (phải) ....................... 9
Hình 2.7. Máy thổi oxy đáy (trái) và kho chứa thuốc và hóa chất (phải) .................. 9
Hình 3.1. Nội dung nghiên cứu................................................................................ 11
Hình 4.1. Sự biến động nhiệt độ 3 ao ...................................................................... 14
Hình 4.2. pH trong ao nuôi tôm thẻ chân trắng ....................................................... 15
Hình 4.3. Biểu đồ thể hiện sự biến động độ kiềm 3 ao............................................ 16
Hình 4.4. Biến động độ mặn 3 ao tôm thẻ chân trắng ............................................. 17
Hình 4.5. Oxy hòa tan trong 3 ao ............................................................................. 18
Hình 4.6. Khí độc NH3 trong 3 ao nuôi tôm thẻ chân trắng .................................... 19
Hình 4.7. Nồng độ NO2- trong ao nuôi tôm ............................................................. 20
Hình 4.8. Khuẩn lạc Vibrio sp. mọc trên môi trường Chrom agar .......................... 26
Hình 4.9. Gan tôm bình thường (trái) gan tôm bị bệnh (phải) ................................ 27
Hình 4.10. Ruột tôm bị nhiễm ký sinh trùng (trái) ruột tôm bị viêm (phải) ............ 27
Hình 4.11. Kéo tôm (trái) và ướp đá tôm (phải) ...................................................... 28

v


DANH SÁCH CÁC BẢNG
Bảng 2.1. Trang thiết bị của trang trại nuôi tôm Trần Anh Tuấn .............................. 8
Bảng 2.2. Nguồn nhân lực của Trang trại nuôi tôm tại Doanh nghiệp Trần Anh
Tuấn ............................................................................................................................ 9
Bảng 3.1. Hiện trạng ao nuôi tôm thẻ chân trắng tại Trang trại của Doanh nghiệp
Trần Anh Tuấn.......................................................................................................... 12
Bảng 4.1. Lượng thức ăn sử dụng trong quá trình nuôi ........................................... 20
Bảng 4.2. Quá trình sử dụng thuốc, hóa chất, chế phẩm vi sinh trong ao nuôi ....... 21
Bảng 4.3. Kết quả thu hoạch tôm của 3 ao .............................................................. 28

vi



CHƯƠNG 1
GIỚI THIỆU
1.1 Đặt vấn đề
Vùng Đồng Bằng Sông Cửu Long có hệ thống sông ngòi chằng chịt, bờ biển dài
với nhiều điều kiện khí hậu thuận lợi cho phát triển ngành thủy sản nhất là nghề nuôi
tôm. Tôm thẻ chân trắng là đối tượng có giá trị kinh tế cao, thị trường tiêu thụ rộng,
thời gian nuôi ngắn, có thể nuôi ở mật độ cao, tốc độ tăng trưởng nhanh, sức đề kháng
tốt. Tôm được nuôi nhiều ở các tỉnh Cà Mau, Sóc Trăng, Kiên Giang, Bạc Liêu với
nhiều mô hình nuôi khác nhau như quảng canh, quảng canh cải tiến, thâm canh, bán
thâm canh và siêu thâm canh.
Bạc Liêu là một trong những tỉnh luôn đi đầu về kỹ thuật nuôi tôm sú và tôm
thẻ với diện tích 129 nghìn heta (2017), tôm thẻ chân trắng đang được nuôi nhiều ở
các huyện Hòa Bình, Giá Rai, Đông Hải. Nghề nuôi tôm đem lại lợi nhuận cao, góp
phần nâng cao đời sống cho người dân, giải quyết việc làm, phát triển kinh tế của tỉnh.
Hiện nay việc nuôi tôm chân trắng thâm canh lót bạt đang phát triển mạnh và
dần thay thế cho những ao đất truyền thống đang bị suy thoái môi trường. Nuôi ao lót
bạt có ưu điểm như mật độ cao, dễ quản lý môi trường, rút ngắn thời gian nuôi, giảm
công lao động, tôm khỏe và ít bệnh hơn ao đất. Tiêu biểu là mô hình nuôi tôm thẻ
chân trắng lót bạt của Doanh nghiệp tư nhân Trần Anh Tuấn ở huyện Hòa Bình đã áp
dụng thành công mô hình nuôi tôm thẻ chân trắng trên ao lót bạt và đạt hiệu quả kinh
tế cao.
.
Xuất phát từ thực tế trên, việc tìm hiểu kỹ thuật nuôi tôm thẻ chân trắng là rất cần
thiết, đề tài: “Tìm hiểu kỹ thuật nuôi tôm thẻ chân trắng (Litopenaeus vannamei) tại
doanh nghiệp tư nhân Trần Anh Tuấn” được thực hiện
1.2 Mục tiêu nghiên cứu
Mục tiêu chung: Tìm hiểu kỹ thuật nuôi tôm thẻ chân trắng theo mô hình lót bạt
từ khâu chăm sóc quản lý thức ăn, quản lý môi trường, phòng và trị bệnh cho đến thu

hoạch nhằm học hỏi rút ra một số kinh nghiệm thực tế cho bản thân.
Mục tiêu cụ thể:
Thực hành thành thạo các khâu trong kỹ thuật nuôi tôm thẻ chân trắng từ lúc
tôm được 30 ngày tuổi: chăm sóc, quản lý thức ăn, quản lý môi trường, phòng và trị
bệnh đến giai đoạn thu hoạch.
Đạt được một số kỹ năng, đúc kết kinh nghiệm thực tế cho bản thân.
Rèn luyện kỹ năng phân tích đánh giá cũng như kỹ năng viết và trình bày một
bài báo cáo chuyên ngành.
1


