Hocmai.vn – Website h c tr c tuy n s 1 t i Vi t Nam
Khóa h c Luy n thi THPT qu c gia PEN - C: Môn Ng v n (Th y Ph m H u C

ng)

ây thôn V D
– Hàn M c T -

ỂY THỌN V D (PH N 2)
Giáo viên: PH M H U C
NG
TÀI LI U BÀI GI NG
ây là tài li u đi kèm v i bài gi ng ây thôn V D (Ph n 2) thu c khóa h c Luy n thi THPT qu c gia PEN-C: Môn Ng
v n (Th y Ph m H u C

ng) t i website Hocmai.vn.

PH N 1: VÀI NÉT V TÁC GI , TÁC PH M VẨ S

T

DUY

TR NG TÂM KI N TH C:
1. Phân tích, c m nh n đ c bài th , các đo n th tiêu bi u.
2. Tâm tr ng c a nhân v t tr tình qua bài th .
3. V đ p c a b c tranh thiên nhiên trong bài th và nh ng n i ni m, tâm s sâu kín c a Hàn M c T .
4. Cái tôi c a Hàn M c T qua bài th (Chú ý so sánh v i cái tôi c a các nhà th khác trong V i vàng,
Tràng giang, T ng t , T y)
5. Tình yêu thi t tha, đ n ph ng, vô v ng và tình c m thi t tha v i thiên nhiên, con ng i x Hu c a nhà
th .

6. Nh ng đ c s c v t t

ng và ngh thu t c a bài th .

I. VÀI NÉT V TÁC GI VÀ TÁC PH M
A. VÀI NÉT V TÁC GI :
1. Hàn M c T hay Hàn M c T (tên th t là Nguy n Tr ng Trí, sinh 22/09/1912 – m t 11/11/1940) là
m t nhà th n i ti ng, kh i đ u cho dòng th lãng m n hi n đ i Vi t Nam, là ng i kh i x ng ra “Tr ng
th Lo n”.
2. Nh ng tác ph m chính:
“Lê Thanh Thi Tâp” , “Gái quê” (1936), “Th
iên” , “Th ng Thanh Khí” , “Duyên Kì Ngô” (1939),
“Ch i Gi a Mùa Tr ng”…
3. Nét n i b t trong sáng tác:
Th Hàn M c T là s k t h p đ c đáo gi a tính tr tình & t duy tôn giáo trên c s cái tôi cá nhân, cá th .
Trong th gi i th điên lo n, ma quái, đau th ng c a Hàn M c T v n còn nh ng bài th t i t n & trong
tr o l th ng nh “ ây thôn V D ”, “Mùa xuân chín”.
4. M t s quan ni m th Hàn M c T :
“Th là ti ng kêu rên th m thi t c a 1 linh h n th ng nh , c ao đ c tr l i th i x a, n i đã s ng ngàn
ki p vô th vô chung, v i nh ng h nh phúc b t tuy t. Thi s r i xu ng cõi đ i b v , b ng & l lùng. Ko có
l y 1 ng i hi u mình…
“Ta mu n h n trào ra đ u ng n bút,
M i v n th đ u dính não cân ta.
Bao dòng ch quay cu ng nh máu v t,
Cho miên man tê đi ng c làn da.”

T ng đài t v n: 1900 58-58-12

- Trang | 1 -



Hocmai.vn – Website h c tr c tuy n s 1 t i Vi t Nam
Khóa h c Luy n thi THPT qu c gia PEN - C: Môn Ng v n (Th y Ph m H u C

ng)

ây thôn V D
– Hàn M c T -

B. VÀI NÉT V TÁC PH M:
“ ây thôn V D ” v n có nhan đ là “ đây thôn V D ”, đ c Hàn M c T sáng tác kho ng n m 1938 –
1939, v i c m h ng đ c kh i g i t tình yêu đ n ph ng, vô v ng c a Hàn M c T v i Hoàng Cúc, 1 cô
n sinh tr ng ng Khánh v n quê V D .
Bài th in trong t p “ au Th ng” – 1940.
II. S
T DUY V TÁC PH M: Xem bài gi ng
III. PHÂN TÍCH:
IV. TÀI LI U THAM KH O:
A. M T VÀI NH N NH V TH HẨN M C T TR
C CÁCH M NG:
1. Hàn M c T (Trích Thi nhân Vi t Nam c a Hoài Thanh ậ Hoài Chân):
- (…)Xuân Di u có l c ng ngh đ n Hàn M c T trong khi vi t đo n này: "Hãy so sánh thái đ can đ m kia
(thái đ nh ng nhà chán thi s ) v i nh ng cách đ t nhiên mà khóc đ t nhiên mà c i, chân nh y, mi ng v a
kêu: Tôi điên đây! Tôi điên đây! - iên c ng không d làm nh ng i ta t ng đâu. N u không bi t điên, t t
h n là c t nh táo nh th ng mà yên l ng s ng". (…). D u sao tôi v n ngh cái khuôn kh bó bu c c a lu t
ng có l không ti n cho s n y n m t ngu n th rào r t và l lùng nh ngu n th Hàn M c T .
Th
iên - Th
iên g m có ba t p: 1. H ng th m. 2. M t đ ng. 3. Máu cu ng và h n điên.
H ng Th m - Ta b t đ u b c vào m t ánh tr ng, ánh n ng, tình yêu và c ng i yêu đ u mu n bi n ra

