MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Để tăng cường sự gắn bó giữa người dân đối với Đảng và Nhà
nước, cần phải thực hiện tốt việc tiếp công dân và giải quyết khiếu nại
tố cáo, kiến nghị, phản ánh của người dân. Đây là một lĩnh vực hết sức
quan trọng trong hệ thống quản lý Nhà nước và điều hành xã hội.
Làm tốt các công tác này sẽ góp phần giữ vững an ninh chính trị, trật
tự, an toàn xã hội, thúc đẩy kinh tế phát triển, làm củng cố và tăng
cường niềm tin của nhân dân vào đường lối của Đảng, chính sách
pháp luật của Nhà nước.
Hoạt động tiếp công dân và xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến
nghị, phản ánh luôn được Đảng và Nhà nước quan tâm, thời gian qua
Nhà nước ta đã ban hành nhiều văn bản để điều chỉnh các lĩnh vực này,
cụ thể: Luật khiếu nại, Luật Tố cáo đã được Quốc hội khóa XIII thông
qua ngày 11/11/2011 có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2012; Luật Tiếp
công dân đã được Quốc hội khóa XIII thông qua ngày 25/11/2013 có
hiệu lực thi hành từ 01/7/2014. Đây là những văn bản pháp lý quan
trọng, đảm bảo thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh
của công dân được Hiến pháp ghi nhận. Thể chế hóa các quy định của
luật, Ủy ban thường vụ Quốc hội, Chính phủ, Thanh tra Chính phủ
trong phạm vi chức năng nhiệm vụ của mình cũng đã ban hành các văn
bản hướng dẫn thi hành nhằm đưa luật vào cuộc sống.
Việc tổ chức thực hiện pháp luật về tiếp công dân và xử lý đơn
thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh luôn được Thủ trưởng các
cấp, các ngành thành phố Đà Nẵng quan tâm. Việc tổ chức tiếp công
dân được phối hợp với quy trình cải cách thủ tục hành chính nên ngày
càng đi vào nề nếp và hiệu quả. Các Trụ sở tiếp công dân, phòng tiếp
1
công dân đều được bố trí cán bộ có năng lực, am hiểu chính sách pháp
luật làm công tác tiếp công dân. Ngoài việc tiếp công dân thường xuyên
theo định kỳ, lãnh đạo các địa phương, đơn vị đã tổ chức tiếp công dân
có yêu cầu đột xuất.
Tuy nhiên qua việc tiếp công dân và xử lý đơn thư khiếu nại, tố
cáo, kiến nghị phản ánh thời gian qua vẫn còn một số hạn chế cần được
khắc phục, đó là: Lãnh đạo một số địa phương, đơn vị chưa nhận thức
đầy đủ vị trí và tầm quan trọng của công tác tiếp công dân, chưa coi
công tác tiếp dân là nhiệm vụ thường xuyên và quan trọng của đơn vị,
thiếu kiểm tra đôn đốc cấp dưới trong việc thực hiện pháp luật về khiếu
nại, tố cáo và xử lý các vi phạm. Một số nơi công tác tiếp công dân còn
hạn chế, chưa phát huy tốt hiệu quả trong công tác tiếp công dân.
Đội ngũ cán bộ làm công tác tiếp công dân và xử lý đơn thư
khiếu nại, tố cáo, kiến nghị phản ánh ở một số địa phương, đơn vị còn
yếu về nghiệp vụ, chưa có kinh nghiệm trong tiếp công dân và thực hiện
các nghiệp vụ xác minh, giải quyết các khiếu nại, tố cáo, do vậy đã
tham mưu giải quyết một số vụ đơn khiếu nại, tố cáo chưa chuẩn xác
dẫn đến phát sinh đơn tiếp khiếu. Các chế độ, chính sách đối với cán
bộ tiếp công dân, xử lý đơn chưa được quan tâm đầy đủ. Việc tổ chức
bồi dưỡng về nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ làm công tác tiếp công dân
và xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh chưa được
thường xuyên.
Công tác phối hợp giữa cơ quan Nhà nước với các cơ quan, tổ
chức khác trong hệ thống chính trị trong tiếp công dân và xử lý đơn thư
khiếu nại, tố cáo, kiến nghị phản ánh đôi lúc chưa được kịp thời.
Từ thực trạng trên, trước yêu cầu của cải cách hành chính và bảo
đảm quyền, lợi ích hợp pháp của công dân. Bản thân tác giả là người
trực tiếp tham gia công tác tiếp công dân và xử lý đơn thư khiếu nại, tố
2
cáo, kiến nghị phản ánh trên địa bàn thành phố, do vậy tác giả lựa chọn
đề tài “Tổ chức thực hiện pháp luật về tiếp công dân và xử lý đơn thư
khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh từ thực tiễn thành phố Đà Nẵng”
làm luận văn thạc sĩ Luật Hiến pháp và Luật Hành chính.
2. Tình hình nghiên cứu của đề tài
Liên quan đến đề tài nghiên cứu đã có nhiều công trình khoa học
nghiên cứu về pháp luật tiếp công dân và xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo,
kiến nghị, phản ánh, cụ thể:
Cuốn sách Quy trình tiếp công dân và xử lý đơn thư của Tạp chí
Thanh tra, Thanh tra Chính phủ, Nxb Thanh niên, 2013. Cuốn sách đã
nêu bật được những vấn đề chung của công tác tiếp công dân và những
quy định của pháp luật hiện nay về công tác này;
Tài liệu Nghiệp vụ tiếp công dân, xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo
của Viện Khoa học Thanh tra và Trường Cán bộ Thanh tra, Tài liệu phục
vụ bồi dưỡng nghiệp vụ thanh tra, Hà Nội 2005;
Cuốn sách Tiếp công dân, xử lý đơn thư và giải quyết khiếu nại, tố
cáo trong tình hình mới, Thanh tra Chính phủ, Nxb Hà Nội, 2006. Cuốn
sách trình bày một số vấn đề đặt ra đối với công tác tiếp dân, xử lý đơn thư
và giải quyết khiếu nại, tố cáo trong tình hình mới; kinh nghiệm thực tiễn
của các ngành, các địa phương trong công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo;
Cuốn sách Tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề tiếp công dân và giải
quyết khiếu nại, tố cáo của Ts. Bùi Mạnh Cường và Ts. Nguyễn Thị Tố
Uyên sưu tầm và tuyển chọn, Nxb Chính trị quốc gia, 2013. Đây là cuốn
sách bao gồm các bài viết, bài nói chuyện của Chủ tịch Hồ Chí Minh được
sắp xếp theo trình tự thời gian về công tác tiếp công dân và giải quyết
khiếu nại, tố cáo;
Đề tài khoa học cấp Bộ của Thạc sỹ Bùi Mạnh Cường, 2013, Ứng
dụng công nghệ thông tin vào hoạt động tiếp công dân. Đề tài nêu rõ
3
thực trạng về tiếp công dân và ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt
động tiếp công dân trong những năm vừa qua và đưa ra những giải pháp
ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động tiếp công dân trong thời gian
tới ở nước ta;
Đề tài “Quy trình tiếp nhận, xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo trong các
cơ quan của Quốc hội ở nước ta hiện nay”, Luận văn thạc sĩ luật học của
Nguyễn Tuyết Trinh.