CHƯƠNG II
TỔNG QUAN TÀI LIỆU
2.1 Tình hình nuôi tôm thẻ chân trắng
2.1.1 Tình hình nuôi tôm thẻ chân trắng trên thế giới
Tôm thẻ chân trắng Litopenaeus vannamei (Boone, 1931) có nguồn gốc từ nước
Mỹ La Tinh, các nước có nghề khai thác tôm chân trắng tự nhiên như Peru, Ecuador,
El Sanvado, Panama, Costa Rica. Do nguồn lợi khai thác tôm tự nhiên ngày càng khan
hiếm và lại biến động phụ thuộc vào thời tiết nên nghề khai thác tôm tự nhiên ngày
càng gặp khó khăn. Trước tình hình đó nghề nuôi tôm bắt đầu phát triển, tôm thẻ chân
trắng được nuôi vào khoảng thập niên 80 (FAO, 2011). Đến năm 1992, chúng đã được
nuôi phổ biến trên thế giới, nhưng chủ yếu tập trung ở các nước Nam Mỹ (Wedner và
Rosenberry, 1992).
Trung Quốc từ năm 1998 họ đã công bố nuôi tôm chân trắng thành công và sẵn
sàng chuyển giao công nghệ (cung cấp con giống và kỹ thuật nuôi) cho các nước Châu
Á nào muốn nhập nội. Năm 2000 nhiều nước Châu Á khác như Philippines, Indonesia,
Malaysia, Thái Lan và Việt Nam…. cũng đã nhập nội tôm chân thẻ trắng để nuôi với
hy vọng đa dạng hoá các sản phẩm tôm xuất khẩu (Nguyễn Thanh Phương và Trần
Ngọc Hải, 2009).
Vào năm 2003 sản lượng tôm thẻ chân trắng trên thế giới đạt khoảng 1 triệu tấn,

từ đó sản lượng tôm liên tục tăng nhanh qua các năm, đến năm 2010 sản lượng tôm đạt
khoảng 2,7 triệu tấn đến năm 2012 sản lượng tôm đạt khoảng 4 triệu tấn (FAO, 2011).
Các nước nuôi tôm chủ yếu trên thế giới gồm Trung Quốc, Thái Lan, Indonesia,
Brazil, Ecuador, Mexico,Venezuela, Belize, Việt Nam, Malaysia, Peru. Trong đó
Trung Quốc có sản lượng cao nhất thế giới đạt khoảng 1,3 triệu tấn vào năm 2012
(FAO, 2012).
2.1.2 Tình hình nuôi tôm thẻ chân trắng ở Việt Nam
Nghề nuôi tôm thẻ chân trắng ở nước ta cũng phát triển với nhiếu giai đoạn khác
nhau từ hình thức nuôi quảng canh những năm 1970, quảng canh cải tiến 1980, bán
thâm canh và thâm canh từ năm 1990 đến nay. Tôm thẻ chân trắng di nhập vào Việt
Nam từ năm 2000 được nuôi thử nghiệm tại các tỉnh Quảng Ninh, Phú Yên và Bạc
Liêu. Sau đó được sản xuất giống và nuôi ở một số tỉnh khác trong nước (Nguyễn
Thanh Phương và Trần Ngọc Hải, 2009).
Nhờ có điều kiện khí hậu, môi trường thuận lợi nghề nuôi tôm thẻ chân trắng ở
đồng bằng sông Cửu Long phát triển mạnh. Các tỉnh Cà Mau, Bạc Liêu, Sóc Trăng,
Bến Tre và Kiên Giang có sản lượng tôm thẻ chân trắng tương đối cao 10 – 20 tấn/ha
(Tổng Cục Thủy Sản, 2017).
2


2.2 Đặc điểm sinh học
2.2.1 Phân loại
Ngành: Arthropoda
Lớp: Crustacea
Bộ: Decapoda
Họ: Penaeidae
Giống: Litopenaeus
Loài: Litopenaeus vannamei (Boone, 1931).
Tên tiếng Anh: White leg shrimp.


Hình 2.1.Tôm thẻ chân trắng (Litopenaeus vannamei)
2.2.2 Phân bố

Hình 2.2. Sự phân bố của tôm thẻ chân trắng trên thế giới (FAO, 2006).
Tôm thẻ chân trắng Litopenaeus vannamei (Bone, 1931) là tôm nhiệt đới, phân
bố vùng ven bờ phía Đông Thái Bình Dương, từ biển Peru đến Nam Mexico, vùng
biển Ecuađo. Hiện tôm chân trắng đã được di giống ở nhiều nước Đông Á và Đông
3


