1.Mở đầu.
1.1. Lí do chọn đề tài.
Cuộc cách mạng khoa học – kĩ thuật hiện đại khởi nguồn từ những năm 40
(thế kỷ XX) và được nâng lên ở cấp độ cao hơn từ năm 1973 - cách mạng khoa học
công nghệ, cuộc cách mạng này đã làm thay đổi sâu sắc đời sống vật chất và tinh
thần loài người. Có thể nói xu hướng dạy học hiện đại kết hợp với những thành tựu
của công nghệ thông tin đã và đang đem lại hiệu quả cao trong dạy học. Đặc biệt
đối với bộ môn GDCD, một môn học có tính đặc thù là liên hệ với đời sống thực
tiễn đang diễn ra hàng ngày, hàng giờ. Học trò Việt Nam nhìn nhận môn GDCD là
môn học khô khan, nhiều lí luận, khó hiểu. Thực tế nghiên cứu cho thấy trong một
giờ học, học sinh chỉ nhớ được 30 % kiến thức được nghe, còn nếu cả nghe lẫn
nhìn thì sẽ nhớ được 50 % và con số này lên đến 85 % nếu học sinh được thấy sự
vật hiện tượng một cách đồng thời.
Thực hiện nghị quyết trung ương tám về “Đổi mới căn bản toàn diện giáo
dục”, đổi mới công tác kiểm tra đánh giá, nâng cao chất lượng dạy và học. Việc dạ
học tích hợp liên môn cũng đang được hưởng ứng mạnh mẽ. với đặc thù của môn
Giáo dục công dân nói chung và phần I chương trình giáo dục công dân 10 “ Công
dân với thế giới quan và phương pháp luận” nói riêng phần này kiến thức khó và
trừu tượng liên quan đến nhiều môn khoa học khác, nếu giáo viên chỉ truyền thụ
theo những phương pháp cũ bài giảng sẽ không có hiệu quả cao.
Do vậy việc sử dụng các phương tiện dạy học hiện đại sẽ làm cho học sinh
hiểu bài nhanh hơn, nhớ được kiến thức nhiều hơn, tiết học cũng trở nên sinh động,
hấp dẫn hơn cùng với những ví dụ của các môn khoa học khác và từ đó học sinh
biết cách vận dụng, liên hệ kiến thức giáo dục công dân vào các môn học khác, vào
thực thế cao hơn. Chính vì vậy việc sử dụng công nghệ thông tin vào dạy học tích
hợp liên môn trong môn Giáo dục công dân là cần thiết, nhằm mang lại hiệu quả
cao trong dạy học.
Môn Giáo dục công dân được đưa vào chương trình dạy học từ rất lâu, có thể
khẳng định môn học này có vai trò hết sức quan trọng trong việc hình thành nhân
cách và phát triển nhân cách của học sinh. Góp phần hình thành thế giới quan lành
mạnh ở học sinh, giúp học sinh biết phân biệt lẽ phải trái, biết tôn trọng bản thân,

tôn trọng người khác, biết sống trung thực, khiêm tốn, dũng cảm, biết yêu thương
vị tha, biết thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ của mình... Đặc biệt những kiến thức
môn GDCD có liên quan đến rất nhiều các môn học khác như lịch sử, địa lí, sinh
học, hóa học, vật lí .... giúp học sinh hình thành những kĩ năng sống cơ bản vững
vàng bước vào đời, ý thức tổ chức kỉ luật, có thái độ đúng đắn trong việc nhận thức
và giải quyết những vấn đề thực tiễn. Mặc dầu có tầm quan trọng như vậy nhưng vì
nhiều lí do khác nhau nên chất lượng dạy và học môn GDCD còn chưa cao. Rất
nhiều học sinh và gia đình không nhận thức được tầm quan trọng của môn GDCD
và cho rằng đây là môn phụ nên rất ít được quan tâm, đầu tư thích đáng cho việc
1


