Kế toán Quản trị

BÀI TẬP CÁ NHÂN
MÔN KẾ TOÁN QUẢN TRỊ
Họ tên học viên: Phạm Thị Thu Hương
Lớp: GaMBA.M0111

Câu hỏi:
Rose Bach mới được bổ nhiệm làm giám đốc tài chính của công ty Empco Inc.
một công ty chuyên sản xuất thép tấm. Empco hoạt động trong lĩnh vực này khá lâu
và hiện đang có kế hoạch hiện đại hóa quy trình sản xuất. Trong buổi họp đầu tiên,
Bob Kelley kỹ sư trưởng, trình bày một đề xuất hiện đại hóa phân xưởng Khoan.
Kelley đề nghị mua 2 robot để thay thế cho 8 công nhân đang làm việc trong phân
xưởng. Theo bản đề xuất của Kelley thì chi phí tiết kiệm được sẽ bao gồm 2 khoản:
- Thứ nhất, chi phí lao động trực tiếp. Do không sử dụng lao động trong phân
xưởng nữa nên không còn chi phí lao động trực tiếp ở phân xưởng.
- Thứ hai, chi phí sản xuất chung cũng giảm xuống bằng không do hiện thời
công ty phân bổ chi phí sản xuất chung dựa trên một tiêu thức phân bổ duy nhất
cho toàn công ty là chi phí lao động trực tiếp.
Giám đốc Công ty cảm thấy lý giải của Kelley về kế hoạch tiết kiệm chi phí
không ổn. Bach cũng đồng tình và cho rằng khi công ty chuyển sang tự động hóa
thì cần phải xem xét lại hệ thống tính toán chi phí sản xuất chung. Giám đốc yêu
cầu Bach nghiên cứu vấn đề này và chuẩn bị báo cáo cho buổi họp sau.
Bach nghiên cứu tài liệu về vấn đề phân bổ chi phí sản xuất cho lĩnh vực
doanh nghiệp tự động hóa và thảo luận với một vài đồng nghiệp. Đồng thời cô thu
thập số liệu thống kê về tỷ lệ phân bổ chi phí của công ty trong những năm trước.

1


Kế toán Quản trị

Bảng thống kê chi phí của thời kỳ trước
Thời gian

Chi phí LĐ trực

Chi phí sản xuất

Tỷ lệ phân bổ chi

tiếp trung bình

chung trung bình

phí sản xuất chung

1960-1969

năm (USD)
1.000.000

năm (USD)
1.000.000

trung bình (%)
100

1970-1979

1.200.000


3.000.000

250

1980-1989

2.000.000

7.000.000

350

1990-1999

3.000.000

12.000.000

400

2000-2009

4.000.000

20.000.000

500

Bảng dự tính chi phí cho các phân xưởng

CP lao động trực tiếp

PX cắt gọt
2.000.000

PX đánh bóng
1.750.000

PX khoan
250.000

(USD)

11.000.000

7.000.000

2.000.000

CP sản xuất chung (USD)
Yêu cầu:
a. Chưa đề cập tới đề xuất sử dụng robot trong phân xưởng khoan, hãy đánh
giá những điểm yếu của hệ thống phân bổ chi phí sản xuất chung của công ty.
b. Anh, chị có đồng ý với lý luận của Kelley rằng chi phí sản xuất chung của
phân xưởng khoan sẽ giảm xuống bằng không nếu đề xuất tự động hóa được triển
khai? Hãy giải thích rõ.
c. Hãy đề xuất các giải pháp cải tiến hệ thống phân bổ chi phí chung thông
qua việc thay đổi hệ thống phân bổ ở các phân xưởng sao cho chi phí sản xuất
chung được phân bổ hợp lý hơn và hỗ trợ cho việc tự động hóa ở phân xưởng
khoan.


Bài làm:

2


Kế toán Quản trị

a. Hãy đánh giá những điểm yếu của hệ thống phân bổ chi phí sản xuất
chung của công ty.
Qua tình huống bài đọc cho thấy phương pháp phân bổ truyền thống của
Công ty Empco là phân bổ chi phí sản xuất chung dựa trên một tiêu thức phân bổ
duy nhất là chi phí lao động trực tiếp. Phương pháp phân bổ này là chỉ áp dụng
hợp lý khi hoạt động sản xuất có tỷ trọng lao động trực tiếp chiếm tỷ trọng lớn, các
chi phí khác liên quan là không có hoặc không đáng kể tức là sản xuất mang tính
thủ công, đơn giản, sử dụng nhân lực là chủ yếu. Nếu là hoạt động sản xuất có sử
dụng máy móc công nghệ như Empco sẽ có rất nhiều chi phí chung không liên
quan trực tiếp tới chi phí nhân công trực tiếp như chi mặt bằng sân bãi, nhà xưởng,
chi khấu hao máy móc thiết bị, chi bản quyền, giấy phép sử dụng công nghệ, chi
phí quản lý.v.v. mà việc phân bổ chúng theo tỷ lệ chi phí lao động trực tiếp sẽ bóp
méo và không phản ánh thực chất chi phí hao tổn trên các đối tượng tập hợp chi phí
sản xuất.
Tiêu thức phân bổ này chỉ xác định được mức tăng giảm chi phí sản xuất
chung phục vụ cho từng phân xưởng tương ứng chi phí lao động trực tiếp. Dựa vào
bảng dự tính chi phí cho các phân xưởng, ta tính toán được tỷ lệ phân bổ chi phí
sản xuất chung trung bình mỗi phân xưởng là khác nhau. Do mỗi phân xưởng thực
hiện chức năng khác nhau, sử dụng nguồn lao động, nguồn lực máy móc thiết bị,
nhà xưởng khác nhau. Trường hợp chi phí sản xuất chung của một phân xưởng tăng
mạnh chứng tỏ rằng tiêu thức này sẽ đánh giá không chính xác dẫn tới sự bóp méo
về chi phí sản xuất ở từng phân xưởng.

