Trường THCS Võ Thị Sáu

Giáo án Ngữ văn 6

Tuần: 9
Tiết: 33

Ngày soạn: 9/10/2016
Ngày dạy: 10/10/2016

NGÔI KỂ VÀ LỜI KỂ TRONG VĂN TỰ SỰ
I. MỤC TIÊU:
1. Kiến thức:
- Giúp HS nắm được khái niệm, đặc điểm và ý nghĩa của ngôi kể trong văn tự sự
(ngôi thứ nhất và ngôi thứ ba)
- Sự khác nhau của ngôi kể thứ 3 và ngôi kể thứ nhất.
2. Kĩ năng:
- Biết lựa chọn và thay đổi ngôi kể thích hợp trong tự sự.
- Vận dụng ngôi kể vào đọc -hiểu văn bản tự sự.
3. Thái độ:
Nghiêm túc, hứng thú , tích cực tự giác trong học tập . Có ý thức cầu tiến vươn
lên.
II. CHUẨN BỊ:
1. Giáo viên:
Đọc tài liệu, soạn bài.
2. Học sinh:
Đọc trước bài, trả lời các câu hỏi phần I SGK.
III. PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:
Sử dụng phương pháp diễn giải, câu hỏi nêu vấn đề, hoạt động nhóm, thuyết trình,
trực quan.
IV. CÁC BƯỚC LÊN LỚP:

1. Ổn định lớp:
Kiểm tra sĩ số.
2. Kiểm tra bài cũ:
Kể về việc làm của bản thân em trong ngày hôm qua ?
3. Bài mới:
Các em vừa nghe bạn kể một câu chuyện về chính bản thân của bạn. Ở đây bạn
đã xưng “em” .Vậy cách xưng hô như vậy có tác dụng gì? Và trong khi kể chuyện thì
chúng ta được phép sử dụng những từ ngữ xưng hô nào, tác dụng của việc sử dụng
những từ ngữ xưng hô ấy là gì ? Tiết học hôm nay sẽ giúp các em tìm câu trả lời.
Hoạt động của thầy và trò
Ngôi kể là gì ?
Hs : là vị trí giao tiếp mà người kể sử

Nội dung kiến thức
I. Ngôi kể và vai trò của ngôi kể trong
văn tự sự

Giáo viên: Phạm Thị Cúc
Sử

Tổ: Văn Trang 1


Trường THCS Võ Thị Sáu

Giáo án Ngữ văn 6

dụng khi kể chuyện

1. Đọc các đoạn văn: (sgk)


GV gọi HS đọc các đoạn văn sgk
Hs : đọc

2. Nhận xét:
Đ1: Kể theo ngôi thứ 3
- Dấu hiệu: Người kể dấu mình, không biết
ai kể, nhưng người kể có mặt khắp nơi.

Người kê gọi tên các nhân vật là gì ?
Hs : vua, thằng bé, hai cha con, sứ giả,
họ..
Vậy người kể đã sử dụng ngôi kể thứ
mấy?
Hs : thứ 3
Khi sử dụng ngôi kể như thế, tác giả có
thể làm những gì?
Hs:
Khi ấy tác giả ở đâu?
Hs:
Trong đoạn văn này , người kể tự xưng
mình là gì ?
Hs :
Gach chân dưới các từ xưng hô ấy ?
Hs :
Khi xưng hô như vậy , người kể có thể
làm được những gì ?
Hs
Nếu chọn ngôi kể thứ 3, nguời kể có thể
làm được như thế hay không ?Vì sao?

Hs :
Mỗi ngôi kể đều có những điểm mạnh ,
điểm yếu. Vậy theo em đó là những gì?
Hs :
Gv gọi hs đọc ghi nhớ trong sgk
Hs : đọc
Gv treo bảng phụ có chứa đoạn văn
Yêu cầu hs đọc và xác định ngôi kể trong
đoạn văn đó.Nêu tác dụng của ngôi kể?
b. Có thể thay thế ngôi kể trong đoạn văn
nói trên không? Cho hs thực hành

- Đ2: Kể theo ngôi thứ nhất
Xưng “tôi” -> Dế Mèn

- Người kể có thể trực tiếp kể ra những gì
mình nghe, mình thấy, mình trải qua, trực
tiếp nói ra cảm tưởng , ý nghĩ , tình cảm
của mình
* Tác dụng:
+ Điểm mạnh -ngôi 1 : tính chủ quan
-Ngôi 3 :Tính khách quan
+ Điểm yếu :-Ngôi 1 :Tính khách quan
-Ngôi 3 : Tính chủ quan
3. Ghi nhớ

sgk

II. Luyện tập :


Giáo viên: Phạm Thị Cúc
Sử

Tổ: Văn Trang 2


Trường THCS Võ Thị Sáu

Giáo án Ngữ văn 6

“Ông lão há miệng ra như bị bò cạp
chích. Ông biết thừa là bọn chúng
chẳng lạ gì gia đình ông, nhưng ông
vẫn cứ phải ngạc nhiên như vậy”
Gv nhận xét bài làm của hs . sau đó chốt
ý nội dung bài dạy Yêu cầu hs nhăc lại
khái niệm về ngôi kể và lời kể trong văn
tự sự
Hs :
Thay đổi ngôi kể trong đoạn văn từ thứ
nhất sang thứ ba.Nhận xét sự khác biệt
giữa 2 đoạn
Hs : làm vào vở
Gv gọi hs lên bảng làm, chấm điểm

