ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP LỊCH SỬ KHỐI 7-KÌ I
1. Trình bày sự hình thành xã hội phong kiến Châu Âu?
-Cuối thế kỉ V, người Gieo-man tiêu diệt các quốc gia cổ đại, lập nên nhiều vương quốc
mới:Ăng-glô,Xắc-xông,Phơ-răng…
-Trên lãnh thổ của người Rô-ma,người Giéc-man đã:
+Chiếm ruộng đất của chủ nô đem chia cho nhau.
+Phong cho các tướng lĩnh, quý tộc các tước vị.
-Những việc làm của người Giéc-man đã dẫn tới hình thành các tầng lớp mới:
+Lãnh chúa phong kiến:là các tướng lĩnh và quý tộc có quyền thế, giàu có.
+Nông nô:là nô lệ được giải phóng và nông dân, phụ thuộc vào lãnh chúa.
=>Xã hội phong kiến Châu Âu hình thành.
2. Lãnh địa phong kiến là gì?Tổ chức hoạt động, đặc trưng cơ bản của
lãnh địa:
-Lãnh địa phong kiến:là khu đất rộng lớn trở thành vùng đất riêng của lãnh chúa-như
một vương quốc thu nhỏ.
-Tổ chức và hoạt động của lãnh địa:+Lãnh địa bao gồm: dất đai, dinh thự,lâu đài,…của
lãnh chúa.
+Lãnh chúa bóc lột nông nô, sống xa hoa đầy đủ.
+Nông nô nhận đất canh tác của lãnh chúa,nộp nhiều nghĩa vụ tô thuế cho lãnh chúa.
-Đặc trưng cơ bản của lãnh địa:là đơn vị kinh tế, chính trị độc lập mang tính tự cung tự
cấp, đóng kín của 1lãnh chúa.
3. Nguyên nhân ra đời của thành thị? Hoạt động của thành thị và vai trò
của thành thị?
-Nguyên nhân ra đời:
+Thời kì phong kiến phan quyền, các lãnh địa đều đóng kín không trao đổi buôn bán với
bên ngoài.
+Cuối thế kỉ XI, do sản xuất thủ công phát triển,hang hóa thừa đem đến nơi đông người
buôn bán,lập xưởng sản xuất,hình thành các thị trấn >thành phố
→ Thành thị trung đại xuất hiện.
-Hoạt động của thành thị:thợ thủ công và thương nhân lập phường hội ,thương hội cùng
sản xuất và buôn bán trao đổi hàng hóa.
-Vai trò của thành thị: thành thị thúc đẩy sản xuất, làm cho xã hôi phong kiến phát triển.
4. Nền kinh tế trong các thành thị có gì khác so với nền kinh tế trong các
lãnh địa?
*Kinh tế lãnh địa:
-Sản xuất chủ yếu là nông nghiệp.
-Mang tính tự cung tự cấp.
-Kinh tế lãnh địa kìm hãm sự phát triển của xã hội phong kiến.
*Kinh tế thành thị:
-Sản xuất chủ yếu là nông nghiệp.
-Sản phẩm trao đổi mua bán với bên ngoài gọi là kinh tế hàng hóa.
-Tạo điều kiện cho xã hội phong kiến phát triển .
5. Trình bày nguyên nhân, kể tên các cuộc phát triển địa lí lớn? Ý nghĩa
của của phát triển địa lí?
–Nguyên nhân:
+Do nhu cầu Phát triển sản xuất.
+Tiến bộ về kĩ thuật hàng hải: la bàn, hải đồ, kĩ thuật đóng tàu…
-Các cuộc phát kiến lớn về địa lí:
+1487:Đi-a-xơ đến cực Nam Châu Phi.
+1492:Cô-lôm-bô tìm ra Châu Mĩ.
+1498:Va-xcô đơ Ga-ma đến Tây Nam Ấn Độ.
+1519-1522:Ma-gien-lan đi vòng quanh trái đất.
-Ý nghĩa:
+Tìm ra các con đường nối liền các châu lục, đem về nguồn lợi nhuận khổng lồ cho giai
cấp tư sản.
+Thúc đẩy công nghiệp phát triển.
+Là cuộc cách mạng về giao thông và tri thức.
6. Trình bày sự hình thành chủ nghĩa tư bản ở Châu Âu?
-Sự ra đời của giai cấp tư sản: Quý tộc và thương nhân giàu có nhờ cướp bóc của cải,
tài nguyên ở các nước thuộc địa, mở rộng sản rộng sản xuất kinh doanh, bóc lột sức lao
động của người làm thêu>giai cấp tư sản ra đời.