Nam Á như Trung Quốc, Thái Lan, Philippines, Indonexia, Malayxia và Việt Nam
(Nguyễn Thanh Phương và Trần Ngọc Hải, 2009).
2.2.3 Đặc điểm hình thái cấu tạo
Tôm chân trắng có màu trắng đục ở một giai đoạn nhất định tôm có xanh nhạt ở
đuôi, chân bò có màu trắng ngà nên gọi tôm chân trắng.
Vỏ đầu ngực có những gai gân và gai râu rất rõ, không có gai mắt và gai đuôi
không có rãnh sau mắt, đường gờ sau chủy khá dài đôi khi từ mép sau vỏ đầu ngực.
Gờ bên chủy ngắn, chỉ kéo dài tới gai thượng vị (Thái Bá Hồ và Ngô Trọng Lư, 2004).
Chủy tôm chủy hơi cong xống có 8 – 9 răng trên chủy và 1 – 3 răng dưới chủy
(Nguyễn Thanh Phương và Trần Ngọc Hải, 2009).
Tôm có 6 đốt bụng, rãnh bụng rất hẹp. Râu không có gai phụ và chiều dài râu
ngắn hơn nhiều so với vỏ giáp. Xúc biện của hàm dưới thứ nhất thon dài và thường có
3 - 4 hàng, phần cuối của xúc biện có hình roi. Gai đuôi có hình tam giác hẹp (Thái Bá
Hồ và Ngô Trọng Lư, 2004).
Tôm nhỏ lúc lột xác cần vài giờ để cứng vỏ nhưng khi tôm đã lớn thì cần thời
gian khoảng 1 – 2 ngày. Sau khi lột vỏ chiều dài thân tăng lên nếu tôm không lột vỏ thì
sẽ không thể sinh trưởng. Đồng thời khi lột vỏ, tôm có thẻ loại bỏ những ký sinh bám
trên vỏ giáp, tái sinh khi chân bị gảy (Nguyễn Khắc Hường, 2007).

Hình 2.3. Cấu tạo tôm thẻ chân trắng

2.2.4 Vòng đời
Vòng đời tôm thẻ chân trắng trải qua các giai đoạn: trứng; ấu trùng: Naulius,
Zoae, Mysis; hậu ấu trùng; ấu niên và giai đoạn trưởng thành. Mỗi giai đoạn phân bố ở
những vùng khác nhau như vùng ven biển hay vùng khơi (Dall et al., 1990)
4


Ở thời kỳ ấu niên và thiếu niên tôm thẻ sống ở vùng ven biển. Ở giai đoạn sắp
trưởng thành và trưởng thành, khi tôm có thể tham gia sinh sản lần đầu thì chúng sống
ở vùng triều ở độ sâu khoảng 7- 20 m nước. Đối với những con trưởng thành và sản
phẩm sinh dục đã chín hoàn toàn thì chúng di chuyển ra vùng biển khơi ở độ sâu
khoảng 70 m nước và tham gia sinh sản tại đây (Thái Bá Hồ và Ngô Trọng Lư, 2004).
Trứng và ấu trùng Mysis sống và phát triển tại vùng biển khơi theo dòng nước
trôi dạt vào bờ. Khi đến vùng triều thì ấu trùng đã chuyển sang giai đoạn Post larvae
và tiếp tục theo thủy triều trôi dạt vào vào vùng ven biển, phát triển thành ấu niên và
tiếp tục vòng đời của chúng (Thái Bá Hồ và Ngô Trọng Lư, 2004).

Hình 2.4. Vòng đời tôm thẻ chân trắng (FAO, 2006)
2.2.5 Đặc điểm dinh dưỡng
Tôm thẻ chân trắng Litopenaeus vannamei (Bone, 1931) ăn cả thức ăn có nguồn
gốc từ động vật và thực vật. Chúng không chỉ ăn thức ăn do người cung cấp mà còn ăn
những thức ăn tự nhiên sẵn có trong ao như tảo, sinh vật phù du, sinh vật đáy. Sau vài
giờ cho ăn, thức ăn trong ruột tôm thường có màu đen hoặc màu nâu vì sắc tố từ tảo và
các vi sinh vật đáy khác mà chúng ăn (Phạm Văn Trang và ctv., 2006).
Giai đoạn Nauplius, ấu trùng dinh dưỡng bằng noãn hoàng vì thế không cần cho
ăn. Việc cho ăn bắt đầu từ giai đoạn Nauplius 4 để cung cấp thức ăn kịp thời cho ấu
trùng khi chúng chuyển sang giai đoạn Zoae 1. Thức ăn cho ấu trùng Zoae bao gồm
các loại vi tảo như Skeletonema costatum, Chaetoceros sp., Tetraselmis sp., Isochrisis
sp., (Nguyễn Thanh Phương và Trần Ngọc Hải, 2009).
Từ giai đoạn Postlarvae 1 – Postlarvae 15 chuyển sang cho tôm ăn Artemia,

lượng tảo cho ăn giảm xuống hay ngừng hẳn. Ở giai đoạn Postlarvae 15 chiều dài từ 1
5


