ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRUNG TÂM ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG GIẢNG VIÊN LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

Nguyễn Thị Thu Hương

Đảng bộ huyện Quỳnh Lưu - tỉnh Nghệ An lãnh đạo
xây dựng lực lượng vũ trang từ 1986 đến 2004
Luận văn ThS. Lịch sử
Mã số: 60.22.56

Người hướng dẫn: PGS.TS. Nguyễn Đình Lê

HÀ NỘI - 2007


LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của
riêng tôi dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS. TS. Nguyễn
Đình Lê.
Các số liệu, tài liệu tham khảo trong luận văn đều trung
thực và có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng.
Hà Nội, ngày 15 tháng 11 năm 2007
Tác giả luận văn

Nguyễn Thị Thu Hương


MỤC LỤC
Trang
MỞ ĐẦU

1

Chương 1. Chủ trương của Đảng bộ huyện Quỳnh Lưu
về xây dựng lực lượng vũ trang.

6

1.1. Yêu cầu khách quan xây dựng lực lượng vũ trang trên
địa bàn huyện Quỳnh Lưu.

6

1.2. Chủ trương của Đảng bộ huyện Quỳnh Lưu về xây dựng
lực lượng vũ trang từ năm 1986 đến 2004.

17

Chương 2. Đảng bộ huyện Quỳnh Lưu chỉ đạo xây dựng
lực lượng vũ trang từ năm 1986 đến 2004.

33

2.1. Xây dựng chính trị, tư tưởng cho lực lượng vũ trang
huyện.

33

2.2. Xây dựng lực lượng bộ đội địa phương


37

2.3. Xây dựng lực lượng dân quân tự vệ

52

2.4. Xây dựng và huy động lực lượng dự bị động viên

61

Chương 3. Kết quả và một số kinh nghiệm trong xây
dựng lực lượng vũ trang huyện Quỳnh Lưu.

69

3.1. Những kết quả chủ yếu và khuyết điểm, yếu kém.

69

3.2. Một số kinh nghiệm trong xây dựng lực lượng vũ trang

76

huyện Quỳnh Lưu thời kỳ 1986 - 2004.
KẾT LUẬN

88

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO


90


MỞ ĐẦU

1. Lý do chọn đề tài
Hiện nay, tình hình thế giới đang diễn biến nhanh chóng, phức tạp chứa
đựng nhiều yếu tố khó lường. Trong khu vực Châu Á - Thái Bình Dương cũng
đang tiềm ẩn một số nhân tố có thể gây mất ổn định. Những nhân tố đó tác động
trực tiếp đến công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc của nhân
dân ta.
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng khẳng định: “Tăng cường
quốc phòng, giữ vững an ninh quốc gia và toàn vẹn lãnh thổ là nhiệm vụ trọng
yếu thường xuyên của Đảng, Nhà nước và của toàn dân, trong đó Quân đội nhân
dân và Công an nhân dân là lực lượng nòng cốt…” [14, tr117]. Trong nhiệm vụ
chung đó, Đảng ta hết sức quan tâm đến nhiệm vụ xây dựng lực lượng vũ trang
đặc biệt là xây dựng lực lượng vũ trang ở địa phương - một trong những nhân tố
quyết định thắng lợi trong các cuộc kháng chiến vừa qua và còn có một vai trò
quan trọng trong giai đoạn hiện nay.
Quỳnh Lưu là một trong những địa bàn quan trọng có vị trí chiến lược của
Quân khu IV và tỉnh Nghệ An, nằm ở thế “nam Thanh - bắc Nghệ” với địa hình
phong phú đa dạng, có các đường giao thông chiến lược chạy qua, có địa thế
thông ra biển đông và là bàn đạp ra bắc, vào nam, lên miền tây, có vùng rừng
núi khá rộng và liên hoàn; từng nằm trong những điểm hoạt động chống phá
cách mạng của các thế lực thù địch. Trong những năm qua, dưới sự lãnh đạo, chỉ
đạo trực tiếp của Đảng bộ huyện, lực lượng vũ trang Quỳnh Lưu luôn luôn kiên
định vững vàng, có trình độ sẵn sàng chiến đấu và sức chiến đấu ngày càng cao,
thường xuyên cảnh giác, kịp thời đập tan mọi âm mưu của các thế lực thù địch,
giữ gìn trật tự an toàn xã hội, bảo vệ vững chắc địa phương.



