BỘ CÔNG THƯƠNG
TRƯỜNG CAO ĐẲNG KINH TẾ ĐỐI NGOẠI

ĐƯỜNG LỐI CÁCH MẠNG CỦA ĐẢNG CỘNG
SẢN VN
CHỦ ĐỀ: ĐƯỜNG LỐI XÂY DỰNG, PHÁT TRIỂN VĂN HÓA VÀ GIẢI QUYẾT CÁC
VẤN ĐỀ XÃ HỘI

LỚP: CĐKDXK 19R
GVHD: ĐỖ THỊ MỸ HIỀN


NỘI DUNG CHÍNH:

I. QUÁ TRÌNH XÂY DỰNG PHÁT TRIỂN VÀ NỘI DUNG ĐƯỜNG LỐI XÂY DỰNG, PHÁT TRIỂN
VĂN HÓA

II. QUÁ TRÌNH NHẬN THỨC VÀ CHỦ TRƯƠNG GIẢI QUYẾT CÁC VẤN ĐỀ XÃ HỘI


I. QUÁ TRÌNH XÂY DỰNG PHÁT TRIỂN VÀ NỘI DUNG ĐƯỜNG LỐI XÂY DỰNG PHÁT TRIỂN VĂN
HÓA.

Văn hóa là gì ?

Văn hóa VN là tổng thể những giá trị vật chất và tinh thần do cộng đồng các dân tộc
VN tạo ra trong quá trình dựng nước và giữ nước.

Văn hóa là đời sống tinh thần của xã hội; văn hóa là hệ các giá trị truyền thống, lối
sống; văn hóa là năng lực sáng tạo của mỗi dân tộc; văn hóa là cái để phân biệt dân
tộc này với dân tộc khác.

I. QUÁ TRÌNH XÂY DỰNG PHÁT TRIỂN VÀ NỘI DUNG ĐƯỜNG LỐI XÂY DỰNG PHÁT TRIỂN VĂN
HÓA.

1. Thời kỳ trước đổi mới
a. Quan điểm chủ trương về xây dựng nền văn hóa mới

Trong giai đoạn 1943 – 1954:

Năm 1943, Ban thường vụ Trung ương Đảng đã thông qua Đề cương
văn hóa Việt Nam do TBT Trường Chinh trực tiếp dự thảo, đây là
cương lĩnh VH đầu tiên của Đảng, chỉ rõ:


Đề cương văn hóa VN 1943

Văn hóa là 1 trong 3 mặt

3 nguyên tắc về nền văn

trận của cách mạng VN

hóa mới

Dân tộc hóa

Đại chúng hóa

Có tính dân tộc về hình

thức và dân chủ về nội
dung

Khoa học hóa


 Ngày 3/9/1945 trong phiên họp đầu tiên của hội đồng Chính phủ, Bác Hồ đã trình bày 6 nhiệm vụ cấp bách,
trong đó 2 nhiệm thuộc về văn hóa:

Một là: cùng với việc diệt giặc đói phải diệt giặc dốt.=> Mở chiến
dịch chống nạn mù chữ.

2 nhiệm vụ

Hai là: giáo dục lại nhân dân chúng ta.=> Mở chiến dịch giáo dục lại
tinh thần nhân dân bằng cách thực hiện cần kiệm, liêm chính.


Bình dân
học vụ




Trần Huy Liệu

1946, Ban TW vận động Đời sống mới được thành lập.

Dương Đức Hiền


Vũ Đình Hòe

Nguyễn Huy Tưởng


ĐƯỜNG LỐI VĂN HÓA KHÁNG CHIẾN

 Giáo
Xác dục
địnhlại
mối
quan
hệcổgiữa
văn
hoáhành
và cách
mạngmới
giải phóng dân tộc, cổ động
nhân
dân,
động
thực
đời sống
quốc
 văn hoá
Phátcứu
triển
cái hay trong văn hoá dân tộc, đồng thời bài trừ cái xấu xa hủ bại,
 ngăn
Xây ngừa

dựng sức
nền thâm
văn hoá
dâncủa
chủvăn
mớihoá
Việt
Nam
có phản
tính chất
dânhọc
tộc,cái
khoa
nhập
thực
dân,
động,
hay,học,
cái đại
tốt


chúng
mà hoá
khẩuthế
hiệu
thiết thực
lúcVĂN
này là
DânKHÁNG

tộc, Dân CHIẾN
chủ
của văn
giới
ĐƯỜNG
LỐI
HÓA
Tích
bài đội
trừ nạn
chữ, mới
mở đại
cải cách
theochiến
tinh
Hìnhcực
thành
ngũ mù
trí thức
đónghọc,
góptrung
tích học,
cực cho
công việc
cuộchọc
kháng
thần
trừ cách
học
nhồi

sọ
kiến mới,
quốc bài
và cho
cách dạy
mạng
Việt
Nam


Trong những năm 1955-1986



Đường lối xây dựng và phát triển VH được hình ở Đại hội Đảng lần III (9/1960). Điểm
cốt lõi là:

 Xây dựng một nền VH mang tính chất dân tộc và nội dung XHCN.