– 3 cm thức ăn là thịt, nhuyễn thể hoặc thịt cá tươi nghiền nhỏ trộn với thức ăn nhân
tạo. Khả năng chuyển hóa thức ăn tôm chân trắng là rất cao trong điều kiện nuôi bình
thường, lượng cho ăn chỉ cần 5% trọng lượng cơ thể. Thức ăn có hàm lượng đạm 35%
là thích hợp (Thái Bá Hồ và Ngô Trọng Lư, 2004).
2.2.6 Đặc điểm sinh trưởng
Tôm cái sinh trưởng nhanh hơn tôm đực. Tôm chân trắng có tốc độ sinh trưởng
nhanh, chúng lớn nhanh ở tuổi ấu niên, mỗi tuần có thể tăng trưởng 3 gram, sau khi đã
đạt được 20 gram tôm bắt đầu lớn chậm lại, khoảng 1 gram/tuần (Nguyễn Khắc
Hường, 2007). Trong điều kiện tự nhiên, thời gian nuôi 80 ngày tôm thẻ chân trắng đạt
kích cỡ 50 con/kg (Phạm Văn Trang và ctv, 2006).
2.2.7 Đặc điểm sinh sản
Tôm thẻ chân trắng thành thục sớm, con cái có khối lượng từ 30 - 45 gram/con là
có thể tham gia sinh sản. Ở khu vực tự nhiên có tôm chân trắng phân bố thì quanh năm
đều bắt được tôm chân trắng. Song mùa sinh sản của tôm chân trắng ở vùng biển lại có
sự khác nhau như ở ven biển phía Bắc Ecuado tôm đẻ tử tháng 12 đến tháng 4. Lượng
trứng của mỗi vụ đẻ phụ thuộc vào cỡ tôm mẹ. Tôm mẹ từ 30 – 45 gram thì lượng
trứng từ 100.000 - 250.000 trứng, đường kính trứng 0,22 mm (Thái Bá Hồ và Ngô
Trọng Lư, 2004).
Sau mỗi lần đẻ hết trứng, buồng trứng tôm lại phát triển tiếp. Thời gian giữa 2
lần đẻ cách nhau 2 - 3 ngày. Con đẻ nhiều nhất tới 10 lần/năm. Thường sau 3 - 4 lần đẻ
liên tục thì có lần lột vỏ. Sau khi đẻ 14 - 16 giờ trứng nở ra Ấu trùng Nauplius. Ấu
trùng Nauplius trải qua 6 giai đoạn: Zoea qua 3 giai đoạn, Mysis qua 3 giai đoạn thành
Postlarvae. Chiều dài của Postlarvae tôm P. vannamei khoảng 0,88 - 3mm (Thái Bá
Hồ và Ngô Trọng Lư, 2004).
Tôm thẻ chân trắng có thelycum hở, quá trình sinh sản tuân theo thứ tự: lột xác thành thục - giao vĩ - đẻ trứng. Tôm trưởng thành di cư ra vùng biển có độ mặn cao để
sinh sản (Nguyễn Thanh Phương và Trần Ngọc Hải, 2009).

2.3 Giới thiệu về Doanh nghiệp tư nhân Trần Anh Tuấn
2.3.1 Giới thiệu chung về Trang trại nuôi tôm của Doanh nghiệp tư nhân Trần
Anh Tuấn
Trang trại nuôi tôm của Doanh nghiệp tư nhân Trần Anh Tuấn Doanh nghiệp tư
nhân Trần Anh Tuấn được thành lập năm 2002 do ông Trần Anh Tuấn làm chủ. Doanh
nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nuôi trồng thủy sản như nuôi tôm sú, tôm thẻ chân
trắng, cá dứa và phân phối thuốc, thức ăn. Từ năm 2010 đến nay doanh nghiệp chuyển
dần qua nuôi tôm thẻ chân trắng và xác định tôm thẻ chân trắng là đối tượng nuôi chủ
6


lực của Doanh nghiệp. Ngoài hoạt động chính là nuôi tôm, Doanh nghiệp còn kinh
doanh thuốc, thức ăn thủy sản. Hiện nay, Doanh nghiệp là nhà phân phối thức ăn của
Công ty liên doanh thức ăn thủy sản Việt Hoa và là nhà phân phối thuốc của công ty
TNHH thiết bị nuôi trồng thủy sản Đông Nam và là đại lý của một số công ty khác
như Sagophar, Vibo, Bằng Sơn,…
Địa chỉ doanh nghiệp tư nhân Trần Anh Tuấn: ấp 15A, xã Vĩnh Mỹ A, huyện
Hòa Bình, tỉnh Bạc Liêu. Doanh nghiệp có mặt bằng nằm trên hệ thống kênh rạch nối
liền nhau như rạch Cái Hưu, có hương lộ (Đông Dương) Hòa Bình - Vĩnh Mỹ A tiếp
giáp với Quốc lộ 1A, có cầu treo qua kênh xáng Cà Mau – Bạc Liêu nối liền trung tâm
xã và nhiều tuyến đường nối với địa bàn các xã lân cận. Đây là vị trí rất thuận lợi đối
với hoạt động nuôi tôm, cá và phân phối thuốc, thức ăn, của doanh nghiệp.
Tổng diện tích của Trang trại là 20.000 m2 gồm: 4 ao nuôi tôm sú, 3 nuôi tôm
thẻ chân trắng, 4 ao lắng, xử lý nước và nước thải, 3 ao nuôi cá.