Đề tài “Cải cách thủ tục hành chính trong tiếp dân, giải quyết
khiếu nại, tố cáo” (Chủ nhiệm- đồng chí Lê Đình Đấu- Vụ trưởng vụ
xét khiếu tố), mục đích là nhằm đề xuất các giải pháp hoàn thiện các
quy định của pháp luật về thủ tục hành chính trong công tác tiếp dân và
giải quyết khiếu nại, tố cáo.
Đề tài “Giải quyết khiếu tố của nhân dân - thực trạng và những
bài học kinh nghiệm’’ (Khoa Nhà nước và Pháp luật- Học viện chính trị
Quốc gia Hồ Chí Minh, 2001) được các tác giả bàn luận theo phương
thức trên cơ sở lý luận về khiếu nại, tố cáo và giải quyết khiếu nại, tố
cáo để rút ra một số bài học kinh nghiệm, kiến nghị các giải pháp nhằm
đảm bảo hiệu quả công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo của nhân dân.
Tham luận “Nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tiếp dân,
giải quyết khiếu nại, tố cáo trong tình hình hiện nay”, Tham luận tại hội
thảo Thanh tra 7 tỉnh miền Bắc năm 2014. Các tham luận tập trung vào
các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tiếp công
dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo.
Luận án tiến sĩ luật học của Nguyễn Thế Thuấn: “Tăng cường
hiệu lực của pháp luật trong việc giải quyết khiếu nại, tố cáo của công
dân Việt Nam hiện nay’’; luận án tiến sĩ luật học của Trần Văn Sơn: “
Tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa trong hoạt động giải quyết khiếu nại,
tố cáo của các cơ chế hành chính Nhà nước hiện nay”.
4
Mặc dù đã có nhiều đề tài nghiên cứu đề cập đến những vấn đề
liên quan đến tiếp công dân và xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo nhưng kể
từ khi Luật Tiếp công dân 2013, Luật Khiếu nại 2011, Luật Tố cáo 2011
có hiệu lực cho đến nay chưa có công trình nào nghiên cứu cụ thể và trực
tiếp đến các vấn đề này từ thực tiễn thành phố Đà Nẵng. Các đề tài, bài
viết, tham luận mới chỉ đề cập đến những vấn đề riêng hoặc ở một số khía
cạnh nhất định đến pháp luật về tiếp công dân và xử lý đơn thư khiếu nại,
tố cáo cùng bất cập, khó khăn trong quá trình thực hiện của các cơ quan,
đơn vị.
Vì vậy, vấn đề “Tổ chức thực hiện pháp luật về tiếp công dân và
xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh từ thực tiễn thành
phố Đà Nẵng” là vấn đề cần được nghiên cứu. Đây là đề tài có ý nghĩa cả
về lý luận và thực tiễn nhằm nâng cao hiệu quả các hoạt động này, bảo
đảm quyền, lợi ích hợp pháp của công dân.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục đích nghiên cứu
Luận văn góp phần hoàn thiện cơ sở khoa học về tiếp công dân và
xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh tại thành phố Đà
Nẵng, đưa ra các giải pháp nhằm hoàn thiện quy định của pháp luật về tiếp
công dân và xử lý đơn thư , đồng thời nâng cao hiệu quả của các hoạt động
này trong giai đoạn hiện nay. Đánh giá thực trạng tổ chức thực hiện pháp
luật về tiếp công dân và xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản
ánh; kết quả hoạt động, điều kiện kinh tế, xã hội, văn hóa chính trị ảnh
hưởng đến các hoạt động này; ưu điểm, khó khăn, hạn chế và tìm nguyên
nhân của những khó khăn, hạn chế; quan điểm và giải pháp đảm bảo thực
hiện pháp luật về tiếp công dân và xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến
nghị, phản ánh tại thành phố Đà Nẵng.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
Thứ nhất, phân tích, làm rõ những vấn đề lý luận và pháp lý về tổ
chức thực hiện pháp luật về tiếp công dân và xử lý đơn thư khiếu nại, tố
cáo, kiến nghị, phản ánh.
5
Thứ hai, làm rõ những thực trạng tổ chức thực hiện pháp luật về
tiếp công dân và xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh
của các cơ quan hành chính trên địa bàn thành phố Đà Nẵng; đánh giá
đúng đắn những kết quả đạt được, những ưu điểm, hạn chế và nguyên
nhân của những ưu điểm, hạn chế.
Thứ ba, đưa ra phương hướng và giải pháp nâng cao hiệu quả tổ
chức thực hiện pháp luật về tiếp công dân và xử lý đơn thư khiếu nại, tố
cáo, kiến nghị, phản ánh từ thực tiễn thành phố Đà Nẵng.
4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu: Là việc tổ chức thực hiện pháp luật
về tiếp công dân và xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh
tại thành phố Đà Nẵng.
4.2. Phạm vi nghiên cứu: Luận văn tập trung nghiên cứu việc tổ
chức thực hiện pháp luật về tiếp công dân và xử lý đơn thư khiếu nại, tố
cáo, kiến nghị, phản ánh tại thành phố Đà Nẵng giai đoạn từ năm 2012
đến năm 2016. Hoạt động tiếp công dân và xử lý đơn thư khiếu nại, tố
cáo, kiến nghị, phản ánh được nghiên cứu trong luận văn này được giới
hạn trong các cơ quan hành chính Nhà nước tại thành phố Đà Nẵng.
