Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai

VĂN MẪU LỚP 12
ĐỀ BÀI: PHÂN TÍCH GIÁ TRỊ TÁC PHẨM TUYÊN NGÔN ĐỘC LẬP

A. SƠ ĐỒ TÓM TẮT GỢI Ý

B. DÀN BÀI CHI TIẾT
1. Mở bài
-

Giới thiệu tác giả Hồ Chí Minh và tác phẩm ( khái quát)

-

Dẫn dắt vào vấn đề nghị luận: giá trị của tác phẩm Tuyên ngôn Độc lập: giá trị lịch sử
và giá trị văn chương

2. Thân bài
-

Khái quát về Tuyên ngôn Độc lập: Bản “Tuyên ngôn Độc lập” ra đời trong thời điểm
lịch sử trọng đại: cách mạng thành công, nhưng tình hình đang “ngàn cân treo sợi
tóc”.

-

Về giá trị Lịch sử: (Giá trị pháp lí, giá trị nhân bản về quyền của con người)
 Bản tuyên ngôn đã khái quát đầy đủ, toàn diện những sự thật lịch sử, tố cáo thực
dân Pháp, vạch rõ bộ mặt tàn ác, xảo quyệt của Pháp ở mọi lĩnh vực: chính trị,
kinh tế, văn hóa, xã hội... của hơn 80 năm trước ngày độc lập

 Khẳng định một sự thật lịch sử: gần 1 thế kỉ, nhân dân Việt Nam không ngừng

W: www.hoc247.net

F: www.facebook.com/hoc247.net

T: 098 1821 807

Trang | 1


Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai

đấu tranh giành độc lập
 Tuyên ngôn Độc lập chỉ ra một cục diện chính trị mới: đánh đổ phong kiến, thực
dân, Phát xít, lập nên chế độ cộng hoà
 Mở ra một kỉ nguyên mới trong lịch sử dân tộc: kỉ nguyên của độc lập, tự do,
đánh đổ chế độ phong kiến hàng mấy mươi thế kỉ, đánh đổ ách đô hộ của thực
dân Pháp hơn tám mươi năm, khai sinh ra Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
 Bản Tuyên ngôn đã thể hiện một cách hùng hồn khát vọng, ý chí và sức mạnh Việt
Nam.
 Bán Tuyên ngôn Độc lập còn là sự khẳng định tuyên bố với thế giới rằng nước
Việt Nam là một nước độc lập, có chủ quyền, không ai có quyền xâm phạm được.
-

Về giá trị văn chương
 Là một áng văn chính luận mẫu mực
o Sức thuyết phục mạnh mẽ được toát ra từ lập luận chặt chẽ, lí lẽ đanh thép tác
động mạnh đến lí trí người đọc người nghe.
o Để xác định cơ sở pháp lí cho bản tuyên ngôn của mình Bác đã mở đầu bằng

cách trích dẫn 2 câu nói nổi tiếng trong hai bản tuyên ngôn nổi tiếng thế giới
o Như vậy, Bác không chỉ đặt cơ sở tư tưởng vững chắc cho bản Tuyên ngôn
Độc lập mà còn khéo léo và kiên quyết khẳng định quyền độc lập tự do của
dân tộc ta bằng chính những lời lẽ của người Pháp người Mĩ, dùng gậy ông
đập lưng ông nhằm rung lên hôi chuông cảnh báo ngăn chặn âm mưu xâm
lược của chúng
 Sự sáng tạo mới mẻ trong ngòi bút chính luận Hồ Chí Minh không chỉ ở việc trích
dẫn trong hai bản tuyên ngôn nổi tiếng mà Bác còn suy rộng phát triển vấn đề lên
thành một tư tưởng mới :
o Những gì tuyên ngôn của người Pháp người Mĩ đưa ra đều đáp ứng cho nhu
cầu thuộc về cá nhân, về cái tôi của mỗi người, không có bóng dáng của lập
trường dân tộc
o Tài lập luận của Bác là ở chỗ Bác cho rằng mọi người là tất cả con người, tất cả
con người làm thành dân tộc. Do đó mọi người có thể thay thế bằng dân tộc :
“Từ lời nói bất hủ ấy suy rộng ra có nghĩa là : Tất cả các dân tộc trên thế giới
sinh ra đều có quyền bình đẳng, dân tộc nào cũng có quyền sống, quyền sung
sướng và quyền tự do”.

