ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP HKI - GDCD 7
Câu 1: Thế nào là sống giản dị ? Nêu những biểu hiện của tính giản dị?
TL : GV hướng dẫn HS trả lời ( Nội dung bài học SGK – Mục a ) và giúp HS nêu
những biểu hiện.
Câu 2: Thế nào là trung thực? Nêu vài câu tục ngữ, danh ngôn nói về tính trung
thực ?
TL : GV hướng dẫn HS trả lời ( Nội dung bài học SGK – Mục a ) và giúp HS nêu
một sô câu tục ngữ,
danh ngôn.
Câu 3: Thế nào là tự trọng? Nêu ý nghĩa của tính tự trọng?
TL : GV hướng dẫn HS trả lời ( Nội dung bài học SGK – Mục a, b ).
Câu 4: Đạo đức là gì ? Tìm những việc làm biểu hiện có đạo đức ?
TL: - Đạo đức là những qui định , những chuẩn mực ứng xử của con người với
người khác với công việc ,với thiên nhiên và môi trường sống được nhiều người ủng hộ
và tự giác thực hiện.
- Việc làm có đạo đức: HS tự nêu.
Câu 5: Kỷ luật là gì ? Nêu những biểu hiện chấp hành tốt kỷ luật ?
- Kỷ luật là những qui định chung của một cộng đồng hoặc tổ chức xã hội ( nhà
trường, cơ sở sản xuất,cơ quan…) yêu cầu mọi người phải tuân theo nhằm tạo ra sự thống
nhất hành động để đạt chất lượng ,hiệu quả trong công việc.
- Biểu hiện chấp hành tốt kỷ luật : HS tự nêu.
Câu 6: Có ý kiến cho rằng kỉ luật làm cho con người gò bó .Mất tự do hạn chế sự
phát triển của họ. Theo em, ý kiến đó có đúng không ? Vì sao ?
TL: Ý kiến đó là không đúng , vì khi tôn trọng kỷ luật, con người sẽ cảm thấy vui vẻ,
thanh thản, tuân theo kỉ luật một cách tự nguyện, không bị ép buộc nên cảm thấy không gò
bó, mất tự do và do đó phát huy được sáng tạo.
Câu 7: Em hiểu thế nào là yêu thương con người ?
TL: Yêu thương con người là quan tâm giúp đỡ, làm những điều tốt đẹp cho người
khác, nhất là những người gặp khó khăn, hoạn nạn.
Câu 8: Thế nào là Tôn sư trọng đạo ?
TL: Tôn sư trọng đạo là: Tôn trọng, kính yêu và biết ơn đối với những người làm

thầy giáo, cô giáo, ở mọi lúc mọi nơi; Coi trọng và làm theo những đạo lí mà thầy cô dạy .
Tôn sư trọng đạo là một truyền thống quý báu của dân tộc mà chúng ta cần phát huy.
Câu 9: Em hiểu thế nào là đoàn kết tương trợ ? Theo em đoàn kết tương trợ có ý
nghĩa như thế nào trong cuộc sống ?
TL : - Đoàn kết tương trợ là sự thông cảm, chia sẻ và có việc làm cụ thể giúp đỡ mọi
người xung quanh và sẽ được mọi người yêu quý.
- Đoàn kết, tương trợ sẽ giúp ta dễ dàng hòa nhập,hợp tác với mọi người xung quanh
và sẽ được mọi người yêu quí.
- Sống đoàn kết tương trợ sẽ giúp chúng ta tạo nên sức mạnh để vượt qua khó khăn.
Câu 10: Nêu ý nghĩa của việc giữ gìn và phát huy truyền thống tốt đep của gia
đình, dòng họ ? Có phải mọi người ai cũng cần giữ gìn và phát huy truyền thống tốt
đẹp của gia đình, dòng họ hay không ? Hay chỉ những gia đình giàu , có người đỗ đạt,
có chức vụ mới cần giữ gìn và phát huy truyền thống tốt đẹp của gia đình, dòng họ ?
Em hãy trả lời và giả thích vì sao ?
-1-


TL : Giữ gìn và phát huy truyền thống tốt đep của gia đình, dòng họ giúp ta có thêm
kinh nghiệm và sức mạnh trong cuộc sống, góp phần làm phong phú truyền thống, bản sắc
dân tộc Việt Nam. Mỗi gia đình, dòng họ đều có những truyền thống tốt đẹp. Truyền thống
tốt đẹp là sức mạnh để thế hệ sau không ngừng vươn lên. Thế hệ trẻ chúng ta hôm nay đã
và đang kế tiếp truyền thống của ông cha ta ngày trước. Lấp lánh trong mỗi trái tim chúng
ta là hình ảnh "Dân tộc Việt Nam anh hùng". Chúng ta phải ra sức học tập, tiếp bước
truyền thống của cha, ông chúng ta mà mỗi gia đình đều có như: Truyền thống yêu nước ;
chống giặc ngoại xâm ; truyền thống cần cù lao động, tôn sư trọng đạo, yêu thương con
người, ...
Câu 11: Thế nào là khoan dung ? Theo em, mỗi người phải rèn luyện như thế
nào ?
TL: - Khoan dung có nghĩa là rộng lòng tha thứ, luôn tôn trọng và thông cảm với
ngườ khác, biết tha thứ cho người khác khi họ hối hận và sữa chữa lỗi lấm.