BT1:
Thay tất cả các từ “Tôi” bằng từ “Dế Mèn”
hoặc Mèn
- Đoạn mới : nhiều tính khách quan như là
đã xảy ra

- Đoạn cũ : nhiều tính chủ quan, như là
đang xảy ra, hiển hiện trứơc mắt ngưòi đọc
qua giọng kể của người trong cuộc

BT2 :
- Thay tất cả từ Thanh = Tôi
Nhận xét tương tự như câu 1
BT3
Thay ngôi kê thứ 3 sang ngôi kể thứ 1.So - Cây Bút Thần : ngôi thứ 3
sánh 2 đoạn văn tìm sự khác biệt
- Vì không có nhân vật nào xưng Tôi
Hs : làm theo bàn
GV quan sát , gợi ý nhắc nhở từng bàn
- Tác dụng : người kể có thể tự do linh hoạt
kể những gì diẽn ra với nhân vật ML
Truyện Cây Bút Thần kể theo ngôi thứ
mấy? Vì sao em biêt ?
BT4:
Hs :
Trong các truyện cổ tích, truyền thuyết
thường kể theo ngôi thứ 3
Tác dụng của ngôi kể này là gì ?
Hs :
-Vì đây là những câu chuyện đựoc sáng tác
theo tính tập thể và lưu truyền từ đời này
sang đời khác, chứ không phải theo quan
sát, nhận xét của bản thân người kể
Vì sao các truyện cổ tích , truyền thuyết
thường kể theo ngôi thứ 3?
Hs:

4. Củng cố:
Giáo viên: Phạm Thị Cúc
Sử

Tổ: Văn Trang 3


Trường THCS Võ Thị Sáu

Giáo án Ngữ văn 6

- Các truyện dân gian đã học kể theo ngôi thứ mấy ?
- GV hệ thống toàn bài
5. Hướng dẫn về nhà:
- Nắm chắc các ngôi kể
- Luyện tập: Làm các bài tập trong sgk
- Học thuộc ghi nhớ
V. RÚT KINH NGHIỆM:

Tuần: 9
Tiết: 34

Ngày soạn: 9/10/2016
Ngày dạy: 11/10/2016

ĐỌC THÊM
Văn bản - ÔNG LÃO ĐÁNH CÁ VÀ CON CÁ VÀNG
( Truyện Cổ tích )
I. MỤC TIÊU:
1. Kiến thức:

- Hiểu được nội dung, ý nghĩa của truyện cổ tích “Ông lão đánh cá và con cá
vàng”
- Nắm được biện pháp nghệ thuật chủ đạo và một số chi tiết nghệ thuật tiêu
biểu, đặc sắc trong truyện
2. Kĩ năng:
- Kể lại được truyện.
- Phân tích các sự kiện trong truyện.
- Đọc hiểu vănbản truyện cổ tích thần kì.
3. Thái độ:
Giáo dục HS ý thức không tham lam, bội bạc, đồng thời trân trọng, ca ngợi lòng
biết ơn đối với những tấm lòng nhân hậu - Phê phán lối sống tham lam, hẹp hòi
4. Tích hợp: Kĩ năng sống.
II. CHUẨN BỊ:
1. Giáo viên:
Đọc tài liệu, soạn bài.
2. Học sinh:
Giáo viên: Phạm Thị Cúc
Sử

Tổ: Văn Trang 4


Trường THCS Võ Thị Sáu

Giáo án Ngữ văn 6

Đọc trước bài, trả lời các câu hỏi phần I SGK.
III. PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:
Sử dụng phương pháp diễn giải, câu hỏi nêu vấn đề, hoạt động nhóm, thuyết trình,
trực quan.