h ng khói. M t tr i tình ái m i d ng lên đâu đ y. Tuy có đôi v n đ p, c m giác chung nh t t th nào.
M t
ng - Ta v n đi trong m m . Nh ng th nh tho ng m t lu ng sáng l chói c m t. Ngu n sáng to ra
t m t linh h n vô cùng kh não. Ta b t g p d u tích còn hoi hóp c a m t tình duyên v a ch t y u. Th t
v ng trong tình yêu, chuy n y trong th ta không thi u gì, nh ng th ng là m t th bu n r u có th m thía
v n dìu d u. Ch trong th HƠn M c T m i th y m t n i đau th

ng mƣnh li t nh th . L i th nh

dính máu.
Máu Cu ng Và H n iên n đây ta hoàn toàn ra kh i cái th gi i th c và c th gi i m ng c a ta. Xa
l m r i. Ta th y nh ng gì xung quanh ta? Tr ng, toàn tr ng, m t ánh tr ng g t gao, ghê t m linh đ ng nh
m t ng i hay đ ng h n nh m t yêu tình. Tr ng đây c ng ghen, c ng gi n, c ng cay nghi t, c ng tr
tráo và c ng náo n c d c tình. Hàn M c T đi trong tr ng há mi ng cho máu tung ra làm bi n c , cho h n
v ng ra và rú lên nh ng ti ng ghê ng i... Ta rùng mình, ng ngác, ta đã l c l i kh p trong đ y lòng ta, ta
không th y có tí gì gi ng cái c nh tr c m t. Tr i đ t này th c c a riêng Hàn M c T ta không hi u
đ

c và ch c ch n c ng không ai hi u đ

c. Ngh th ta b ng th

ng con ng

i cô đ c.

ƣ cô đ c

ki p nƠy vƠ e còn cô đ c đ n muôn ki p. Hàn M c T ch c c ng bi t th nên lúc sinh th i ng i đƣ
nguy n v i chúa s không bao gi cho xu t b n Th

iên. M t tác ph m nh th ta không có th nói
hay hay d , nó đƣ ra ngoƠi vòng dơn gian, nhơn gian không có quy n phê phán. Ta ch bi t trong v n
th c kim không có gì kinh d h n. Ta ch bi t ta đ ng đ ng tr c m t ng i s ng s m vì b nh ho n,
điên cu ng vì đã quá đau kh trong tình yêu. Cu c tình duyên ra đ i v i t p H ng th m, h p h i v i t p
M t đ ng, đ n đây thì đã ch t thi t r i, nh ng khí l nh còn to lên nghi ngút.
M t nhà chuyên môn nghiên c u nh ng tr ng thái k d c a tâm linh ng i ta xem t p Máu cu ng và H n
điên có l s l m đ c nhi u tài li u h n m t nhà phê bình v n h c. Tuy th , đơy đó ta g p nh ng câu
r t hay.(…) c nh ng câu y có cái thú v x l g p ng i quen, vì đó là nh ng c m giác ta có th có.
T ng đài t v n: 1900 58-58-12

- Trang | 2 -


Hocmai.vn – Website h c tr c tuy n s 1 t i Vi t Nam
Khóa h c Luy n thi THPT qu c gia PEN - C: Môn Ng v n (Th y Ph m H u C

ng)

ây thôn V D
– Hàn M c T -

L i có khi nh ng c m giác ta r t th ng mà trong trí Hàn M c T r t d s .(…)Cái ý mu n m n l i th
đ t tâm s mình c ng tr nên điên cu ng và đau đ n d th ng.(…)Tôi trích ra vài đo n có th thích đ c
còn bao nhiêu đo n n a tuy ta không thích vì nó không có gì h p v i lòng ta, nh ng ta c ng bi t r ng v i
Hàn M c T h n là nh ng câu tuy t di u. Nó đã t đúng tâm tr ng c a tác gi . L i th có v thành th c thi t
tha l m.
Xuân nh ý – (…)V i Hàn M c T th có m t s quan h phi th ng.(…)Hình nh trong các thi ph m x a
nay có tính cách tôn giáo không gì gi ng nh v y. Hàn M c T đƣ d ng riêng m t ngôi đ n th
Chúa.(ầ)Có nh ng cơu th đ p m t cách l lùng, đ c lên nh r i vào h n m t ngu n sáng láng.
Xuân nh ý rõ ràng là t p th hay nh t c a Hàn M c T .(…) Hu ng chi th Hàn M c T ra đ i, đi u y