 Tiến hành đồng thời 3 cuộc cách mạng: CM tư tưởng và văn hóa, cách mạng về quan hệ sản xuất,
cách mạng khoa học- kỹ thuật; trong đó CM KH-KT là then chốt.


Trong những năm 1955-1986

Đương lối tiếp tục phát triển ở ĐH lần IV (12/1976) và ĐH lần V của Đảng (3/1982).
•

Nhiệm vụ của VH trong giai đoạn này là tiến hành cải cách giáo dục trong cả nước,
phát triển KH, VH nghệ thuật, giáo dục tinh thần làm chủ tập thể, chống tư tưởng tư sản

và tàn dư PK, xóa bỏ VH thực dân mới ở Miền Nam.


b. Đánh giá sự thực hiện đường lối
Thành tựu:

o
o

Nền văn hóa dân chủ mới dần được hình thành và đạt nhiều thành tựu to lớn.
Đã xóa bỏ được di sản văn hóa PK và thực dân lạc hậu, nô dịch. Xây dựng nền VH mới mang tính dân tộc,
khoa học và đại chúng.

o

Hoàn thành xóa mù chữ, phát triển hệ thống giáo dục quốc dân, thực hành rộng rãi đời sống VH mới bài trừ
hủ tục lạc hậu.

o

Sự nghiệp giáo dục ở Miền Bắc phát triển với tốc độ cao; hoạt động nghệ thuật phát triển nhiều mặt với nội
dung lành mạnh; cổ vũ quần chúng sản xuất, chiến đấu.

o

Góp phần to lớn vào thắng lợi vĩ đại của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.


b. Đánh giá sự thực hiện đường lối
Hạn chế:


 Công tác tư tưởng và văn hóa thiếu sắc bén, thiếu tính chiến đấu,

xây dựng cơ chế văn hóa

chậm.

 Việc xây dựng thể chế văn hoá còn chậm, sự suy thoái về đạo đức lối sống có chiều hướng
phát triển

 Đời sống văn hóa,nghệ thuật còn những những mặt bất cập, rất ít tác phẩm đỉnh cao tương
xứng với sự nghiệp CM vĩ đại của dân tộc.

 Một số công trình văn hóa vật thể và phi vật thể có giá trị không được quan tâm bảo tồn, lưu
giữ, thậm chí bị phá hủy.


b. Đánh giá sự thực hiện đường lối
Nguyên nhân:

Bị chi phối bởi tư duy chính trị.

Nguyên nhân

Ảnh hưởng của cuộc cách mạng quan hệ sản xuất.

Chiến tranh và cơ chế quản lý tập trung, quan liêu bao cấp


2. Trong thời kỳ đổi mới

a. Quan điểm đổi mới tư duy về xây dựng và phát triển nền
văn hóa

 Từ ĐH VI – XII, Đảng ta đã nhận thức mới về nền văn
văn hóa mới; về chức năng, vai trò của văn hóa trong
phát triển KT-XH và hội nhập quốc tế.

 Đại hội VI (1986), Đảng ta xác định: Khoa học và kỹ
thuật là một động lực to lớn đẩy mạnh quá trình phát
triển kinh tế xã hội; có vị trí then chốt trong sự nghiệp
xây dựng XHCN.


2. Trong thời kỳ đổi mới
a. Quan điểm đổi mới tư duy về xây dựng và phát triển nền
văn hóa

Nền văn hóa VN là nền VH tiên tiến đậm đà bản
Quan điểm

HỘI NGHỊ VII

Mục tiêu

sắc dân tộc

Tạo đời sống tinh thần cao đẹp, phong phú đa
dạng, có nội dung nhân đạo, tiến bộ.

Kế thừa, phát huy truyền thống tốt, tiếp thu tinh

Phương hướng

hoa nhân loại.Đặt giáo dục, khoa học- công nghệ
là quốc sách


 Đại hội VII đến XII và nhiều nghị quyết TW tiếp theo đã
xác định: văn hóa là nền tản xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là
động lực của phát triển.

⇒ Tầm nhìn mới về VH, phù hợp với tầm nhìn chung của thế
giới.

 ĐH VII (1991) và ĐH VIII(1996) khẳng định: khoa học và
giáo dục đóng vai trò then chốt trong sự nghiệp xây dựng
CNXH và bảo vệ tổ quốc, là động lực để thoát nghèo, lạc
hâu, vươn lên trình độ tiên tiến của thế giới
=>Phải coi giáo dục-đào tạo cùng khoa học- công nghệ là quốc
sách hàng đầu.


 NQTW 5 khóa VIII (7/1998) nêu ra 5 quan điểm cơ bản chỉ đạo, 10 nhiệm vụ cụ thể và 4 giải
pháp lớn để xây dựng và phát triển nền văn hoá trong thời kỳ mới.