W: www.hoc247.net

F: www.facebook.com/hoc247.net

T: 098 1821 807

Trang | 2


Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai

 Bố cục rõ ràng lập luận chặt chẽ, lí lẽ sắc bén, dẫn chứng xác đáng, giàu sức

thuyết phục
 Ngôn ngữ chính luận điêu luyện, sắc sảo, vừa chính xác vừa gợi cảm
 Các câu văn uyển chuyển, linh hoạt, những cấu trúc trùng điệp tăng tính thuyết
phục
o Sử dụng nhiều từ quan hệ, cụm từ liên kết như: thế mà, bởi thế cho nên, vì
những lẽ trên…
o Sử dụng nhiều hình ảnh ấn tượng như: thẳng tay chém giết, tắm trong những
bể máu, bóc lột đến tận xương tủy, ngóc đầu lên….
 Giọng điệu thay đổi linh hoạt, lúc nào cũng nồng nhiệt, đầy tâm huyết; khách
quan nhưng rất thâm thúy…
-

Nhận xét giá trị của bản Tuyên ngôn Độc lập:
 Có giá trị to lớn về mặt nội dung và nghệ thuật cũng như về khía cạnh lịch sử và
văn chương.
 Là một áng văn mẫu mực, là niềm tự hào của dân tộc và là một bản anh hùng ca
của dân tộc. Bản Tuyên ngôn Độc lập đã khơi dậy môt hành trình lịch sử của dân
tộc, mở ra một kỉ nguyên, thời đại tốt đẹp cho dân tộc. Đồng thời đó cũng là tiếng
nói khẳng định vai trò tầm vóc của dân tộc….

3. Kết bài
-

Khẳng định lại giá trị của bản Tuyên ngôn Độc lập (là sự kế thừa và phát triển những
áng “thiên cổ hùng văn” trong lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc, có giá trị sâu sắc
về mặt lịch sử và văn chương….)

-

Nêu cảm nghĩ, đánh giá của cá nhân (chú ý tính khách quan)


C. BÀI VĂN MẪU
Ngày 19/8/1945, chính quyền ở Hà Nội đã về tay nhân dân. Ngày 26/8/1945, Chủ
tịch Hồ Chí Minh từ chiến khu cách mạng Việt Bắc về tới Hà Nội. Tại căn nhà số 48 phố
Hàng Ngang, Hồ Chí Minh đã soạn thảo bản Tuyên ngôn độc lập. Ngày 2/9/1945, tại
quảng trường Ba Đình – Hà Nội, Người thay mặt chính phủ lâm thời Nước Việt Nam Dân
chủ Cộng hòa đọc bản Tuyên ngôn độc lập trước hàng chục vạn đồng bào. Bản Tuyên
ngôn độc lập của Hồ Chí Minh vừa có ý nghĩa Lịch sử vô cùng to lớn, vừa có giá trị văn
chương cao.