ch ng r ng đ o Thiên Ch a x này đã t o ra m t cái không khí có th k t tinh l i thành th .Tôi tin r ng
nh ng tình c m có th di n ra th m i thi t là nh ng tình c m đã th m đ m t n đáy h n đoàn th .
Trong thi ph m Hàn M c T có l t p này (Duyên k ng ) là trong tr o h n c . Còn t th
ng lu t
(…)cho đ n "Gái quê", "Xuân nh ý" và các t p khác, l i th th ng v n đ c.
(…)Không có bao gi tôi th y cái vi c phê bình th tàn ác nh lúc này.(…)M t ng i đau kh nh ng y,
lúc s ng ta h ng h b quên, bây gi m t r i ta xúm l i k chê ng i khen. Chê hay khen tôi đ u th y có gì
b t nh n. (Hoài Thanh, Hoài Chân - Thi nhân Vi t Nam - NXB V n h c , H.2000.)
- “…M t ngu n th rào r t và l lùng…” và “V n th Hàn r ng không b không b n càng đi xa càng n
l nh…” (Hoài Thanh).
2. NhƠ th Ch Lan Viên nh n xét v th HƠn M c T :
- "Tôi xin h a h n v i các ng i r ng, mai sau, nh ng cái t m th ng m c th c kia s tan bi n đi, và còn
l i c a cái th i này chút gì đáng k , đó là Hàn M c T " (Ng i m i s ra ngày 23.11.1940).
- " Tru c không có ai, sau không có ai, Hàn M c T nh ngôi sao ch i xo t qua b u tr i Vi t Nam v i cái
đuôi chói loà r c r c a mình ". (L i gi i thi u Tuy n t p Hàn M c T - NXB v n h c H.1987 tr33)
3. NhƠ th Tr n
ng Khoa nói v Hàn M c T : “Hàn M c T có kho ng b y bài hay, trong đó có b n
bài đ t đ n đ toàn bích. Còn l i là nh ng câu th thiên tài. Nh ng câu th này, phi Hàn M c T , không ai
có th vi t n i. Ti c là nh ng câu th y l i n m trong nh ng bài th còn r t nhi u x c x ch…” (Tr n ng
Khoa).
4. NhƠ th Huy C n nói v Hàn M c T : “…Theo tôi th đ i Hàn M c T s còn l i nhi u. Ông là ng
r t có tài, đóng góp x ng đáng vào Th m i.” (Huy C n).

i

5. NhƠ th Tr n Ninh H nói v Hàn M c T :
N u nhân lo i không còn khao khát n a
Và nhà th – ngh ch ng k nào yêu
Thì thi s cu i cùng v n là Hàn M c T
V n hi n lên n i đáy v c đ i ch

6. NhƠ th Quách T n k v hoàn c nh ra đ i c a bƠi th
ây thôn V D :
H i còn làm nhân viên S đ c đi n Quy nh n, Hàn M c T có quen bi t và th m yêu tr m nh m t n sinh
tr ng
ng Khánh là Hoàng Th Kim Cúc - mà ông g i b ng cái tên nên th h n là Hoàng Cúc - con gái
ông ch S . Ít lâu sau, Hoàng Cúc theo gia đình chuy n vào V D , Hàn M c T
l i Quy nh n , v n mang
trong lòng m i tình đ n ph ng vô v ng c a mình.

T ng đài t v n: 1900 58-58-12

- Trang | 3 -


Hocmai.vn – Website h c tr c tuy n s 1 t i Vi t Nam
Khóa h c Luy n thi THPT qu c gia PEN - C: Môn Ng v n (Th y Ph m H u C

ng)

ây thôn V D
– Hàn M c T -

Kho ng 1938, Hoàng Tùng Ngâm - ng i em thúc bá c a Hoàng Cúc - có g i cho Hoàng Cúc m t b c th
báo tin Hàn M c T b b nh n ng, đang đau kh , tuy t v ng nh ng v n nh th ng Hoàng Cúc và đ ngh
Hoàng Cúc vi t vài dòng h i th m Hàn M c T .
c th , Hoàng Cúc sang hi u nh bên đ ng mua m t
t m b u thi p (postcard), có ch p c nh dòng sông H ng, khóm trúc, v i con thuy n c m sào đ i b n, trong
ánh n ng ng h ng không rõ hoàng hôn hay r ng đông và đ đ ng sau m y ch “Túc h ! G i l i h i th m
s c kh o túc h . Mong Túc h s m bình ph c”, phía d i không kí tên, và g i cho Hàn M c T .
Ít lâu sau Hoàng Cúc nh n đ c bài th ây thôn V D do Hàn M c T g i vào.\

B. CÁC CÁCH HI U V HÌNH NH M T CH
I N:
1. Lá trúc che ngang m t ch đi n… (Ph m H u C ng)
Bài th “ ây thôn V D ” c a Hàn M c T đ n nay v n nh m t viên ng c âm th m t a sáng, th ánh sáng
lung linh ch a nhi u n c. Nh m i viên ng c quý, nhìn t các góc đ khác nhau ng i ta có th th y
nh ng s c màu khác nhau c a nó bi n o khôn l ng. Ng i thì b o đây là m t bài th gi n d , trong sáng
t i m c tinh ch t, ng i thì li t nó vào tr ng th điên, ma m . Trong bài vi t nh này tác gi không có
tham v ng phân tích ti p v khía c nh đó, mà ch mu n bàn thêm đôi l i v cách hi u câu th n i ti ng “Lá
trúc che ngang m t ch đi n”.
K ra gi i c m bút c ng đã t n không ít gi y m c cho câu này - m t câu th đ c k t t hai y u t r t minh
b ch là “lá trúc” và “m t ch đi n”, thêm m t đ ng t “che” và m t tr ng t “ngang”. M t câu v n thu n
Vi t, đ n gi n, rõ ràng, th m chí không h bi n v trong c u trúc, v y mà v n là đ tài tranh lu n, m t thách
đ d ng dai ch a d t qua nhi u th p k .
i u khi n ng i ta tranh cãi l i chính là ngh a c a câu th , đ c bi t c a c m t “m t ch đi n” - đó là gì
v y? - M t m nh v n vuông v c? - M t khuôn m t n xinh x n th p thoáng sau cành trúc khi chàng trai
nghé nhìn vào m nh v n nhà nàng? (ý này nhi u ng i không đ ng tình, vì trong tâm th c Vi t, m t ch
đi n là c m t dành đ mô t khuôn m t ng i trai). - M t khuôn m t ch đi n c a ng i trai t ph ng xa
hình dung mình đ c tr v V D , nhìn ng m v n ai qua cành lá trúc che ngang… Ý cu i cùng này là c a
Chu V n S n (1), theo chúng tôi là cách lý gi i h p lý, nh ng m i ch h p v tình hu ng. Khi Hàn M c T
lâm tr ng b nh, trong ông hình thành rõ r t hai th gi i “trong này” và “ngoài kia”. “trong này”, ông khát
khao đ c phân thân, ra v i “ngoài kia”, ra v i đ i th ng đ p đ , quy n r .
c m y th hi n rõ nét khi
ông mô t thôn V D . Phong c nh c a cái thôn ven sông H ng y tr nên th m ng, đ p trong sáng, chân
th c đ n xót xa! Nh ng trong khung c nh y, li u Hàn M c T có c n t h a mình v i khuôn m t b nh trai
(ch đi n) theo ki u “v vào” đ y kiêu hãnh nh Chu V n S n ngh ? Trong tr ng h p này, theo chúng tôi
ch c không ph i v y.
Trong m t d p công tác vào Hu , chúng tôi nóng lòng mu n th y l i dù chút gì đó nh c nh t i cái h n c a
“ ây thôn V D ” – cái làng thôn bình d bên sông H ng đã tr nên n i ti ng t m t bài th , h t nh đ a
danh “Núi ôi” trong th V Cao v y. Chúng tôi ng i n c m h n ngay bên đ ng Hàn M c T , u ng café
trong quán “V D X a” bên b sông H ng và th b lên C n H n ng m bãi b p mùa này không hoa,

