TÓM TẮT LUẬN VĂN
Ở Việt Nam hiện nay, nhìn chung nguồn nhân lực khá dồi dào, giá nhân công rẻ.
Tuy nhiên trình độ tiếp thu và làm chủ công nghệ của phần lớn lao động Việt Nam đặc
biệt lao động ngành công nghiệp còn nhiều yếu kém và phụ thuộc vào người nước ngoài.
Trong những năm gần đây do tập trung quá mức vào các dự án công nghiệp thâm dụng
lao động đã khiến cho lợi thế nhân công rẻ trong ngành công nghiệp nói chung và khu
công nghiệp nói riêng có dấu hiệu mất dần. Tình trạng khan hiếm lao động, nhất là lao
động có kỹ năng diễn ra phổ biến. Tiền lương của công nhân có xu hướng tăng nhưng
năng suất lao động lại không được cải thiện tương ứng. Trong khi đó nhu cầu lao động có
chuyên môn kỹ thuật tăng lên đã làm cho khoảng cách chênh lệch về tiền lương ngàng
càng dãn ra. Điều này khiến cho không ít doanh nghiệp ngành công nghiệp gặp khó khăn
về tuyển dụng, các doanh nghiệp phải đối mặt với vấn đề vừa thiếu hụt lao động có tay
nghề, vừa không có lao động ổn định để đảm bảo sản xuất. Trước tình trạng đó, Việt
Nam cần phải nâng cao chất lượng NLL đặc biệt NNL ngành công nghiệp để nâng cao
giá trị gia tăng và năng lực cạnh tranh.
Đối với tỉnh Nam Định, mặc dù quy mô NNL ngành công nghiệp đang không
ngừng tăng lên nhưng chất lượng NNL còn kém. Tình trạng thiếu lao động có kỹ năng,
chuyên môn kỹ thuật diễn ra phổ biến. Tác phong kỷ luật lao động, hiểu biết pháp luật của
người lao động còn yếu kém, chưa đáp ứng được yêu cầu của công việc. Hầu hết các doanh
nghiệp khi tuyển dụng lao động thường phải tổ chức đào tạo lại. Trong khi đó điều kiện
đảm bảo cho việc nâng cao chất lượng NNL ngành công nghiệp như: đào tạo nghề, môi
trường làm việc, tiền lương... chưa tốt đã gây ra những bức xúc cho lao động.
Xuất phát từ những thực tiễn trên đây, việc phân tích đánh giá thực trạng chất
lượng NNL ngành công nghiệp để làm căn cứ cho đề xuất giải pháp nhằm nâng cao chất
lượng nguồn nhân lực ngành công nghiệp tỉnh Nam Định trong thời gian tới là yêu cầu
cần thiết. Vì thế em xin chọn đề tài:” Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực ngành công
nghiệp tỉnh Nam Định đến năm 2020” làm đề tài cho luận văn nghiên cứu của mình.
Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là đánh giá thực trạng chất lượng nhân lực trong
các ngành công nghiệp tỉnh Nam Định và đề xuất giải pháp, khuyến nghị nhằm nâng cao
chất lượng nguồn nhân lực ngành công nghiệp tỉnh Nam Định đến năm 2020
Phương pháp nghiên cứu được sử dụng trong luận văn: Phương pháp thu thập
thông tin, Phương pháp tổng hợp số liệu: Sử dụng phần mềm tính toán Excel, Phương
pháp phân tích số liệu: Phương pháp thống kê, so sánh và mô tả.
NỘI DUNG
CHƯƠNG 1. NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
NGUỒN NHÂN LỰC NGÀNH CÔNG NGHIỆP
1.1 Cở sở lý luận về nguồn nhân lực
Đưa ra được khái niệm về nguồn nhân lực nói chung và các khái niệm về nguồn
nhân lực được nhìn từ nhiều góc độ khác nhau từ đó có thể thấy việc tiếp cận khái niệm
nguồn nhân lực với tư cách là nguồn lực trong mỗi con người có ý nghĩa rất quan trọng.