 HNTW 9 khóa IX (1/2004) xác định thêm phát triển văn hóa đồng bộ với phát triển kinh tế.
 HNTW 10 khóa IX( 7/2004) đặt vấn đề đảm bảo sự gắn kết giữa nhiệm vụ phát triển

kinh tế

là trung tâm; xây dựng , chỉnh đốn Đảng là then chốt với nhiệm vụ không ngừng nâng cao về

văn hóa. HN cũng đã xác định về sự biến đổi văn hóa trong quá trình đổi mới.

 NQTW 9 khóa XI ( 5/2014) đã nêu ra mục tiêu chung, mục tiêu cụ thể, quan điểm nhiệm vụ,
giải pháp về xây dựng và phát triển văn hóa con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triên
bền vững của đất nước.


ĐH XII ( 2016) khẳng định: Phát huy nhân tố con người trong mọi lĩnh vực đời sống xã hội; tập trung xây dựng
con người về đạo đức, nhân cách, lối sống, trí tuệ và năng lực làm việc; xây dựng môi trường văn hóa lành
mạnh. Giáo dục là quốc sách hàng đầu. Phát triển giáo dục và đào tạo nhằm năng cao dân trí, đào tạo nhân
lực, bồi dưỡng nhân tài.


b. Quan điểm chỉ đạo và chủ trương xây dựng, phát triển nền văn hóa

 Một là, văn hóa là nền tảng tinh thần của XH, vừa là mục tiêu vừa là động lực phát triển bền vững đất nước.
Văn hóa phải đặt ngang hàng với kinh tế, chính trị, xã hội và hội nhập quốc tế


Văn hóa là nền tảng tinh thần

Làm cho văn hóa thấm sâu vào mội lĩnh vực của đời sống

XH

xã hội

Văn hóa là động lực thúc đẩy
phát triển XH


Thực hiện các chủ trương biện pháp giàu tính nhân văn

Văn hóa là một mục tiêu phát

Vì mục tiêu: “ Dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng

triển

dân chủ, văn minh”

Văn hóa được đặt ngang hàng

Phát triển văn hóa gắn kết chặt chẽ với phát triển kinh

với KT – CT - XH

tế, xã hội

Có vai trò quan trọng trong
phát huy con người và xây
dựng XH

Văn hóa trực tiếp tạo dựng và nâng cao vốn tài nguyên
người


 Hai là, xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà
bản sắc dân tộc, thống nhất trong đa dạng của cộng đồng
các dân tộc Việt Nam, các đặc trưng dân tộc, nhân văn, dân
chủ và khoa học.


•

Tiên tiến

•

Bản sắc dân tộc

•

Bảo vệ bản sắc dân tộc

•

Tiếp thu các giá trị văn minh
của thời đại

•

Chủ động giao lưu hội nhập,
giao lưu quốc tế

•

Chống lạc hậu, lỗi thời


Ba là, phát triển văn hóa vì hoàn thiện nhân cách con người và xây dựng con người để phát
triển văn hóa.




Chăm lo xây dựng con người có nhân cách,lối sống tốt đẹp,
với các đặc tính cơ bản: yêu nước, nhân ái, nghĩa tình, trung
thực, đoàn kết, cần cù, sáng tạo.




Hướng văn hóa giáo dục vào việc xây dựng người
Phát huy lối sống “Mỗi người vì mọi người, mọi người
vì mỗi người



Tăng cường giáo dục nghệ thuật


Bốn là, xây dựng đồng bộ văn hóa, trong đó chú trọng vai trò của gia đình, cộng đồng, phát triển hài hòa
giữa kinh tế và văn hóa, cần chú y đầy đủ đến yếu tố văn hóa và con người trong phát triển kinh tế.

Mỗi địa phương, cộng đồng, cơ quan, đơn vị, tổ chức phải là một môi
trường văn hóa lành mạnh

Thực hiện chiến lược phát triển gia đình Việt Nam, phát huy truyền
đống tốt đẹp

Gắn kết kết các hoạt động văn hóa với phát triển kinh tế, đảm bảo an
ninh quốc phòng, với chương trình xây dựng nông thôn mới.


Phát huy các giá trị tích cực trong văn hóa tôn giáo, tín ngưỡng.


Năm là, xây dựng và phát triển văn hóa là sự nghiệp chung của toàn dân do Đảng lãnh đạo,
Nhà nước quản lý, nhân dân là chủ thể sang tạo, đội ngũ trí thức giữ vai trò quan trọng.

 Công
Mọi
Sự nghiệp
người
nhân,xây
phấn
nông
dựng
đấu
dân,vì
vàtrí
dân
phát
thức
giàu,
triển
là nước
nền
văntảng
hóa
manh,
khối
docông

Đảng
đại bằng,
đoàn
lãnh
kết
dân
đạo,dân
chủ,
Nhàtộc
văn
nước
, minh
làquản
nềnđều
lý,
tảng
tham
nhân
sự dân
gia
nghiệp
sự
làmnghiệp
chủ.
xây dựng
xây dựng
và phát
và
triển
phát triển

văn hóa.
văn hóa
Đội nước
ngũ trí
nhà.
thức gắn bó với nhân dân giữ
vai trò quan trọng.