5. Phƣơng pháp luận và phƣơng pháp nghiên cứu
5.1. Phương pháp luận: Luận văn được thực hiện trên cơ sở phương
pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử của Chủ nghĩa Mác- Lê nin
và tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối của Đảng và pháp luật của
Nhà nước về tổ chức và hoạt động tiếp công dân và xử lý đơn thư khiếu
nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh nói chung và của các cơ quan hành chính
nói riêng.
5.2. Phương pháp nghiên cứu: Luận văn sử dụng các phương
pháp nghiên cứu chủ yếu: Phương pháp luật học so sánh, phương pháp
xã hội học, phương pháp thống kê…
6
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
6.1. Ý nghĩa lý luận: Luận văn là một sự bổ sung cho các công
trình nghiên cứu về pháp luật và việc tổ chức thực hiện pháp luật về tiếp
công dân và xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của các
cơ quan hành chính.
Luận văn làm rõ khái niệm, đặc điểm, vai trò, ý nghĩa của hoạt động
tiếp công dân và xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh, từ
đó đánh giá đúng thực trạng các quy định của pháp luật và thực tiễn tổ
chức thực hiện pháp luật về các hoạt động này tại thành phố Đà Nẵng; làm
rõ những kết quả đạt được, ưu điểm, những hạn chế cần khắc phục và
nguyên nhân của những ưu điểm, hạn chế trong quá trình tổ chức thực hiện
những quy định của pháp luật về tiếp công dân và xử lý đơn thư khiếu
nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh. Đề xuất những phương hướng và giải
pháp nhằm nâng cao hiệu quả của việc tổ chức thực hiện pháp luật về tiếp
công dân và xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh. Trong
đó, tập trung vào giải pháp hoàn thiện quy định của pháp luật và tăng
cường đào tạo, bồi dưỡng nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ công
chức thực hiện các hoạt động này.
6.2. Ý nghĩa thực tiễn: Với những nội dung đạt được, kết quả
nghiên cứu của luận văn sẽ là cơ sở, là tư liệu tham khảo cho các nhà
nghiên cứu trong việc tiếp tục hoàn thiện pháp luật cũng như nâng cao hiệu
quả về công tác tiếp công dân và xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến
nghị, phản ánh.
7. Cơ cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, phần kết luận, danh mục tài liệu tham khảo
nội dung của luận văn gồm 3 chương:
Chương 1: Những vấn đề lý luận và pháp lý về tổ chức thực hiện
pháp luật về tiếp công dân và xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị,
phản ánh.
7
Chương 2: Thực trạng tổ chức thực hiện pháp luật về tiếp công
dân và xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh tại thành
phố Đà Nẵng.
Chương 3: Phương hướng và giải pháp nâng cao tổ chức thực
hiện pháp luật về tiếp công dân và xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến
nghị, phản ánh từ thực tiễn thành phố Đà Nẵng.
CHƢƠNG 1
NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ VỀ TỔ CHỨC THỰC
HIỆN PHÁP LUẬT VỀ TIẾP CÔNG DÂN VÀ XỬ LÝ ĐƠN THƢ
KHIẾU NẠI, TỐ CÁO, KIẾN NGHỊ, PHẢN ÁNH
1.1. Quan niệm về tiếp công dân và xử lý đơn thƣ khiếu nại,
tố cáo, kiến nghị, phản ánh
1.1.1. Khái niệm tiếp công dân
Luật Tiếp công dân năm 2013 (có hiệu lực thi hành từ ngày
07/01/2014) quy định về khái niệm tiếp công dân tại khoản 1 Điều 2
như sau: “Tiếp công dân là việc cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân quy
định tại Điều 4 của Luật này tiếp đón để lắng nghe, tiếp nhận khiếu nại,
tố cáo, kiến nghị, phản ánh của công dân; giải thích, hướng dẫn cho
công dân về việc thực hiện khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh theo
đúng quy định của pháp luật”[21].
1.1.2. Đặc điểm của tiếp công dân
Là một hoạt động trong thực hiện chức năng quản lý Nhà nước
nhằm đón tiếp để lắng nghe, tiếp nhận; giải thích, hướng dẫn cho công
dân về việc thực hiện khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh theo đúng
quy định của pháp luật, hoạt động tiếp công dân có các đặc điểm sau:
Thứ nhất, tiếp công dân là hoạt động được thực hiện bởi chủ thể
mang quyền lực Nhà nước, theo trình tự, thủ tục do pháp luật quy định.
Thứ hai, tiếp công dân là hoạt động có mục đích thể hiện bản chất
của Nhà nước pháp quyền.
Thứ ba, tiếp công dân là hoạt động đa dạng, phức tạp.
8
1.1.3. Khái niệm xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị,
phản ánh
1.1.3.1. Khái niệm đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh
Tại Khoản 1, Điều 4 Thông tư số 07/2014/TT-TTCP ngày
31/10/2014 của Thanh tra Chính phủ quy định quy trình xử lý đơn khiếu
nại, đơn tố cáo, đơn kiến nghị, phản ánh (sau đây gọi là Thông tư số:
07/2014/TT-TTCP), quy định: “Đơn là văn bản có nội dung được trình
bày dưới một hình thức theo quy định của pháp luật, gửi đến cơ quan
Nhà nước, tổ chức, đơn vị, người có thẩm quyền để khiếu nại hoặc tố
cáo hoặc kiến nghị, phản ánh” [29].
1.1.3.2. Khái niệm xử lý đơn khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh
Tại Khoản 2, Điều 4 Thông tư số: 07/2014/TT-TTCP, quy định:
“Xử lý đơn là việc cơ quan Nhà nước, tổ chức người có thẩm quyền khi
nhận được đơn của cá nhân, cơ quan, tổ chức phải căn cứ và đối chiếu
với quy định của pháp luật để thụ lý giải quyết nếu thuộc thẩm quyền
của mình hoặc hướng dẫn công dân hoặc chuyển đơn đến cơ quan, tổ
chức, đơn vị, người có thẩm quyền giải quyết theo quy định của pháp
luật” [29].