Tìm hiểu một cách đầy đủ quá trình trưởng thành của lực lượng vũ trang
Quỳnh Lưu dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ huyện từ 1986 đến 2004, rút ra những
bài học kinh nghiệm thiết thực để vận dụng vào quá trình thực hiện nhiệm vụ
xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân hiện nay có ý nghĩa khoa học, thiết thực.
Vì vậy, tôi đã chọn “Đảng bộ huyện Quỳnh Lưu - tỉnh Nghệ An lãnh đạo
xây dựng lực lượng vũ trang từ 1986 đến 2004” làm đề tài luận văn thạc sĩ Lịch
sử Đảng Cộng sản Việt Nam.
2. Tình hình nghiên cứu đề tài
Vấn đề xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng đã được nhiều cơ quan
của Đảng, Nhà nước, các nhà khoa học quan tâm nghiên cứu dưới các góc độ,
phạm vi khác nhau.
Nhiều nhà lãnh đạo của Đảng và Nhà nước đã có những bài viết quan
trọng đã được in thành sách như: Hồ Chí Minh, Lê Duẩn, Trường Chinh, Võ
Nguyên Giáp (1966), Bàn về chiến tranh nhân dân và lực lượng vũ trang nhân
dân ( Nxb Quân đội nhân dân, Hà Nội); Văn Tiến Dũng (1965), Bàn về những
kinh nghiệm xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng của Đảng ta ( Nxb Quân
đội nhân dân, Hà Nội); Võ Nguyên Giáp (1967), Những kinh nghiệm lớn của
Đảng ta về lãnh đạo đấu tranh vũ trang và xây dựng lực lượng vũ trang cách
mạng ( Nxb sự thật, Hà Nội). Những công trình đó có tính chất chỉ đạo.
Tuy nhiên, đến nay chưa có công trình nào nghiên cứu một cách hệ thống,
trực tiếp vấn đề: “Đảng bộ huyện Quỳnh Lưu - tỉnh Nghệ An lãnh đạo xây dựng
lực lượng vũ trang từ 1986 đến 2004” dưới góc độ khoa học Lịch sử Đảng Cộng
sản Việt Nam. Nhưng các công trình đã nghiên cứu trên là những tài liệu quý,
phong phú có thể kế thừa, vận dụng trong quá trình thực hiện luận văn này.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục đích


Thông qua trình bày có hệ thống quan điểm, đường lối, kết quả của quá trình

lãnh đạo của Đảng bộ huyện Quỳnh Lưu về xây dựng lực lượng vũ trang từ 1986
đến 2004, rút ra những kinh nghiệm cần thiết cho công cuộc xây dựng và bảo vệ
quê hương, đất nước hiện tại và qua đó làm nổi bật vai trò lãnh đạo của Đảng bộ,
góp phần củng cố lòng tin trong lực lượng vũ trang và nhân dân ta vào sự lãnh
đạo của Đảng.
3.2. Nhiệm vụ
Để đạt được mục đích trên, đề tài phải giải quyết những nhiệm vụ sau:
- Trình bày những yêu cầu khách quan xây dựng lực lượng lực lượng vũ
trang trên địa bàn huyện Quỳnh Lưu.
- Làm rõ những chủ trương và kết quả quá trình Đảng bộ huyện Quỳnh Lưu
lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng lực lượng vũ trang từ năm 1986 đến 2004.
- Nêu lên những kết quả, hạn chế và rút ra một số bài học kinh nghiệm về
xây dựng lực lượng vũ trang địa phương trong giai đoạn hiện nay.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu
- Nghiên cứu yếu tố chủ quan, khách quan cần phải tăng cường xây dựng
lực lượng vũ trang trên địa bàn huyện Quỳnh Lưu.
- Nghiên cứu quá trình lãnh đạo và chỉ đạo của Đảng bộ Huyện Quỳnh Lưu
về xây dựng lực lượng vũ trang từ năm 1986 đến 2004.
4.2. Phạm vi nghiên cứu
Luận văn chỉ giới hạn trình bày về sự lãnh đạo của Đảng bộ huyện Quỳnh
Lưu về xây dựng lực lượng vũ trang địa phương từ 1986 đến 2004.
5. Cơ sở lý luận, nguồn tài liệu và phương pháp nghiên cứu