nh ng nh ng bông b p t trong th Hàn thu nào đ n nay v n còn “lay” đ ng mãi khôn nguôi. Tuy nhiên,
cái mà chúng tôi chú ý khi đi theo t ng ngõ ngách c a V D chính là nh ng m nh v n quê. Còn đó
nh ng hàng cau, cây kh , khóm tre, b i trúc... Ng n cách v n nhà v i đ ng thôn là hàng rào ho c t ng
xây, v i nh ng ô tr ng nh con m t c a m nh v n. Qua nh ng “m t v n” có th nhìn ra ngoài đ ng và
T ng đài t v n: 1900 58-58-12

- Trang | 4 -


Hocmai.vn – Website h c tr c tuy n s 1 t i Vi t Nam
Khóa h c Luy n thi THPT qu c gia PEN - C: Môn Ng v n (Th y Ph m H u C

ng)

ây thôn V D
– Hàn M c T -

t bên ngoài c ng có th nhìn qua đó đ th y đ c cây lá bên trong. Có l t ng t ng mình đ c nhìn qua
nh ng m t v n nh th mà Hàn thi s đã th t lên: “V n ai m t quá xanh nh ng c”. N u đúng v y, li u
ta có c n hi u cái “m t ch đi n” kia là m t ng i thôn V (m t n ) hay m t ng i tr v thôn V (là m t
nam, có th là c a chính thi nhân) không? ành r ng hi u theo ngh a nào c ng có cái lý riêng c a nó.
Sau khi quan sát các m t v n - nh ng kho ng tr ng trang trí trên t ng v n, chúng tôi n y ra ý ngh , có
th lý gi i “m t ch đi n” m t cách dung d h n. ành r ng nh ng kho ng tr ng (m t v n) đó không ph i
đã có t th i bài “ ây thôn V D ” đ c vi t ra, nh ng chúng v n nh m t v t ch ng v t qua th i gian,
mu n mách b o cho chúng ta m t đi u gì đó...
Ph n l n nh ng m t v n hôm nay có hình ch nh t kéo dài theo chi u th ng đ ng, khá thông thoáng. Song
c ng không hi m nh ng ô vuông. Các ô có th tr ng r ng, nh ng đa ph n đ c l p g ch trang trí. Ngày x a
có m t th g ch trang trí hình vuông, phía trong có m t ch
I N r t rõ, đ c g i là g ch ch đi n. Lo i
g ch đó c a x Hu ngày nay h u nh ch còn l i trong các ki n trúc c , ví d trong khu v c l ng vua T