Hình 2.5. Sơ đồ Trang trại nuôi tôm của Doanh nghiệp tư nhân Trần Anh Tuấn

7



2.3.2 Trang thiết bị
Các thiết bị phục vụ cho quá trình sản xuất gồm có:
Bảng 2.1. Trang thiết bị của trang trại nuôi tôm Trần Anh Tuấn
STT

Tên thiết bị

Loại

Đơn vị
tính

Số
lượng

1

Nhà kho chứa
thuốc và hóa 500 m2
chất

Nhà

1

2

Máy bơm nước 5 HP

Cái


10

Ghi chú

6 máy hoạt động
4 máy dự phòng

3

Máy thổi khí

2,96 m3/h

4 máy hoạt động
Cái

6
2 máy dự phòng

4

2 máy hoạt động

Máy trộn thức
1600 W
ăn

Cái


Motor

Cái

3
1 máy dự phòng
40 máy hoạt động

5

3 HP

50
10 máy dự phòng

6

Phuy ủ vi sinh

500 L

Cái

4

7

Quạt nước

13 quạt


Dàn

50

8

Máy phát điện

65 kWh

Máy

2

9

Vỏ lải

9 tấn

Chiếc

1

10

Vỏ lải

2 tấn


Chiếc

1

11

Khúc xạ kế

Cái

1

12

Máy đo DO,
Nhiệt độ

Cái

1

8


Hình 2.6. Ao nuôi tôm thẻ chân trắng (trái) và phuy ủ vi sinh (phải)

Hình 2.7. Máy thổi oxy đáy (trái) và kho chứa thuốc và hóa chất (phải)
2.3.3. Nguồn nhân lực của Trang trại
Bảng 2.2. Nguồn nhân lực của Trang trại nuôi tôm tại Doanh nghiệp Trần Anh

Tuấn
STT Họ tên

Chức vụ

Công việc

1

Trưởng trại

Quản lý và điều hành các
hoạt động sản xuất

Trần Anh Tuấn

2

Phạm Thị Kim Hồng Phó trại

Quản lý nhân sự và điều hành
hoạt động kinh doanh, kế
toán

3

Trần Tuấn Đức

Quản lý


Quản lý hoạt động sản xuất,
bảo trì sửa chửa trang thiết bị

4

Phùng Quốc Dương

Kỹ Thuật

Quản lý chăm sóc ao nuôi

5

Nguyễn Văn Tí

Lao

động Chăm sóc ao nuôi
9


Trần Văn Đúng

phổ thông

Làm cỏ, sửa chữa thiết bị

Trần Triều
6


Lưu Tí Na

Lao động
Nấu ăn, quét dọn
phổ thông

10


CHƯƠNG III
NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
3.1. Thời gian và địa điểm nghiên cứu
3.1.1. Thời gian
Thời gian nghiên cứu: 25/07/2017 - 25/09/2017.
3.1.2. Địa điểm
Nghiên cứu được thực hiện tại Trang trại nuôi tôm của Doanh nghiệp tư nhân
Trần Anh Tuấn tại 15A, xã Vĩnh Mỹ A, huyện Hòa Bình, tỉnh Bạc Liêu.
3.2. Nội dung và phương pháp nghiên cứu
3.2.1. Nội dung nghiên cứu
Tìm hiểu kỹ thuật nuôi tôm thẻ chân trắng trong ao lót bạt từ giai đoạn 30 ngày
tuổi đến thu hoạch. Nội dung nghiên cứu được thể hiện qua Hình 3.1.
Phòng trị bệnh

Quản
lý thức

Quản
Ao nuôi

lý môi

trường

ăn

Thu hoạch

Hình 3.1. Nội dung nghiên cứu

11


3.2.2. Phương pháp nghiên cứu
Tham gia trực tiếp vào quy trình nuôi tôm thẻ chân trắng dưới sự hỗ trợ trực tiếp
của anh Trần Anh Tuấn và các cán bộ kỹ thuật của doanh nghiệp. Chúng tôi được chủ
doanh nghiệp giao chăm sóc 3 ao tôm.
Bảng 3.1. Hiện trạng ao nuôi tôm thẻ chân trắng tại Trang trại của Doanh nghiệp
Trần Anh Tuấn
Ao

Diện tích

Ngày nuôi

(m2)

Mật độ

Kích cỡ

(Con/m2)


(Con/Kg)

1

750

30

350

571

2

750

30

350

565

3

750

30

350


571

Quản lý thức ăn: theo sự hướng dẫn của Công ty Việt Hoa.
Chẩn đoán sức khỏe của tôm: bằng cách quan sát ao nuôi và quan sát mẫu tôm
cùng với kết quả kiểm tra mẫu hàng tuần theo hướng dẫn của chủ trại.
Phương pháp phòng và trị bệnh: học hỏi kinh nghiệm về cách, quản lý thức ăn,
môi trường, chẩn đoán các loại bệnh trên tôm thường gặp cũng như phương pháp chữa
trị bệnh trên tôm theo hướng dẫn của chủ doanh nghiệp.
Phương pháp tổng hợp tài liệu: tổng hợp tài liệu từ các nghiên cứu có trước, sách,
báo cáo chuyên ngành, sử dụng các số liệu nghiên cứu có trước để so sánh với những
tiêu chí, số liệu thực tế của ao nuôi tại Doanh nghiệp Trần Anh Tuấn.
3.2.2.1. Phương pháp thu thập số liệu
Theo dõi các chỉ tiêu môi trường về chất lượng nước ao nuôi như độ mặn, độ
kiềm, NH3, NO2-, pH được đo định kì 1 lần/tuần; riêng nhiệt độ, oxy hòa tan được đo 3
lần/ngày vào lúc 8 giờ, 16 giờ và 20 giờ, bằng các dụng cụ đo của trại để theo dõi
những biến động của môi trường trong quá trình nuôi.
- Nhiệt độ: Đo bằng máy đo nhiệt độ, độ chính xác 0,10C.
- Độ mặn: Đo bằng khúc xạ kế, độ chính xác 1‰.
- pH: Đo bằng test so màu của Công ty cổ phần C.P. Việt Nam, độ chính xác 0,3
đơn vị.
- DO: Đo bằng máy đo oxy hòa tan, độ chính xác 0,1ppm.

