Các vật dụng hàng ngày của con người rất nhiều. Chúng dùng để giúp đỡ
con người thực hiện những sinh hoạt hàng ngày một cách có hiệu quả hơn. Chúng
không chỉ rất cần thiết đối với cuộc sống mà còn thể hiện sự sáng tạo cũng như trí
thông minh của con người. Sau đây, là phần giới thiệu về một trong số những vật
dụng thiết yếu của con người đó là cái kéo.
Cái kéo là một vật dụng quen thuộc của con người nhưng hầu như không ai
biết nó được làm từ đâu, có mặt trên thế giới này từ bao giờ, chỉ biết rằng nó được
chế tạo ra để phục vụ cho con người. Bàn về nguồn gốc, sự hình thành và ra đời
của cái keo vẫn là một mối tranh cãi lớn. Theo nhưng di vật khảo cổ mà người ta
đã tìm thấy khoảng thế kỷ 2 thế kỷ 3 trước công nguyên tìm thấy ở khu vực La Mã
– sông Ranh, cho thấy người xưa dùng hai lưỡi dao rời nhau để sử dụng và thực
hiện động tác cắt. Nhưng nhiều quan điểm cho rằng chiếc kéo đã ra đời từ rất lâu
trước đó rồi. Khép lại vấn đề sự ra đời. Dù kéo có được ra đời cách đây bao lâu thì
hiện nay nó vẫn là một thành tựu, một vật dụng không thể thiếu của con
người. Riêng dạng kéo khớp được sử dụng ngày nay xuất hiện khoảng năm 300
trước công nguyên. Chỉ còn rất ít di vật còn sót lại nên không thể xác định chính
xác năm xuất hiện.Từ thết kỉ 17 trở đi nhưng loại kéo chuyên dụng hơn, phát triển
và cải cách nhiều hơn: kéo cắt giấy dài và lưỡi mỏng, kéo bản lưỡi rộng để cắt vải
và kéo đa năng có lưỡi nhọn khi cần. So với kéo khớp kéo kẹp có cần kéo hình chữ
U nằm ngang có tiến bộ hơn hẳn vì có thể sử dụng được một tay do sức đàn hồi
của vật liệu mà lưỡi kéo có thể tự mở ra. Do đồng thau mau chóng giảm sự đàn hồi
nên kéo kẹp bằng sắt được bắt đầu sản xuất ở Trung Âu vào khoảng năm 500 trước
công nguyên.
Kéo có rất nhiều loại từ kéo sử dụng trong gian bếp, làm thủ công như thêu.
may đến cắt tóc… Mỗi công dụng của kéo thì ứng với những cấu tạo riêng biệt, có
hình dáng, kích thước khác nhau. Nhưng dù với kích thước như thế nào đi nữa thì
kéo cũng có những đặc điểm chính chung cơ bản, nếu thiếu những đặc điểm này
thì sẽ không được gọi là một cây kéo. Trước hết có thể thấy, bộ phận quan trọng
đầu tiên để nhận dạng kéo với các đồ dùng khác đó là có hai lưỡi đối với nhau. Hai
lưỡi này được dùng để thực hiện nhiệm vụ chính của kéo đó là cắt các vật. Với hai
lưỡi sắc bén đối mặt nhau cho phép người sử dụng có thể cắt vật trên tiết diện hai
mặt của nó. Thường người dùng sử dụng kéo để cắt rời một phần của một khối,
một vật. Kéo là trợ thủ rất đắc lực để thực hiện những động tác ấy. Để sử dụng dễ
dàng hơn và cố định hai lưỡi kéo cần có khớp nối và tay cầm . Tay cầm là bộ phận
giúp người dùng dễ dàng điều chỉnh hướng đi của lưỡi kéo, giúp việc sử dụng hiệu
quả nhất. Lưỡi kéo thường được làm bằng nhôm hoặc kim loại tổng hợp, có độ
sáng bóng và sắc bén nhất định. Chất liệu làm lưỡi kéo thường được sử dụng là các
chất liệu có khả năng chống gỉ, khó bị bào mòn và oxi hóa theo thời gian. Hai mặt
sắc của lưỡi kéo được thiết kế để khớp vào nhau khi không sử dụng để tránh gây
thương tích cho người dùng và trẻ em. Mặt ngoài của lưỡi kéo được mài mòn để
không gây xây sát cho người khác mỗi khi chạm vào. Lưỡi kéo thường có bề mặt
tiết diện dẹt, mỏng nhỏ gọn. Tay cầm của kéo thường được làm từ các chất liệu
nhẹ, không dẫn điện, không dẫn nhiệt. Thường sẽ được làm bằng nhựa tổng hợp
hoặc nhựa dẻo. Tay cầm là nơi tiếp xúc với đa của người sử dụng, nên cần có độ an
toàn nhất định. Tay con người là bộ phận nhạy cảm, dễ bị nhiễm điện khi tiếp xúc,
cảm nhiệt tốt nên khi sử dụng không may chạm vào nơi có nhiệt độ cao, nhiễm
điện thì có thể đảm bảo tỷ lệ rủi ro nhỏ so với sử dụng tay cầm bằng những chất
liệu khác. Đó là những bộ phận không thể thiếu của một cây kéo.