b. Lý luận của Kelley cho rằng chi phí sản xuất chung của phân xưởng
khoan sẽ giảm xuống bằng không nếu đề xuất tự động hóa được triển khai?
Lý luận của Kelley cho rằng chi phí sản xuất chung của phân xưởng khoan sẽ
giảm xuống bằng không nếu đề xuất tự động hóa được triển khai là sai.
- Thứ nhất, việc phân bổ chi phí chung dựa trên tiêu thức chi nhân công trực
tiếp không có nghĩa là khi chi phí nhân công trực tiếp bằng không thì không còn chi
3


Kế toán Quản trị

phí sản xuất chung vì khi tự động hóa, phân xưởng Khoan vẫn phải sử dụng đến
con người để điều khiển robot hay bảo dưỡng, sửa chữa robot, sử dụng máy móc
thiết bị dùng chung, chịu sự quản lý của cấp phân xưởng… Khí tính toán cụ thể dựa
trên bảng tính của Công ty ta thấy công ty vẫn phải chi trả chi phí sản xuất chung
và chi phí này luôn lớn hơn không. Vì thế không thể khẳng định như lý luận của
Kelley là chi phí sản xuất chung giảm xuống bằng không.
- Thứ hai, chi phí sản xuất chung bao gồm cả những chi phí không phụ
thuộc vào lao động trực tiếp mà liên quan trực tiếp đến sản lượng sản phẩm (điện,
nước, xăng dầu..) và các chi phí khác như chi phí văn phòng, chi phí lương nhân
viên quản lý… → chi phí sản xuất chung vẫn phát sinh.
c. Giải pháp cải tiến hệ thống phân bổ chi phí chung thông qua việc thay
đổi hệ thống phân bổ ở các phân xưởng sao cho chi phí sản xuất chung được
phân bổ hợp lý hơn và hỗ trợ cho việc tự động hóa ở phân xưởng khoan.
Khi thực hiện tự động hóa thì tiêu thức phân bổ chi phí sản xuất chung theo
chi phí lao động là không còn phù hợp. Vì vậy Ban lãnh đạo Công ty Empco Inc.
cần có những giải pháp cải tiến hệ thống phân bổ chi phí chung một cách hợp lý.
Công ty Empco Inc. có thể áp dụng hệ thống tính chi phí theo hoạt động (ABCActivities Based Costing), phương pháp này được thiết kế nhằm khắc phục các
nhược điểm của những hệ thống tính giá thành truyền thống.
Trong giai đoạn đầu, xác định chi phí được tính vào các hoạt động theo từng

phân xưởng dựa trên tiêu thức phân bổ chi phí. Ở giai đoạn hai xác định chi phí
được phân bổ từ các hoạt động đến từng sản phẩm dựa vào mức độ sử dụng các
hoạt động đối với các sản phẩm đó.
Để khẳng định lại cải tiến hệ thống chi phí công ty nên sử dụng một mô
hình chi phí chung trên cơ sở các hoạt động.
Từ đó có thể xây dựng các bước thực hiện :
• Xác định các hoạt động và xây dựng quy trình phân bổ chi phí sản xuất

chung
4


Kế toán Quản trị

Qua tìm hiểu về công ty Empco Inc. với sản phẩm chính là thép tấm, ta có
thể phân quá trình sản xuất thép thành các hoạt động sau: hoạt động chuẩn bị, hoạt
động cắt gọt, hoạt động đánh bóng, hoạt động khoan, hoạt động hoàn thành, hoạt
động bảo trì, hoạt động phục vụ sản xuất.
• Liệt kê, phân loại và chia nhóm chi phí cho các hoạt động:

- Xác định tổng chi phí của từng hoạt động sau khi xác định được các hoạt
động, lưu ý nhóm chi phí liên quan đến từng hoạt động phải được ghi nhận.
• Xây dựng tiêu thức phân bổ chi phí chung cho các nhóm chi phí chung,

chẳng hạn:
- Đối với nhóm chi phí liên quan đến mặt bằng, nhà xưởng, đất thì sử dụng
tiêu thức phân bổ là mét vuông sử dụng.
- Đối với nhóm chi phí liên quan tới máy móc thiết bị dùng chung thì sử dụng
tiêu thức phân bổ là sản phẩm sản xuất ra.
- Đối với nhóm chi phí liên quan tới các yếu tố quản lý thì sử dụng tiêu thức

phân bổ là số lượng nhân viên quản lý cấp phân xưởng
.v.v.
• Thực hiện việc tổng hợp, phân loại và phân bổ chi phí chung theo quy trình

và tiêu thức đã được xác định.
Tài liệu tham khảo
(1). Tài liệu tham khảo - lưu hành nội bộ môn Kế toán Quản trị Chương trình Đào
tạo Thạc sỹ Quản trị Kinh doanh Quốc tế;
(2). Bài giảng môn Kế toán Tài chính của TS. Vũ Đình Hiển;
(3). Bộ môn Kế toán quản trị - phân tích hoạt động kinh doanh trường Đại học
Kinh tế TP. Hồ Chí Minh, 2009, “Kế toán quản trị”, NXB Lao Động;
(4). Website:

5