W: www.hoc247.net

F: www.facebook.com/hoc247.net

T: 098 1821 807

Trang | 3


Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai

Về mặt lịch sử, bản Tuyên ngôn độc lập đã mở ra một kỉ nguyên mới trong lịch sử
dân tộc: kỉ nguyên của độc lập, tự do, đánh đổ chế độ phong kiến hàng mấy mươi thế kỉ,
đánh đổ ách đô hộ của thực dân Pháp hơn tám mươi năm, khai sinh ra Nước Việt Nam
Dân chủ Cộng Hòa. Bản Tuyên ngôn đã thể hiện một cách hùng hồn khát vọng, ý chí và
sức mạnh Việt Nam.
Hơn thế, bản Tuyên ngôn Độc lập của Hồ Chí Minh còn là sự khẳng định tuyên bố
với thế giới rằng nước Việt Nam là một nước độc lập, có chủ quyền, không ai có quyền
xâm phạm được. So với bản Tuyên ngôn độc lộp lần thứ nhất (Nam quốc sơn hà – Lí
Thường Kiệt) và bản Tuyên ngôn Độc lập lần thứ hai (Bình ngô đại cáo – Nguyễn Trãi)

thì bản Tuyên ngôn độc lập của Hồ Chí Minh đã vươn lên một tầm cao mới, vượt hơn ở
tầm vóc hướng ra thế giới trên tinh thần dân chủ, tự do có kết hợp với truyền thông yêu
nước và tư tưởng nhân đạo của dân tộc.
Về mặt văn chương, bản Tuyên ngôn Độc lập của Hồ Chí Minh rất ngắn gọn, hơn tới
một ngàn chữ nhưng vô cùng chặt chẽ và cô đọng.
Bản Tuyên ngôn chia làm ba phần rõ rệt, mỗi phần một ý, liên hệ chặt chẽ với nhau.
Trong phần một, Hồ Chí Minh đã nêu lên những chân lí về nhân quyền và dân quyền để
làm cơ sở pháp lí cho bản Tuyên ngôn. Trong phần này Bác đã nêu lên hai bản Tuyên
ngôn, đó là bản Tuyên ngôn độc lập của nước Mĩ năm 1776 và bản Tuyên ngôn Nhân
quyền và Dân quyền của cách mạng Pháp năm 1791 để khẳng định quyền thiêng liêng
của mỗi con người: “Tất cả mọi người sinh ra đều có quyền bình đẳng. Tạo hóa cho họ
quyền không ai có thể xâm phạm được, trong những quyền ấy, có quyền được sống,
quyền tự do và quyền được mưu cầu hạnh phúc” (Tuyên ngôn độc lập của nước Mĩ,
1776), “Người ta sinh ra tự do và bình đẳng về quyền lợi và phải luôn được tự do và
bình đẳng về quyền lợi” Tuyên ngôn Nhân quyền và dân quyền của Cách mạng Pháp,
1791)
Việc dẫn hai bản tuyên ngôn này, Bác đã đặt bản Tuyên ngôn độc lập của ta ngang
hàng với các bản Tuyên ngôn của các nước lớn như Pháp và Mĩ. Từ việc khẳng định
quyền thiêng liêng của mỗi con người, Bác đã nâng lên thành quyền thiêng liêng của
mỗi dân tộc: “suy rộng ra, câu ấy có nghĩa là: tất cả các dân tộc trên thế giới đều sinh ra
bình đẳng, dân tộc nào cũng có quyền sống, quyền sung sướng và quyền tự do”
Phần thứ nhất đã làm nền cho phần thứ hai của bản Tuyên ngôn. Nếu trong phần
W: www.hoc247.net