Rèn luyện: Chúng ta hãy sống cởi mở,gần gũi mọi người và cư xử một cách chân
thành, rộng lượng, biết tôn trọng và chấp nhận cá tính sở thích,thói quen của người khác
trên cơ sở những chuẩn mực xã hội.
Câu 12: Nêu 4 tiêu chuẩn của một gia đình văn hóa ? Em sẽ làm gì để góp phần
xây dựng gia đình của mình trở thành gia đình văn hóa ?
TL: - Xây dựng kế hoạch hóa gia đình
- Xây dựng gia đình hòa thuận,hạnh phúc tiến bộ, sinh hoạt văn hóa lành mạnh
- Đoàn kết với cộng đồng.
- Thực hiện tốt nghĩa vụ công dân.
Câu 13 : Thế nào là tự tin? Tính tự tin giúp ta được những gì ? Nêu ví dụ một
hành vi thể hiện tính tự tin.
TL: - Tự tin là : Tin tưởng vào khả năng của bản thân, chủ động trong mọi việc, dám
tự quyết định và hành động một cách chắc chắn, không hoang mang dao động. Người tự
tin cũng là người hành động cơng quyết, dám nghĩ, dám làm.
- Tự tin giúp con người thêm sức mạnh, nghị lực và sáng tạo để làm nên sự nghiệp
lớn. Nếu không có tự tin, con người sẽ trở nên nhỏ bé và yếu đuối.
Câu 14: Kỉ luật là gì? Nêu những biểu hiện chấp hành tốt kỉ luật?
Trả lời:
- Kỉ luật là những quy định chung của một cộng đồng hoặc của một tổ chức xã hội
(nhà trường, cơ sở sản xuất, cơ quan,...) yêu cầu mọi người phải tuân theo nhằm tạo ra sự
thống về hành động để đạt chất lượng và hiệu quả trong công việc
- Biểu hiện chấp hành tốt:
+ Không nói chuyện riêng trong giờ học
+ Không uống rựu bia
Câu 15: Em hiểu như thế nào là yêu thương con người?
Trả lời:
- Yêu thương con người là quan tâm giúp đỡ người khác, làm những điều tốt đẹp cho
người khác, nhất là những người gặp khó khăn hoạn nạn
Câu 16: Nêu một số biểu hiện của tôn sư trọng đạo? Vì sao phải tôn sư trọng đạo?
Trả lời:

-2-


- Tôn trọng, kính yêu và biết ơn đối với thầy cô giáo ở mọi lúc mọi nơi
- Coi trọng và làm theo những điều thầy cô dạy bảo
- Có những hành động đền đáp công ơn đối với thầy cô giáo
* Cần phải tôn sư trọng đạo vì:
- Tôn trọng và làm theo lời dạy của thầy cô sẽ giúp ta tiến bộ trở thành người có ích
cho gia đình và xã hội
- Tôn sư trọng đạo giúp các thầy cô làm tốt trách nhiệm nặng nề và vẻ vang của mình
là đào tạo nên lớp người lao động trẻ tuổi đóng góp sự tiến bộ của xã hội
- Tôn sư trọng đạo là truyền thống quý báu của dân tộc chúng ta cần phải giữ gìn và
phát huy
Câu 17: Thế nào là đoàn kết tương trợ?
Trả lời:
- Đoàn kết tương trợ là sự thông cảm, chia sẻ và có việc làm cụ thể giúp đỡ nhau khi
gặp khó khăn
- Đoàn kết tương trợ là sự liên kết đùm bọc lẫn nhau, giúp đỡ nhau tạo nên sức mạnh
để hoàn thành nhiệm vụ của mình hoặc nhiệm vụ chung
- Đoàn kết tương trợ không phải là sự kết bè kéo cánh a dua bao che cái xấu đi ngược
với lợi ích chung
Câu 18: Đạo đức là gì? Mối quan hệ giữa đạo đức và kỉ luật? Ý nghĩa của đạo đức
và kỉ luật?
Trả lời:
- Đạo đức là những quy định, những chuẩn mực ứng xử với người khác, với công
việc, với thiên nhiên và môi trường sống, được mọi người thừa nhận và tự giác thực hiện
- Giữa đạo đức và kỉ luật có mối quan hệ chặt chẽ. Người có đạo đức là người tự giác
tuân thủ và người chấp hành tốt kỉ luật là người có đạo đức
- Tự giác thực hiện những chuẩn mực đạo đức, quy định của cộng đồng, tập thể và
chúng ta sẽ cảm thấy thoải mái và được mọi người tôn trọng quý mến

Câu 19: Thế nào là khoan dung? Theo em mỗi người cần rèn luyện lòng khoan
dung như thế nào?
Trả lời:
- Khoan dung có nghĩa là rộng lòng tha thứ. Người có lòng khoan dung luôn tôn trọng
và thông cảm cho người khác, biết tha thứ cho người khác khi họ hối hận và sửa chữa lỗi
lầm
- Tôn trọng người khác là tôn trọng cá tính, sở thích, thói quen và sự khác biệt ở họ...
là thái độ vô tư công bằng, không định kiến, hẹp hòi, không đối xử nghiệt ngã gay gắt
- Khoan dung không có nghĩa là bỏ qua những việc làm sai trái và những người cố
tình làm việc sai trái cũng không phải là sự nhận nhục
- Để rèn luyện lòng khoan dung cần:
+ Không định kiến hẹp hòi
+ Biết tha thứ cho người khác khi người khác biết sửa lỗi
Câu 20: Phát biểu những tiêu chuẩn của gia đình văn hóa? Ý nghĩa của gia đình
văn hóa? Em cần phải làm gì để xây dựng gia đình văn hóa?
Trả lời:
- Gia đình hòa thuận, hạnh phúc, tiến bộ
- Thực hiện kế hoạch hóa gia đình
- Đoàn kết với xóm giềng
-3-


