Bài 12:
Một số giun dẹp khác và
đặc điểm chung của ngành
giun dẹp
Giun dẹp (Platyhelminthes):là
một ngành động vật không xương
sống
a. Ðặc điểm chung
Ngành động vật không xương sống có tổ chức cơ thể
thấp trong giới động vật, có đối xứng hai bên, có 3 lá
phôi, chưa có thể xoang. Cơ thể dẹp, dài 2 mm - 18 m,
có dạng 2 túi lồng vào nhau có chung một lỗ miệng,
phân hoá thành: đầu, lưng, bụng, đuôi. Di chuyển có
định hướng. Hệ sinh dục lưỡng tính, có thêm tuyến
phụ, ống dẫn và có thể có cơ quan giao cấu.Hệ thần
kinh tập trung, chạy dọc hai bên. Bài tiết theo kiểu
nguyên đơn thận. Có khoảng 7.500 loài.
Àh Hỉu gòj!! Cém
ơn nh0a!!!
Àh Hỉu gòj!! Cém
ơn nh0a!!!
Là se0????
Đặc đỉm chung
là j`????Giảng
nghe đê
Là se0????
Đặc đỉm chung
là j`????Giảng
nghe đê
b. Phân loại
b. Phân loại
Ngành Giun dẹp được chia thành ba lớp:
Ngành Giun dẹp được chia thành ba lớp:
Turbellaria (Sán tơ)
Turbellaria (Sán tơ)
, Trematoda (Sán lá) và
, Trematoda (Sán lá) và
Cestoda (Sán dây) ; chỉ có sinh vật thuộc lớp
Cestoda (Sán dây) ; chỉ có sinh vật thuộc lớp
Sán tơ có đời sống tự do, còn hai lớp Sán lá
Sán tơ có đời sống tự do, còn hai lớp Sán lá
và Sán dây có đời sống ký sinh.
và Sán dây có đời sống ký sinh.
Một số hình ảnh về giun dẹp, sán lá máu,sán
Một số hình ảnh về giun dẹp, sán lá máu,sán
bã trầu:
bã trầu:
Tác hại của giun dẹp đối với con người:
Tác hại của giun dẹp đối với con người:
Lớp Turbellaria (Sán tơ)
Lớp bao gồm các loài sống tự do trong biển, nước ngọt,
trong đất và trong các thảm lá mục. Cơ thể có hình lá dài,
miệng của sinh vật nằm ở một vị trí nhất định ở mặt bụng,
ruột phân nhánh đơn giản hoặc phức tạp và bịt kín ở tận
cùng, thức ăn của chúng là những động vật nhỏ. Các
sinh vật thuộc lớp thường có ít nhất một đôi mắt được
cấu tạo bởi các tế bào cảm quang, nó chỉ phân biệt được
sáng và tối chứ không quan sát được mọi vật. Sán tơ
sinh sản vô tính bằng cách phân đôi, tái sinh từ một mảnh
nhỏ của cơ thể có khả năng tái sinh ra các phần thiếu của
cơ thể hình thành cơ thể mới .
Giun dẹp có cơ quan sinh dục rất phát triển, gần như tất
cả các sinh vật trong ba lớp đều có chứa hai hoặc nhiều
tinh hoàn hoặc buồng trứng. Sự thụ tinh chéo, trứng phân
cắt xác định và trong suốt giai đoạn ấu trùng sống nhờ
chất noãn hoàng do các tế bào noãn hoàng cung cấp.
back
Lớp Trematoda (Sán lá)
•
Hầu hết Sán lá có đời sống ký sinh và trải qua hai hoặc nhiều ký chủ.
Chẳng hạn như ở Sán ká gan nhỏ (Opisthorchis sinensis), sống ký sinh
trong gan của người. Con trưởng thành có hình lá, miệng nằm giữa,
hấp khẩu miệng thông với hầu cơ (muscullar pharynx) bên trong, thực
quản ngắn nối với ruột giữa, ruột giữa chia thành hai nhánh chạy dọc
hai bên cơ thể và bịt kín ở tận cùng. Hầu cơ có tác dụng như một cái
bơm hút, hút lấy các mô và máu của ký chủ, sự tiêu hóa được tiến
hành bên ngoài tế bào ruột, một vài trường hợp xảy ra bên trong tế
bào. Ðể có thể bám chặt vào ký chủ tất cả Sán lá đều có cơ quan
bám nằm ở mặt bụng gọi là hấp khẩu bụng (xem hình).
•
Sán lá gan trưởng thành dài khoảng 15 mm. Sán lưỡng tính và quá
trình thụ tinh diễn ra bên trong cơ thể. Trứng thụ tinh được bọc bởi
một vỏ bọc ra khỏi cơ thể sán rồi theo ống dẫn mật đến ruột non và
theo phân ra ngoài. Nếu trứng rơi vào trong nước, ấu trùng Miracidium
sẽ thoát ra khỏi vỏ trứng ra ngoài và bơi lội tự do, khoảng vài giờ
chúng xâm nhập vào mô của ốc và phát triển thành bào nang
(sporocyst). Bên trong bào nang phát triển vô số dạng ấu trùng
Redia, các tế bào mầm trong ấu trùng redia sinh ra một loại ấu trùng
khác gọi là Cercaria.
back
Lớp Cestoda (Sán dây)
Sán dây bao gồm các loài có sự chuyên hóa
cao hơn các nhóm Sán khác.Cơ thể trưởng
thành không còn hệ tiêu hóa nên sống nhờ
vào chất dinh dưỡng của ký chủ. Trái với các
loài Sán khác sống ký sinh ở các mô, thì Sán
dây lại sống trầm mình trong chất dinh dưỡng
bên trong ruột của ký chủ. Chúng thường có
một ký chủ trung gian có thể là động vật chân
khớp hoặc động vật có xương sống khác, một
vài loài có thể có nhiều ký chủ trung gian hơn.
Một Sán dây trưởng thành có đầu gọi là
scolex, scolex có các hấp khẩu để bám vào
thành ruột của ký chủ, ngoài ra để tăng cường
bám chặt vào thành ruột, một số loài ngoài hấp
khẩu còn có thêm một hoặc vài vòng răng móc
back