học. Cá biệt có một số học sinh tỏ ra thực sự hờ hững, thiếu nghiêm túc đối với
môn này. Với suy nghĩ phiến diện lệch lạc, phần lớn học sinh chỉ học tủ, học vẹt
nhằm đối phó với giáo viên, kiến thức liên hệ thực tế không có đến khi kiểm tra thì
quay cóp, sử dụng tài liệu. Hiện tượng học sinh không mặn mà trong việc học môn
Giáo dục công dân vẫn còn tồn tại, trở thành nếp, tạo nên sức ì về mặt tâm lý.
1.2. Mục đích nghiên cứu.
Để thay đổi thái độ của các em đối với môn Giáo dục công dân, để những
giờ học môn Giáo dục công dân không còn nhàm chán trong năm học 2014 – 2015
Tôi đã mạnh dạn ứng dụng nhiều bài giảng bằng Công nghệ thông tin (CNTT) vào
việc dạy học tích hợp các môn học khác trong môn GDCD và kết quả cho thấy
những tiết dạy kết hợp với CNTT thường đem lại nhiều say mê, hứng thú hơn so
với tiết học truyền thống.
Trong chương trình Giáo dục công dân lớp 10 bài 6: Khuynh hướng phát
triển của sự vật và hiện tượng là bài học khó đối với học sinh bởi để là rõ được
nội dung bài học giáo viên phải tích hợp với nhiều môn học khác như lịch sử, địa lí,
sinh học thông qua những ví dụ chứng minh để học sinh hiểu rõ bài học. Đối với
bản thân tôi khi dạy bài này trong năm học trước khi không sử dụng phần mềm
Microft Power point kết quả giờ học đã không đạt như mong muốn, học sinh tiếp

thu kiến thức một cách thụ động, gượng ép, chưa thấy được sự hứng thú, say mê
trong học tập của các em.
1.3. Đối tượng nghiên cứu.
Đối tượng để tôi thực hiện bài dạy của mình là học sinh khối 10. Phạm vi
thực hiện là các lớp :Lớp 10 A1, 10 A2, 10 A3, 10 A5 không sử dụng CNTT vào
việc dạy tích hợp. Lớp 10A4, 10 A6, 10 A7 , 10 A10 sử dụng CNTT vào việc dạy
tích hợp.

2


2. Nội dung .
2.1 Cơ sở lí luận
Mã Môđum 19 THPT đã khẳng định vai trò, tầm quan trọng và hiệu quả của
ứng dụng CNTT trong dạy học đã được chứng minh bằng thực tiễn giáo dục trong
và ngoài nước những năm qua, nó cho thấy việc ứng dụng công nghệ thông tin
(CNTT) trong giảng dạy và học tập là xu thế tất yếu của giáo dục. Đổi mới phương
pháp dạy học bằng CNTT là một chủ đề lớn được UNESCO đưa ra thành chương
trình của thế kỷ XXI và dự đoán sẽ có sự thay đổi nền giáo dục một cách căn bản
vào đầu thế kỷ XXI do ảnh hưởng của CNTT. Chỉ thị 29/2001/CT-BGD&ĐT của
Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng đã nêu rõ: “Đối với giáo dục và đào tạo,
công nghệ thông tin có tác động mạnh mẽ, làm thay đổi phương pháp, phương thức
dạy và học. Công nghệ thông tin là phương tiện để tiến tới một xã hội học tập”.
Nhận thức rõ vai trò, tầm quan trọng và hiệu quả của ứng dụng CNTT trong
dạy học; BGH trườngTHPT Hậu Lộc 4 đã đặc biệt quan tâm và quyết tâm đưa
CNTT vào công tác giảng dạy và học tập. Với sự quan tâm của các cấp lãnh đạo, sự
nỗ lực không ngừng của tập thể sư phạm nhà trường, đến nay, 100% giáo viên có
thể tự soạn giảng ở mức thành thạo và sử dụng hiệu quả những phần mềm soạn
giảng cũng như các thiết bị hỗ trợ để phục vụ công tác chuyên môn.
Sử dụng máy tính để dạy học là một trong những hướng thay đổi PPDH