1.2. Khái quát về lịch sử pháp luật tiếp công dân và xử lý đơn
thƣ khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh ở nƣớc ta
1.2.1. Pháp luật về tiếp công dân
Từ khi thành lập Nhà nước Việt Nam dân chủ cộng hòa năm
1945 cho đến nay quan điểm của Đảng, Nhà nước ta luôn luôn coi trọng
công tác tiếp dân coi việc này là một hình thức dân chủ trực tiếp để
nhân dân tham gia quản lý Nhà nước, quản lý xã hội là hình thức để
nhân dân tham gia giám sát hoạt động của cơ quan Nhà nước, bảo vệ lợi
ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức xã hội và của công dân.
Nhận thức rõ được tầm quan trọng của công tác này, trong những
9
năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã ban hành nhiều văn bản về công tác tiếp
công dân và văn bản có hiệu lực thi hành hiện nay là Luật Tiếp công
dân được Quốc hội khóa XIII thông qua ngày 25/11/2013. Thể chế hóa
các quy định của luật Chính phủ, Thanh tra Chính phủ trong phạm vi
chức năng nhiệm vụ của mình đã ban hành các văn bản hướng dẫn thi
hành nhằm đưa luật vào cuộc sống, cụ thể là Nghị định 64/2014/NĐ-CP
ngày 26/6/2014 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều
của Luật Tiếp công dân và Thông tư 06/2014/TT-TTCP ngày
31/10/2014 của Thanh tra Chính phủ quy định quy trình tiếp công dân.
1.2.2. Pháp luật về xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị,
phản ánh
Từ khi Nhà nước Việt Nam dân chủ cộng hòa sơ khai mới ra đời
nhưng do thấm nhuần quan điểm về quyền con người, quyền dân chủ,
quyền hạnh phúc của người dân, Nhà nước đã quan tâm sâu sắc đến vấn
đề xem xét và giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân. Nhà nước ta đã
ban hành nhiều văn bản nhằm tạo ra cơ chế đảm bảo quyền khiếu nại, tố
cáo của công dân và tạo điều kiện thuận lợi để giải quyết tốt các khiếu
nại, tố cáo của công dân. Qua quá trình triển khai thực hiện và sửa đổi
bổ sung ngày 11/11/2011 Luật khiếu nại, Luật Tố cáo đã được Quốc hội
khóa XIII thông qua có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2012. Thể chế
hóa các quy định của luật, Ủy ban thường vụ Quốc hội, Chính phủ,
Thanh tra Chính phủ trong phạm vi chức năng nhiệm vụ của mình đã
ban hành các văn bản hướng dẫn thi hành nhằm đưa luật vào cuộc sống,
cụ thể: Nghị định số 75/2012/NĐ-CP ngày 03/10/2012 của Chính phủ
quy định chi tiết một số điều của Luật Khiếu nại 2011; Nghị định số
76/2012/NĐ-CP ngày 03/10/2012 của Chính phủ quy định chi tiết thi
hành một số điều của Luật Tố cáo 2011; Thông tư 06/2013/TT-TTCP
ngày 30/9/2013 của Thanh tra Chính phủ quy định quy trình giải quyết
10
tố cáo; Thông tư 07/2013/TT-TTCP ngày 31/10/2013 của Thanh tra Chính
phủ quy định quy trình giải quyết khiếu nại hành chính; Thông tư
07/2014/TT-TTCP ngày 31/10/2014 của Thanh tra Chính phủ quy định
quy trình xử lý đơn khiếu nại, đơn tố cáo, đơn kiến nghị, phản ánh.
1.3. Khái niệm, đặc điểm và vai trò của tổ chức thực hiện
pháp luật về tiếp công dân và xử lý đơn thƣ khiếu nại, tố cáo, kiến
nghị, phản ánh của các cơ quan hành chính ở địa phƣơng
1.3.1. Khái niệm, đặc điểm của tổ chức thực hiện pháp luật về
tiếp công dân và xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh
Tổ chức thực hiện pháp luật có thể xem là nội dung của áp dụng
pháp luật, đây là một hình thức thực hiện pháp luật, trong đó Nhà nước
thông qua các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền hoặc nhà chức trách tổ
chức cho các chủ thể pháp luật thực hiện những quy định của pháp luật,
hoặc tự mình căn cứ vào những quy định của pháp luật để tạo ra các
quyết định làm phát sinh, thay đổi, đình chỉ hoặc chấm dứt những quan
hệ pháp luật cụ thể.
Tổ chức thực hiện pháp luật trong cuộc sống chủ yếu thuộc về
trách nhiệm và là chức năng của cơ quan hành pháp, là quá trình hướng
dẫn, chuẩn bị các nguồn lực, bảo đảm sẵn sàng, phù hợp ngay từ khi tổ
chức học tập, quán triệt, vận dụng để mọi hành vi ứng xử của các chủ
thể đều phù hợp với quy định của pháp luật có liên quan.
Từ phân tích các nội dung, quan điểm trên có thể đi tới cách hiểu:
Tổ chức thực hiện pháp luật về tiếp công dân và xử lý đơn thư khiếu
nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh là quá trình hướng dẫn, chuẩn bị các
nguồn lực của cơ quan hành chính Nhà nước (con người, tổ chức bộ
máy, cơ sở vật chất thực hiện từng văn bản pháp luật) bảo đảm sẵn
sàng, phù hợp ngay từ khi tổ chức học tập, quán triệt, vận dụng để mọi
hành vi ứng xử của các chủ thể đều phù hợp với quy định của pháp luật
11
tiếp công dân và xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh.
