Đề cương sơ bộ đề tài “Quản lí rủi ro trong nuôi tôm trên địa bản xã
Đông Minh, huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình”
Phần I- Mở
1.1 Tính cấp thiết
Việt Nam là một quốc gia ven biển với chiều dài bờ biển 3260km. Vùng biển
đặc quyền kinh tế Việt Nam có diện tích 1 triệu km2 gấp hơn 3 lần vùng lãnh
thổ trên đất liền. Vùng biển Việt Nam có nguồn lợi hải sản phong phú đa dạng
và được đánh giá là có trữ lượng cao trong các vùng biển quốc tế. Điều này tạo
ra ưu thế không hề nhỏ trong việc phát triển các ngành kinh tế biển nói chung
và phát triển thủy sản nói riêng. Qua nhiều năm, ngành thủy sản đã dần hình
thành và phát triển như một ngành kinh tế kĩ thuật đóng góp ngày càng lớn cho
đấ t nước đạt tốc độ tăng trưởng cao trong khối ngành nông-lâm-ngư.
Với chiều dài 23 km bờ biển, Tiền Hải là địa phương có thế mạnh về phát
triển nuôi trồng thủy, hải sản. Năm 2013, huyện có tổng diện tích nuôi trồng là
4.073 ha, tăng 0,1% so với năm 2012. Trong đó: diện tích nuôi nước ngọt 907
ha; diện tích nuôi nước lợ: 2.046 ha; diện tích nuôi nước mặn: 1.120 ha với
tổng sản lượng đạt 39.100 tấn, tăng 27,5% so với năm 2012. Với tình hình
hiện tại ngành nghề thủy sản vừa là thời cơ vừa là thách thức tới người nuôi
trồng cũng như chính quyền địa phương .
Đông Minh là một xã ven biển của huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình có chiều
dài 7,5km diện tích tự nhiên 8,34 km2, dân số đến nay là 9.272 người với 2.745
hộ. Là xã đa ngành sản xuất, nhưng chủ yếu là sản xuất và nuôi trồng thủy sản ,
đặc biệt là nuôi tôm. Nuôi tôm đem lại hiệu quả kinh tế cao, xã Đông Minh
Cùng với điều kiện tự nhiên , thiên nhiên thích hợp nghề nuôi tôm tại xã Đông
Minh được coi là nghề chủ đạo là nguồn thu nhập chính của người dân nơi đây.
Tuy nhiên hiện nay thời tiết thất thường, dịch bệnh tràn lan, ép giá thu mua chi
phí đầu tư tăng cao ảnh hưởng nặng nề đến hiệu quả kinh tế của các hộ nuôi.
Còn rất nhiều vấn đề tồn tại xung quanh việc nuôi tôm của người dân.
1.2 Mục tiêu chung
Đánh giá thực trạng quản lí rủi ro trong nuôi tôm trên địa bàn xã Đông Minh,
huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình.Từ đó đề xuất một số giải pháp quản lí rủi ro trong

nuôi tôm tại địa phương trong thời gian tới nhằm giảm thiểu thiệt hại.


1.2.1 Mục tiêu cụ thể
- Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về rủi ro và quản lí rủi ro trong
nuôi tôm
- Đánh giá thực trạng rủi ro và quản lí rủi ro trong nuôi tôm ở xã Đông
Minh, huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình
- Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng trong quản lí rủi ro đến khả
năng trong quản lí rủi ro trong nuôi tôm ở xã Đông Minh, huyện Tiền
Hải, tỉnh Thái Bình
- Đề xuất một số giải pháp quản lí rủi ro trong nuôi tôm nhằm giảm thiểu
thiệt hại
1.3 Câu hỏi nghiên cứu
1. Thực trạng nuôi tôm và những rủi ro trong nuôi tôm ở xã Đông Minh đang
gặp phải? Tần suất xuất hiện và mức độ thiệt hại ra sao?
2. Thực trạng công tác quản lí rủi ro trong nuôi tôm của các hộ nông dân và
cán bộ quản lí ở xã Đông Minh huyện Tiền Hải diễn ra như thế nào?
3. Những yếu tố nào ảnh hưởng đến khả năng quản lí rủi ro trong nuôi tôm
trên địa bàn nghiên cứu?
4. Những giải pháp nào giúp cho việc quản lí rủi ro trong nuôi tôm tại địa
phương trong thời gian tới nhằm giảm thiểu thiệt hại?
1.4 Đối tượng, nội dung, phạm vi nghiên cứu
1.4.1 Đối tượng nghiên cứu:
- Đối tượng nghiên cứu là những vấn đề lý luận và thực tiễn về quản lí rủi
ro trong nuôi tôm
- Đối tượng khảo sát
1. Hộ nuôi tôm
2. Cán bộ cộng đồng và chính quyền địa phương
3. Các đơn vị cung ứng đầu vào như giống, thức ăn, chăn nuôi,…