trong nhà trường chúng ta hiện nay, trong đó, việc giảng bằng các trang trình chiếu
PowerPoint đang được nhiều GV trường THPT thực hiện. nó lên trang trình chiếu
PowerPoint thì sẽ tận dụng được tối đa ưu việt của máy tính .
Dạy học tích hợp là một quan điểm dạy học nhằm hình thành và phát triển ở
học sinh những năng lực cần thiết trong đó có năng lực vận dụng kiến thức để giải
quyết có hiệu quả các tình huống thực tiễn. Thông qua dạy học tích hợp học sinh
có thể vận dụng kiến thức để giải quyết các bài tập hàng ngày, , đặt cơ sở nền móng
cho quá trình học tập tiếp theo; cao hơn là có thể vận dụng để giải quyết những tình
huống có ý nghĩa trong cuộc sống hàng ngày. Hình thành và phát triển được năng
lực cho học sinh đặc biệt là năng lực tổng hợp để chuẩn bị tâm thế cho người học
bước vào cuộc sống lao động – năng lực vận dụng kiến thức nhất là vận dụng kiến
thức vào thực tiễn đời sống.
Trong quá trình dạy học môn Giáo dục công dân chúng tôi nhận thấy việc sử
dụng CNTT kết hợp kiến thức liên môn để giảng dạy một bài Giáo dục công dân là
hết sức cần thiết, nhằm đem lại hiệu quả tốt hơn trong một giờ dạy. Bên cạnh đó
dạy học tích hợp sẽ góp phần đòi hỏi giáo viên không chỉ nắm chắc môn mình dạy
mà còn phải không ngừng trau dồi kiến thức các môn học khác để tổ chức, hướng
dẫn các em giải quyết các tình huống, các vấn đề đặt ra trong môn học một cách
nhanh nhất, hiệu quả nhất.
Môn học Giáo dục công dân hiện nay chưa được các em học sinh quan tâm,
nhiều học sinh có thái độ thờ ơ đối môn học, đăc biệt là ngôi trường mà chúng tôi
3


đang giảng dạy thuộc vùng bãi ngang ven biển của huyện Hậu Lộc, phần lớn học
sinh học ban khoa học tự nhiên mà theo các em là phù hợp với xu thế lựa chọn
nghề nghiệp hiện nay nên nhiều em có thái độ hờ hững với môn học, coi Giáo dục
công dân là môn học phụ, nhiều khái niệm khô khan, khó nhớ và cũng rất khó
thuộc, từ đó học sinh cảm thấy ngại học và quay lưng lại với môn học.
2.2 Thực trạng vấn đề .

Với cách thức Tôi đã áp dụng dạy ở 4 lớp 10A1, 10A2, 10A3, 10A5 không
ứng dụng CNTT vào việc dạy tích hợp qua kiểm tra đã có kết quả về mức độ nắm
bài của các em như sau:
LỚP SI
LOẠI
LOẠI KHA
LOẠI
LOẠI YẾU
LOẠI
SÔ
GIỎI
TRUNG
KÉM
BÌNH
10A1 47

4

8,5% 14

30%

23

49% 6

0

0%


1

2%

42% 9

12,5
%
14,3
%
18%

10A2 49

2

4,2% 12

24,5% 27

55% 7

10A3 50

5

10%

15


30%

21

0

0%

10A5 43

1

2%

10

23%

21

50% 10

23%

1

2%

Từ thực trạng trên để đạt được hiệu quả cao hơn, Tôi đã mạnh dạn cải tiến lại
bài dạy và đổi mới phương pháp “Sử dụng phần mền Microft Powerpoint để giảng

dạy tích hợp có hiệu quả bài 6 tiết 1 “ Khuynh hướng phát triển của sự vật và
hiện tượng” chương trình Giáo dục công dân 10”.
2.3 Các giải pháp .
Bài 6: Tiết 1 (PPCT tiết 10 ): Khuynh hướng phát triển của sự vật và hiện
tượng.
a. Kiến thức:
Giúp học sinh nắm được
- Khái niệm phủ định
- Khái niệm phủ định siêu hình
- Khái niệm phủ định biện chứng
Đặc điểm của phủ định biện chứng
+ Tính khách quan
+ Tính kế thừa
b. Kĩ năng
4