1.3.2. Vai trò của tổ chức thực hiện pháp luật về tiếp công
dân và xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh
Tổ chức thực hiện pháp luật về tiếp công dân và xử lý đơn thư
khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh có vai trò rất quan trọng trong các
hoạt động của Đảng, Nhà nước và các cơ quan, tổ chức trong hệ thống
chính trị ở nước ta. Thông qua công tác này, Nhà nước và các cơ quan,
tổ chức tiếp nhận được các khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của
nhân dân liên quan đến việc thực hiện chủ trương, đường lối, chính
sách, pháp luật để có các biện pháp xử lý, khắc phục kịp thời. Làm tốt
công tác tiếp công dân và xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị,
phản ánh là thể hiện bản chất Nhà nước của dân, do dân và vì dân, tăng
cường mối quan hệ giữa nhân dân với Đảng và Nhà nước. Mặt khác,
thông qua việc này giúp cho Đảng và Nhà nước tiếp nhận được những
thông tin phản hồi từ thực tế, những vấn đề nảy sinh từ cuộc sống, từ đó
đề ra những chủ trương, quyết sách đúng đắn, hợp lòng dân.
1.4. Nội dung tổ chức thực hiện pháp luật về tiếp công dân và
xử lý đơn thƣ khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của các cơ
quan hành chính ở địa phƣơng
Tổ chức thực hiện pháp luật về tiếp công dân và xử lý đơn thư
khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh là quá trình hướng dẫn, chuẩn bị
các nguồn lực của cơ quan hành chính Nhà nước (con người, tổ chức bộ
máy, cơ sở vật chất thực hiện từng văn bản pháp luật) bảo đảm sẵn
sàng, phù hợp ngay từ khi tổ chức học tập, quán triệt, vận dụng để mọi
hành vi ứng xử của các chủ thể đều phù hợp với quy định của pháp luật
tiếp công dân và xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh.
Có thể khái quát nội dung của tổ chức thực hiện pháp luật về tiếp
công dân và xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh gồm 5
vấn đề cơ bản như sau:
12
1.4.1. Tổ chức thực hiện pháp luật trong trách nhiệm tiếp công
dân và xử lý khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh
1.4.2. Tổ chức thực hiện pháp luật tiếp công dân và xử lý khiếu
nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh theo mô hình
1.4.3. Tổ chức thực hiện pháp luật về quy trình tiếp công dân
và quy trình xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh.
1.4.4. Tổ chức thực hiện pháp luật về các biện pháp bảo đảm
cho hoạt động tiếp công dân và xử lý đơn khiếu nại, đơn tố cáo, đơn
kiến nghị, phản ánh
1.4.5. Tổ chức thực hiện pháp luật về công tác tuyên truyền,
phổ biến pháp luật về tiếp công dân và xử lý đơn khiếu nại, đơn tố
cáo, đơn kiến nghị, phản ánh
1.5. Các yếu tố ảnh hƣởng đến việc tổ chức thực hiện pháp
luật về tiếp công dân và xử lý đơn thƣ khiếu nại, tố cáo, kiến nghị,
phản ánh của các cơ quan hành chính ở địa phƣơng
1.5.1. Yếu tố pháp luật
1.5.2. Yếu tố kinh tế
1.5.3.Yếu tố chính trị
1.5.4. Yếu tố văn hóa
1.5.5. Yếu tố tổ chức- kỹ thuật
CHƢƠNG 2
THỰC TRẠNG TỔ CHỨC THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ TIẾP
CÔNG DÂN VÀ XỬ LÝ ĐƠN THƢ KHIẾU NẠI, TỐ CÁO,
KIẾN NGHỊ, PHẢN ÁNH TẠI THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
2.1. Những đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội của thành phố
Đà Nẵng có liên quan đến việc tổ chức thực hiện pháp luật về tiếp
công dân và xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh
13
Đà Nẵng là một thành phố thuộc trung ương từ năm 1997, nằm
trong vùng Nam Trung Bộ, Việt Nam, là trung tâm lớn về kinh tế, chính
trị, văn hoá, xã hội, giáo dục và đào tạo, khoa học và công nghệ, y tế
chuyên sâu của khu vực miền Trung - Tây Nguyên và cả nước. Đà
Nẵng là một trong 5 thành phố trực thuộc Trung ương ở Việt Nam, đô
thị loại 1 trung tâm cấp quốc gia.
Đà Nẵng hiện nay có tám quận, huyện với tổng diện tích là
1285,4 km². Dân số hiện nay trên 1.350.000 người. Trong những năm
gần đây, Đà Nẵng đã tích cực đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, cải thiện
môi trường, nâng cao an sinh xã hội và được coi là "thành phố đáng
sống" của Việt Nam. Thủ tướng Chính phủ đã ký quyết định phê duyệt
điều chỉnh quy hoạch chung thành phố Đà Nẵng đến năm 2030 và tầm
nhìn đến năm 2050. Mục tiêu phát triển Đà Nẵng thành thành phố cấp
quốc gia, hiện đại; tầm nhìn đến năm 2050, xây dựng và phát triển Đà
Nẵng trở thành thành phố đặc biệt cấp quốc gia, hướng tới đô thị cấp
quốc tế và phát triển bền vững.
Thời gian qua, thành phố Đà Nẵng đã tích cực huy động mọi
nguồn lực cho đầu tư phát triển, triển khai thực hiện thành công nhiều
dự án xây dựng cơ sở hạ tầng và chỉnh trang đô thị. Hầu hết các tuyến
đường nội thị, đường giao thông nông thôn, ngõ, hẻm, hệ thống thoát
nước đã được sửa chữa và nâng cấp. Từ năm 1997 đến nay, thành phố
đã đền bù, di dời, giải tỏa gần 100.000 hộ dân để thực hiện các dự án,
điều nay đã làm ảnh hưởng nhất định đến đời sống của nhân dân. Trong
quá trình đó, một số vấn đề về đền bù thiệt hại, bố trí đất tái định cư,
giải quyết việc làm cho người dân vùng bị giải tỏa có lúc còn bất cập,
chưa kịp thời. Đặc biệt Đà Nẵng đang trong quá trình đô thị hóa nhanh
chóng, do đó còn phát sinh nhiều khiếu nại của công dân trong các lĩnh
vực cấp phép xây dựng và quản lý cấp phép xây dựng, tố cáo việc xây
14
dựng gây ảnh hưởng hộ liền kề…Đây là những nguyên nhân chính
dẫn đến phát sinh phần lớn khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của
công dân.