-Giai vô sản hình thành: là nông nô bị tước đoạt ruộng đất,buộc làm việc trog các xí
nghiệp của giai cấp tư sản.
=>Quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa hình thành.
7. Khái niệm phong trào văn hóa phục hưng?Nguyên nhân?Nội dung và
ý nghĩa của phong trào văn hóa phục hưng?
* Phong trào văn hóa phục hưng là:khôi phục những tinh hoa văn hóa cổ đại Hi Lạp và
Rô-ma, phát triển nó ở tầm cao mới.
*Nguyên nhân:
-Chế độ phong kiến đã kìm hãm, vùi dập các giá trị văn hóa.
-Giai cấp tư sản có thế lực về kinh tế nhưng không có địa vị chính trị,xã hội.
*Nội dung tư tưởng:
-Lên án nghiêm khắc giáo hội Ki-tô, đả phá trật tự xã hội phong kiến.
-Đề cao giá trị con người,đề cao khoa học tự nhiên, xây dựng thế giới quan duy vật.
*Ý nghĩa:
-Phát động quần chúng đấu tranh chống lại xã hội phong kiến.
-Mở đường cho sự phát triên của văn hóa Châu Âu và nhân loại.
8. Trình bày nguyên nhân, diễn biến và hệ quả của phong trào cải cách
tôn giáo?
*Nguyên nhân:
-Do sự thống trị về tư tưởng, giáo lí của xã hội phong kiến là lực đối với giai cấp tư sản.
>Cần tiến hành cải cách.
*Diễn biến(Nội dung):
-Cải cách của Lu-thơ(Đức):
+Lên án hành vi tham lam và đồi bại của giáo hoàng.
+Bãi bỏ lễ nghi, thủ tục phiền toái.
-Cải cách của Can-vanh(Thụy Sĩ):
+Chịu ảnh hưởng cải cách của Lu-thơ.
+Hình thành 1 giáo phái mới gọi là Tin lành.
*Tác động đến xã hội(Hệ quả):
+Tôn giáo phân hóa thành 2 giáo phái:đạo Tin lành và Ki-tô(Tân giáo và Cựu giáo)mâu
thuẫn và xung đột với nhau.
+Góp phàn thúc đẩy cho các cuộc khởi nghĩa nông dân(chiếm tranh nông dân Đức).
9. Nêu nguyên diễn biến và ý nghĩa của cuộc chiến tranh nông dân Đức?
*Nguyên nhân:
+Đến thế kỉ XVI,tầng lớp thị dân có thế lực về kinh tế, bị chế độ phong kiến cát cứ kìm
hãm.
+Ảnh hưởng của cải cách tôn giáo Lu-thơ.
*Diễn biến:
+Lãnh dạo là Tô-mát Muyn-xe,giai đoạn đầu nông dân chiếm được 1/3 lãnh thổ Đức.
+Nội bộ nghĩa quân không thống nhất, bị phong kiến đàn áp >thất bại.
*Ý nghĩa:
+Là cuộc chiến tranh nông dân vĩ đại nhất Châu Âu.
+Phản ánh lòng căm thù của nông dân bị áp bức.
+Góp phần vào phần vào trận chiến chống phong kiến.
10. Thực chất của phong trào Văn hóa Phục hưng và Cải cách tôn giáo là
gì?
-Là cuộc đấu tranh công khai đầu tiên của giai cấp tư sản với giai phong kiến.
-Các tư tưởng cải cách tôn giáo gắn liền với tư tưởng cải cách xã hội và đề cao giá trị con
người.
-Hai phong trào đã tấn công vào giáo hôi Thiên chúa và phong kiến, làm bùng nổ các
cuộc đấu tranh.
11. Xã hội phong kiến Trung Quốc được hình thành như thế nào?
-Công cụ lao động bằng sắt xuất hiện năng suất lao động tăng.
-Xã hội biến đổi.
+Giai cấp địa chủ xuất hiện gồm:quan lại và nông dân giàu có.
+Xuất hiện tầng lớp nông dân lĩnh canh.
+Quan hệ sản xuất phong kiến hình thành.=>Xã hội phong kiến Trung Quốc hình thành
thé kỉ III TCN.
12. Tổ chức bộ máy nhà nước, chính sách đối ngoại, tình hình kinh tế, xã
hội qua các triều đại phong kiến Trung Quốc?
a.Tổ chức bộ máy nhà nước:
*Nhà Tần:
-Chia đất nước thành quận huyện, cử quan lại đến cai trị.
-Thi hành chế độ cai trị hà khắc.
*Nhà Hán:Xóa bỏ chế độ há khắc của pháp luật.
*Nhà Đường:
-Tổ chức bộ máy nhà nước được củng cố,hoàn thiện hơn.