- Làm tốt nghĩa vụ công dân
* Ý nghĩa:
- Gia đình thực sự là tổ ấm nuôi dưỡng, giáo dục mỗi con người. Gia đình có bình yên
thì xã hội mới ổn định. Xây dựng gia đình văn hóa là góp phần xây dựng xã hội văn minh
tiến bộ
* Bổn phận của học sinh:
- Chăm ngoan, học giỏi
- Kính trọng, giúp đỡ ông bà cha mẹ, thương yêu anh chị em, không đua đòi ăn chơi,

không làm điều gì tổn hại đến danh dự cho gia đình
Câu 21: Tục ngữ nói “Đói cho sạch, rách cho thơm” nói về đức tính nào. Tại sao
con người cần có lòng tự trọng?
Trả lời:
- Tục ngữ nói “Đói cho sạch, rách cho thơm” nói về đức tính tự trọng
- Con người cần có lòng tự trọng vì:
+ Đối với bản thân: Giúp con người có nghị lực vượt qua khó khăn, hoàn thành nhiệm
vụ, nâng cao phẩm giá, uy tín cá nhân của mỗi người và nhận được sự quý trọng của mỗi
người, có ý chí vươn lên, tự hoàn thiện mình và tránh những việc làm xấu gây ảnh hưởng
đến bản thân
+ Đối với gia đình: Giữ cuộc sống bình yên hạnh phúc cho gia đình, không ảnh
hưởng đến thanh danh trong gia đình
+ Đối với xã hội: Giữ mối quan hệ chan hoà tốt đẹp, tạo nền văn hoá, văn minh tốt
đẹp cho xã hội
Câu 22: Ý nghĩa của việc giữ gìn và phát huy truyền thống của gia đình, dòng họ?
Trả lời:
- Đối với cá nhân: Có thêm nghị lực vượt qua khó khăn gian khổ trong cuộc sống.
Thể hiện sự biết ơn đối với ông bà tổ tiên, có thêm kinh nghiệm và sức mạnh
- Đối với xã hội: Góp phần làm phong phú, rạng rỡ thêm truyền thống đó và được
mọi người tin yêu kính trọng, làm tươi đẹp thêm bản sắc dân tộc Việt Nam
ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP GIÁO DỤC CÔNG DÂN LỚP 7-HỌC KÌ 2
1) Trẻ em Việt Nam có:
a) Quyền:
• Quyền được bảo vệ: Trẻ em có quyền được khai sinh và có quốc tịch. Trẻ em được
Nhà nước và xã hội bảo vệ tính mạng, thân thể, nhân phẩm và danh dự
• Quyền được chăm sóc: Trẻ em được nuôi dạy, chăm sóc để phát triển, được bảo vệ
sức khỏe; được sống chung với cha mẹ và được hưởng sự chăm sóc của các thành viên
trong gia đình. Trẻ em tàn tật, khuyết tật được Nhà nước và xã hội hỗ trợ trong việc điều
trị, phục hồi chức năng
• Quyền được giáo dục: Trẻ em có quyền được nuôi dạy, được dạy dỗ. Trẻ em có quyền

được vui chơi giải trí, tham gia các hoạt động thể thao và văn hóa
b) Bổn phận với gia đình và xã hội:
• Yêu Tổ quốc, có ý thức xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam Xã hội chủ nghĩa
• Tôn trọng pháp luật và tôn trọng tài sản của người khác
• Yêu quý, kính trọng, giúp đỡ ông bà, cha mẹ, lễ phép với người lớn
• Chăm chỉ học tập và hoàn thành chương trình giáo dục phổ cập
-4-


• Không đánh bài, uống rượu, hút thuốc và sử dụng các chất kích thích có hại cho sức
khỏe
2) Trong trường hợp bị kẻ xấu đe dọa, lôi kéo vào con đường phạm tội (ăn cắp tài sản),
em sẽ nhất quyết không nghe theo và báo với cha mẹ, thầy cô, các cơ quan chức năng.
Mục đích của việc làm ấy là:
- Thể hiện bổn phẩn của trẻ em: Tôn trọng pháp luật và tôn trọng tài sản của người
khác
- Thể hiện quyền mình được hưởng: quyền được bảo vệ
3) Môi trường là toàn bộ các điều kiện tự nhiên và nhân tạo bao quanh con người, có
ảnh hưởng đến đời sống, sự tồn tại và phát triển của con người và thiên nhiên. Những điều
kiện ấy hoặc đã có sẵn trong tự nhiên (sông, suối, rừng, đồi núi,…) hoặc do con người tạo
ra (đường sá, cầu cống, công trình thủy lợi, rác bụi, khí thải,…)
Môi trường có ảnh hưởng đến đời sống, sự tồn tại và phát triển của con người và thiên
nhiên
Một số việc làm gây ô nhiễm môi trường:
- Xả rác bừa bãi
- Bẻ cành cây
- Nhà máy xả chất thải, khí độc chưa qua xử lí
- Lạm dụng phân bón, thuốc trừ sâu
- Sử dụng phân bón chưa ủ kĩ
- Phá rừng làm nương rẫy