12


- Độ kiềm: Đo bằng bộ test của Công ty cổ phần C.P. Việt Nam, độ chính xác 10
mg CaCO3/L.
- NH3: Đo bằng bộ test của Công ty cổ phần C.P. Việt Nam, độ chính xác 0,05
ppm.

- NO2-: Đo bằng bộ test của Công ty cổ phần C.P. Việt Nam, độ chính xác 0,25
ppm.
3.2.2.2. Phương pháp xử lý số liệu
Tỷ lệ sống (%) = Số lượng tôm thu/Số lượng tôm thả ban đầu * 100
FCR = WTa/WT
WTa: Khối lượng thức ăn sử dụng.
WT: Khối lượng tôm thu được.
Dùng phần mềm Microsoft Exel 2010 để nhập và xử lý số liệu, vẽ biểu đồ.

13


CHƯƠNG IV
KẾT QUẢ THẢO LUẬN
4.1 Quản lý môi trường
4.1.1 Nhiệt độ
Trong ao nuôi tôm thẻ chân trắng nhiệt độ có ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển
của tôm. Nhận biết được tầm quan trong của nhiệt độ trong ao nuôi nên chủ doanh
nghiệp rất chú trọng đến việc quản lý nhiệt độ trong ao. Nhiệt độ trong ao được đo một
ngày ba lần sáng 8 giờ, chiều 16 giờ và tối 20 giờ. Kết quả được thể hiện ở Hình 4.1

Hình 4.1. Sự biến động nhiệt độ 3 ao
Trong quá trình nghiên cứu nhiệt độ dao động trong ngày của 3 ao tương đối thấp
từ 27,1 – 28,10C, cụ thể ao 1 vào buổi sáng trung bình đạt 27,20C tăng dần lên 28,10C
vào lúc 16 giờ chiều và giảm còn 27,40C vào buổi tối, ao 2 và 3 nhiệt độ cùng tăng từ
27,10C vào buổi sáng và đạt 280C vào lúc 16 giờ chiều giảm dần còn 27,40C vào buổi
tối (Hình 4.1). Sự thay đổi nhiệt độ này là do quá trình hấp thụ nhiệt từ ánh sáng mặt
trời bên ngoài môi trường nước vào.
Theo Nguyễn Thanh Phương và Trần Ngọc Hải (2009), nhiệt độ ao nuôi ảnh
hưởng tới nhiều phương diện trong đời sống của tôm như khả năng sinh trưởng và phát

triển (hô hấp, tiêu thụ thức ăn, đồng hóa thức ăn,...) khả năng miễn dịch của tôm đối
với mầm bệnh. Nhiệt độ thích hợp cho tôm thẻ là 25 – 300C, tôm phát triển nhanh nhất
ở nhiệt độ 270C, nhiệt độ trong ngày biến động lớn hơn 30C sẽ làm tôm giảm ăn, nếu
nhiệt độ thấp hơn 250C sẽ làm tôm giảm hoặc ngưng ăn. Kết quả kiểm tra nhiệt độ
trung bình tại trại nuôi, dao dộng nhiệt trong ngày của cả 3 ao nuôi nằm trong ngưỡng
thích hợp của sự sinh trưởng và phát triển của tôm.

14


4.1.2 pH
Cũng giống như hàm lượng oxy, pH là một trong những yếu tố chất lượng nước
có sức ảnh hưởng trực tiếp và gián tiếp đối với đời sống của tôm như: sinh trưởng, tỷ
lệ sống, sinh sản, dinh dưỡng. Khi pH tăng thì làm tăng tính độc của NH3 và khi pH
giảm sẽ làm tăng tính độc H2S (Trương Quốc Phú, 2013)
Nhìn chung pH ở các ao nuôi biến động không đáng kể qua các lần thử mẫu và
sự biến động này có khuynh hướng giảm nhẹ vào giữa vụ nuôi (Hình 4.2). Nguyên
nhân làm tăng sự biến động này có thể là chịu ảnh hưởng từ sự phát triển của tảo trong
nước kết hợp với sự ảnh hưởng từ cơn bão số 10 làm mưa lớn kéo dài. Ở lần thử mẫu
đầu tiên pH cao ở tất cả các ao do tảo đang phát triển. Nhưng đến các lần thử mẫu tiếp
theo pH có khuynh hướng giảm dần và ổn định cho đến cuối vụ, do cơ sở tăng cường
sử dụng vi sinh để ổn định mật độ tảo.