1.4.2 Nội dung nghiên cứu:
- Nghiên cứu tập trung vào nghiên cứu quản lí rủi ro trong nuôi tôm của
hộ.
1.4.3 Phạm vị nghiên cứu:
- Phạm vi không gian: Nghiên cứu trên địa bàn xã Đông Minh, huyện Tiền
Hải, tỉnh Thái Bình
- Phạm vi thời gian:
+Thời gian nghiên cứu đề tài: đề tài thu thập thông tin trong 3 năm gần
đây nhất giai đoạn 2014-2016


+ Thời gian thực hiện đề tài: 6/2017-12/2017
Phần II – Cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lí rủi ro trong nuôi tôm:
2.1 Cơ sở lý luận về quản lí rủi ro trong nuôi tôm
2.1.1 Các khái niệm có liên quan
- Rủi ro
- Đánh giá mức độ rủi ro
- Phân loại rủi ro
- Rủi ro trong nuôi tôm
- Khái niệm quản lí rủi ro
-Quản lí rủi ro trong nuôi tôm

2.1.2 Vai trò của quản lí rủi ro
2.1.3 Đặc điểm kinh tế kĩ thuật trong nuôi tôm
2.1.4 Các chiến lược quản lí rủi ro trong nuôi tôm
2.1.5 Nội dung nghiên cứu về quản lí rủi ro trong nuôi tôm
2.1.5.1 Tình hình chung về nuôi tôm của hộ
2.1.5.2 Rủi ro trong nuôi tôm của hộ
2.1.5.3 Quản lí rủi ro trong nuôi tôm của hộ
2.1.6 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lí rủi ro trong nuôi tôm

a. Về phía người nuôi tôm
b. Chính sách hỗ trợ của nhà nước
c. Chính quyền địa phương
2.2 Cơ sở thực tiễn về quản lí rủi ro trong nuôi tôm


2.2.1 Quản lí rủi ro trong nuôi tôm ở một số nước trên thế giới
2.2.2 Quản lí rủi ro trong nuôi tôm ở Việt Nam
2.2.3 Bài học kinh nghiệm rút ra cho xã Đông Minh, huyện Tiền Hải, tỉnh Thái
Bình
2.2.4 Các chủ trương và chính sách của Đảng và Nhà nước về quản lí rủi ro trong
nuôi tôm
2.2.4.1 Chủ trương chính sách nhà nước nhằm phòng tránh rủi ro
2.2.4.2 Chủ trương chính sách nhà nước nhằm khắc phục rủi ro
2.2.4.3 Chủ trương chính sách nhà nước nhằm chuyển giao rủi ro
2.2.4.4 Các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài
PHẦN III: ĐỊA BÀN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
3.1 Địa bàn
3.1.1 Điều kiện tự nhiên
3.1.2 Đặc điểm kinh tế xã hội
3.1.3 Đánh giá chất lượng địa bàn nghiên cứu
3.2 Phương pháp nghiên cứu
3.2.1 Phương pháp chọn điểm nghiên cứu
-Xã Đông Minh là một trong những phường có vị trí thuận lợi trong việc nuôi tôm
trên địa bàn huyện Tiền Hải. Với những tiềm năng sẵn có ngành nuôi tôm đã đem
lại được nguồn thu nhập cao , nâng cao chất lượng đời sống của người dân nơi đây.
Tuy nhiên hiện nay với những biến đổi khí hậu thất thường các hộ nuôi trồng vẫn
đang đứng trước những khó khăn về các rủi ro khác nhau, và những khó khăn rủi
ro đó xuất phát từ đâu để từ đó đưa ra những giải pháp để khắc phục , giảm thiểu
rủi ro cho người dân …Vì vậy chúng tôi đã chọn xã Đông Minh để tiến hành

nghiên cứu đề tài.


