Rửa tiền
Rửa tiền (money laundering) là hành vi của cá nhân hay tổ chức tìm cách
tạo ra vẻ bên ngoài hợp pháp cho các khoản tiền hoặc tài sản khác có được
từ hành vi phạm tội.
Rửa tiền đã trở thành vấn nạn nghiêm trọng mang tính quốc tế, được cộng
đồng thế giới rất quan tâm, vì nó gây ra hậu quả kinh tế, xã hội nghiêm trọng
ảnh hưởng tới an ninh quốc gia và uy tín quốc tế của quốc gia, làm suy yếu
nền kinh tế, cũng như cải tổ nền kinh tế.
Rửa tiền không chỉ giúp cho tội phạm che giấu được nguồn gốc của những
khoản tiền bất hợp pháp mà còn tạo ra cơ sở cho chúng hưởng thụ và sử
dụng những đồng tiền đã được tẩy rửa để phục vụ cho những hoạt động tội
phạm khác.
Khái niệm
Theo FATF: Rửa tiền là toàn bộ những hoạt động được tiến hành nhằm cố ý
hợp thức hóa những khoản tiền, tài sản có nguồn gốc từ các hành vi phạm
tội.
Theo Công ước Vienna (1988) và Công ước Palermo (2000) của Liên hợp
quốc: Rửa tiền là các hoạt động chuyển hoán hoặc chuyển nhượng tài sản
khi:
Biết tài sản đó có nguồn gốc từ các hành vi phạm tội
Tham gia vào hành vi nhằm mục đích giấu giếm hoặc che đậy nguồn
gốc phi pháp của tài sản
Tiếp tay cho bất kỳ cá nhân nào tham gia vào hành vi này
Giấu giếm hoặc che đậy bản chất thực, nguồn gốc, địa điểm, việc định
đoạt, sự chuyển dịch, các quyền liên quan đến tài sản hoặc quyền sở hữu
tài sản khi biết rằng tài sản đó có được từ hành vi phạm tội
Có được, chiếm hữu hoặc sử dụng tài sản khi tại thời điểm tiếp nhận nó
đã biết rằng tài sản này có được từ hành vi phạm tội.
Các giai đoạn của rửa tiền
Giai đoạn sắp xếp (placement): tội phạm tìm cách đưa các khoản tiền
có nguồn gốc từ hành vi phạm tội vào hệ thống tài chính để chuẩn bị thực
hiện bước tiếp theo. Giai đoạn này là giai đoạn dễ bị phát hiện nhất trong
quy trình rửa tiền.
Giai đoạn phân tán (ayering): các khoản tiền đã được đưa vào hệ thống
tài chính sẽ được chuyển đổi qua lại giữa các tài khoản ngân hàng, các
quốc gia, đầu tư dự án, mua bán qua lại ... nhằm che giấu nguồn gốc của
tài sản.
Giai đoạn quy tụ (integration): các khoản tiền chính thức nhập vào nền
kinh tế hợp pháp và có thể sử dụng cho tất cả các mục đích
Lịch sử
Trong quá khứ, thuật ngữ rửa tiền đã được áp dụng cho những giao dịch tài
chính có quan hệ với tổ chức tội phạm. Ngày nay, định nghĩa đó được mở
rộng bởi những người nắm giữ điều khiển chính phủ để kiểm tra bất kỳ giao
dịch tài chính nào mà phát sinh tài sản hay một giá trị như kết quả của một
hành vi phạm pháp bao gồm như hoạt động trốn thuế hay kế toán sai.
Trong một kết quả, hoạt động bất hợp pháp của rửa tiền bây giờ được đón
nhận như hoạt động tiềm năng của những cá nhân, doanh nghiệp lớn và nhỏ,
những viên chức hư hỏng, những thành viên của tổ chức phạm tội có tổ chức,
như người phân phối ma túy hay tổ chức mafia hay thờ cúng, thậm chí là các
cơ quan đầu não thông qua một mạng doanh nghiệp phức tạp đó là vỏ bọc
của những công ty là trung tâm tài chính bên ngoài có mức thuế thấp.
Hoạt động cụ thể rửa tiền
Đầu tư vào một dự án, một công trình, góp vốn vào một doanh nghiệp
hoặc tìm cách khác che đậy, ngụy trang hoặc cản trở việc xác minh nguồn
gốc, bản chất thật sự hoặc vị trí, quá trình di chuyển hoặc quyền sở hữu
đối với tiền, tài sản do phạm tội mà có.
Tham gia trực tiếp hoặc gián tiếp vào một giao dịch liên quan đến tiền,
tài sản do phạm tội mà có.
Thu nhận, chiếm giữ, chuyển dịch, chuyển đổi, chuyển nhượng, vận
chuyển, sử dụng, vận chuyển qua biên giới về tiền và tài sản do phạm tội
mà có.
Cung cấp các giải pháp kỹ thuật hoặc trợ giúp gián tiếp các hoạt động
phạm tội
Những vụ rửa tiền chấn động trong lịch sử
Trong năm 2012 - 2013, tại Mỹ đã phát hiện và truy tố một vụ rửa tiền lớn
nhất trong lịch sử nước này, tổng số tiền phi pháp lên đến 6 tỉ USD, gồm tiền
buôn ma túy, thu nhập từ hoạt động mại dâm trẻ em, ăn cắp thẻ tín dụng và
các tội ác khác trên toàn thế giới.
Tâm điểm của vụ việc là Liberty Reserve, một công ty chuyên chuyển ngoại
hối và thực hiện dịch vụ thanh toán có trụ sở tại Costa Rica. Nhà chức trách
nói công ty này cho phép khách hàng chuyển tiền nặc danh từ một tài khoản
sang một tài khoản qua đườngInternet mà không hề đặt câu hỏi về nhân
thân người chuyển và nguồn gốc số tiền.
Trong vòng khoảng bảy năm, Liberty Reserve đã xử lý 55 triệu giao dịch bất
hợp pháp trên toàn thế giới cho 1 triệu người, bao gồm 200.000 người ở Mỹ.
Mạng lưới này “đã trở thành ngân hàng của thế giới ngầm”, trưởng lý Mỹ
Preet Bharara nói trong văn bản truy tố bị can, bao gồm người sáng lập
Liberty Reserve là Arthur Budovsky, một người Mỹ đã bỏ quốc tịch sau khi
chuyển sang sống ở Costa Rica.