-Cử người thân tín đi cai quản các địa phương.
-Mở nhiều khoa thi tuyển chọn nhân tài.
*Thời Nguyên:
-Phân biệt đối xử giữa người Mông Cổ và người Hán.
-Nhân dân nổi dậy khởi nghĩa.
b.Chính sách đối thoại:
-Các triều đại phong kiến Trung Quốc điều tiến hành mở rộng lãnh thổ bằng các cuộc
chiến tranh xâm lược:Triều Tiên,Nội Mông ,Đại Việt…mỗi khi xâm lược Đại Việt đều
chịu thất bại nặng nề.
c.Tình hình kinh tế:
*Thời Tần-Hán:
-Ban hành chế chộ đo lường thống nhất.-Giảm tô thuế, khuyến khích nhân dân sản
xuất…
*Thời Đường:
-Thi hành nhiều biện pháp giảm tô thuế…
-Thực hiện chế độ quân điền >Kinh tế thời Đường phồn thịnh.
*Thời Tống:
-Mở mang công trình thủy lợi, khuyến kích phát triển công nghiệp, có nhiều phát minh
quan trọng (in, giấy , thuốc súng, la bàn).
*Thời Minh –Thanh:
-Thủ công nghiệp phát triển-xuất hiện mầm mống kinh tế tư bản chủ nghĩa.
*Ngoại thương phát triển, buôn bán với nhiều nước Đông Nam Á, Ấn Độ, Ba Tư…
13. Trình bày thành tựu văn hóa tiêu biểu của Trung Quốc?
*Văn hóa:
-Tư tưởng:Nho giáo trở thành hệ tư tưởng và đạo đức của giai cấp phong kiến.
-Văn học:Các nhà thơ nổi tiếng:Lí Bạch,Đổ Phủ,tác phẩm”Tam Quốc Diễn Nghĩa”, “Tây
Du Kí”,…
-Sử học:Sử kí-Tư Mã Thiên,Hán Thư,Đường Thư,Minh Sử…
-Nghệ thuật: hội họa,điêu khắc,kiến trúc…đều ở trình độ cao(Cố cung, tượng phật…)
*Khoa học-kĩ thuật:
-“Tứ Đại phát minh”:Kĩ thuật in, giấy, thuốc súng, la bàn.
-Kĩ thuật đóng tàu, luyên kim, khai thác dầu mỏ…có đóng góp lớn với nhân loại.
14.Trình bày những nét chính về Ấn Độ thời phong kiến?
*Vương triều Gupta(thế kỉ IV-VI) Ấn Độ trở thành 1 quốc gia phong kiến hùng
mạnh,kinh tế ,văn hóa dều rất phát triển.
*Vương quốc Hồi giáo Đêli:của người Thổ nhĩ Kì(thé ki XII-XVI).
-Thi hành chính sách cướp đoạt ruộng đất.
-Cấm đoán đạo Hinđu>mâu thuẫn dân tộc căn thẳng.
*Vương triều Ấn Độ Mô-gô của người Mông Cổ(thế kỉ XVI-giữa thế kỉ XIX).
-Xóa bỏ kì thị tôn giáo, thủ tiêu đặc quyền Hồi giáo,khôi phục kinh tế và phát triển văn
hóa.
-Giữa thế kỉ XIX Ấn Độ trở thành thuộc địa của Anh.
15.So sánh sự giống và khác nhau giữa vương triều Hòi Giáo Đê-li và
vương triều Mô-gôn?
*Giống nhau:Đều do người bên ngoài thống trị, vương triều Hồi giáo Đê-li do người
Thổ Nhĩ Kì, vương triều Mô-gôn do người Mông cổ thống trị.
*Khác nhau: về chính sách cai trị.
+Vương triều Hồi giáo Đê-li:ra sức chiếm đoạt ruộng đất, cấm đoán nghiệt ngã đạo
Hin-đu, làm cho mâu thuẫn dân tộc căng thẳng.
+Vương triều Mô-gôn:thi hành nhiều biện pháp xóa bỏ sự kì thị tôn giáo, hòa hợp dân
tộc, khôi phục kinh tế, phát triển văn hóa Ấn Độ.
16.Trình bày những thành tựu văn hóa Ấn Độ?
-Chữ viết: chữ Phạn là chữ viết riêng, là nguồn gốc của chữ viết Hin-đu.
-Văn hóa: Sử thi đồ sộ, kịch, thơ ca…có ảnh hưởng tới đời sống xã hội.(2 bộ sử thi
Mahabharata, Yamayana).
-Tôn giáo: đạo Bà-la-môn có bộ kinh Vê-đa và đạo Hin-đu.-Kiến trúc Hin-đu và kiến trúc
Phật giáo (đền hang A-jan-ta).