Trước tình hình đó, lãnh đạo Thành ủy, HĐND, UBND thành
phố đã chỉ đạo các cơ quan, đơn vị, địa phương vận động nhân dân thực
hiện các chủ trương của thành phố, mặt khác phải giải quyết tốt các
khiếu nại, các yêu cầu, nguyện vọng của người dân theo đúng quy định
của pháp luật, tạo điều kiện cho người dân có cuộc sống, nơi ở mới tốt
hơn. Trong quá trình thực hiện một số dự án, lãnh đạo thành phố đã tổ
chức tiếp xúc nhân dân ở các Tổ dân phố, Khu dân cư tại các dự án để
vận động nhân dân thực hiện các chủ trương của thành phố và đối thoại
trực tiếp với người dân, do vậy, nhiều vụ việc phức tạp được giải quyết
dứt điểm ngay từ cơ sở, hợp tình hợp lý tạo được sự đồng thuận cao
trong nhân dân. Chính cách làm này đã đạt được kết quả rất tốt, hầu hết
các vụ khiếu nại, tố cáo phát sinh đều được giải quyết kịp thời, đúng
trình tự thủ tục và các quy định của Nhà nước, được nhân dân đồng
tình, ủng hộ.
2.2. Tình hình tổ chức thực hiện pháp luật về tiếp công dân và
xử lý đơn thƣ khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh tại thành phố
Đà Nẵng
Thực hiện pháp luật về tiếp công dân và xử lý đơn thư khiếu nại,
tố cáo, kiến nghị, phản ánh, thành phố Đà Nẵng đã ban hành nhiều văn
bản liên quan để tổ chức thực hiện; bên cạnh đó cũng đã thực hiện tốt
các biện pháp bảo đảm cho hoạt động tiếp công dân.
Từ năm 2012 đến năm 2016, các cơ quan, địa phương, đơn vị
trên địa bàn thành phố đã tổ chức 2.004 lớp bồi dưỡng, hướng dẫn,
tuyên truyền pháp luật về lĩnh vực này cho 125.062 đối tượng tham dự;
thực hiện Đề án 1-1133/QĐ-TTg ngày 15/7/2013 của Thủ tướng Chính
phủ “Tiếp tục tăng cường công tác phổ biến, giáo dục pháp luật về
15
khiếu nại, tố cáo ở xã, phường, thị trấn giai đoạn 2013-2016" (Đề án
1133), UBND các quận, huyện, xã, phường đã tổ chức 1.962 buổi tuyên
truyền trực tiếp đến cán bộ và nhân dân ở các xã, phường với 104.483
lượt người tham dự).
2.3. Những ƣu điểm và hạn chế, bất cập trong việc tổ chức
thực hiện pháp luật về tiếp công dân và xử lý đơn thƣ khiếu nại, tố
cáo, kiến nghị, phản ánh
2.3.1. Ưu điểm
Thứ nhất, công tác tiếp dân, xử lý đơn thư và giải quyết khiếu
nại, tố cáo trên địa bàn được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt
của Thành uỷ, HĐND và UBND thành phố.
Thứ hai, trong công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo luôn có sự
phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng với Đoàn đại biểu Quốc
hội, HĐND thành phố, UBND, UBMTTQ các cấp, các ngành.
Thứ ba, việc tổ chức tiếp dân được phối hợp nhịp nhàng với
quy trình cải cách thủ tục hành chính nên ngày càng đi vào nề nếp và
hiệu quả.
Thứ tư, chấp hành pháp luật trong thực hiện trách nhiệm tiếp
công dân, Chủ tịch UBND các cấp đã tổ chức tốt việc tiếp công dân
định kỳ và đột xuất.
Thứ năm, năng lực, ý thức, trách nhiệm của cán bộ, công chức
làm công tác tiếp công dân và xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến
nghị, phản ánh ngày càng được nâng cao, đáp ứng được yêu cầu của
công tác này.
2.3.2. Hạn chế, bất cập
2.3.2.1. Trong quy định của pháp luật về tiếp công dân và xử lý
đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh:
Thứ nhất, trong pháp luật tiếp công dân
16
Về quy định chỉ có một Trưởng ban ở cấp huyện không có cấp
phó; chưa có công chức chuyên trách làm nhiệm vụ tiếp dân thường
xuyên ở cấp xã; việc cử người đại diện khi nhiều người cùng khiếu
nại; về việc xử lý vi phạm nội quy nơi tiếp công dân; về quyền từ
chối tiếp công dân; về xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về tiếp công
dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh và về việc việc
phối hợp trong tiếp công dân của các đơn vị có nhiệm vụ tiếp công
dân thường xuyên.
Thứ hai, trong pháp luật về khiếu nại
Về trình tự khiếu nại; về việc rút khiếu nại; về nhiều người cùng
khiếu nại về một nội dung, cử người đại diện trong trường hợp nhiều
người cùng khiếu nại về một nội dung; về thời hiệu khiếu nại; về chủ
thể giải quyết khiếu nại; về thời hạn giải quyết khiếu nại; về đình chỉ
khiếu nại; về xử lý hành vi vi phạm các quy định pháp luật về khiếu nại.
Thứ ba, trong pháp luật về tố cáo
Về nguyên tắc xác định thẩm quyền giải quyết tố cáo; về xử lý
đơn tố cáo không rõ họ tên, địa chỉ; về việc bảo vệ người tố cáo; chưa
có quy định về xử lý hành vi vi phạm của người tố cáo và những người
khác có liên quan khi tố cáo không đúng sự thật hoặc cung cấp không
đầy đủ, không kịp thời, không trung thực các thông tin cho người giải
quyết tố cáo, người xác minh nội dung tố cáo.
2.3.2.2. Hạn chế khác trong tổ chức thực hiện pháp luật về tiếp
công dân và xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh
Thứ nhất, công tác tiếp dân còn nặng về hướng dẫn giải thích,
việc tiếp dân chưa gắn với việc giải quyết khiếu nại, tố cáo; sự phối hợp
giữa các cơ quan Nhà nước để tiếp dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo
17
có lúc chưa tốt, còn có hiện tượng đùn đẩy trách nhiệm, chuyển đơn
lòng vòng.
Thứ hai, công tác kiểm tra trách nhiệm của Thủ trưởng các cấp,
các ngành chưa thường xuyên, hiệu quả chưa cao, mới chỉ dừng lại ở
mục đích phòng ngừa là chính (rút kinh nghiệm, chấn chỉnh, đôn đốc),
chưa thật sự có tác dụng răn đe (xử lý nghiêm các hành vi vi phạm).
Thứ ba, công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật về
khiếu nại, tố cáo chưa được các cấp, các ngành quan tâm, đầu tư một
cách thỏa đáng, một số nơi công tác tuyên truyền còn mang tính hình
thức, phạm vi phổ biến chưa sâu; trình độ nhận thức pháp luật nói
chung và pháp luật về khiếu nại, tố cáo trong nhân dân chưa đồng đều.
Một bộ phận nhân dân chưa nhận thức và thực hiện đầy đủ quyền và
nghĩa vụ của mình trong việc khiếu nại, tố cáo.
CHƢƠNG 3
PHƢƠNG HƢỚNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO TỔ CHỨC
THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ TIẾP CÔNG DÂN VÀ XỬ LÝ
ĐƠN THƢ KHIẾU NẠI, TỐ CÁO, KIẾN NGHỊ, PHẢN ÁNH TỪ
THỰC TIỄN THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
3.1. Nhu cầu nâng cao tổ chức thực hiện pháp luật về tiếp
công dân và xử lý đơn thƣ khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh từ
thực tiễn thành phố Đà Nẵng
Nhu cầu nâng cao tổ chức thực hiện pháp luật về tiếp công dân và
xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh xuất phát từ những
hạn chế, bất cập trong thực trạng pháp luật về tiếp công dân và xử lý
đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh tại thành phố Đà Nẵng.
Việc chỉ ra những hạn chế, bất cập của công tác này dẫn đến hiệu quả
18
một số mặt còn chưa cao, còn bị hạn chế sẽ đặt ra nhu cầu bức thiết phải
thay đổi, phải nâng cao hiệu quả công tác tổ chức thực hiện pháp luật về
tiếp công dân và xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh.
3.2. Phƣơng hƣớng nâng cao tổ chức thực hiện pháp luật về
tiếp công dân và xử lý đơn thƣ khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản
ánh từ thực tiễn thành phố Đà Nẵng
Việc nâng cao tổ chức thực hiện pháp luật về tiếp công dân và xử
lý đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh cần dựa trên các
phương hướng cơ bản sau đây:
Thứ nhất, việc tổ chức thực hiện pháp luật về tiếp công dân và
xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh phải dựa trên cơ sở
quan điểm của Đảng và pháp luật của Nhà nước về tiếp công dân và xử
lý đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh.
Thứ hai, việc tổ chức thực hiện pháp luật về tiếp công dân và xử
lý đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh phải góp phần giải
quyết những bất cập đang đặt ra trong thực tiễn về công tác này; xây
dựng cơ chế hữu hiệu, tạo điều kiện thuận lợi để công dân thực hiện
quyền khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh một cách đầy đủ, công khai
và minh bạch; đề cao trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, đơn vị
trong công tác tiếp công dân, gắn việc tiếp công dân với giải quyết
khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh.
Thứ ba, việc tổ chức thực hiện pháp luật về tiếp công dân và xử
lý đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh phải góp phần củng cố
niềm tin của nhân dân vào đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng,
pháp luật của Nhà nước, làm cho mối quan hệ giữa nhân dân với Đảng
và Nhà nước ngày càng gắn bó hơn; góp phần nâng cao chất lượng công
tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng và giữ vững ổn định chính trị, trật tự an
toàn xã hội, tạo môi trường thuận lợi để phát triển kinh tế - xã hội của
địa phương nói riêng và đất nước nói chung.
19
3.3. Các giải pháp nâng cao tổ chức thực hiện pháp luật về
tiếp công dân và xử lý đơn thƣ khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản
ánh từ thực tiễn thành phố Đà Nẵng
3.3.1. Giải pháp chung
3.3.1.1 Giải pháp hoàn thiện các quy định của pháp luật về tiếp
công dân và xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh
Qua một số bất cập trong quy định pháp luật về tiếp công dân
và xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh, cần điều chỉnh,
bổ sung để hoàn thiện pháp luật về lĩnh vực này, tập trung ở các nội
dung sau:
Thứ nhất, pháp luật về tiếp công dân
Thứ hai, pháp luật về khiếu nại
Thứ ba, trong pháp luật về tố cáo
3.3.1.2. Giải pháp nâng cao tổ chức thực hiện pháp luật về tiếp
công dân và xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh
Thứ nhất, tăng cường trách nhiệm của lãnh đạo UBND các cấp
trong tổ chức, chỉ đạo, thực hiện công tác tiếp công dân và xử lý đơn
thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh.
Thứ hai, phối hợp chặt chẽ, thường xuyên giữa các cơ quan, đơn
vị trong hoạt động tiếp công dân.
Thứ ba, bồi dưỡng nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ,
công chức làm công tác tiếp dân.
Thứ tư, tăng cường thanh tra, giám sát hoạt động tiếp công dân và
giải quyết đơn thư.
Thứ năm, tăng cường tuyên truyền, nâng cao nhận thức của xã
hội về tiếp công dân, về khiếu nại, tố cáo
Thứ sáu, UBND thành phố cần tiếp tục cụ thể hóa đối với các quy
định pháp luật của lĩnh vực này để nâng cao hiệu quả việc thực hiện.
20
Thứ bảy, đảm bảo chi phí hợp lý cho việc tổ chức thực hiện pháp luật
về tiếp công dân và xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh.
3.3.2. Giải pháp cụ thể cho thành phố Đà Nẵng
Thứ nhất, Chủ tịch UBND các cấp trên địa bàn thành phố Đà
Nẵng tăng cường trách nhiệm trong công tác trong tổ chức, chỉ đạo,
thực hiện công tác tiếp công dân và xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến
nghị, phản ánh.
Thứ hai, thực hiện phối hợp chặt chẽ và thường xuyên giữa các
cơ quan, đơn vị trong hoạt động tiếp công dân là giải pháp quan trọng,
sự phối hợp được thực hiện trong việc trực tiếp tham gia tiếp công dân,
phối hợp trong giải quyết các yêu cầu của công dân, phối hợp trong việc
thực hiện các biện pháp bảo đảm cho công tác tiếp dân.