5.1. Cơ sở lý luận
Cơ sở lý luận của luận văn là chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí
Minh, quan điểm, đường lối của Đảng ta về xây dựng lực lượng vũ trang, nhất là
trong thời kỳ đổi mới.
5.2. Nguồn tài liệu

+ Một số tác phẩm kinh điển của chủ nghĩa Mác - Lênin và Hồ Chí Minh.
+ Các văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc, Nghị quyết Hội nghị Ban chấp
hành Trung ương Đảng, Bộ chính trị, Nghị quyết của Đảng uỷ Quân khu IV,
Đảng uỷ huyện Quỳnh Lưu và Đảng uỷ Quân sự huyện Quỳnh Lưu.
+ Các công trình khoa học của các cơ quan, các nhà khoa học trong và
ngoài nước có liên quan đến đề tài luận văn.
+ Kết quả khảo sát thực tế của tác giả tại địa phương.
5.3. Phương pháp nghiên cứu
Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu chủ yếu là phương pháp lịch sử
và phương pháp logíc, đồng thời còn sử dụng một số phương pháp khác như
phương pháp phân tích, tổng hợp, so sánh, thống kê…
6. Đóng góp của luận văn
- Bước đầu trình bày một cách có hệ thống sự lãnh đạo của Đảng bộ huyện
Quỳnh Lưu về xây dựng lực lượng vũ trang từ 1986 đến 2004, rút ra một số bài
học kinh nghiệm về xây dựng lực lượng vũ trang trong thời kỳ này, qua đó góp
phần làm sáng tỏ sự lãnh đạo đúng đắn, sáng tạo của Đảng Cộng sản Việt Nam
nói chung và Đảng bộ huyện Quỳnh Lưu nói riêng trong quá trình lãnh đạo xây
dựng lực lượng vũ trang - lực lượng nòng cốt trong hai cuộc đấu tranh giải
phóng dân tộc và đang là một lực lượng chính trị, lực lượng chiến đấu trung
thành, tin cậy của Đảng.


- Thành công của luận văn góp phần tổng kết thực tiễn, cung cấp cơ sở lý
luận, cứ liệu, phục vụ công tác lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng và Đảng bộ ở các địa
phương trong việc xây dựng lực lượng vũ trang.
7. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn gồm
có 3 chương, 8 tiết.
Chương 1. Chủ trương của Đảng bộ huyện Quỳnh Lưu về xây dựng lực
lượng vũ trang.

Chương 2. Đảng bộ huyện Quỳnh Lưu chỉ đạo xây dựng lực lượng vũ
trang từ năm 1986 đến 2004.
Chương 3. Kết quả và một số kinh nghiệm trong xây dựng lực lượng vũ
trang huyện Quỳnh Lưu.


Danh mục Tài liệu tham khảo

1. Ban chỉ huy Quân sự huyện Quỳnh Lưu (20/7/2000), Báo cáo sơ kết 4
năm thực hiện pháp lệnh dân quân tự vệ, số 67/BC
2. Ban chấp hành Đảng bộ huyện Quỳnh Lưu (2000), Lịch sử Đảng bộ
huyện Quỳnh Lưu (1930 - 2000), Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội
3. Ban Tư tưởng - Văn hoá Trung ương (2001), Tài liệu nghiên cứu văn kiện
Đại hội IX của Đảng, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
4. Ban Tư tưởng - Văn hoá Trung ương (2003), Tài liệu học tập Nghị quyết
Hội nghị lần thứ tám Ban chấp hành Trung ương Đảng (Khoá IX), Nxb
Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
5. Công an Quỳnh Lưu (14/11/2001), Kế hoạch thực hiện NQ 02/HU về
tăng cường lãnh đạo nhiệm vụ quốc phòng - an ninh trong tình hình mới,
số 479/KH/2001
6. Cục dân quân tự vệ (2001), Một số văn bản của Đảng, Nhà nước về công
tác quốc phòng (tập 1), Nxb Quân đội nhân dân.
7. Văn Tiến Dũng (1965), Bàn về những kinh nghiệm xây dựng lực lượng vũ
trang cách mạng của Đảng ta, Nxb Quân đội nhân dân, Hà Nội.
8. Lê Duẩn (1966), Bàn về chiến tranh nhân dân và lực lượng vũ trang nhân
dân, Nxb Sự thật, Hà Nội.
9. Đảng Cộng sản Việt Nam (1987), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc
lần thứ VI, Nxb Sự thật, Hà Nội.
10. Đảng Cộng sản Việt Nam, Bộ chính trị (30/7/1987), Nghị quyết về nhiệm
vụ quốc phòng - an ninh trong tình hình mới, số 02/NQ.