F: www.facebook.com/hoc247.net

T: 098 1821 807

Trang | 4



Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai

thứ nhất Bác khẳng định quyền thiêng liêng của mỗi con người, của mỗi dân tộc là
quyền được sống, được tự do, được độc lập và mưu cầu hạnh phúc thì trong phần thứ
hai của bản Tuyên ngôn, Bác đã vạch rõ tội ác của thực dân Pháp đã gây ra cho đất nước
ta, nhân dân ta. Hành động của chúng thật dã man, vô nhân đạo, đi ngược lại tinh thần
của bản Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền của cách mạng Pháp, vạch rõ bản chất
gian xảo của bọn thực dân Pháp. Trong phần này Bác lại nêu rõ tinh thần nhân đạo, yêu
độc lập tự do và tinh thần quyết tâm giành và bảo vệ độc lập của dân tộc ta. Đến phần
thứ ba (phần cuối) Bác lại nói về kết quả của tinh thần yêu nước, yêu độc lập tự do của
dân tộc ta và tuyên bố trịnh trọng với thế giới rằng “Nước Việt Nam có quyền hưởng tự
do độc lập và thực sự đã trở thành một nước tự do độc lập”
Như vậy, ta thấy bản Tuyên ngôn độc lập của Hồ Chí Minh có một kết cấu, bố cục
khá chặt chẽ. Hơn nữa, lời lẽ của bản Tuyên ngôn khá hùng hồn, nhịp điệu câu văn khá
dồn dập, sắc cạnh. Có những câu văn thật ngắn gọn nhưng lại diễn đạt một ý nghĩa vô
cùng phong phú như câu “Pháp chạy, Nhật hàng, vua Bảo Đại thoái vị”. Câu văn chỉ có
chín từ thôi nhưng lại diễn đạt được bao biến động của thời điểm lịch sử lúc bấy giờ.
Trong bản Tuyên ngôn độc lập này Bác đã sử dụng rất thành công các biện pháp tu
từ, điệp từ, điệp ngữ…. như Bác sử dụng khá độc đáo điệp từ “ sự thật”. Điệp từ này
được Bác nhắc đi nhắc lại nhiều lần để cho mọi người thấy rõ chân lí phải đi từ sự thật.
Sự thật là điều chứng minh rõ cho chân lí. Và từ đó Bác đã vạch trần cái luận điệu “bảo
hộ Đông Dương”, “khai hóa văn minh” của thực dân Pháp; đồng thời cũng để khẳng định
lòng yêu độc lập tự do, tinh thần quyết tâm đấu tranh để giành và giữ vững nền độc lập
tự do của dân tộc. Cách dùng điệp từ này cần làm cho bản Tuyên ngôn mang tính thuyết
phục cao. Bên cạnh đó, Bác còn sử dụng rất thành công phép liệt kê để vạch rõ tội ác của
kẻ thù đã gieo rắc cho nhân dân ta, đất nước ta trên nhiều lĩnh vực từ chính trị đến văn
hóa, kinh tế…
Trong bản Tuyên ngôn Độc lập, Bác còn dùng phép tăng cấp: “…tuyên bố thoát li
hẳn quan hệ với thực dân Pháp, xóa bỏ hết những hiệp ước mà Pháp đã kí về nước Việt

Nam, xóa bỏ tất cả mọi đặc quyền của Pháp trên đất nước Việt Nam”. Với phép tăng cấp
này, Bác đã thể hiện cao độ tinh thần độc lập tự chủ của cả dân tộc. Qua những điều
trình bày trên, ta thấy rõ Tuyên ngôn độc lập của Hồ Chí Minh có một giá trị văn chương
lớn.
W: www.hoc247.net

F: www.facebook.com/hoc247.net

T: 098 1821 807

Trang | 5


Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai

Tóm lại, bản Tuyên ngôn Độc lập của Hồ Chí Minh vừa có ý nghĩa lịch sử vô cùng to
lớn vừa có giá trị văn chương cao. Bản Tuyên ngôn Độc lập của Hồ Chí Minh là “kết quả
của bao nhiêu máu đã đổ, bao nhiêu tính mệnh đã hi sinh của những người con anh
dũng của Việt Nam trong nhà tù, trong trại tập trung, trong những hải đảo xa xôi, trên
máy chém, trên chiến trường. Bản Tuyên ngôn độc lập là kết quả của bao nhiêu hi vọng,
công sức và tin tưởng của hơn hai mươi triệu nhân dân Việt Nam

W: www.hoc247.net

F: www.facebook.com/hoc247.net

T: 098 1821 807

Trang | 6



Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai

Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
Website Hoc247.vn cung cấp một môi trường học trực tuyến sinh động, nhiều tiện ích thông
minh, nội dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạy bởi những giáo viên nhiều năm
kinh nghiệm, giỏi về kiến thức chuyên môn lẫn kỹ năng sư phạm đến từ các trường Đại học và
các trường chuyên danh tiếng.