4) Những biện pháp bảo vệ môi trường:
- Tắt bớt đèn khi không cần thiết
- Không bẻ cành cây
- Trồng thêm cây xanh
- Không xả rác bừa bãi
- Tuyên truyền với mọi người xung quanh không xả rác bừa bãi
- Không sử dụng phân khi chưa ủ kĩ
- Không lạm dụng phân bón, thuốc trừ sâu
- Nuôi cá vàng diệt bọ gậy
5) Ta phải giữ gìn, bảo vệ di sản văn hóa vì: Di sản văn hóa là tài sản của dân tộc, nói
lên truyền thống của dân tộc, thể hiện công đức của các vị tổ tiên trong công cuộc xây
dựng và bảo vệ Tổ quốc, thể hiện kinh nghiệm của dân tộc trong các lĩnh vực. Các di sản
văn hóa cần được bảo vệ và phát huy để đóng góp vào sự nghiệp xây dựng văn hóa Việt
Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc và góp phần đóng góp vào kho tàng di sản văn hóa
thế giới
6) Những việc làm của mọi người xung quanh mà em cho là
• Bảo vệ di sản văn hóa:
- Phát hiện cổ vật, nộp cho cơ quan có trách nhiệm
- Giúp đỡ các cơ quan chức năng sưu tầm cổ vật
- Trùng tu lại các di tích lịch sử đã bị hỏng hóc
• Phá hoại di sản văn hóa:
- Chỉ cho bọn buôn lậu chỗ có cổ vật
- Đào bới trái phép địa điểm thuộc khu vực khảo cổ, xây dựng trái phép, lấn chiếm đất
đai thuộc di tích lịch sử-văn hóa, danh lam thắng cảnh
-5-


- Mua bán, trao đổi và vận chuyển trái phép di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia
7) Quyền tự do, tín ngưỡng tôn giáo có nghĩa là: công dân có quyền theo hoặc không
theo một tín ngưỡng hay tôn giáo nào; người đã theo một tín ngưỡng hay tôn giáo có

quyền bỏ không theo nữa hay bỏ để theo một tin ngưỡng, tôn giáo khác mà không ai được
cưỡng bức, cản trở
Để thể hiện sự tôn trọng quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của người khác, chúng ta
cần:
- Tôn trọng nơi thờ tự của các tín ngưỡng, tôn giáo như đền, chùa, miếu thờ, nhà thờ,…
- Không gây bài xích, gây mất đoàn kết giữa những người không có tín ngưỡng, tôn
giáo va những người có tín ngưỡng, tôn giáo, những người có tín ngưỡng, tôn giáo khác
nhau
8) Nhà nước ta đổi tên thành Nhà nước CHXHCN Việt Nam vào năm 1976. Sở dĩ lại
đổi tên như vậy là vì sau khi đánh đuổi Đế quốc Mĩ, giải phóng hoàn toàn miền Nam vào
năm 1975, cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội, bước vào thời kì quá độ. Nhà nước ta là nhà
nước “của dân, do dân và vì dân” và vì nhà nước ta được thành lập là do cuộc cách mạng
của nhân dân, do nhân dân lập ra và hoạt động vì lợi ích của nhân dân
9) Bộ máy nhà nước ta gồm những loại cơ quan:
- Cơ quan quyền lực, đại biểu của nhân dân: Quốc hội, Hội đồng nhân dân các cấp
- Cơ quan hành chính: Chính phủ, Ủy ban nhân dân các cấp
- Cơ quan xét xử: Tòa án nhân dân tối cao, Tòa án nhân dân các cấp, các Tòa án quân
sự
- Cơ quan kiểm sát: Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân các cấp,
các Viện kiểm sát quân sự
10)
Theo em công dân có quyền giám sát, góp ý vào hành động của các cơ quan
đại biểu do mình bầu ra, đồng thời có nghĩa vụ thực hiện tốt chính sách, pháp luật của nhà
nước, bảo vệ các cơ quan nhà nước, giúp đỡ cán bộ nhà nước thi hành công vụ
11)
Nhiệm vụ và quyền hạn của:
a) Quốc hội:
- Làm hiến pháp và sửa đổi hiến pháp, làm luật và sửa đổi luật
- Quyết định những chính sách đội nội và đối ngoại của đất nước
- Quyết định những nguyên tắc cơ bản về tổ chức, hoạt động của bộ máy nhà nước và

hoạt động của nhân dân
b) Chính phủ:
- Bảo đảm việc tôn trọng và thi hành hiến pháp, pháp luật của nhà nước; phát huy
quyền làm chủ của nhân dân trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
- Thống nhất việc thực hiện các nhiệm vụ chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh,
quốc phòng và đối ngoại của đất nước
- Bảo đảm ổn định và nâng cao đời sống vật chất, văn hóa của nhân dân
12)
Một số việc mà gia đình em đã làm đối với cơ quan hành chính ở xã (phường,
thị trấn):
- Đăng kí kết hôn
- Xin cấp lại giấy khai sinh
- Sao chép giấy khai sinh
- Đăng kí hộ khẩu
- Xác nhận lí lịch
-6-


ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP GDCD 8 HKI
Câu 1: Pháp luật là gì ? Kỉ luật là gì ? Ý nghĩa ?
Trả lời:
1. Pháp luật là : - Các qui tắc xử sự chung;
− Có tính bắt buộc;
− Do nhà nước ban hành và đảm bảo thực hiện bằng các biện pháp giáo dục, thuyết
phục, cưỡng chế.
2. Kỉ luật là những qui định, qui ước của một cộng đồng, một tập thể nhằm đảm bảo
sự phối hợp thống nhất và chặt chẽ
3. Qui định của một tập thể :
− Phải tuân theo qui định của pháp luật;
− Không được trái với pháp luật.