IV. CÁC BƯỚC LÊN LỚP:
1. Ổn định lớp:
Kiểm tra sĩ số.
2. Kiểm tra bài cũ:
Kể tóm tắt câu chuyện “Cây bút thần”?
3. Bài mới
“Ông lão đánh cá và con cá vàng” là một truyện cổ tích dân gian Nga,Đức được
Pu-skin( đại thi hào Nga) viết lại bằng 205 câu thơ tiếng Nga và được Vũ Đình Thi, Lê
trí Viễn qua văn bản tiếng Pháp. Câu chuyện vừa giữ được nét chất phác, dung dị với
những buiện pháp nghệ thuật, rất quen thuộc của truyện cổ dân gian, vừa rất điêu luyện,
tinh tế trong sự miêu tả và tổ chức truyện.
Hoạt động của thầy và trò
Nội dung
Gọi HS đọc phân vai: Cá vàng, ông lão, I. Đọc - Tìm hiểu chung
mụ vợ
1. Đọc và giải thích từ khó: ( sgk)
Giải thích các từ khó (sgk)
Gọi 1 -> 2 HS kể tóm tắt văn bản
2. Tóm tắt văn bản
3. Kể chuyện
II. Đọc - Tìm hiểu văn bản
1. Sự việc ông lão đi ra biển
- 5 lần ông lão đi ra biển
Trong truyện có mấy lần ông lão ra
biển?
Tác dụng của biện pháp lặp lại đó?
Mức độ thay đổi của cảnh biển như thế
nào?
Hs:
- L1: Biển gợn sóng êm ả

- L2: Biển xanh đã nỗi sóng
- L3: Biển xanh nỗi sóng dữ dội
- L4: Biển nỗi sóng mù mịt
- L5: Một cơn giông tố kinh khủng kéo
đến, mặt biển nỗi sóng ầm ầm

- Tạo nên tình huống gây sự hồi hộp cho
người nghe.
Biển mang ý nghĩa ẩn dụ: cũng hiền từbao
dung, nhưng cũng tỏ thái độ bất bình, giận dữ
trước những thói xấu của con người. Đó cũng
là thái độ của nhân dân trước lòng tham giàu
sang và quyền lực.

2. Nhân vật ông lão

Giáo viên: Phạm Thị Cúc
Sử

Tổ: Văn Trang 5


Trường THCS Võ Thị Sáu

Giáo án Ngữ văn 6

Qua lời nói của cá vàng em thấy ông
lão là người như thế nào?
Hs:
Thái độ và hành động của ông lão

trước những đòi hỏi của mụ vợ như thế
nào?
Hs:
Bà vợ ông lão đòi hỏi cá vàng những
điều gì?
Hs:- L1: Đòi máng lợn mới
- L2: Đòi một cái nhà rộng
- L3: Muốn làm nhất phẩm phu nhân
- L4: Muốn làm nữ hoàng
- L5: Muốn làm Long Vương
Nhận xét về sự đòi hỏi của mụ vợ?
Hs:
Thái độ của mụ đối với ông lão ra sao?

- Lão ngư nghèo khổ, chăm chỉ làm ăn
-> Nhu nhược, cam chịu, nhẫn nhục
3. Nhân vật mụ vợ ông lão
- Lòng tham vô đáy, muốn có mọi thứ của
cải, danh vọng, quyền lực
-> Tham lam, bội bạc, cay nghiệt, thô bỉ

- Mụ mắng, quát, dận dữ, nỗi cơn thịnh nộ
với chồng
-> Giai cấp bốc lột, thống trị tham ác
=> Cá vàng trùng trị mụ vợ rất thích đáng.
Từ đỉnh cao quyền lực và danh vọng mụ
đánh mất tất cả

Mụ vợ mang bản chất nào?
Hs:

Cá vàng trừng trị mụ có thích đáng
không?
4. Nét đặc sắc nghệ thuật
Hs:
- Tương phản, đối lập
Truyện sử dụng những nét nghệ thuật - Trùng lặp, tăng cấp, nhân hoá
độc đáo nào?
Hs:
5. Ý nghĩa
- Cá vàng đại diện cho lòng tốt, cái thiện
Ý nghĩa của truyện?
- Trừng trị thích đáng kẻ tham lam, bội bạc
Hs:
4. Củng cố:
Thái độ cuả biển đối với các yêu cầu của mụ vợ
5. Hướng dẫn về nhà:
- Nắm chắc cốt truyện.
- Học ghi nhớ.
- Chuẩn bị bài: Thứ tự kể trong văn tự sự.
V. RÚT KINH NGHIỆM:
Giáo viên: Phạm Thị Cúc
Sử