c còn có khá nhi u (xem nh minh h a). Nhi u lo i g ch trang trí ngày nay v n còn dáng c a ch đi n
cách đi u. Tuy nhiên, riêng nh ng ô vuông tr ng r ng trên t ng (bên trong không có g ch trang trí) c ng
đã g i v m t ch đi n r i – m t cách g i ví von cho nh ng v t có hình d ng vuông v c. Khuôn m t nam
nhi vuông v c đ c g i là m t ch đi n v i ngh a nh th , ch không ph i nó gi ng h t ch đi n v i t t c
c đ ng ngang nét d c. C ng t ng t , khuôn m t tròn t ng đ c coi là v đ p c a thi u n đã đ c ví là
m t nguy t (c ng ch mang ý ngh a bi u tr ng).
Vì th , r t có th trong tr ng h p này thi nhân c a chúng ta đã t th c. Khi ông nhìn qua viên g ch ch
đi n, ông th y có m y lá trúc che ngang, r i th y ti p nh ng cây lá khác trong m nh v n xanh t t. i u k
di u là các y u t lá trúc và ch đi n k t h p đã kh c h a m t hình nh th t đ p đ , nên th , nh m t khung
c a nh th p thoáng t m rèm th a k t b ng lá trúc. B n thân lá trúc là lo i lá thanh m nh, nhi u lá che c ng
không l p n i m t v n. S l a ch n chi ti t c a thi nhân trong tr ng h p này qu là r t d ng công và hi u
qu .
V i c m nh n nh v y, khi đi trên x Hu chúng tôi ngh r ng mình đã ti m c n đ c m t cách hi u câu
“Lá trúc che ngang m t ch đi n” t ng gây nhi u tranh cãi trong bài th “ ây thôn V D ” c a Hàn M c T .
2. Góp thêm m t cách hi u cơu th “Lá trúc che ngang m t ch đi n” trong bƠi th “ ây thôn V D ”
c a Hàn M c T (D ng Hi n Nga)
Trong th i gian qua, đã có r t nhi u bài vi t trao đ i v câu th “Lá trúc che ngang m t ch đi n” trên m t
báo.
tr l i câu h i “m t ch đi n” là g ng m t c a ai? M t cô gái hay chàng trai, cho đ n này d ng
nh v n ch a th t ngã ng m t cách th a đáng.
Theo tôi, nên đ t câu th và ch nh th ngh thu t ây thôn V D đ xem xét s th y đây là câu th t c nh
thôn V ch không ph i t m t ng i.
Nh chúng ta đã bi t, Hàn M c T sinh Qu ng Bình nh ng s ng ch y u Quy Nh n, có th i gian ra
Hu h c hai n m sau đó vào Bình nh làm S
c i n r i vào Sài Gòn làm báo. T n m 1936 ông b
b nh phong, t đó ông s ng trong tr i phong Quy Hòa – Quy Nh n.
Trong th i gian làm S
c i n, Hàn M c T yêu đ n ph ng Hoàng Cúc, con ông ch S
c i n,
nh ng do hoàn c nh hai gia đình quá khác bi t nên Hàn M c T không dám th l , v sau Hoàng Cúc theo

cha v Hu s ng V D . N m 1936, Hàn M c T v Quy Nh n nh ng không g p Hoàng Cúc n a. T n m
1937, ông vào tr i phong. Khi Hoàng Cúc nghe tin ông m c b nh hi m nghèo đã g i cho Hàn M c T m t
T ng đài t v n: 1900 58-58-12

- Trang | 5 -


Hocmai.vn – Website h c tr c tuy n s 1 t i Vi t Nam
Khóa h c Luy n thi THPT qu c gia PEN - C: Môn Ng v n (Th y Ph m H u C

ng)

ây thôn V D
– Hàn M c T -

t m b u nh ch p c nh sông n c b n thuy n kèm theo l i h i th m s c kh e và l i trách: “Sao lâu nay
không ra th m V D ?”
Hàn M c T xúc đ ng m nh, n m 1937, ông vi t bài th g i Hoàng Cúc, bà đã gi bài th cho đ n lúc t
tr n (1989).
Xu t x bài th đ c bi t nh th nh ng chúng ta không nên hi u h n h p đây là bài th tình dành riêng cho
Hoàng Cúc. Th c ra bài th nói đ n nh ng v n đ l n trong cu c đ i Hàn M c T . ó là cu c đ i ng i
m c b nh vô ph ng c u ch a, b cách li, b gh l nh, cu c s ng khép kín oan nghi t khi n nhà th khao
khát đ m đu i m t cách vô v ng cu c s ng bên ngoài.
Nhân vi c Hoàng Cúc g i th , thi p th m h i, Hàn M c T đã tr i lòng mình, đã trút b u tâm s vào bài th
ây thôn V D .
Nhan đ bài th l y thôn V D làm không gian ngh thu t, m i chi ti t ngh thu t đ u tri n khai t không
gian này và thu c không gian này v i đ c tr ng phong c nh nhà v n soi bóng dòng H ng. Vào n m 1937
đ i v i Hàn M c T thì thôn V không thu n túy mang tính ch t không gian đ a lí mà là không gian tâm lý,
có tính khái quát là cõi ngoài kia: Cõi đ i th m tho, tràn tr h nh phúc non t quy n r (Trái ng c v i cõi
trong này: Là h n, là máu, điên cu ng thét gào tuy t v ng). Tâm s này r t rõ nhi u bài khác:

Ngoài kia xuân đã th m duyên ch a / Tr i trong đây ch ng có mùa / Không ni m tr ng và ý nh c
(Nh th ng)
Anh đ ng cách xa hàng th gi i / L ng nhìn trong m ng mi ng em c