I.

Luyện Thi Online
Học mọi lúc, mọi nơi, mọi thiết bi – Tiết kiệm 90%
-

Luyên thi ĐH, THPT QG với đội ngũ GV Giỏi, Kinh nghiệm từ các Trường ĐH và THPT danh tiếng.

-

H2 khóa nền tảng kiến thức luyên thi 6 môn: Toán, Ngữ Văn, Tiếng Anh, Vật Lý, Hóa Học và Sinh Học.

-

H99 khóa kỹ năng làm bài và luyện đề thi thử: Toán,Tiếng Anh, Tư Nhiên, Ngữ Văn+ Xã Hội.

II.

Lớp Học Ảo VCLASS
Học Online như Học ở lớp Offline
-


Mang lớp học đến tận nhà, phụ huynh không phải đưa đón con và có thể học cùng con.

-

Lớp học qua mạng, tương tác trực tiếp với giáo viên, huấn luyện viên.

-

Học phí tiết kiệm, lịch học linh hoạt, thoải mái lựa chọn.

-

Mỗi lớp chỉ từ 5 đến 10 HS giúp tương tác dễ dàng, được hỗ trợ kịp thời và đảm bảo chất lượng học tập.

Các chương trình VCLASS:
-

Bồi dưỡng HSG Toán: Bồi dưỡng 5 phân môn Đại Số, Số Học, Giải Tích, Hình Học và Tổ Hợp dành cho
học sinh các khối lớp 10, 11, 12. Đội ngũ Giảng Viên giàu kinh nghiệm: TS. Lê Bá Khánh Trình, TS. Trần
Nam Dũng, TS. Pham Sỹ Nam, TS. Lưu Bá Thắng, Thầy Lê Phúc Lữ, Thầy Võ Quốc Bá Cẩn cùng đôi HLV đạt
thành tích cao HSG Quốc Gia.

-

Luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán: Ôn thi HSG lớp 9 và luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán các
trường PTNK, Chuyên HCM (LHP-TĐN-NTH-GĐ), Chuyên Phan Bội Châu Nghệ An và các trường Chuyên
khác cùng TS.Trần Nam Dũng, TS. Pham Sỹ Nam, TS. Trịnh Thanh Đèo và Thầy Nguyễn Đức Tấn.

-


Hoc Toán Nâng Cao/Toán Chuyên/Toán Tiếng Anh: Cung cấp chương trình VClass Toán Nâng Cao,
Toán Chuyên và Toán Tiếng Anh danh cho các em HS THCS lớp 6, 7, 8, 9.

III.

Uber Toán Học
Học Toán Gia Sư 1 Kèm 1 Online
-

Gia sư Toán giỏi đến từ ĐHSP, KHTN, BK, Ngoại Thương, Du hoc Sinh, Giáo viên Toán và Giảng viên ĐH.
Day kèm Toán mọi câp độ từ Tiểu học đến ĐH hay các chương trình Toán Tiếng Anh, Tú tài quốc tế IB,…

-

Học sinh có thể lựa chọn bất kỳ GV nào mình yêu thích, có thành tích, chuyên môn giỏi và phù hợp nhất.

-

Nguồn học liệu có kiểm duyệt giúp HS và PH có thể đánh giá năng lực khách quan qua các bài kiểm tra
độc lập.

-

Tiết kiệm chi phí và thời gian hoc linh động hơn giải pháp mời gia sư đến nhà.

W: www.hoc247.net

F: www.facebook.com/hoc247.net


T: 098 1821 807

Trang | 7