4. Ý nghĩa:
- Giúp mọi người có một chuẩn mực chung để rèn luyện và thống nhất hành động;
- Xác định trách nhiệm, quyền lợi của mọi người;
Tạo điều kiện cho cá nhân và xã hội phát triển theo một hướng chung.
Câu 2: Thế nào là tình bạn trong sáng ?
Trả lời:
1. a) Tình bạn là tình cảm gắn bó giữa hai hoặc nhiều người cùng giới hoặc khác giới
trên cơ sở hợp nhau về tính tình, sở thích hoặc quan niệm sống…
b) Đặc điểm cơ bản của tình bạn trong sáng, lành mạnh là:
- Phù hợp quan niệm sống, Bình đẳng tôn trọng nhau
- Chân thành, tin cậy và có trách nhiệm với nhau
- Thông cảm, đồng cảm sâu sắc với nhau
2. Ý nghĩa :
- Tình bạn trong sáng, lành mạnh giúp:
- Cuộc sống ấm áp, tự tin hơn;
- Biết tự hoàn thiện để sống tốt hơn.
Câu 3 : Hoạt động chính trị - xã hội là gì ? ý nghĩa và cách rèn luyện ?
Trả lời
1. Hoạt động chính trị - xã hội
- Hoạt động trong việc xây dựng và bảo vệ nhà nước, bảo vệ chế độ chính trị, trật tự
an ninh xã hội;
- Hoạt động giao lưu giữa con người với con người;
- Hoạt động của các đoàn thể quần chúng và tổ chức chính trị …
2. Ý nghĩa : Hoạt động chính trị - XH là điều kiện để:
− Cá nhân bộc lộ, rèn luyện, phát triển khả năng;
− Đóng góp trí tuệ, công sức vào công việc chung.
3. Rèn luyện: Học sinh cần tham gia các hoạt động chính trị - XH để :
- Hình thành phát triển thái độ tình cảm, niềm tin trong sáng;
- Rèn luyện năng lực giao tiếp, năng lực ứng xử, năng lực tổ chức và hợp tác


-7-


Câu 4 : Tôn trọng và học hỏi các dân tộc khác là gì ? Ý nghĩa? Trách nhiệm của
học sinh ?
Trả lời :
1. - Tôn trọng chủ quyền, lợi ích và nền VH của các dân tộc.
- Tìm hiểu, tiếp thu những điều tốt đẹp trên mọi lĩnh vực.
- Luôn thể hiện lòng tự hào dân tộc chính đáng.
2. Ý nghĩa :
- Thành tựu của mỗi dân tộc là vốn quí của loài người.
-Tạo điều kiện để nước ta phát triển nhanh và phát triển bản sắc dân tộc.
3. Trách nhiệm của học sinh:
- Tích cực học tập, tìm hiểu đời sống và nền VH của các dân tộc
- Tiếp thu một cách có chọn lọc, phù hợp với hoàn cảnh và truyền thống dân tộc ta.
Câu 5 : Cộng đồng dân cư là gì ? Tiêu chuẩn nếp sống văn hóa ở cộng đồng dân
cư ? Ý nghĩa ?
Trả lời :
1. Cộng đồng dân cư là toàn thể những người sinh sống trong một khu vực lãnh thổ
hoặc đơn vị hành chính… có sự liên hệ và hợp tác với nhau để cùng thực hiện lợi ích
chung và riêng
2. Tiêu chuẩn nếp sống VH ở cộng đồng dân cư:
- Làm cho đời sống VH tinh thần ngày càng lành mạnh;
- Bảo vệ cảnh quan môi trường sạch đẹp;
- Xây dựng tình đoàn kết xóm giềng;
- Bài trừ mê tín dị đoan, phòng chống tệ nạn xã hội.
3. Ý nghĩa :
- Góp phần làm cho cuộc sống bình yên, hạnh phúc
- Bảo vệ và phát huy truyền thống VH tốt đẹp của dân tộc
Câu 6 : Thế nào là tự lập ?

Trả lời :
1. a) Tự lập là :
-Tự làm lấy, tự giải quyết lấy công việc, tự tạo dựng cho cuộc sống của mình;
-Không trông chờ, dựa dẫm vào người khác
b) Biểu hiện: -Thể hiện sự tự tin bản lĩnh trước thử thách, khó khăn;
-Có ý chí, nỗ lực vươn lên trong cuốc sống.
2. Ý nghĩa : Người có tính tự lập sẽ thành công trong cuộc sống, được mọi người kính
trọng.
Lưu ý :
- Xem lại các câu ca dao, tục ngữ ở các bài
- Xem lại các bài tập đã cho
ĐỀCƯƠNG ÔN TẬP KỲ II - MÔN GDCD 8
Câu 1/ Tại sao nói tệ nạn xã hội là con đường dẫn đến cái ác ? Qui định của pháp
luật nước ta về phòng, chống tệ nạn xã hội như thế nào?
a/Tệ nạn xã hội: là hiện tượng xã hội bao gồm những hành vi sai lệch chuẩn mực xã
hội, vi phạm đạo đức và pháp luật gây hậu quả xấu về mọi mặt đối với đời sống xã hội.
-8-


b/ Một số quy định của pháp luât về phòng, chống tệ nạn đánh bạc,ma túy mại
dâm.
−
Tổ chức đánh bạc và đánh bạc dưới mọi hình thức;
−
Sản xuất, tàng trữ, vận chuyển, mua bán ma túy… Người
nghiện ma túy bắt buộc phải cai nghiện.
−
Mại dâm, dụ dỗ hoặc dẫn dắt mại dâm…
b/ Đối với trẻ em : Không được đánh bạc ,uống rượu, hút thuốc , dùng chất kích
thích .