i

(L u Luy n)
Câu th đ u tiên có l xu t phát t ý l i nh n g i c a Hoàng Cúc, v i sáu thanh b ng nhè nh nh ti ng th
dài, b ng vút lên m t thanh tr c và d u h i cu i câu làm cho âm đi u bài th có ph n da di t, n c n nh
đ ng đ y n c m t: Làm sao còn có th tr v cu c s ng bình th ng n a!
N m dòng th ti p theo miêu t c nh thôn V đ p t i đ y s c s ng, trong tr o, long lanh và m áp v i
nh ng n ng m i, hàng cau, v n m t, xanh nh ng c, lá trúc, gió, mây, dòng n c…Câu th “Lá trúc che
ngang m t ch đi n” n m trong đo n này. S d tôi cho r ng nên hi u đây là câu th t c nh thôn V còn vì:
N m 1996 tôi cùng đoàn cán b qu n lý c a Yên Bái đi th c t trong Hu , tôi có t i V D (T t nhiên bây
gi đã khác nhi u) và qua g p g m t s đ ng nghi p, nhân nói đ n câu th này m i ng i cho bi t V D
th i đó là m t thôn v i nh ng nhà v n xinh x n th m ng bên dòng H ng, n i này ch y u các quan
tri u đình v già đ c vua ban đ t và nhà đ ngh ng i. V D lúc đó tr ng nhi u trúc bên l i đi, c ng nhà
tr ng có t m “Ch n Phong” đ ch n gió, trên đó th ng đ p n i ho c vi t m t ch đi n (b ng ch Hán)
v a cho đ p v a hàm n là đ t vua ban khi tu i già x bóng. G p m t vài ng i già Hu h i đi u này, h
xác nh n nh v y nh ng quan tr ng nh t là đ t trong m ch th đ y l u luy n h i t ng v thôn V , v cu c
s ng bên ngoài, tôi th y h p lý.
Bài th ch y u nói đ n n i nh , n i b n kho n c a m t tâm h n khao khát níu gi cái đ p trong tâm kh m
nên tác gi chú tr ng di n t tâm h n ng i ch không chú tr ng t m t ng i. Có m t s dòng th nh c
đ n ng i đ u dùng đ i t phi m ch : V n ai, thuy n ai, ai bi t, tình ai… và càng v sau càng “m nhân
nh” trong nh t nhòa, b t đ nh.
M i ng i đ u th ng nh t r ng bài th r t gi u ch t h i h a b i đó chính là b c tranh thôn V đ c tái hi n
t m t tâm h n cô đ n đau đ n ph p ph ng lo âu tr c s ph n ph phàng. “Lá trúc che ngang m t ch

T ng đài t v n: 1900 58-58-12


- Trang | 6 -


Hocmai.vn – Website h c tr c tuy n s 1 t i Vi t Nam
Khóa h c Luy n thi THPT qu c gia PEN - C: Môn Ng v n (Th y Ph m H u C

ng)

ây thôn V D
– Hàn M c T -

đi n” là m t nét phác th o đ p trong b c tranh y, cái t nh c a m t ch đi n, cái đ ng c a ng n trúc nh lay
tr c gió làm cho c nh s c thêm s ng đ ng bi t bao.
Nhân đ c nh ng bài vi t trao đ i c a các th y, cô giáo và các em h c sinh, tôi m o mu i nêu thêm cách hi u
trên đ b n đ c cùng tham kh o và góp ý.
3. “M t ch đi n” - m t cách nhìn hi n th c th m ng và tinh t c a nhƠ th HƠn M c T (Th ch
Qu -T p chí Sông H ng)
Bài th ây thôn V D đ c tuy n ch n đ gi ng d y tr ng ph thông vài ch c n m nay. ó c ng là bài
th xu t s c đ c b n đ c c n c yêu m n. Tuy v y, cho đ n hôm nay, cái hình nh “M t ch đi n” đ y
s c quy n r và ám nh y v n ch a đ c nh n chân, nh n di n m t cách chính xác.
Có ng i b o M t ch đi n là m t ng i. Ng i đàn ông hay ng i ph n mang g ng m t ch đi n l p ló
sau d u trúc? Có ng i b o “m t ch đi n” là m t t m rèm đan b ng tre ho c b ng n a v i nh ng ô vuông
cài nan ngang d c, t ng hình cho con ch y... Các nhà nghiên c u, m i ng i nói m i phách. Các th y
giáo, cô giáo thì hàng ngày hàng gi ph i đ i di n v i câu h i c a h c trò, toát m hôi h t c ng ch ng bi t
nên c t ngh a cái m t ch đi n y sao cho tho đáng!
Yêu nhau thì l i b ng m i ph nhau. ó là cách hành x v i M t ch đi n m y ch c n m nay.
V a r i tôi vào Hu , các th y giáo tr ng Qu c h c, tr ng Hai Bà Tr ng, tr ng Cao đ ng s ph m g p
tôi, h l i “mang chuy n tr m n m gi l i bàn”. Tr c yêu c u c p thi t c a các th y, cô giáo tôi th y c n
m nh d n nói ý ki n c a mình v câu th đó đ cùng tham kh o.
Sao anh không v ch i Thôn V / Nhìn n ng hàng cau, n ng m i lên/ V n ai m t quá, xanh nh ng c/ Lá