Liệt kê được sự khác nhau giữa phủ định biện chứng và phủ định siêu hình
c. Thái độ
HS tỏ thái độ không đồng tình, hoặc lên án thái độ phủ định sạch trơn quá khứ,
kế thừa thiếu chọn lọc cái cũ.
d. Các năng lực hướng tới hình thành và phát triển ở học sinh
Năng lực tự học, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác, năng lực giải quyết
vấn đề, năng lực sáng tạo, năng lực sử dụng CNTT, năng lực liên hệ thực tiễn…
Tổ chức các hoạt động dạy học
1. Sử dụng phương pháp thảo luận nhóm
Giáo viên chia lớp thành 4 nhóm mỗi nhóm được phát 1 tờ giấy Ao vơi nội
dung sau.

PHỦ ĐỊNH

PHỦ ĐỊNH SIÊU HÌNH

PHỦ ĐỊNH BIỆN CHỨNG

TÍNH CHẤT

TÍNH KẾ
TÍNH
THỪA
KHACH
QUAN
BẢNG SO SANH
PHỦ ĐỊNH SIÊU HÌNH

PHỦ ĐỊNH BIỆN CHỨNG

Nguyên nhân
Diễn biến
Kết quả
Từ viêc tìm hiểu nội dung, học sinh các nhóm trình bày trên phiếu học tập
5


Mục 1: Phủ định biện chứng và phủ định siêu hình
Tìm hiểu khái niệm phủ định
Giáo viên nêu ví dụ hình ảnh cây cầu cũ bắc qua sông đi rất nguy hiểm với
nhân dân.
CH : Muốn xây dựng cây cầu mới trên nền cây cầu cũ ta phải làm gì ?
- HS trả lời, GV kết luận
Muốn xây dựng cây cầu mới trên nền cây cầu cũ trước tiên ta phải phá bỏ cây cầu

cũ đi.

HS rút ra khái niệm phủ định : Xóa bỏ sự tồn tại của một sự vật hiện tượng nào đó
GV cho học sinh nghiên cứu ví dụ về cây Lạc

6


Phủ định hạt Lạc mang rang
lên làm kẹo

Phủ định hạt Lạc mang hạt lạc
trồng xống đất

Sau một thời gian

Học sinh trả lời GV kết luận. Hạt Lạc mang nấu thành kẹo là phủ định siêu hình,
hạt Lạc mọc thành cây là Phủ định biện chứng.

7


Các nhóm tiến hành thảo luận Phủ định siêu hình
a.Phủ định siêu hình
Giáo viên sử dụng kiến thức địa lí cụ thể nêu một số hiện tượng thiên nhiên như
bão, động đất, sống thần và hậu quả của nó đối với cuộc sống của con người

Bão

Giáo viên sử dụng kiến thức sinh học - Con gà đẻ trứng – trứng gà mang làm bánh


8


9


Từ việc quan sát hình ảnh HS trả lời Thế nào là phủ định siêu hình ?

10


Sự phủ định được diễn ra do sự can thiệp, sự tác động từ bên ngoài, cản trở
hoặc xóa bỏ sự tồn tại và phát triển của sự vật hiện tượng.
GV yêu cầu HS lấy ví dụ về phủ định siêu hình
Các nhóm tiến hành thảo luận phủ định biện chứng.
b.Phủ định biện chứng
Giáo viên sử dụng kiến thức sinh học đưa ra ví dụ lúa được gieo trồng sau một
thời gian nhất định cây lúa lại cho ra đời những hạt lúa mới.
Tiến hành

HS trả lời khái niệm phủ định biện chứng
GV kết luận
Sự phủ định được diễn ra do sự phát triển của bản thân sự vật hiện tượng, có
kế thừa những yếu tố tích cực của sự vật và hiện tượng cũ để phát triển sự vật và
hiện tượng mới.
Tìm hiểu các đặc điểm của phủ định biện chứng.
* Tính khác quan.
11