Thứ ba, quan tâm đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ đối với cán bộ
làm công tác tiếp dân, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ làm công tác
tiếp dân đặc biệt ở cấp cơ sở, bố trí cán bộ tiếp dân là người có năng
lực, trình độ, am hiểu pháp luật, làm tốt công tác dân vận. Có chính sách
đãi ngộ hợp lý đối với cán bộ làm công tác tiếp công dân.
Thứ tư, tăng cường công tác thanh tra trách nhiệm của của Thủ
trưởng các cơ quan hành chính các cấp trong việc thực hiện các quy
định của pháp luật về tiếp dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo; việc thực
hiện công vụ, thanh tra việc thực hiện các kết luận thanh tra; phát hiện
và chấn chỉnh, xử lý kịp thời những cán bộ, công chức thiếu trách
nhiệm trong tiếp dân, giải quyết đơn, phát hiện những yếu kém trong
quản lý Nhà nước đặc biệt trong các lĩnh vực dễ phát sinh tiêu cực dẫn
đến khiếu kiện như đất đai, đầu tư xây dựng, chế độ chính sách.
Thứ năm, tăng cường và phối hợp tuyên truyền phổ biến các chủ
trương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước bằng nhiều hình
21
thức khác nhau với nội dung phong phú về các lĩnh vực như: khiếu nại,
tố cáo, tiếp công dân, đất đai, giải phóng mặt bằng, chế độ chính sách.
Thứ sáu, UBND thành phố tiếp tục cụ thể hóa đối với các quy
định pháp luật về tiếp công dân và xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến
nghị, phản ánh.
Thứ bảy, UBND thành phố Đà Nẵng cần đẩy mạnh việc ứng
dụng công nghệ thông tin, xây dựng phần mềm quản lý đơn thư
thống nhất trên toàn thành phố để làm cơ sở dữ liệu để tra cứu,
theo dõi, đôn đốc trong việc giải quyết đơn thư.
22
KẾT LUẬN
Tổ chức thực hiện pháp luật về tiếp công dân và xử lý đơn thư
khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh là cơ sở để công dân thực hiện
quyền dân chủ của mình. Xã hội chỉ thực sự dân chủ và phát huy quyền
làm chủ của nhân dân khi Nhà nước lắng nghe, tiếp nhận và giải quyết
kịp thời các yêu cầu, đề nghị của công dân. Ở nơi nào chính quyền làm
tốt công tác tiếp công dân và xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị,
phản ánh thì ở đó tình hình chính trị - xã hội được ổn định, kinh tế phát
triển, sự đoàn kết, đồng thuận giữa Đảng, chính quyền, các đoàn thể và
nhân dân được vững chắc.
Trong những năm qua, do tác động của nhiều yếu tố kinh tế - xã
hội với những nguyên nhân khách quan và chủ quan, ở một số địa
phương đã xuất hiện tình trạng khiếu kiện đông người, nhiều lượt
người đến trụ sở tiếp công dân của cơ quan Nhà nước để khiếu nại,
tố cáo, kiến nghị, phản ánh có vụ việc phức tạp, kéo dài, gây mất trật
tự an ninh.
Thực hiện yêu cầu đổi mới phát triển kinh tế - xã hội, thành phố
Đà Nẵng cũng giống như các địa phương khác của cả nước, trong
những năm gần đây đã không ngừng đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng,
đường giao thông, khu công nghiệp phát triển kinh tế, quy hoạch dân
cư. Quá trình thực hiện đã ít nhiều ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp
pháp của người dân nên việc công dân đến với cơ quan Nhà nước để
khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh là điều không tránh khỏi. Trước
tình hình đó, các cấp chính quyền thành phố Đà Nẵng đã tập trung chỉ
đạo và thực hiện tốt công tác tiếp công dân, tiếp nhận và giải quyết các
yêu cầu, đề nghị của công dân góp phần ổn định tình hình địa phương.
Tuy nhiên việc tổ chức thực hiện pháp luật về tiếp công dân và xử lý
23
đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh từ thực tiễn thành phố Đà
Nẵng vẫn còn một số khó khăn, hạn chế nhất định.
Từ những hạn chế, bất cập như đã nêu trong luận văn, trong thời
gian tới, để có thể nâng cao hiệu quả việc tổ chức thực hiện pháp luật về
tiếp công dân và xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh,
thành phố Đà Nẵng cần chú trọng đến các giải pháp nhằm hoàn thiện
hệ thống pháp luật lĩnh vực này phù hợp với tình hình thực tế, đáp ứng
yêu cầu phát triển kinh tế, xã hội; rà soát, quy định tiêu chuẩn, điều kiện
cụ thể về trình độ chuyên môn, kinh nghiệm công tác, đạo đức công vụ
của lực lượng cán bộ làm công tác tiếp công dân; tăng cường trách
nhiệm của lãnh đạo UBND các cấp trong tổ chức, chỉ đạo thực hiện
công tác tiếp công dân; phối hợp chặt chẽ, thường xuyên giữa các cơ
quan, đơn vị trong hoạt động tiếp công dân và xử lý đơn thư; bồi dưỡng
nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức làm công tác tiếp
dân và xử lý đơn thư; tăng cường thanh tra, giám sát hoạt động tiếp
công dân và xử lý đơn thư và tăng cường tuyên truyền, nâng cao nhận
thức của xã hội về tiếp công dân, về khiếu nại, tố cáo.
Luận văn đã tập trung làm rõ những vấn đề cơ bản của pháp luật và
việc tổ chức thực hiện pháp luật về tiếp công dân và xử lý đơn thư khiếu nại,
tố cáo, kiến nghị, phản ánh. Kết quả bước đầu đã cung cấp những luận cứ
khoa học phục vụ việc nghiên cứu, xây dựng những vấn đề về các giải pháp
nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác này.
Trong quá trình hoàn thiện luận văn chắc chắn không tránh khỏi
những thiếu sót nhất định. Vì vậy, bản thân tôi rất mong được sự góp ý,
bổ sung, nhận xét, đánh giá của quý thầy, cô giáo, các nhà khoa học để
luận văn được hoàn thiện và có tính khả thi áp dụng vào điều kiện thực
tế trên địa bàn thành phố Đà Nẵng./.
24