11. Đảng Cộng sản Việt Nam, Ban chấp hành Trung ương (30/11/1987), Chỉ
thị về quán triệt, thực hiện Nghị quyết của Bộ Chính trị về nhiệm vụ quốc
phòng, số 20-CT/TƯ.
12. Đảng Cộng sản Việt Nam (1991), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc
lần thứ VII, Nxb Sự thật, Hà Nội.
13. Đảng Cộng sản Việt Nam (1992), Nghị quyết Hội nghị lần thứ ba Ban
Chấp hành Trung ương Đảng (Khoá VII), về nhiệm vụ quốc phòng và bảo
vệ an ninh quốc gia, chống diễn biến hoà bình của địch.
14. Đảng Cộng sản Việt Nam (1996), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc
lần thứ VIII, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
15. Đảng Cộng sản Việt Nam (2001), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc
lần thứ IX, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
16. Đảng Cộng sản Việt Nam (29/6/1992), Nghị quyết Hội nghị lần thứ ba
Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khoá VII), số 03-NQ/HNTƯ.
17. Đảng Cộng sản Việt Nam (1992), Đại hội lần thứ 22 Đảng bộ huyện
Quỳnh Lưu, Nghệ An.
18. Đảng Cộng sản Việt Nam (1996), Đại hội lần thứ 23 Đảng bộ huyện
Quỳnh Lưu, Nghệ An.
19. Đảng Cộng sản Việt Nam (2000), Đại hội lần thứ 24 Đảng bộ huyện
Quỳnh Lưu, Nghệ An.
20. Đảng uỷ Quân sự Trung ương (1991), Nghị quyết về nhiệm vụ quốc
phòng 5 năm (1991 - 1995), số 01- NQ/ĐU.
21. Đảng uỷ Quân sự Trung ương (1996), Nghị quyết Đại hội Đảng bộ toàn
quân lần thứ VI.


22. Đảng uỷ Quân khu 4 (10/1/1987), Nghị quyết về quốc phòng - an ninh,
số 01-NQ/ĐU.

23. Đảng uỷ Quân khu 4 (1987), Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Quân khu lần
thứ IV.
24. Đảng uỷ Quân khu 4 (18/1/1991), Nghị quyết về nhiệm vụ quốc phòng
năm 1991, số 01-NQ/ĐU.
25. Đảng uỷ Quân khu IV (1996), Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Quân khu lần
thứ VI.
26. Đảng uỷ Quân sự huyện Quỳnh Lưu (16/9/1991), Nghị quyết về nhiệm vụ
quốc phòng - quân sự địa phương năm 1992, số 05/NQ.
27. Đảng uỷ Quân sự huyện Quỳnh Lưu (1996), Báo cáo của Ban chấp hành
Đảng bộ Quân sự nhiệm kỳ 1996 - 2000.
28. Đảng uỷ Quân sự huyện Quỳnh Lưu (6/8/1997), Nghị quyết về nhiệm vụ
quốc phòng - quân sự địa phương năm 1997, số 07/NQ.
29. Đảng uỷ Quân sự huyện Quỳnh Lưu (1997), Báo cáo công tác xây dựng
Đảng bộ Quân sự huyện Quỳnh Lưu năm 1997.
30. Đảng uỷ Quân sự huyện Quỳnh Lưu (1999), Báo cáo công tác xây dựng
Đảng bộ Quân sự huyện Quỳnh Lưu năm 1999.
31. Đảng uỷ Quân sự huyện Quỳnh Lưu (20/12/2000), Nghị quyết về nhiệm
vụ quốc phòng - quân sự địa phương năm 2001, số 01/NQ.
32. Đảng uỷ Quân sự huyện Quỳnh Lưu (10/3/2000), Chương trình hành
động thực hiện Nghị quyết về sẵn sàng chiến đấu của Đảng uỷ Quân sự
huyện Quỳnh Lưu, số 02/CT.
33. Đảng uỷ Quân sự huyện Quỳnh Lưu (19/12/2001), Nghị quyết về nhiệm
vụ quốc phòng - quân sự địa phương năm 2002, số 01/NQ.