Nó là cơ sở để nghiên cứu hoạt động lao động của con người với tư cách là hành vi của
từng cá nhân. Từ đó, cho phép các nhà quản lý, các nhà hoạch định chính sách nhận diện
rõ động cơ, nhu cầu của từng cá nhân trong quá trình tham gia vào các hoạt động kinh tế,
làm căn cứ cho việc định hướng mục tiêu của từng cá nhân, huy động và phát huy sức
mạnh của từng cá nhân nhằm đạt được mục tiêu chung.
Qua đó nhận thấy rő vai trň của nguồn nhân lực đối với sự tăng trưởng và phát
triển kinh tế và đặc điểm của nguồn nhân lực.
1.2 Chất lượng nguồn nhân lực và các chỉ tiêu đánh giá
Nêu các quan niệm về chất lượng rồi từ đó đưa ra khái niệm về chất lượng nguồn
nhân lực.
Các yếu tố cấu thành chất lượng nguồn nhân lực gồm hai thành phần chính là:
năng lực hiện có và năng lực tiềm năng trong mỗi người lao động. Phản ánh trình độ
chuyên môn kỹ thuật, tình trạng sức khỏe, trình độ học vấn và tác phong kỹ năng trong
lao động của người lao động. Từ đó đưa ra các tiêu chí đánh giá và các nhân tố ảnh
hưởng đến chất lượng nguồn nhân lực nói chung
1.3 Chất lượng nguồn nhân lực trong ngành công nghiệp
Nêu khái quát về ngành công nghiệp, khái niệm về chất lượng nguồn nhân lực
trong ngành công nghiệp, biểu hiện của chất lượng nguồn nhân lực ngành công nghiệp
như: được hình thành và tích lũy trong suốt quá trình tham gia vào các quan hệ lao động
xã hội, vừa mang tính chất cá biệt vừa mang tính chất tổng thể thống nhất, chất lượng
nguồn nhân lực mang hiệu ứng lan tỏa.
1.4 Sự cần thiết nâng cao chất lượng nguồn nhân lực ngành công nghiệp.
Nêu các lý do dẫn đến sự cần thiết phải nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong
ngành công nghiệp như: Do yêu cầu của quá trình CNH - HĐH, do sự phát triển của
khoa học công nghệ, do yêu cầu của hội nhập kinh tế quốc tế, do thực trạng nguồn nhân
lực kém.
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG NGUỒN NHÂN LỰC NGÀNH
CÔNG NGHIỆP TỈNH NAM ĐỊNH
2.1. Tổng quan về ngành công nghiệp tỉnh Nam Định
Nêu khái quát về ngành công nghiệp tỉnh Nam Định từ đó nêu lên quy mô cơ cấu
ngành nghề công nghiệp tỉnh Nam Định trong giai đoạn 2006 – 2010 số cơ sở doanh
nghiệp ngành công nghiệp đã tăng lên đáng kể do tỉnh đã chú trọng đổi mới các chính
sách để thu hút các nguồn vốn từ ngoài vào. Tình hình sản xuất kinh doanh các ngành
công nghiệp tỉnh Nam Định nhờ đó cũng tăng lên.
2.2 Thực trạng chất lượng nguồn nhân lực ngành công nghiệp tỉnh Nam Định
Khái quát về nguồn nhân lực ngành công nghiệp tỉnh: bao gồm số lượng lao động
đang hoạt động trong các ngành công nghiệp, số lao động nữ đang hoạt động trong các
doanh nghiệp phân theo một số ngành công nghiệp tiêu biểu.Nhìn chung đều tăng lên qua
các năm qua.
Qua đó đánh giá được chất lượng nguồn nhân lực ngành công nghiệp thông qua
các tiêu chí đánh giá như: Trình độ chuyên môn, trình độ văn hóa, tình trạng sức khỏe
người lao động ngành công nghiệp và tác phong lao động của người lao động nhìn chung
còn thấp và thiếu nhiều kỹ năng.
Tuy nhiên tỉnh cũng có các biện pháp và chính sách để nâng cao chất lượng nguồn
nhân lực như các vấn đề về đào tạo nghề, trình độ học vấn của người lao động, quan tâm
chăm sóc sức khỏe người dân, công tác bảo hiểm xã hội bảo hiểm y tế đang được quan
tâm hơn trước.