- Đề tài này tập trung nghiên cứu tại hai thôn Minh Châu và Thanh Lâm của xã
Đông Minh. Vì hai thôn này có diện tích nuôi trồng tôm nhiều nhất và nuôi tôm
đem lại nguồn thu nhập chính cho các hộ.
3.2.2 Phương pháp thu thập thông tin
3.2.2.1 Thông tin thứ cấp
- Tìm các dữ kiện, các báo cáo tại hội nghị hội thảo, báo cáo từ các cơ quan địa
phương. Cập nhật chọn lọc tin tức có liên quan đến đối tượng nghiên cứu của đề tài
thông qua sách báo, bài báo, tạp chí chuyên ngành, bài báo nghiên cứu, luận văn có
liên quan và được trích dẫn đầy đủ.
Bảng : Phương pháp thu thập thông tin thứ cấp
STT

Thông tin

Nguồn cung cấp

1.

Cơ sở lí luận và thực
tiễn của đề tài

2.

Số liệu về đặc điểm địa
bàn nghiên cứu

Phương pháp thu

thập
Từ các loại sách báo,
Cập nhập và chọn
luận án, luận văn có liên lọc thông tin liên
quan có trên các
quan
website và thư viện
khoa Kinh tế và PTNT
Báo cáo tình hình kinh Tìm và thu thập
tế xã hội qua các năm
từ các báo cáo
của UBND phường
cuối năm tại cơ
quan địa phương

3.2.2 Thông tin sơ cấp
Đối tượng điều tra
1. Tổng số hộ
Quy mô nhỏ
Quy mô vừa
Quy mô lớn
2. Cán bộ chính
quyền địa
phương
3. Đơn vị cung
cấp đầu vào

Khái quát thông
tin cần thu thập
Thông tin của

hộ, thông tin về
cơ sở nuôi tôm,
thông tin rủi ro,
quản lí rủi ro.
Cơ sở hạ tầng,
chính sách
khuyến nông,
quản lí rủi ro.
Thông tin về đơn
vị cung ứng đầu
vào giống, thức
ăn chăn nuôi.

Mẫu điều tra

CC (%)

60
20
20
20

100
33.33
33.33
33.33

3

-


3

-


Thông tin sơ cấp có được bằng cách phỏng vấn thông qua các phiếu điều tra với
các bộ câu hỏi đối với các hộ nuôi tôm và cơ sở đầu vào, tham vấn cán bộ cộng
đồng và chính quyền địa phương có liên quan .
Nghiên cứu chọn ngẫu nhiên 60 hộ trong 2 thôn Minh Châu và Thanh Lâm của xã
Đông Minh và phân bổ theo quy mô là lớn, vừa, nhỏ. Ngoài ra còn thu thập thông
tin từ 3 cán bộ chính quyền địa phương và 3 cơ sở cung cấp đầu vào.
1.2.4 Phương pháp phân tích số liệu
1.2.4.1 Phương pháp thống kê mô tả
Phương pháp thống kê mô tả là phương pháp mô tả số liệu đã được thu thập và
tổng kết sau quá trình điều tra thông qua các chỉ tiêu phân tích: Số trung bình,
tần số, tần suất, số tương đối… Từ các số liệu đã được thu thập trên thực tế tiến
hành phân tích tính chất tương đồng của dữ liệu từ đó đưa vào các bảng biểu để
mô tả các vấn đề có liên quan đến đề tài nghiên cứu.
Trong đề tài nghiên cứu, phương pháp này mô tả được tình hình, thực trạng
kinh tế - xã hội của địa phương, tình hình về hoạt động nuôi tôm các hộ mô tả
được tần suất và mức độ của rủi ro, mô tả được các cách thức ứng xử, quản lí và
khắc phục rủi ro của các hộ trong nuôi tôm.
1.2.4.2

Phương pháp thống kê so sánh.