trúc che ngang m t ch đi n....
Hãy đ ý và dõi theo ánh m t c a nhà th . Ánh m t y t trên cao phía hàng cau, g p n ng m i lên, th i
gian đang là bu i sáng s m. Ánh m t t t h xu ng nhìn qua d u trúc, nhìn th y m nh v n. Nhà th th y
gì m nh v n đó trong bu i sáng s m y? Th nh t, th y b ng c m giác. M t c m giác chung, choáng
ng p tâm h n, nhà th ph i th t lên: “M t quá!”
Th hai, th y b ng tr c giác. Tr c giác thông qua liên t ng và so sánh: “Xanh nh ng c!”
Th ba, và đây là hình nh trung tâm c a cái nhìn sáng t o: M nh v n vuông v c, lu ng đ t ch y d c, lá
trúc che ngang nên nó hi n lên trong m t nhà th hình nh ch đi n . Lá trúc là th c, m nh v n là th c
nh ng “lá trúc che ngang” t m m t đã bi n cái nhìn c a nhà th không còn 100% s th c n a. Lúc này,
“M t ch đi n” hi n ra t cái bóng c a hai s th c đ n l , riêng bi t ch ng lên nhau t o ra m t hình nh m i
th c mà h , h mà th c. N u không có cái lá trúc che ngang t t nhiên m nh v n không th hi n ra trong
hình nh đó. M i bi t, câu th Hàn M c T chân xác m t cách tinh vi. Nói câu th y th m ng và tinh t là
b i v y. Nói m t nhà th có khác m t th ng c ng là b i v y. M t ch đi n không ph i là m t ng i, không
ph i là m t rèm mà là m t v n, m t ru ng trong cách nhìn hi n th c th m ng, tinh t và tài hoa c a m t
nhà th đáng kính.
4. Lá trúc che ngang m t ch đi n: Nh ng đi u ch a m y ai chú ý k (PGS Nguy n Hùng V -Ch
nhi m khoa S ph m - HQGHN)
M t vuông ch đi n là cách nói dân gian có tính thông d ng và không th đ i di n đ y đ cho m t ch đi n.
Và nh v y, m t ch đi n ch c ch n trong c m th c ngh thu t th i Hàn M c T s là m t g ng m t đoan
chính, phúc h u.
c theo cách ng t nh p b, ta có th chuy n ngh a g n g i ki u nh : Lá trúc che | ngang
m t ng i hi n... ch ng h n. Còn h là ai thì có th là m t ng i phi m đ nh trong ni m trân tr ng, yêu
T ng đài t v n: 1900 58-58-12

- Trang | 7 -


Hocmai.vn – Website h c tr c tuy n s 1 t i Vi t Nam
Khóa h c Luy n thi THPT qu c gia PEN - C: Môn Ng v n (Th y Ph m H u C


ng)

ây thôn V D
– Hàn M c T -

th ng, quí m n c a nhà th , nh ng ng i có th không quen bi t nh v n th t n ng h u v i nhà th .,, Hàn
M c T sáng t o ch không trích cú. B i v y, khi b t phát l i th gi a c n c m h ng n ng nàn và day d t,
m i đi u có th x y đ n, có th đ ng hi n: đó là ng i th ng, ng i quen, ng i d ng đ m th m, là khu
v n, là bình phong, m t g ch. n t ng bùng lên t th m th m tâm th c thì ai mà kh o đ n t n cùng.
C ng nh c u th gi i, đi m t đ ng tác không t ng thì có ai bi t đ c t ông th y nào d y cho. K n ng đã
tr thành b n n ng. Ng i làm th c ng xu t th n nh v y. Hàn M c T c ng nh v y, g ng m t ng i
trong m ng hi n lên nh ng cùng v i nó s là bao tâm c m ch a trong ba ch M T CH
I N.
5. Lá trúc che ngangầ m t ai? (www.thaycuong.com t ng h p)
Câu th “Lá trúc che ngang m t ch đi n” trong bài ây thôn V D c a Hàn M c T cho đ n nay v n gây
nhi u th c m c. Không th a mãn v i cách gi i thích trong sách giáo khoa, nhi u nhà v n, nhà th t đi tìm
câu tr l i riêng.
Nhi u ng i, trong đó có c các nhà nghiên c u, cho r ng đó là câu th t m t “cô thi u n thôn V ” đang e
p, th n thùng nhìn khách ph ng xa qua k lá. Sách giáo khoa Ng v n (nâng cao) l p 11 xu t b n n m
2007 c ng chú thích m t ch đi n theo nhân t ng h c, “là lo i t ng m o ng v i đ c tính th t thà trung
h u”. Theo h ng này, m t s ng i cho r ng đó là khuôn m t c a bà Hoàng Cúc, ng i mà Hàn M c T
yêu tha thi t và lúc đó đang thôn V D …
M t ông ch v n?
Tuy nhiên, trong bài vi t Lá trúc che ngang m t ch đi n đ ng trên t p chí Ki n th c ngày nay s 691, tác
gi Nguy n C m Xuyên cho r ng cách lý gi i này “v ng”, vì “ai l i dùng khuôn m t này đ t ng i thi u
n đ p”.
Nhà th V Nho kh ng đ nh: “M t ch đi n là m t vuông v c c a nam gi i. ó là khuôn m t c ng ngh ,
r n r i, không c n bàn cãi”. Nh ng n u đó là m t nam gi i, thì đó là ai? Trên blog c a mình, ông V Nho
nêu gi thi t: “ y là m t c a ông ch v n ai. Có th là b , là anh c a ng i con gái có khu v n đ p…”,
r i l i t ph n bác: “Nh ng ch l “cái m t ch đi n” đàn ông y l i n t ng m nh m và sâu s c đ n Hàn