Hình 4.2. pH trong ao nuôi tôm thẻ chân trắng
Theo Chanratchakool et al. (1995), pH thích hợp cho tôm nuôi từ 7,7 – 8,3 và
khoảng dao động hàng ngày không vượt quá 0,5 đơn vị pH. Mặt khác theo Briggs et
al. (1994), nguồn nước có pH 7,7 – 8,5 là điều kiện tối ưu cho vi khuẩn nitrate hóa
tăng trưởng. Vì vậy pH trong các ao nuôi đều trong khoảng thích hợp cho tôm.
4.1.3 Độ Kiềm (kH)
Trong nước ao nuôi thủy sản thì độ kiềm chính của nước là 2 ion (bicacbonnate)

và (cacbonate) tạo nên. Sự biến động độ kiềm có ảnh hưởng rất quan trọng trong quá
trình sinh trưởng của tôm. Khi kiềm quá cao (trên 200mg/L) sẽ làm cho tôm khó lột vỏ
chậm lớn và ngược lại khi độ kiềm quá thấp (nhỏ hơn 20mg/L) sẽ làm tôm bị mềm vỏ
hay không lột vỏ được (Nguyễn Thanh Phương và Trần Ngọc Hải, 2009). Kết quả đo
độ kiềm được thể hiện qua Hình 4.3.
15


mg/L
230
220
210
200
190
180
170
160
150
140
130

200

220

220

210

210


200
190

190

Ao 1

180

Ao 2

190
180

Ao 3

180

170
150
31

38

45

52

59


66

73

Thời gian
(Ngày)

Hình 4.3. Biểu đồ thể hiện sự biến động độ kiềm 3 ao
Qua Hình 4.3 cho thấy sự biến động độ kiềm của 3 ao giao động từ 150 – 220
mg/L, ở ngày tuổi thứ 31 độ kiềm của ao 1, 2, 3 lần lượt là 180 mg/L, 200 mg/L, 190
mg/L tăng dần đến ngày thứ 52 đạt 210 mg/L, 220 mg/L, 220 mg/L rồi giảm dần về
cuối vụ nuôi. Kiềm cao hơn 200 mg/L nguyên nhân từ ngày nuôi thứ 31 tôm có biểu
hiện của bệnh cong thân, đục cơ trên diện rộng nên cơ sở có sử dụng một số loại
khoáng để chữa trị, trong khoáng có các hợp chất chứa 2 ion carbonate và bicarbonate
làm tăng độ kiềm của nước ao, từ ngày thứ 52 trở đi do tôm có sự gia tăng nhanh về
khối lượng kết hợp với việc phải thay nước liên tục, nguồn nước đầu vào có độ kiềm
thấp (80 mg/L) làm cho kiềm trong nước ao nuôi giảm.
Mặt khác, theo Nguyễn Duy Hòa (2013), thì độ kiềm thích hợp để nuôi tôm thẻ
chân trắng là từ 75 đến 200 mg/L. Như vậy, qua quá trình thực tập cùng với kết quả
nghiên cứu của Nguyễn Duy Hòa (2013) cho thấy độ kiềm của 3 ao nuôi ở ngày nuôi
thứ 31 đến 52 là khá cao hơn mức cho phép, nhưng về sau cơ sở đã ổn định độ kiềm
trong ngưỡng thích hợp cho sự phát triển của tôm.
4.1.4 Độ mặn
Tôm thẻ chân trắng là loài rộng muối có thể thích nghi ở độ mặn từ 5‰ đến 35‰
tối ưu từ 10 - 25‰ (Phạm Văn Trang và ctv., 2005). Độ mặn được kiểm tra 1 tuần 1
lần bằng khúc xạ kế. Kết quả được thể hiện qua Hình 4.4.

16



Hình 4.4. Biến động độ mặn 3 ao tôm thẻ chân trắng
Qua Hình 4.4 cho thấy độ mặn của 3 ao có sự giảm dần về cuối vụ nuôi, từ ngày
31 đến ngày 45 độ mặn của 3 ao giảm đồng loạt từ 12‰ còn 11‰ và tiếp tục giảm còn
10‰ sau ngày thứ 52. Vì trong quá trình thực tập rơi vào mùa mưa, mưa nhiều làm
giảm độ mặn trong ao chứa và quá trình thay nước liên tục về cuối vụ kéo theo sự
giảm độ mặn của 3 ao nuôi.
Tuy nhiên sự biến động độ mặn như trên là không đáng kể vì tôm sinh trưởng và
phát triển tốt trong khoảng từ 10‰ đến 25‰ (Phạm Văn Trang và ctv, 2005). Nhìn
chung độ mặn của 3 ao nằm trong khoảng tối ưu và tôm phát triển tốt.
4.1.5. Hàm lượng Oxy hoà tan (DO)
DO là yếu tố vô cùng quan trọng trong quá trình nuôi, nếu thiếu oxy sẽ ảnh
hưởng rất lớn đến sự bắt mồi của tôm dẫn dến dư lượng thức ăn thừa trong ao làm biến
đổi các yếu tố chất lượng nước làm cho tôm dễ bị nhiễm bệnh, hàm lượng oxy thấp
cũng làm tỉ lệ sống thấp, chậm trăng trưởng và hệ số thức ăn cao. Hàm lượng oxy
thích hợp nằm trong khảng 5 đến 15 mg/L. Trong ao nuôi tôm phải được cung cấp đầy
đủ oxy, vì khi oxy hòa tan trong môi trường nước nhỏ hơn 3 mg/L tôm sẽ bị nổi đầu và
nhỏ hơn 2 mg/L tôm sẽ chết (Trương Quốc Phú, 2013). Trại nuôi nhận thấy được tầm
quan trọng của DO trong ao nuôi tôm nên quản lý rất chặt chẽ. Kết quả đo DO được
thể hiện qua hình sau.

