CHÀO MỪNG QUÍ THẤY CÔ
ĐẾN VỚI BÀI GIẢNG
Tổ
VẬT LÝ – KỸ THUẬT
Kiểm tra bài cũ
Câu 1: Thế nào là mạch điện tử điều khiển?
Những mạch điện tử thực hiện chức năng điều
khiển được coi là mạch điện tử điều khiển
Câu 2: Điều khiển tự động các máy móc có ưu
điểm gì so với điều khiển bằng tay ?
- Điều khiển nhanh hơn, chính xác hơn, Hiệu quả
cao hơn.
- Tiết kiệm sức lạo đông của con người.
Nêu các ứng dụng của động cơ xoay
chiều một pha trong đời sồng và trong
công nghiệp ?
BÀI 15: MẠCH ĐIỀU KHIỂN TỐC ĐỘ ĐỘNG CƠ
XOAY CHIỀU MỘT PHA
I. Công dụng của mạch điều khiển tốc độ
động cơ điện xoay chiều một pha.
Công dụng: Dùng để điều chỉnh tốc độ quay
của động cơ điện xoay chiều một pha theo yêu
cầu sử dụng.
Phương pháp điều khiển tốc độ động cơ một pha:
- Thay đổi số vòng dây của stator
- Điều khiển điện áp đưa vào động cơ.
- Điều khiển tần số nguồn điện cấp cho động cơ.
BÀI 15: MẠCH ĐIỀU KHIỂN TỐC ĐỘ ĐỘNG CƠ
XOAY CHIỀU MỘT PHA
U2
U2
Zt
Q
U1
Uv
QD
Điều khiển động cơ một
pha bằng tổng trở phụ
Điều khiển động cơ một
pha bằng biến áp tự ngẫu
BÀI 15: MẠCH ĐIỀU KHIỂN TỐC ĐỘ ĐỘNG CƠ
XOAY CHIỀU MỘT PHA
II. Nguyên lí điều khiển tốc độ động cơ một pha
1. Điều khiển tốc độ bằng cách thay đổi điện áp
U2, f1
U1 , f1
Điều khiển
Điện áp
ĐC
2. Điều khiển tốc độ bằng thay đổi tần số và điện áp.
U2, f2
U1 , f1
Điều khiển
Tần số
ĐC
BÀI 15: MẠCH ĐIỀU KHIỂN TỐC ĐỘ ĐỘNG CƠ
XOAY CHIỀU MỘT PHA
III. Một số mạch điều khiển tốc độ động cơ một pha
K
VR
U1
K
T
C
R
U2
T
VR
U1
DA
§
c)
a)
U
U1
U2
R
§
U
C
U2
t
U1
U2
+UDA
t
-UDA
UC
UC
b)
d)
Sơ đồ điều khiển động cơ điện xoay chiều một pha bằng triac
BÀI 15: MẠCH ĐIỀU KHIỂN TỐC ĐỘ ĐỘNG CƠ
XOAY CHIỀU MỘT PHA
Chức năng của các linh kiện:
Ta : Triac điều khiển điện áp trên quạt
VR : Biến trở để điều chỉnh khoảng thời gian dẫn của triac
R : Điện trở hạn chế
Da : Điac định ngưỡng điện áp để triac dẫn
C : Tụ điện tạo điện áp ngưỡng đễ mở thông triac và mở
thông điac
K : Công tắc
III. Một số mạch điều khiển tốc độ động cơ một pha
Triac dẫn
K
U1
Ta
Tụ NẠP
nạp đầy
ĐiỆN
VR
R
C
Sơ đồ điều khiển động cơ một
pha bằng triac
Động cơ
hoạt động
Đ
BÀI 15: MẠCH ĐIỀU KHIỂN TỐC ĐỘ ĐỘNG CƠ
XOAY CHIỀU MỘT PHA
Nguyên lí làm việc
- Triac không mở thông khi chưa có dòng điện kích đặt
tại cực điều khiển G
- Khi đóng khóa K sẽ có dòng điện nạp vào tụ điện.
Khi tụ nạp đầy, điện áp định mức của tụ cũng là điện
áp ngưỡng mở thông triac. Khi triac dẫn sẽ cung cấp
điện cho động cơ hoạt động.
- Để điều khiển tốc độ của động cơ, thì thay đổi điện áp
nạp vào tụ điện bằng biến trở VR, khi đó sẽ thay đổi
thời gian nạp điện cho tụ và thay đổi thời gian dẫn của
triac.
VD: Giảm điện trở VR, tụ nạp nhanh hơn, triac dẫn
nhiều hơn, điện áp đưa vào động cơ liên tục hơn nên
động cơ quay với tốc độ lớn hơn và ngược lại.
III- Một số mạch điều khiển động cơ một pha
K
Triac dẫn
U1
VR
Ta
Da
Tụ NẠP
nạp đầy
ĐiỆN
C
RĐiac dẫn
Sơ đồ điều khiển động cơ một
pha bằng triac và điac
Động cơ
hoạt động
Đ
BÀI ĐIỀU
15: MẠCH
ĐIỀU
KHIỂN
TỐCCHIỀU
ĐỘ ĐỘNG
CƠ
MẠCH
KHIỂN TỐC
ĐỘ ĐỘNG
CƠ XOAY
MỘT PHA
XOAY CHIỀU MỘT PHA
Khi điện áp tụ tăng tới ngưỡng điện áp thông
của điac. Điac dẫn, có dòng điều khiển chạy vào cực
điều khiển triac, triac được mở thông cấp điện cho
động cơ hoạt động.
BÀI 15: MẠCH ĐIỀU KHIỂN TỐC ĐỘ ĐỘNG CƠ
XOAY CHIỀU MỘT PHA
Củng cố
- Nêu nhận xét về điện áp đưa vào động cơ một pha
khi điều khiển bằng mạch điện tử?
=>điện áp được điều khiển gián đoạn.
- Khi sử dụng triac để điều khiển tốc độ động cơ,
cần tác động vào thông số nào của nguồn cấp điện
cho động cơ?
=>Trị số hiệu dụng của điện áp đưa vào động cơ.
- So với điều khiển động cơ quạt bằng phím bấm,
thì điều khiển bằng điện tử có ưu và nhược điểm
gì?
Xin chân thành cám
ơn!