M c T v y sao? Ch l Hàn M c T làm th theo ki u g p gì ghi n y v y sao?”.
Tác gi Tr n V n Lý, trong bài vi t L i vào bài th “ ây thôn V D ” c a Hàn M c T (b n đ ng trên
thoiaotrang.com) l i cho r ng, đó là c nh ng i con trai th p thò ngoài nhìn ng m, chiêm ng ng khu
v n c a nhà ng i con gái. Và khuôn m t ch đi n kia chính là khuôn m t c a thi s h Hàn: “Phút giây
h n th th ng hoa t i t t đ nh, thi s nh nhìn th y chính “mình” đang th p thò nhìn, ng m “v n ai” ngày
y, qua b gi u”.
Tuy nhiên, nhà th V Nho cho r ng, cách hi u này có th b bác b vì không đúng v i khuôn m t th t c a
Hàn M c T trong nh chân dung, và “Hàn M c T t v cái m t ch đi n vào mình đ làm gì?”.
Có th lƠầ m t ch
Theo nhà th V Nho, b c a bà Hoàng Cúc là ch s đ c đi n, và ngày tr c, nh ng ng i có v n hóa
th ng ch n m t ch nào đó có liên quan đ n ngh nghi p ho c s nguy n đ th . Vì v y, m t ch đi n
đây có th là m t ch c a ch đi n th t l p ló sau lá trúc che ngang. Tuy nhiên, suy đoán này c ng không đ
c n c , vì phàm nh ng ch đ ch i hay đ th thì ng i ta đ n i trang tr ng trong nhà.
Có m t cách hi u khác, “m t ch đi n” là nh ng khuôn d u rào v n t o thành nh ng hình vuông nh ch
đi n. Nhà th Võ Quê, Ch t ch H i Liên hi p ngh thu t Th a Thiên - Hu , c ng cho r ng đ c toàn b bài
th s th y Hàn M c T thiên v t c nh h n t ng i, và “m t ch đi n” có th hoàn toàn là c nh v t.
T ng đài t v n: 1900 58-58-12

- Trang | 8 -


Hocmai.vn – Website h c tr c tuy n s 1 t i Vi t Nam
Khóa h c Luy n thi THPT qu c gia PEN - C: Môn Ng v n (Th y Ph m H u C

ng)

ây thôn V D
– Hàn M c T -

G n đây nh t, bài vi t c a tác gi Nguy n C m Xuyên cho bi t: theo thu t phong th y, nhi u nhà Hu xây

t m bình phong (ch n môn) tr c c a, và có khi đ p n i m t hình ch th p gi a khi n nó gi ng h t ch
đi n ( ), hai bên th ng tr ng hai b i trúc, phía sau có hòn non b . Nhi u ng i dân mi n Trung v n g i
t m ch n môn y là “m t ch đi n”, và đó có th là “m t ch đi n” trong th .
Tuy nhiên, theo ông Nguy n C m Xuyên, n u hi u v y thì đo n th thi u h n hình nh đáng yêu c a cô gái
Hu e p sau hàng cây lá xanh t i và bài th m t hay! Ông Xuyên đ ngh “thôi c cho “m t ch đi n” là
khuôn m t c a thi u n thôn V đi… thì e là hay h n”. C ng c cho l p lu n này, ông Xuyên vi t: “Ngo i
tr nh ng bài th
ng đ c làm th i kì đ u, th Hàn M c T ch ng bao gi theo khuôn sáo thông
th ng, k c ý th , hình t ng th ”.
Nhà th V Nho c ng cho r ng không nên kh ng đ nh m t cách tuy t đ i, b i có nh ng đi u nhi u ng i
tin là đúng nh ng l i th c t l i không đúng. Do đó, nên đ ng các kh n ng đ m i ng i đóng góp ý ki n.
Có ng i d n câu ca dao "M t em vuông t a ch đi n/ Mình em thì tr ng áo đen v n ngoài…" đ nói r ng
ng i x a t ng t thi u n có m t ch đi n. Nh ng theo tác gi Nguy n C m Xuyên, câu ca dao trên chính
là m t ph n câu đ v cái bánh ch ng, nên “em” trong đó không ph i đ nói v ng i.

Giáo viên: Ph m H u C ng
Ngu n :
Hocmai.vn

T ng đài t v n: 1900 58-58-12

- Trang | 9 -


Hocmai.vn – Website h c tr c tuy n s 1 t i Vi t Nam

5 L I ÍCH C A H C TR C TUY N







Ng i h c t i nhà v i giáo viên n i ti ng.
Ch đ ng l a ch n ch ng trình h c phù h p v i m c tiêu và n ng l c.
H c m i lúc, m i n i.
Ti t ki m th i gian đi l i.
Chi phí ch b ng 20% so v i h c tr c ti p t i các trung tâm.

4 LÍ DO NÊN H C T I HOCMAI





Ch

ng trình h c đ c xây d ng b i các chuyên gia giáo d c uy tín nh t.
i ng giáo viên hàng đ u Vi t Nam.
Thành tích n t ng nh t: đã có h n 300 th khoa, á khoa và h n 10.000 tân sinh viên.
Cam k t t v n h c t p trong su t quá trình h c.

CÁC CH

NG TRÌNH H C CÓ TH H U ÍCH CHO B N

Là các khoá h c trang b toàn
b ki n th c c b n theo
ch ng trình sách giáo khoa
(l p 10, 11, 12). T p trung

vào m t s ki n th c tr ng
tâm c a kì thi THPT qu c gia.

T ng đài t v n: 1900 58-58-12

Là các khóa h c trang b toàn
di n ki n th c theo c u trúc c a
kì thi THPT qu c gia. Phù h p
v i h c sinh c n ôn luy n bài
b n.

Là các khóa h c t p trung vào
rèn ph ng pháp, luy n k
n ng tr c kì thi THPT qu c
gia cho các h c sinh đã tr i
qua quá trình ôn luy n t ng
th .

Là nhóm các khóa h c t ng
ôn nh m t i u đi m s d a
trên h c l c t i th i đi m
tr c kì thi THPT qu c gia
1, 2 tháng.

-