17


Hình 4.5. Oxy hòa tan trong 3 ao
Qua Hình 4.5 cho thấy, hàm lượng oxy hòa tan trong 3 ao đều cao là do lượng
oxy được cung cấp đầy đủ bằng cách chạy quạt và oxy đáy liên tục 24/24. Lượng oxy
của cả 3 ao đều có xu hướng giảm về cuối vụ nuôi vì dần về cuối vụ khối lượng tôm
tăng trọng đáng kể làm nhu cầu oxy tăng dẫn đến lượng oxy hòa tan giảm. Riêng ao 2,
ở ngày tuổi thứ 31 đến 38 (tuần 5 và 6) hàm lượng oxy giảm đột ngột là do mật độ tảo

trong ao giảm thấp kết hợp sự tăng trọng tôm tăng nhanh và tỉ lệ sống của tôm ao 2
cao hơn tôm ao 1 và 3 kéo theo hàm lượng oxy hòa tan của ao 2 thấp hơn ao 1 và 3.
Theo Ocappo (2001), hàm lượng DO > 4 mg/L thì tôm nuôi có tốc độ phát triển
tốt cũng như là khả năng bắt mồi và sử dụng thức ăn nhanh. Kết quả cho thấy hàm
lượng oxy hòa tan của 3 ao nuôi trong suốt vụ đều trên 5,5 mg/L đáp ứng đủ nhu cầu
oxy cần thiết cho sự phát triển của tôm.
4.1.6 Khí độc NH3
Khí NH3 được sinh ra từ sản phầm bài tiết của động vật và quá trình phân hủy
xác động vật, thức ăn thừa...Nếu NH3 trong nước quá cao chúng sẽ tích tụ trong máu
làm cho pH máu tăng gây rối loạn quá trình xúc tác của enzyme, rối loạn quá trình trao
đổi nước và muối (Trương Quốc Phú, 2013). Vì thế việc kiểm soát khí NH3 trong ao
nuôi là rất cần thiết. Khí độc NH3 được đo định kỳ hàng tuần. Kết quả đo khí độc NH3
được thể hiện qua Hình 4.6.

18


NH3
(mg/L)

0.6

0.53

0.53

0.53

0.5
0.4


Ao 1

0.27

0.3

Ao 2

0.2
0.09
0.1

0.17

0.05

0
31

0.05
0
38

Ao 3

0.3

0.27


0.09
45

52

59

66

73

Hình 4.6. Khí độc NH3 trong 3 ao nuôi tôm thẻ chân trắng

Thời gian
(Ngày)

Qua hình 4.6 cho thấy, NH3 tăng dần từ ngày 31 – 38. Từ ngày 38 đến cuối vụ
khí độc NH3 của 3 ao tăng cao. Cụ thể, Ao 1 giảm lượng NH3 tăng từ 0,05 lên 0,27 ở
ngày nuôi thứ 45 và tăng cao lên 0,53 ở ngày nuôi thứ 59 kéo dài về cuối vụ. Ao 2 có
như hướng tăng nhanh và cao hơn ao 1 ngày 38 là 0,09 đến ngày nuôi thứ 52 là 0,53
mg/L. Riêng ao 3 hàm lượng khí độc ban đầu thấp nhất nhưng cũng tăng nhanh đến
0,53 mg/L ở ngày 52. Nguyên nhân là do trong quá trình nghiên cứu cơ sở có gặp sự
cố bạt đáy ao bị rách ở cả 3 ao. Theo anh Tuấn thì đây là nguyên nhân chính tạo khí
độc trong ao nuôi vì sự phân hủy hiếm khí xảy ra bên dưới đáy bạt dễ dàng xâm nhập
vào ao nuôi. Ngoài ra nguồn nước đầu vào có tồn tại NH3 nhưng không được xử lý khi
cấp vào ao.
Theo Chanratchakool (2003), hàm lượng NH3 thích hợp cho ao nuôi tôm phải
nhỏ hơn 0,13 mg/L. Chính vì vậy, khí độc NH3 của 3 ao nuôi đã vượt ngưỡng cho
phép. Trại đã sử dụng than hoạt tính, Yucca và Zeolite để làm giảm khí độc nhưng
không thành công do nguyên nhân tạo ra khí độc không phải do thức ăn dư thừa mà do

sự phân hủy của hiếm khí xảy ra bên dưới bạt xâm nhập vào ao nuôi.
4.1.7. Hàm lượng NO2NO2- được tạo từ quá trình oxy hóa NH4+ dưới tác động của vi khuẩn
Nitrosomonas sp., sau đó vi khuẩn Nitrobacter sp. chuyển hóa NO2- thành NO3-. Nhìn
chung, hàm lượng NO2- trong ao 1, 2, 3 (0,25 – 1 mg/L) có khuynh hướng tăng lần
lượt từ ngày 52, 45, 59 (Hình 4.7)

19