c/Nghiêm cấm hành vi : Lôi kéo, dụ dỗ trẻ em sa vào tệ nạn xã hội .
Câu 2/ Hiện nay tệ nạn xã hội đang là một vấn đề bức xúc. Em hãy cho biết :
a. Tệ nạn xã hội là gì ?
b. Học sinh THCS có cần tham gia phòng chống tệ nạn xã hội không ? Vì sao ?
a/ Tệ nạn xã hội: là hiện tượng xã hội bao gồm những hành vi sai lệch chuẩn mực xã
hội, vi phạm đạo đức, pháp luật, gây hậu quả xấu về mọi mặt đối với đời sống xã hội. .
b/. Học sinh THCS cần có tham gia phòng chống tệ nạn xã hội không? Vì sao? .
- Tệ nạn xã hội hết sức nguy hiểm, không loại trừ bất cứ một ai, nếu không biết cách
phòng chống.
- Pháp luật nước ta đã có những quy định về phòng chống tệ nạn xã hội nên trách
nhiệm của công dân là phải tuân theo pháp luật, trong đó có học sinh THCS.
- Tham gia vào các hoạt động phòng chống tệ nạn xã hội là để bảo vệ bản thân, gia
đình và cộng đồng, góp phần làm cho xã hội ngày càng lành mạnh hơn, tốt đẹp hơn.
Câu 3/ Em hiểu gì về câu nói: “Đừng chết vì thiếu hiểu biết AIDS”.Theo em vì sao
phải phòng chống HIV/AIDS?
a/Mọi người hãy tự bảo vệ mình trước hiểm họa của AIDS/,sống lành mạnh ,có hiểu
biết ,có ý thức phòng ngừa .
b/Vì HIV/AIDS : đang là một đại dịch của thế giới và củaVN.Đó là căn bệnh vô
cùng nguy hiểm đối với sức khỏe , tính mạng của con người và tương lai giống nòi dân tộc
,ảnh hưởng nghiêm trọng đến kinh tế xã hội đất nước. .
Câu 4/ Vì sao phải phòng, chống nhiễm HIV/AIDS ? Có ý kiến cho rằng bất kì ai
cũng có thể bị nhiễm HIV/AIDS. Theo em đúng hay sai ?Vì sao?
a/Phòng, chống nhiễm HIV/AIDS vì:
-HIV/AIDS đang là đại dịch của thế giới và của Việt Nam. -Đó là căn bệnh vô cùng
nguy hiểm, đến sức khỏe, tính mạng.
-Phá hoại hạnh phúc gia đình,hủy hoại tương lai nòi giống dân tộc.
-Ảnh hưởng nghiêm trọng đến kinh tế ,xã hội của đất nước .
b/ Ý kiến đó là đúng.
-Nhưng không phải là dể dàng , nếu chúng ta có hiểu biết về cách phòng tránh và có
ý thức chủ động phòng tránh thì không thể bị nhiễm HIV/ AIDS.

Câu 5/ Quyền sở hữu tài sản của công dân là gì ? Tại sao phải tôn trọng tài sản của
người khác?
* Thế nào là quyền sở hữu tài sản của công dân: là quyền của công dân( chủ sở
hữu) đối với tài sản thuộc sở hữu của mình.
*Tại sao phải tôn trọng tài sản của người khác: Vì đó là nghĩa vụ của công dân ,
nếu xâm phạm tài sản của người khác là vi phạm pháp luật và bị pháp luật xử lí theo luật
định
-9-


Câu 6/ Tài sản nhà nước là gì ? Lợi ích công cộng là gì ?
a/Tài sản nhà nước : Là những tài sản thuộc sở hữu toàn dân do nhà nước quản lí .
b/Lợi ích công cộng :Là những lợi ích chung dành cho mọi người và xã hội
Câu 7/ Quyền sở hữu tài sản của công dân là gì ?Quyền nào là quan trọng nhất?
Tại sao ?
a/Quyền sở hữu tài sản của công dân :là quyền của công dân( chủ sở hữu) đối với
tài sản thuộc sở hữu của mình.
b/-Quyền định đoạt là quan trọng nhất.
-Chỉ khi người sở hữu về tài sản mới có quyền định đoạt .
Câu 7/ Căn cứ vào đâu để khẳng định : Hiến pháp là đạo luật cơ bản của Nhà
nước có hiệu lực pháp lí cao nhất trong hệ thống pháp luật Việt Nam ?
Căn cứ thứ nhất: Hiến pháp là cơ sở nền tảng của hệ thống pháp luật.Các quy định
của Hiến pháp là nguồn, là căn cứ pháp lí cho tất cả các ngành luật .Luật và các văn bản
dưới luật phải phù hợp với tinh thần và nội dung Hiến pháp.Các văn bản pháp luật trái với
Hiến pháp đều bị bãi bỏ.
- Căn cứ thứ 2:Việc soạn thảo,ban hành hay sửa đổi,bổ sung Hiến pháp phải tuân
theo thủ tục đặc biệt, được quy định trong Điếu 147 của Hiến pháp.
Câu 8/ Pháp luật là gì ?Vì sao mọi người “phải sống và làm việc theo Hiến pháp và
pháp luật” ?
a/Pháp luật : Là những quy tắc xử sự chung , có tính bắt buộc , do Nhà nước ban