GV đặt câu hỏi học sinh nghiên cứu trả lời
CH: Tính khách quan của phủ định biện chứng thể hiện như thế nào ? lấy ví dụ
chứng minh ?
HS các nhóm nghiên cứu trả lời.
GV giảng giải : Nguyên nhân của sự phủ định nằm ngay trong bản thân sự vật, hiện
tượng. Đó là kết quả của quá trình giải quyết mâu thuẫn, lượng đổi dẫn đến chất
đổi, cái mới ra đời thay thế cái cũ. Phủ định biện chứng mang tính tất yếu khách
quan và tạo tiền đề cho sự phát triển.
GV sử dụng kiến thức sinh học đưa ra sơ đồ quá trình tiến hóa của thực vật

Tảo

Hạt trần

Rong, rêu

Hạt kín

12


Cây một lá mầm

Cây hai lá mầm

GV sử dụng kiến thức lịch sử đưa ra một số hình ảnh về người nông dân Việt Nam
trước cách mạng Tháng 8 ( Chế độ thực dân nửa phong kiến ) Một cổ ba tròng áp
bức – kết quả của cuộc Cách mạng tháng 8 đã đem lại ruộng đất, tự do cho nhân
dân như thế nào.


Hình ảnh người nông dân trước Cách mạng

13


Hình ảnh người nông dân sau cách mạng
* Tính kế thừa
GV nêu câu hỏi học sinh suy nghĩ trả lời
CH: Từ những hình ảnh trên em hãy cho biết tính kế thừa của phủ định biện chứng
được thể hiện như thế nào ? cho ví dụ chứng minh?
GV giảng giải : Trong quá trình phát triển của sự vật , hiện tượng, cái mới không ra
đời từ hư vô mà ra đời từ trong lòng cái cũ, cái trước đó. Bởi vậy nó không phủ
định "sạch trơn", không vứt bỏ hoàn toàn cái cũ. Nó chỉ gạt bỏ những yếu tố tiêu
cực lỗi thời của cái cũ.
14


GV sử dụng kiến thức lịch sử để mô tả nội dung
Hình ảnh người nông dân Việt Nam trước Cách mạng bị thực dân phong kiến đàn
áp không có tư liệu sản xuất phải vào làm việc trong các hầm mỏ, đồn điền cao su,
cà phê “ Cao su đi dễ khó về, khi đi trai tráng, khi về bủng beo ” do đó giai cấp
công nhân ở nước ta có nguồn gốc xuất thân từ nông dân.

GV sử dụng kiến thức lịch sử thể hiện con đường xây dựng chủ nghĩa xã hội ở
Việt Nam từ chế độ phong kiến bỏ qua chế độ Tư bản chủ nghĩa tiến lên xây dựng
chủ nghĩa xã hội. Việc bỏ qua chế độ Tư bản chủ nghĩa là bỏ qua việc xác lập vị trí
thống trị của quan hệ sản xuất và kiến trúc thượng tầng của chế độ tư bản chủ nghia
còn kế thừa những thành tựu mà nhân loại đã đạt được dưới chế độ tư bản chủ
15



nghĩa, đặc biệt là về khoa học kĩ thuật, công nghệ để phát triển nhanh lực lượng sản
xuất, xây dựng nền kinh tế hiện đại.

Xã hội PK

- Bỏ qua chế độ TBCN – Xây dựng CNXH

GV sử dụng kiến thức sinh học đưa ra hình ảnh thể hiện tính kế thừa của loài sinh
vât

16


Từ việc phân tích làm rõ nội dung của phủ định biện chứng và phủ định siêu hình
GV cho học sinh phân biệt phủ định biện chứng và phủ định siêu hình.
Phân biệt phủ định biện chứng và phủ định siêu hình
Phủ định siêu hình

Phủ định biên chứng

- Diễn ra do sự can thiệp tác động từ - Diễn ra do sự phát triển bên trong bản
bên ngoài.
thân sự vật, hiện tượng.
- Xóa bỏ sự tồn tại và phát triển tự - Không xóa bỏ sự tồn tại và phát triển
nhiên của sự vật.
tự nhiên của sự vật.
- Sự vật, hiện tượng sẽ bị xóa bỏ hoàn - Sự vật sẽ không bị xóa bỏ hoàn toàn, là
toàn, không tạo ra và không liên quan cơ sở cho sự xuất hiện của sự vật mới, sẽ

đến sự vật mới
tiếp tục tồn tại và phát triển trong sự vật
mới.