Từ những thực trạng trên, nêu lên điểm mạnh và điểm yếu về chất lượng nguồn
nhân lực của tỉnh Nam Định và nguyên nhân dẫn đến các hạn chế trên.
CHƯƠNG 3. GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG NGUỒN NHÂN LỰC
NGÀNH CÔNG NGHIỆP TỈNH NAM ĐỊNH ĐẾN NĂM 2020
3.1 Quan điểm, mục tiêu, phương hướng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực
ngành công nghiệp.
Nêu lên các chiến lược phát triển ngành công nghiệp tỉnh Nam Định đặc biệt các
ngành công nghiệp như : công nghiê ̣p dê ̣t may và da giầ y , công nghiệp chế biến thực
phẩm, đồ uống, công nghiê ̣p chế biế n nông - thuỷ sản, phát triển mạnh công nghệ thông
tin, phát triển công nghiệp hóa chất - dược phẩm từ đó dự báo nhu cầu nguồn nhân lực
ngành công nghiệp.
Nêu lên các quan điểm và phương hướng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực
như: chú trọng phát triển ngành công nghiệpchủ lực để thu hút tạo việc làm mới cho lao
động, khuyến khích mọi tổ chức cá nhân đầu tư cho đào tạo nguồn nhân lực đặc biệt là
nhân lực ngành công nghiệp, nâng cao trình độ học vấn, trình độ chuyên môn của nhân
lực đồng thời cải thiện đời sống cho lao động trong từng doanh nghiệp.
3.2 Một số giải pháp nâng cao chất lượng nguồn nhân lực ngành công nghiệp
tỉnh Nam Định đến năm 2020.
3.2.1 Quy hoạch lại mạng lưới đào tạo nhân lực ngành công nghiệp
Quy hoạch lại mạng lưới đào tạo nhân lực ngành công nghiệp và các ngành nghề
đào tạo thuộc lĩnh vực công nghiệp trên toàn tỉnh. Đầu tư nâng cấp quy mô đào tạo các cơ
sở đào tạo, xây dựng mới các cơ sở đào tạo phù hợp với từng giai đoạn nhằm đáp ứng
yêu cầu phát triển kinh tế xã hội của tỉnh. Chú trọng nâng cao vai trò, trách nhiệm trong
công tác tuyên truyền, vận động, khuyến khích người đi học các ngành nghề công nghiệp
theo nhu cầu của địa phương.
3.2.2 Đổi mới công tác quản lý nguồn nhân lực ngành công nghiệp
Nâng cao nhận thức của các cấp, các ngành công nghiệp đối với việc nâng cao
chất lượng nhân lực. Hoàn thiện bộ máy quản lý nâng cao chất lượng nhân lực công
nghiệp, đổi mới phương pháp quản lý, nâng cao năng lực, hiệu lực và hiệu quả hoạt động
bộ máy quản lý. Cải tiến và tăng cường sự phối hợp giữa các cấp, các ngành công nghiệp
về việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trên địa bàn tỉnh.
3.2.3 Xây dựng và hoàn thiện hế thống chính sách, công cụ khuyến khích và thúc
đẩy nâng cao chất lượng nguồn nhân lực ngành công nghiệp
Chính sách đầu tư và chính sách chuyển dịch cơ cấu kinh tế, chính sách tài chính
và sử dụng ngân sách để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực ngành công nghiệp, Về
chính sách đất đai như thực hiện các chế độ ưu đãi về tiền thuê đất, vay vốn ưu đãi để đầu
tư xậy dựng cơ sở hạ tầng, các chính sách về barot rợ xã hội như tạo việc làm, hỗ trợ
người nghèo tham gia bảo hiểm. Các chính sách huy động các nguồn lực trong xã hội
cho phát triển nguồn nhân lực như thu hút nguồn vốn ODA, vốn FDI..các chính sách thu
hút nhân tài như ưu đãi về tiền lương, tiền thưởng các loại phụ cấp…chính sách phát triển
thị trường lao động.