34. Đảng uỷ Quân sự huyện Quỳnh Lưu (23/1/2003), Nghị quyết về nhiệm vụ
quân sự - quốc phòng năm 2003, số 08/NQ-ĐU.
35. Đảng uỷ Quân sự huyện Quỳnh Lưu (10/4/2003), Nghị quyết Đại hội
Đảng bộ Quân sự huyện Quỳnh Lưu nhiệm kỳ 2003 - 2005, số 04/NQĐH.
36. Đảng uỷ Quân sự huyện Quỳnh Lưu (7/1/2004), Nghị quyết lãnh đạo

nhiệm vụ quân sự - quốc phòng năm 2004, số 07 NQ/ĐU.
37. Đảng uỷ Quân sự huyện Quỳnh Lưu (2004), Báo cáo công tác xây dựng
Đảng bộ quân sự huyện Quỳnh Lưu năm 2004.
38. Đảng uỷ Quân sự huyện Quỳnh Lưu (1/6/2004), Nghị quyết lãnh đạo xây
dựng cơ quan quân sự huyện vững mạnh toàn diện, đáp ứng yêu cầu
nhiệm vụ mới, số 12-NQ/ĐU.
39. Đảng uỷ Quân sự huyện Quỳnh Lưu (1/6/2004), Nghị quyết về tăng
cường và nâng cao chất lượng công tác dân vận của lực lượng vũ trang dân quân tự vệ trong tình hình mới, số 13-NQ/ĐU.
40. Võ Nguyên Giáp (1967), Những kinh nghiệm lớn của Đảng ta về lãnh
đạo đấu tranh vũ trang và xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng, Nxb
Sự thật, Hà Nội.
41. Võ Nguyên Giáp (1974), Đường lối quân sự của Đảng, Viện Khoa học
Quân sự, Hà Nội.
42. Ninh Viết Giao (1998), Địa chí văn hoá Quỳnh Lưu, Nxb Nghệ An.
43. Huyện uỷ Quỳnh Lưu (21/5/1987), Nghị quyết về tăng cường lãnh đạo
nhiệm vụ quốc phòng - an ninh trong tình hình mới, số 01-NQ/HU.
44. Huyện uỷ Quỳnh Lưu (30/8/1989), Nghị quyết lãnh đạo nhiệm vụ quân
sự - quốc phòng giai đoạn 1990 - 1994, số 02-NQ/HU.


45. Huyện uỷ Quỳnh Lưu (23/1/1994), Nghị quyết lãnh đạo nhiệm vụ quân
sự - quốc phòng giai đoạn 1994 - 1996, số 02-NQ/HU.
46. Huyện uỷ Quỳnh Lưu (13/6/1996), Nghị quyết lãnh đạo nhiệm vụ quân
sự - quốc phòng giai đoạn 1996 - 2000, số 07- NQ/HU.
47. Huyện uỷ Quỳnh Lưu (2/11/2001), Nghị quyết về tăng cường lãnh đạo
nhiệm vụ quốc phòng - an ninh trong tình hình mới, số 02-NQ/HU.
48. Huyện uỷ Quỳnh Lưu (2004), Đề án phòng ngừa, giải quyết mâu thuẫn
tranh chấp khiếu kiện trong nội bộ nhân dân tại huyện Quỳnh Lưu (2001
- 2005).
49. Hồ Chí Minh (1970), Về đường lối xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân

Việt Nam, Nxb Sự thật, Hà Nội.
50. Hồ Chí Minh (1995), Toàn tập, tập 3, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
51. Hồ Chí Minh, Lê Duẩn, Trường Chinh, Võ Nguyên Giáp (1966), Bàn về
chiến tranh nhân dân và lực lượng vũ trang nhân dân, Nxb Quân đội
nhân dân, Hà Nội.
52. Nguyễn Quyết (1985), Mấy vấn đề quân sự địa phương trong sự nghiệp
xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, Nxb Quân đội nhân dân, Hà Nội.
53.

Uỷ ban nhân dân huyện Quỳnh Lưu (16/8/2004), Báo cáo

tổng kết 15 năm xây dựng khu vực phòng thủ huyện Quỳnh Lưu (1989 -2004),
số 1103/BC.