hành , được Nhà nước đảm bảo thực hiện bằng các biện pháp giáo dục, thuyết phục, cưỡng
chế.
b/Vì sao mọi người “phải sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật”?
+ Nhà nước ta là nhà nước của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân.
+ Nhà nước quản lí xã hội bằng pháp luật, không ngừng tăng cường pháp chế xã
hội chủ nghĩa.
+ Mọi công dân đều có quyền và nghĩa vụ như nhau trước pháp luật. Vì vậy, mỗi
công dân cần phải tuân theo Hiến pháp và pháp luật, bắt buộc sống và làm theo Hiến pháp
và pháp luật.
Câu 9 / Em hãy nêu các đặc điểm của pháp luật và vai trò của pháp luật?
* Pháp luật có đặc điểm:
- Tính quy phạm phổ biến
- Tính xác định chặt chẽ:
- Tính bắt buộc.
*Vai trò : Pháp luật là công cụ để thực hiện quản lí nhà nước, quản lí kinh tế, văn hóa
xã hội;
- Giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội,
- Là phương tiện phát huy quyền làm chủ của công dân,
- Đảm bảo công bằng xã hội.
Câu 10: Vì sao tự do ngôn luận phải tuân theo quy định của pháp luật ? Sử dụng
quyền tự do ngôn luận nhằm mục đích gì ?
-Tự do ngôn luận phải tuân theo qui định của pháp luật là vì:
Như vậy mới phát huy tính tích cực quyền làm chủ công dân, góp phần xây dựng
nhà nước, quản lý xã hội, theo yêu cầu chung của xã hội.
-Sử dụng quyền tự do ngôn luận nhằm:Xây dựng và bảo vệ lợi ích chung của tập
thể, đất nước .
- 10 -


HỆ THỐNG HOÁ KIẾN THỨC MÔN CÔNG DÂN 9 (HKI)

Chủ
đề
(1)
Sông
cần
kiệm
liêm
chính
chí
công
vô tư
Sống
tự
trọng
và tôn
trọng
người
khác

Sống
có kỉ
luật

Chuẩn
mực đạo
đức
(2)

Chí
công vô

tư

Tự chủ

Dân chủ
và kỉ
luật

Bảo vệ
hòa bình
Sống
nhân
ái, vị
tha

Khái niệm

Ý nghĩa

Biểu hiện và rèn luyện

(3)
- Là phẩm chất đạo đức của
con người, thể hiện ở sự
công bằng.
- Không thiên vị.
- Giải quyết công việc theo
lẽ phải
- Vì lợi ích chung và đặt lợi
ích chung lên trên lợi ích

cá nhân.

(4)
- Đem lại lợi ích cho tập
thể và cộng đồng xã hội
- Góp phần làm cho đất
nước thêm giàu mạnh
-XH dân chủ, công bằng
văn minh.
-Được mọi người kính
trọng và tin cạy.

(5)
- Có thái độ ủng hộ, quí trọng
người chí công vô tư.
- Phê phán hành vi vụ lợi cá
nhân, thiếu công bằng trong
giải quyết công việc.
*Danh ngôn: Phải để việc
công, việc nước lên trên lên
trước việc nhà.
(Hồ Chí Minh)

-Làm chủ bản thân.
-Làm chủ suy nghĩ, tình
cảm, tình cảm và hành vi
của mình trong mọi hoàn
cảnh, tình huống
-Luôn có thái độ bình tĩnh,
tự tin và biết tự điều chỉnh

hành vi của mình

-Là một đức tính quý giá
-Con người biết sống một
cách đúng đắn và biết cư
xử có đạo đức, có văn
hóa
-Giúp ta đứng vững trước
những tình huống khó
khắn thủ thách, cám dỗ.

-Tập suy nghĩ kĩ trước khi
hành động.
-Cần xem xét thái độ , lời nói
, hành động của mình là đúng
hay sai và kịp thời rút kinh
nghiệm, sửa chữa
*Ca dao:
Dù ai nói ngả nói nghiêng
Lòng ta vẫn vững như kiềng
ba chân

*Dân chủ:
-Làm chủ công việc của tập
thể và xã hội.
-Được biết, cùng tham gia
bàn bạc, góp phần thực
hiện, giám sát những công
việc chung của tập thể và
xã hội.


*Mối quan hệ giữ dân
chủ và kỉ luật:
-Dân chủ tạo cơ hội để
phát huy sự đóng góp của
mình vào công việc
chung
-Kỉ luật: là điều kiện đảm
bảo cho dân chủ thực
hiện có hiệu quả.
*Ý nghĩa:
-Tạo sự thống nhất cao
về nhận thức, ý chí và
hành động của mọi người
-Tạo cơ hội cho mọi
người phát triển
-Xây dựng được mối
quan hệ xã hội tốt đẹp,
nâng cao hiệu quả, chất
lượng lao động.