Các nhóm lần lượt trành bày nội dung bài học
GV kết luận: Như vậy sự phát triển của sự vật, hiện tượng thông qua những
lần phủ định, khách quan, kế thừa đó là sự thống nhất hữu cơ giữ lọc bỏ, bảo tồn và
bổ sung thêm những nhân tố tích cực mới. Do vậy thông qua những lần phủ định
biện chứng của bản thân sự vật sẽ ngày càng phát triển.
2.4 Hiệu quả
Việc sử dụng phần mền Microft Powerpoint để giảng dạy tích hợp có hiệu
quả bài 6 tiết 1 “ Khuynh hướng phát triển của sự vật và hiện tượng” chương trình
Giáo dục công dân 10”.Tôi thấy đã tạo được hiệu ứng tốt trong học tập của học

17


sinh, các em hứng thú, say mê hơn trong giờ học, không khí lớp học nhẹ nhàng, sôi
nổi. Kết quả như sau.
LỚP

SI
SÔ

LOẠI GIỎI

LOẠI KHA

SL


%

SL

%

LOẠI
TRUNG
BÌNH
SL
%

LOẠI YẾU
SL

%

10A4

52

15

29%

19

37%

18


34%

0

0

10A6

50

17

34%

19

38%

13

26%

1

2%

10A7

48


15

31,25% 18

37,5% 15

31,25% 0

0

10A10 45

20

31%

40%

27%

2%

20

5

0

Trong những tiết dạy được hội đồng sư phạm nhà trường dự giờ đã được

đánh giá cao đó là động lực để bản thân tôi không ngừng trau dồi kĩ năng CNTT,
nghiên cứu các bộ môn học khác để áp dụng vào giảng dạy môn Giáo dục công dân
một cách có hiệu quả, từ đó làm thay đổi quan niệm của phụ huynh và học sinh về
môn Giáo dục công dân.

18


3. Kết luận, kiến nghị
3.1 Kết luận.
Việc vận dung kiến thức liên môn vào việc giảng dạy môn Giáo dục công
dân là cần thiết đặc biệt là phần I chương trình lớp 10. Nội dung phần học này
mang tính trừu tượng cao nếu như giáo viên chỉ giảng chay máy móc trong sách
giáo khoa thì học sinh sẽ rất khó hiểu, không nắm rõ nội dung, không biết liên hệ
thực tế...., hơn nữa với việc đổi mới phương pháp trong dạy và học thì việc vận
dụng các môn học khác vào giảng dạy bộ môn là cần thiết. Do vậy kết hợp giữa
việc sử dụng phần mền Microft Powerpoint và tích hợp liên môn đã đem lại kết quả
cao trong việc dạy của giáo viên và việc học của học sinh làm cho giờ học trở nên
sinh động hơn, giúp các em nhìn nhận môn học gần gũi hơn, tạo cho các em say
mê, yêu thích môn học hơn.
3.2 Kiến nghị.
Trong khuôn khổ của một sáng kiến kinh nghiệm tôi có một số kiến nghị
sau:
- Cần tăng cường thêm thiết bị hỗ trợ dạy học
- Cần tổ chức nhiều hơn nữa những buổi tập huấn dạy học tích hợp cho tất cả
các giáo viên.
- Cần tăng số tiết học của môn Giáo dục công dân.
hơn.Và trong khuôn khổ của một sáng kiến kinh nghiệm Tôi rất mong những đồng
nghiệp của mình góp ý kiến để đề tài của tôi được hoàn chỉnh hơn.
Tôi xin chân thành cảm ơn !


19


XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG Thanh Hóa, Ngày 18 tháng 5 năm 2016
ĐƠN VỊ.
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của
mình viết, không sao chép của người
khác.
Người viết SKKN

Nguyễn Thị Hà

20