17.Điều kiện tự nhiên các nước Đông Nam Á?
-Là một khu vực rộng lớn nay gồm 11 quốc gia(sgk).
-Chịu ảnh hưởng của gió mùa tạo nên 2 mùa rõ rệt:mùa mưa và mùa khô.
+Thuận lợi:cung cấp đủ nước tưới, khí hậu nóng ẩm =>thích hợp cho cây cối sinh trưởng
và phát triển.
+Khó khăn: Gió mùa cũng là nguyên nhân gây ra lũ lụt, hạn hán…ảnh hưởng đến sự phát
triển nông nghiệp.
18.Sự hình thành các quốc gia cổ và quốc gia phong kiến Đông Nam Á?
*Sự hình thành các quốc gia cổ:
-Những thế kỉ đầu công nguyên, cư dân biết sử dụng công cụ bằng sắt > các quốc gia đầu
tiên ở Đông Nam Á xuất hiện.
-Tên các quốc gia đầu tiên Đông Nam Á:Cham-pa,Phù Nam…
*Sự hình thành và phát triển các quốc gia phong kiến
–Từ thế kỉ X-XVIII,=>thời kì thịnh vượng của các quốc gia phong kiến Đông Nam Á (là
quá trình mở rộng,thống nhất lãnh thổ, thống nhất lãnh thổ, đạt nhiều thành tựu văn hóa).
-Các giai đoạn phát triển của các nước Đông Nam Á.
+Inđônêxia: Vương triều Mô-giô-pa-hit (1213-1527)
+Campuchia:Thời kì Ăng-co (IX-XV).
+Mianma:Vương triều Pa-gan (XI)
+Thái Lan: Vương quốc Su-khô-thay (XIII).
+Lào: Vương quốc Lạn Xạng(XV-VIII)+Champa…
+Nửa sau thế kỉ XVIII, các quốc gia phong kiến Đông Nam Á suy yếu.
+Giữa thế kỉ XIX thành thuộc địa của phương Tây.
*Thành tựu nổi bất cư dân Đông Nam Á thời phong kiến là kiến trúc và điêu khắc với
nhiều công trình nổi tiếng: đền Ăng-co Vát và Ăng-co Thom, đền Bô-rô-bu-đua, chùa
tháp Pa-gan, tháp Chàm…
-Hình vòm, kiểu bát úp, có tháp nhịn, đồ sộ, khắc họa nhiều hình ảnh sinh động (chịu ảnh
hưởng của kiến trúc Ấn Độ).
19.Những nét chính về vương quốc Lào và Campuchia ?
*Vương quốc Campuchia:
-Từ thế kỉ I-VI: Nước Phù Nam.
-Từ thế kỉ VI-IX:Nước Chân Lạp (tiếp xúc với văn hóa Ấn Độ, biết khắc chữ Phạn)
-Từ thế kỉ IX-XV: Thời kì Ăngco-là thời kì phát triển huy hoàng của chế độ phong kiến
Campuchia.
+Ăng co là kinh đô, có nhiều đền tháp:Ăng-co Vát,Ăng-co Thom…được xây dựng trong
thời kì này.
+Nông nghiệp rất phát triển.
+Có nhiều công trình kiến trúc độc đáo.
+Quân đội hùng mạnh. +Mở rộng lãnh thổ bằng vũ lực.
-Từ thế kỉ XV-1863:Thời kì suy yếu.
*Vương quốc Lào:
+Trước thế kỉ XIII: Chỉ có người Đông Nam Á cổ và người lào Thom.
+Sau thế kỉ XIII: người Thái di cư lào Lùm, bộ tộc chính của Lào.
+XV-XVII: thời kì thịnh vượng.
–Đối nội: Chia đất nước thành các mường, đặt quan cai trị, xây dựng quân đội vững
mạnh.
-Đối ngoại: Luôn giữ mối quan hệ hòa hiểu với các nước nhưng cương quyết chống xâm
lược.
20.So sánh sự khác nhau giữa xã hội phong kiến phương Đông và
phương Tây?
-XHPK phương Đông: Hình thành sớm, phát triển chậm, suy vong kéo dài.
-XHPK Châu Âu: Hình thành muộn hơn, kết thúc sớm hơn so với XHPK phương Đông.
Chủ nghĩa tư bản hình thành.
*Cơ sở kinh tế-xã hội của XHPK:
-Cơ sở kinh tế: Nông nghiệp.-Địa chủ-Nông dân (phương Đông).
-Lãnh chúa –Nông nô(Châu Âu)-Phương thức bóc lột: địa tô.