Kéo được cấu tạo bởi hai thanh kim loại mài sắc. Phần tay cầm được bọc
bằng một lớp nhựa dẻo hoặc nhựa cứng. Nhìn có vẻ đơn giản nhưng có độ bén khá
cao nên có thể dễ dàng cắt những thứ mỏng, nhỏ bé hay cả nhưng thứ lớn hơn nữa
miễn sao không quá dày là được. Kéo được áp dụng một nguyên tắc vật lý khá đơn
giản đó chính là đòn bẩy giúp ta sử dụng được nhẹ nhàng mà không cần tốn lực
nhiều. Có nhiều loại kéo đa dạng: kéo cắt vải, kéo cắt tóc, kéo cắt giấy, kéo hớt tóc,
kéo cắt sắt, kéo dùng trong nhà bếp... và 1 phần quan trọng của ngành y tế chính là
kéo phẫu thuật đấy! Nếu trong những ca mổ không có kéo phẫu thuật thì sẽ gặp
nhiều bất lợi và hậu quả khôn lường.
Tuy nhiên, với mỗi loại kéo lại có cấu tạo khá khác nhau. Có thể kể đến đầu
tiên, chiếc kéo thông thường là chiếc kéo có cấu tạo bao gồm những bộ phận như
trên :lưỡi kéo, tay cầm. Chiếc kéo thông thường có lưỡi kéo thẳng, có chốt khớp
nối nhỏ ở đầu lưỡi kéo nối với tay cầm, góc mở của chiếc kéo thông thường dao
động từ 0 đến 160 độ và hoạt động tốt nhất ở góc mở 45 độ. Đối với chiếc kéo
thông thường thì tùy đối tượng và mục đích sử dụng thì có kích cỡ khác nhau. Nhỏ
nhất có thể kể đến là chiếc kéo có chiều dài khoảng 12 cm tình từ điểm nhọn nhất
của kéo đến tay cầm khi kéo đóng lưỡi. Loại này thường được dùng cho trẻ em
dưới 12 tuổi, và được sử dụng trong trường học. Tay cầm của loại kéo thông
thường được thiết kế tròn để bao trọn lấy ngón tay của người sử dụng. Ngoài kích
cỡ nhỏ như trên còn có cách cây kéo có kích thước lớn hơn. Loại kéo thông thường
được sử dụng phổ biến vì nó không mặc định chỉ được dùng trong một trường hợp
nhất định mà có thể thay thế nhiều loại kéo khác để thực hiện những công dụng đặc
thù của những cây kéo này: cắt chỉ khâu chỉ thêu trong may mặc, hay thay thế
chiếc kéo dùng trong gian bếp, cắt tóc…. Kéo cắt chỉ trong may mặc có kích thước
nhỏ hơn hẳn so với chiếc kéo thông thường. Độ mở của kéo cũng nhỏ hơn rất
nhiều, thường chỉ đến 20 – 30 độ. Kéo cắt chỉ cũng có nhiều loại, một loại có thiết
kế khá giống kéo thường và một loại có thiết kế khác hẳn, lưỡi kéo không khớp nối
với nhau, dẹt hơn, đầu nhọn hơn, sắc bén hơn, mỏng hơn và ngắn hơn… Một loại
kéo nữa cũng khá phổ biến là kéo dùng bếp. Có phần tay cầm to hơn hẳn so với
kéo thường nhưng phần lưỡi lại ngắn và nhỏ hơn. Thiết kế đa dạng và đặc biệt nhất
có lẽ là kéo dùng trong các tiêm tóc, "salon". Đa phần kéo dùng trong lĩnh vực này
đều nhỏ, nhưng với mỗi kĩ thuật cắt tỉa khác nhau thì chúng lại có cấu tạo khác
nhau. Từ kéo có lưỡi thẳng, cong, rồi đến răng cưa… Tựu chung lại, đối với mỗi
mục đích sử dụng khác nhau thì sẽ có những cấu tạo khác nhau và thường khác
nhau ở phần lưỡi kéo.
Có thể nói, kéo là một dụng cụ chủ yếu dùng để cắt, tuy nhiên, tùy theo mục
đích sử dụng mà kéo cũng có nhiều loại khác nhau như: kéo cắt vải để thợ may tạo
nên quần áo đẹp, đa dạng và hợp thời trang; các em bé thì dùng kéo cắt giấy để cắt
giấy xếp tàu bay, tên lửa...; thợ hớt tóc không thể tỉa ra các mô-đen nếu không có
kéo; kéo cắt tôn cắt sắt; kéo phục vụ cho việc bếp núc để cắt cá, cắt bánh tráng,
khô bò...; còn có kéo dùng trong y tế khi phẫu thuật...
Ngày nay, kéo được sản xuất rất bài bản, giá thành của chúng cũng không
quá đắt so với túi tiền của người tiêu dùng. Hơn nữa, với sự tiện lợi của nó, chiếc
kéo vẫn giữ vững là vật dụng cần thiết của người tiêu dùng.