*Kỉ luật:là những quy định
chung của cộng đồng hoặc
tổ chức xã hội.
- yêu cầu mọi người phải
tuân theo
-nhằm tạo ra sự thống hành
động để đạt chất lượng,
hiệu quả trong công việc
*Hòa bình:

-Là không có chiến tranh
hay xung đột vũ trang
-là mối quan hệ hiểu biết,
tôn trọng, bình đẳng và hợp
tác giữa các quốc gia dân
tộc, giữa người với người,
-là khát vọng của toàn nhân
loại
- 11 -

-Tự giác chấp hành kỉ luật
-Cacsn bộ lãnh đạo và các tổ
chức xã hội phải có trách
nhiệm tạo điều kiện để mọi
người được phát huy

*Lưu ý : Không làm bài tập
3 sgk

-Ngăn chặn chiến tranh, bảo
-Đem lại cuộc sống bình vệ hòa bình là trách nhiệm
yên, bình đẳng và tôn của các quốc gia dân tộc và
trọng cho con người trên toàn nhân loại
toàn thế giới
-Ý thức bảo vệ và lòng yêu
hòa bình phải thể hiện ở mọi
nơi mọi lúc
-Xây dựng mối quan hệ tôn
trọng, bình đẳng, thân thiện



*Bảo vệ hòa bình:
-Giữ cuộc sống xã họi bình
yên
-dùng thương lượng để giải
quyết mâu thuẫn, xung đột
giữa các dân tộc, tôn giáo
và quốc gia
-không để xảy ra chiến
tranh hay xung đột vũ trang

Sống
hội
nhập

Tình
hữu nghị
giữa các
dân tộc
trên thế
giới

Hợp tác
cùng
phát
triển

Sống
có văn
hoá


Sống
chủ
động,
sáng
tạo

Kế thừa
và phát
huy
truyền
thống tốt
đẹp của
dân tộc
Năng
động,
sáng tạo

-Là quan hệ bạn bè thân -Tạo điều kiện và cơ hội
thiện giữa nước này với để các nước, các dân tộc
cùng hợ tác, phát triển về
nước khác.
nhiều mặt:…
-Tạo sự hiểu biết lẫn
nhau, tránh gây mâu
thuẫn, căng thẳng dẫn
đến nguy cơ chiến tranh
-Là chung sức làm việc, -Hợp tác quốc tế là vấn
giúp đỡ, hỗ trợ lẫn nhau đề quan trọng và tất
trong công việc, lĩnh vực yếu:giúp bảo vệ môi

nào đó vì mục đích chung
trường, hạn chế sự bùng
-Hợp tác dực trên nguyên nổ dân số, khắc phục đói
tắc: bình đẳng, thương nghèo, phòng ngừa, đẩy
lượng cùng có lợi
lùi những bệnh hiểm
nghèo
-Truyền thống tốt đẹp
*Truyền thống:
của dân tộc vô cùng quí
-là những giá trị tinh thần
giá
-hình thành trong quá trình -Góp phần phát triển dân
lịch sử lâu dài của dân tộc
tộc và cá nhân.
-truyền tè thê sheej này -Kế thừa và phát huy
sang thế hệ khác
truyên thống tốt đẹp của
dân tộc là góp phần giữ
gìn bản sắc dân tộc Việt
Nam
*Năng động:Là
- Tích cực, chủ động.
- Dám nghĩ, dám làm.

- Là phẩm chất rất cần
thiết của người lao động
trong xã hội hiện đại.
-Giúp vượt qua khó khăn,
*Sáng tạo:Là

rút ngắn thời gian, đạt
- Say mê nghiên cứ, tìm tòi mục đích,
để tạo ra những giá trị mới -Làm nên những kì tích vẻ
về vật chất, tinh thần
vang, mang lại niềm vui cho
-Tìm ra cái mới, cách giả gia đình và bản thân
quyết mới mà không bị gò
bó phụ thuộc vào những
cái cũ

- 12 -

giữa con người với con
người
-Thiết lập quan hệ hiểu biết,
hữu nghị, hợp tác giữa các
dân tộc và quố gia trên thế
giới.
*Lưu ý : không học mục 3
phần nội dung sgk
-Thể hiện tình ddaonf kết
hữa nghị với bạn bè và người
nước ngoài bằng thái độ, cử
chỉ, việc làm và sự tôn trọng,
thân thiện trong cuộc sống
hằng ngày
-Tự giác rèn luyện với tinh
thần hợp tác với bạn bè và
mọi người xung quanh trong
học tập, lao động, hoạt động

tập thể và hoạt động xã hội

- Tự hào, giữ gìn, phát huy
TT tốt đẹp của dân tộc
- Lên án, ngăn chặn hành vi
xấu làm tổn hại đến TT

- Siêng năng, tích cực trong
học tập, lao động, cuộc sống.
- Vận dụng điều đã học vào
cuộc sống một cách hiệu quả


Làm
việc có
năng
suất,
chất
lượng,
hiệu quả
Sống
có
mục
đích

Lí tưởng
sống của
thanh
niên
(NK)


-Tạo ra nhiều sản phẩm có
giá trị cả về nội dung và
hình thức trong một thời
gian nhất định

-Là yêu cầu cần thiết đối
với người lao động trong
sự nghiệp CNH, HĐH
-Góp phần nâng cao chất
lượng cuộc sống của cá
nhân, gia đình và xã hội

-Tích cực nâng cao tay nghề
-Rèn luyện sức khỏe
-Lao động tự giác, có kỉ luật
và luôn năng động, sáng tạo

-Là cái đích của cuộc sống - Thực hiện tốt nhiệm vụ - Học tập.
mà mỗi người khát khao chung
- Rèn luyện để có đủ tri thức
đạt đến
- Xã hội tạo điều kiện.
để thực hiện lí tưởng
- Được mọi người tôn
trọng.

*Lưu ý:
-Ôn lại tất cả những bài tập trong SGK
-Riêng bài:

+Lí tưởng sống của thanh niên.Nói lên lí tưởng sống của em trong thời buổi hiện nay. Giải thích được BT
1, 2(b), 3,4 sgk/35,36
+Lí tưởng sống của thanh niên ngày nay? Mơ ước của em về tương lai?

- 13 -