Phương pháp này được tập hợp trong xử lí số liệu, tài liệu… và một số phương
pháp quan trọng và chủ yếu nhằm so sánh sự khác nhau giữa các hộ nuôi ở
những quy mô khác nhau trên địa bàn về các chỉ tiêu như: Cơ cấu; khả năng gặp

rủi ro; mức độ thiệt hại; cách ứng xử; quản lí của các hộ khi gặp rủi ro…
1.2.5 Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu.
a. Chỉ tiêu tình hình nuôi tôm
- Diện tích bình quân đầm nuôi trên hộ
- Vốn đầu tư nuôi trên hộ
- Số năm kinh nghiệm
- Số vụ trên năm
b. Chỉ tiêu về thực trạng rủi ro
- Loại rủi ro mà các hộ gặp phải
- Nguyên nhân dẫn đến rủi ro
- Số hộ gặp rủi ro


- Tỷ lệ hộ găp rủi ro %
- Tổng thiệt hại ro rủi ro gây ra / hộ/ năm
- Mức độ thiệt hại / doanh thu/ hộ/ năm
c. Chỉ tiêu đánh giá về quản lí rủi ro
• Với hộ
- Tỷ lệ hộ có biện pháp ứng phó với rủi ro %
- Tỷ lệ ứng phó với rủi ro hiệu quả %
• Chính quyền địa phương
- Các biện pháp cụ thể ứng phó với rủi ro của chính quyền
- Số biện pháp đạt hiệu quả
d. Các yếu tố ảnh hưởng
• Các hộ nuôi
- Kinh nghiệm nuôi và kinh nghiệm trình độ ra quyết định phòng tránh và
ứng phó với rủi ro
- Quy mô nuôi trồng
• Chính quyền địa phương
- Sự quan tâm của chính quyền địa phương

- Trình độ kỹ năng của cán bộ khuyến ngư, cán bộ thú y
• Chính sách nhà nước
- Các chính sách và thể chế của nhà nước đối với ngành nghề nuôi tôm
PHẦN IV : KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN VỀ QUẢN LÍ
RỦI RO TRONG NUÔI TÔM
3.1 Tình hình chung về nuôi tôm trên địa bàn xã Đông Minhhuyện Tiền Hảitỉnh
Thái Bình
3.2 Thực trạng rủi ro trong nuôi tôm tại địa phương
3.2.1 Thực trạng rủi ro trong các hộ nuôi tôm
3.2.2 Mức độ thiệt hại và tần suất xuất hiện
3.2.3 Rủi ro trong sản xuất của hộ nuôi tôm
3.2.4 Rủi ro về thị trường
3.2.5 Rủi ro về tài chính
3.3 Quản lí rủi ro trong nuôi tôm trên địa bàn xã Đông Minh
3.3.1 Quản lí rủi ro của các hộ
3.3.2 Quản lí rủi ro theo cơ chế chính thống thông qua can thiệp của nhà nước
và điều tiết thị trường
3.3.2.1 Quản lí rủi ro thông qua sự can thiệp của nhà nước
3.3.2.2 Quản lí rủi ro thông qua điều tiết thị trường


3.3.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lí rủi ro trong nuôi tôm tại địa bàn xã
Đông Minh
3.3.4 Các hộ nuôi tôm
3.3.5 Chính sách hỗ trợ của nhà nước
3.3.6 Chính quyền địa phương
3.4 Giải pháp quản lí rủi ro trong nuôi tôm để giảm thiểu thiệt hại trong thời
gian tới trong địa bàn xã Đông Minh
3.4.1 Giải pháp quản lí rủi ro trong sản xuất
3.4.2 Giải pháp quản lí rủi ro về thị trường

3.4.3 Các giải pháp khác
PHẦN V: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
5.1 Kết luận
5.2 Kiến nghị
Danh mục tài liệu tham khảo
Phạm Diệu Quỳnh ( 2016) : Quản lí rủi ro trong nuôi tôm trên địa bàn phường Hà
An, thị xã Quảng Yên, tỉnh Quảng Ninh.
Tô Thị Hương (2015) : Hiệu quả kinh tế nuôi tôm sú và tôm thẻ bán thâm canh tại
xã Đông Minh, huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình.