8/26/2015
Chuyên đề:
KÍCH THÍCH SỰ PHÓNG THÍCH
PROTEIN NOÃN HOÀNG (VITELLOGENIN)
Ở CÁ CHÌNH (A. japonica) TẠI NHẬT
Ts. Nguyễn Văn Triều
Tháng 5/2015
GIỚI THIỆU
1
8/26/2015
• Trong điều kiện nuôi bình thường thì ở lươn Nhật không
có sự phát triển tuyến sinh dục.
Tiêm dung dịch não thùy cá hồi (sGTH) hàng tuần (7 – 17 tuần)
được thực hiện để kích thích sự hình thành protein noãn hoàng
(Yamauchi và Yamtomo, 1982).
2
8/26/2015
Tiêm 17,20β-dihydroxy-4-pregnen-3-one (DHP) (2mg/kg) có hiệu
quả đối với kích thích thành thục tế bào trứng đến giai đoạn cuối
cùng và rụng trứng (Yamauchi, 1990; Ohta et al., 1996).
- Kết quả không ổn định, cần những
nghiên cứu tiếp theo.
- Phần trình bày này sẽ tổng hợp một
số nghiên cứu nhằm hoàn thiện hơn
kỹ thuật kích thích tổng hợp protein
noãn hoàng ở cá chình Nhật.
SỰ VẬN CHUYỂN HORMON
Thí nghiệm 1: Xác định hàm lượng sLH ở cá chình Nhật
sau khi tiêm sGTH (não thùy cá hồi) (2mg/kg) với 3 loại
dung môi khác nhau
Nghiệm thức
Loại dung môi
1
Nước muối
2
LG (lipophilized gelatin) + dầu
3
Nước + dầu (W/O)
Sau khi tiêm tiến hành lấy máu kiểm tra hàm lượng LH trong
huyết tương của cá chình ở các thời điểm 1, 12, 24 giờ sau
khi tiêm.
3
8/26/2015
SỰ VẬN CHUYỂN HORMON (tt)
Kết quả thí nghiệm 1 cho thấy:
Nghiệm thức
Hàm lượng LH (µg/ml)
1 giờ
12 giờ
24 giờ
Nước muối
20
Gần bằng 0
0
LG
Tăng dần
Đạt đỉnh (4)
Giảm dần
W/O
Tăng dần
Đạt đỉnh (1)
Giảm dần
SỰ VẬN CHUYỂN HORMON (tt)
Thí nghiệm 2: Kích thích sự tổng hợp Vit ở cá chình Nhật (566 –
1.017g) (n = 8 con/NT) bằng cách tiêm sGTH (não thùy cá hồi)
(2mg/kg) (trong thời gian 10 tuần – 1 liều/tuần) với 3 loại dung môi
khác nhau
Nghiệm thức
Loại dung môi
1
Nước muối
2
LG (lipophilized gelatin) + dầu
3
Nước + dầu (W/O)
Xác định % khối lượng tăng của cá chình, hệ số thành thục (GSI),
quan sát nhân của TB trứng.
4
8/26/2015
SỰ VẬN CHUYỂN HORMON (tt)
Kết quả thí nghiệm 2:
Nghiệm thức
% khối lượng tăng
GSI
Nhân của TB trứng
1 (nước muối)
1/8 cá có tăng, 7/8
tăng chậm (9 tuần)
9,5 – 48,4
Tích lũy noãn hoàng
2 (LG)
115 – 120% (9 tuần)
(8/8 lươn)
33,6 – 47,7 (9 tuần)
(8/8 lươn)
Cực hóa (8/8 lươn)
3 (W/O)
110 – 120% (7 tuần)
(6/8 lươn), 2 cá thể
không tăng KL
37,2 – 55,9 (6/8
lươn ) (7 tuần), 2/8
lươn (6,9 – 28,7)
6/8 cực hóa,
2/8 TB trứng ở GĐ
tích lũy noãn hoàng
Kết luận: sGTH kết hợp với nhũ tương LG thích hợp để kích thích tổng hợp
Vit ở lươn Nhật
Ảnh hưởng của nhiệt độ lên sự
hình thành Vit. Ở cá chình Nhật
• Cá chình được làm thích nghi với nhiệt
độ 10 và 200C.
• Tiêm sGTH (2mg/kg) hàng tuần với nhũ
tương LG
• Số lượng cá tiêm là 18 con/NT (434 –
707g/con)
• Theo dõi khối lượng, GSI, Vit.
5
8/26/2015
Kết quả thí nghiệm nhiệt độ
Nghiệm thức
Kết quả
Nhiệt độ 100C
- Khối lượng giảm dần
- GSI ban đầu 0,8; sau 13 tuần 3,4
- Mức Vit. Trong huyết tương thấp (sau 4 tuần)
Nhiệt độ 200C
-
Khối lượng tăng 10 – 15% (9 – 13 tuần)
GSI lươn chưa thành thục là 7,4; lươn thành thục 44,5
Mức Vit. Trong huyết tương cao (sau 1 tuần)
Kích thích rụng trứng bằng sGTH + DHP rụng trứng
Sau 13 tuần thì nhóm 100C được tách ra làm đôi và tiến hành tiếp thí
nghiệm giống như trên (1 nhóm nuôi ở 10 0C và 1 nhóm nuôi ở 200C)
Kết quả
Nghiệm thức
Nhiệt độ
Kết quả
100C
-
Khối lượng tiếp tục giảm
GSI: 3,
Mức Vit. 1 – 2mg/ml
Đường kính trứng 240 µm
Nhiệt độ 200C
-
Khối lượng giảm mạnh hơn nhóm 100C
GSI là 7,3
Mức Vit. 6,8 mg/ml
Đường kính trứng 350 µm
Kết luận:
- Nhiệt độ có ảnh hưởng quan trọng đối với kích thích nhân tạo sự tổng
hợp Vit ở cá chình Nhật.
- 200C là nhiệt độ hiệu quả đối với sự kích thích và sự hoàn thành quá
trình phóng thích vitellogenin ở lươn Nhật
6
8/26/2015
Thời gian giữa các lần tiêm sGTH
• Kích thích lươn bằng sGTH + nhũ tương LG:
1 tuần/lần và 2 tuần/lần được thực hiện
• Khối lượng lươn: 438 – 886 g/con
• Số lượng 10 con/NT
• Liều lượng: 1 tuần/lần (2mg/kg), 2 tuần/lần
(4mg/kg)
• Các chỉ tiêu kiểm tra: khối lượng, GSI, vit.
Kết quả
Nghiệm thức
Kết quả
1 tuần/lần
- Thay đổi khối lượng hàng tuần không nhiều
- KL tăng nhanh ở tuần 9 – 14 (110 – 115%), 10/10 cá
thể lươn
- Tiêm sGTH + 17α P tất cả rụng trứng
- GSI: 14,1 sau 7 tuần; 42,9 kết thúc thí nghiệm
- Mức Vit tăng đều sau liều đầu tiên
2 tuần/lần
- Khối lượng tăng 1 tuần sau khi tiêm sGTH, và giảm
ở tuần kế tiếp
- KL tăng nhanh ở tuần 12 – 14 (110%), 4/10 cá thể
- Tiêm sGTH + 17α P 4 lươn rụng trứng
- GSI: 6,3 sau 7 tuần; 29,6 kết thúc thí nghiệm
- Mức Vit tăng sau liều đầu tiên và giảm theo chu kỳ 2
tuần/lần
Kết luận: Tiêm hàng tuần với sGTH hiệu quả hơn tiêm 2 tuần/lần trong kích
thích tổng hợp vitellogenin ở lươn Nhật.
7
8/26/2015
Liều hormon
•
•
•
•
Khối lượng cá thí nghiệm: 470 -1.065 g
Số tuần kích thích: 20 tuần
Loại hormon: sGTH + nhũ tương LG
Liều hormon: 4mg/kg (n = 4); 1mg/kg (n
= 7); 0,5mg/kg (n = 5). Đối chứng tiêm
nước.
• Kích thích rụng trứng bằng DHP.
Kết quả
NT
Khối lượng tăng
4 mg/kg
2 mg/kg
1 mg/kg
0,5 mg/kg
110 – 115% 5/7 con tăng 1/7 con tăng 2/5 con tăng
(12–14 tuần) (13–18tuần)
(12 tuần)
(16-17 tuần)
GSI
49,1 – 53,1
42,9 – 58,7
33,9 (2/7)
49,2 (1 con) 52,8 (2 con)
1,1–10 (6/7) 36,3 (2 con)
5,7 (1 con)
Tiêm DHP
Rụng trứng
tất cả (4/4)
Rụng trứng
(5/7)
Rụng trứng
(1/7)
Rụng trứng
(2/5)
Đối chứng: Khối lượng giảm, GSI: 0,8 – 1,7
Kết luận: Liều 2 – 4 mg/kg sGTH thích hợp cho kích thích tổng hợp Vit ở
cá chình Nhật
8
8/26/2015
KẾT LUẬN
1. Tiêm hàng tuần sGTH với liều 2 – 4 mg/kg + nhũ tương LG
thích hợp kích thích tổng hợp Vit ở cá chình Nhật
KẾT LUẬN (tt)
2. Trong quá trình kích thích thì cá chình nên được nuôi trong
nước có nhiệt độ 200C.
9
8/26/2015
MỘT SỐ HÌNH ẢNH
MỘT SỐ HÌNH ẢNH (tt)
10
8/26/2015
XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN QUÍ
THẦY CÔ VÀ CÁC BẠN
11