Tổ: Văn Trang 6


Trường THCS Võ Thị Sáu

Giáo án Ngữ văn 6


Tuần : 9
Tiết : 35,36

Ngày soạn :
9/10/2016
Ngày dạy : 13&15/9/2016

THỨ TỰ KỂ TRONG VĂN TỰ SỰ
I. MỤC TIÊU:
1. Kiến thức:
- Thấy trong tự sự có thể kể xuôi, có thể kể ngược tuỳ theo nhu cầu thể hiện
- Tự nhận thấy sự khác biệt giữa cách kể “xuôi” và kể “ngược”, biết được muốn
kể “ngược” phải có điều kiện
2. Kĩ năng:
- Chọn thứ tự kể phù hợp với đặc điểm thể loại và nhu cầu biểu hiện nội dung.
- Vận dụng hai cách kể vào bài viết của mình.
3. Thái độ:
Ý thức tập luyện các kể chuyện và tình cảm yêu quý môn học TLV.
II. CHUẨN BỊ:
1. Giáo viên:
Đọc tài liệu, soạn bài.
2. Học sinh:
Đọc trước bài, trả lời các câu hỏi phần I SGK
III. PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:
Sử dụng phương pháp diễn giải, câu hỏi nêu vấn đề, hoạt động nhóm, thuyết trình,
trực quan.
IV. CÁC BƯỚC LÊN LỚP:
1. Ổn định lớp:
Kiểm tra sĩ.
2. Bài cũ:

Thế nào là ngôi kể? Ngôi kể thứ nhất?
3. Bài mới:
Trong tự sự hiện đại, bao gồm kể chuyện đời thường, kể chuyện tưởng tượng,
sáng tạo, kể theo dòng hồi tưởng và có thể kể ngược. Chọn thứ tự kể nào phụ thuộc vào
đặc điểm thể loại và nhu cầu biểu đạt nội dung, sao cho thích hợp để đạt hiệu quả giao
tiếp tốt nhất.
Giáo viên: Phạm Thị Cúc
Sử

Tổ: Văn Trang 7


Trường THCS Võ Thị Sáu

Hoạt động của thầy và trò
Gv cho hs tóm tắt các sự việc chính?
Gv đưa bảng phụ
Cho các nhóm nhận xét

Giáo án Ngữ văn 6

Nội dung
I Tìm hiểu thứ tự kể trong văn tự sự
1 Tóm tắt các sự việc trong truyện
“ Ông lão đánh cá và con cá vàng”
- Ông lão đi đánh cá bắt đuợc cá vàng, và
thả cá vàng, ông nhận lời hứa giúp đỡ của
cá vàng
- Năm lần ông lão ra biển gặp cá vàng…,
năm lần sóng biển thay đổi, lòng tham của

mụ vợ ngày càng tăng

Các sự việc trong truyện được kể theo
thứ tự nào?
-> Kể theo thứ tự tự nhiên ( kể xuôi ), thứ
Hs:
tự gia tăng của lòng tham…, tăng ý nghĩa tố
Kể theo thứ tự đó tạo hiệu quả nghệ thuật cáo và phê phán
gì?
Hs:
Thứ tự thực tế của các sự việc trong bài
văn đã diễn ra như thế nào?
2. Đọc bài văn sách giáo khoa
Hs:
- Ngỗ mồ côi cha mẹ, không có người rèn...
- Ngỗ tìm cách trêu chọc, đánh lừa…
- Khi Ngỗ bị chó dại cắn, không ai cứu
- Ngỗ bị chó cắn, tiêm thuốc trừ dại
Chuyện kể theo ngôi nào?
Hs:
Bài văn kể theo thứ tự nào?
Hs:

* Ngôi kể thứ ba
- Kể theo mạch cảm xúc, tam trạng nhân
vật
- Kể hiện tại-> quá khứ -> hiện tại

Kể như vậy có tác dụng nhấn mạnh đến => Tạo sự hấp dẫn tăng cường kịch tính
điều gì?

3. Ghi nhớ ( SGK)
Hs:
Rút ra nhận xét gì?
II. Luyện tập
Hs:
BT1
Câu chuyện kể theo thứ tự:
BT1 HS thảo luận theo bàn
- Chuyện kể ngược theo dòng hồi tưởng
Truyện kể theo ngôi nào?
- Kể theo ngôi thứ nhất
Hs:
- Đóng vai trò cơ sở cho việc kể ngược
Giáo viên: Phạm Thị Cúc
Sử

Tổ: Văn Trang 8


Trường THCS Võ Thị Sáu

Giáo án Ngữ văn 6

Yếu tố hồi tưởng đóng vai trò gi?
-> Đại diện trình bày, lớp nhận xét

BT2
GV hướng dẫn
- Giới thiệu lần đầu em đi chơi xa: dã ngoại
- Ai đưa đi: bố, mẹ, cả gia đình

- Địa điểm: ra thị xã, thành phố…

BT 2 GV hướng dẫn.
Hs tự làm vào vở
4. Củng cố:
- Thế nào là kể theo thứ tự tự nhiên?
- Thế nào là kể ngược?
- Kể ngược nhằm tác dụng gì?
5. Hướng dẫn về nhà:
- Học thuộc và nắm chắc ghi nhớ.
- Ôn tập để viết bài văn số 2.
V. RÚT KINH NGHIỆM:

Ngày….tháng….năm 2016
Ký duyệt

Giáo viên: Phạm Thị Cúc
Sử

Tổ: Văn Trang 9