3.2.4 Mở rộng tăng cường sự phối hợp và hợp tác để nâng cao chất lượng nguồn
nhân lực ngành công nghiệp
Phối hợp hợp tác với các cơ quan tổ chức trung ương, các tỉnh trong vùng đồng
bằng sông Hồng trong lĩnh vực đào tạo - nghiên cứu và chuyển giao công nghệ, đào tạo
nghề có chất lượng cao
3.2.5 Nâng cao thể lực trình độ của lao động ngành công nghiệp
Nâng cao tình trạng sức khỏe, kiến thức của người lao động, trình độ chuyên môn
học vấn của lao động
3.2.6 Giải pháp huy động vốn để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực ngành công
nghiệp
Tăng cường các hoạt động xã hội hoá giáo dục, có chính sách và biện pháp huy
động sự đóng góp từ phía người sử dụng lao động thông qua việc thành lập quỹ hỗ trợ
đào tạo do các tổ chức, cá nhân, các doanh nghiệp đóng góp.
Xây dựng các chính sách khuyến khích các cơ sở giáo dục đại học, cao đẳng đẩy
mạnh nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ, cung cấp các dịch vụ chất lượng cao
theo nhu cầu xã hội nhằm tăng nguồn thu cho nhà trường
3.2.7 Phát triển đào tạo nghề nhằm mở rộng nguồn cung ứng nhân lực có chuyên
môn kỹ thuật cho các ngành công nghiệp tỉnh Nam Định.
Quy hoach sắp xếp lại các cơ sở đào tạo nghề của tỉnh, tạo lập đồng bộ các yếu tố
đảm bảo chất lượng đào tạo nghề như đổi mới chuẩn hóa nội dung chương trình đào tạo
theo hướng hiện đại linh hoạt, chủ động gắn với nội dung, chương trình đào tạo với yêu
cầu của thực tế sản xuất, phát triển đội ngũ giáo viên dạy nghề dạy chuẩn chuyên môn
nghiệp vụ
3.2.8 Nâng cao điều kiện làm việc cho lao động trong doanh nghiệp ngành công
nghiệp
Điều chỉnh bổ sung quy định cụ thể về tiêu chuẩn quốc gia về an toàn vệ sinh lao
động, khuyến khích nâng cao ý thức trách nhiệm của các DN ngành công nghiệp trong
việc thực hiện các chế độ vệ sinh an toàn lao động, bảo hộ lao động, thúc đẩy quan hệ lao
động lành mạnh trong doanh nghiệp.
3.2.9 Một số giải pháp khác
Hợp lý hóa phân bổ nhân lực theo lãnh thổ đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế-xã
hội các địa bàn trong tỉnh, Xây dựng, bổ sung các trường để ổn định hệ thống đào tạo trên
địa bàn tỉnh, Hệ thống giáo dục đại học (gồm cao đẳng và đại học), hỗ trợ đời sống cho
lao động trong ngành công nghiệp nhập cư vào tỉnh
KẾT LUẬN
Sau thời gian nghiên cứu, tìm hiểu thực trạng nguồn nhân lực ngành công nghiệp
tỉnh Nam Định, tôi đã hoàn thành một số vấn đề như:
Khái quát thực trạng nguồn nhân lực ngành công nghiệp tỉnh Nam Định giai đoạn
2006- 2010.
Phân tích, đánh giá chất lượng lao động ngành công nghiệp tỉnh Nam Định qua hai
dạng: Năng lực lao động tiềm năng (Trình độ học vấn, trình độ CMKT, tình trạng sức
khỏe) và năng lực lao động hiện có (Tác phong kỷ luật lao động, hiểu biết pháp luật lao
động, chấp hành nội quy lao động…)
Nhận diện những nguyên nhân, hạn chế về chất lượng nguồn nhân lực ngành công
nghiệp tỉnh Nam Định.
Dự báo nhu cầu NNL ngành công nghiệp giai đoạn 2015- 2020 từ đó đưa ra đề
xuất mục tiêu, phương hướng, giải pháp nâng cao chất lượng nguồn nhân lực ngành công
nghiệp tỉnh Nam Định đến năm 2020.