20/09/2012

Chương 3 : Kỹ thuật

quản lý chất lượng

Muốn xây nhà cao, phải có móng chắc

Nội dung chính của chương
1.

Kiểm soát quá trình bằng thống kê

2.

Nhóm chất lượng

3.

KAIZEN 5S

4.

Tấn công não

5.

So sánh theo chuẩn đối sánh

6.

Cách thức giải quyết vấn đề chất lượng

I. Kiểm soát quá trình
bằng thống kê

Statistical Process Control

1


20/09/2012

1. Các công cụ sử dụng
31

Phiếu kiểm tra

2

Biểu đồ Pareto

33

Sơ đồ nhân quả

4

Biểu đồ phân tán

35


Lưu đồ

1. Các công cụ sử dụng

36

Biểu đồ phân bố mật độ

7

Biểu đồ kiểm soát

2. Trình tự áp dụng
Xác đònh được vấn đề

Sử
dụng
SPC

Nhận biết các nguyên nhân
Ngăn ngừa các sai lỗi
Xác đònh hiệu quả của cải tiến

2


20/09/2012

a. Phiếu kiểm tra


Mục đích
Thu thập chứng cứ.

Phiếu kiểm tra các dạng khuyết tật

Phiếu kiểm tra vò trí khuyết tật
PHIẾU KIỂM TRA
(Điều tra khuyết tật bọt khí)

Ngày tháng:
Tên sản phẩm:
Nhận xét:
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

3


20/09/2012

Phiếu k.tra nguồn gốc gây khuyết tật
Thiết
bò

Công
nhân

Máy 1


Thứ Hai
S

Thứ Ba
C

Thứ Tư

S

C

Thứ Năm

S

C

S

OOOX

OOOO

OOOO

A

OOX



OX

OOO

OXX

XX

XXX

X

B

OXX


OOOX

OOOO

OOOX

OOOO

OOOO

XO


OOXX

X

OOXX

OOX


OOOO

OOOO

O

OOX

OOO


OOOO



OX

Thứ Sáu
C

S


Thứ Bảy
C

S

C

OXX

OOOO

OO

O

XX

OOOO

OOOX

OOXX

OOOO

OOX

OOOO


OX





O

OO

O

OO

OO

O

O

OO

OO

OO


O

OOX


XXO

XOX


Máy 2

C

D

OOX

OOX

OX

OX

O: Vết xước bề mặt
: Chưa hoàn chỉnh

OO

OO

OOO





X: Các vết nứt rạn
: Sai hình dạng

: Các dạng khuyết tật khác

b. Biểu đồ Pareto

Mục đích
Xác đònh tần số tích lũy của hiện tượng
Xác đònh vấn đề phải xử lý đầu tiên

Phiếu kiểm tra các dạng khuyết tật
Thời gian từ 01/01/2012 đến 31/05/2012
Số sản phẩm kiểm tra: 10.000 cái

Ký hiệu
khuyết
tật
A
B
C
D
E
F

Số sản
Khuyết tật ở phẩm bò
bộ phận

khuyết tật
(cái)
Vào cổ
Vào vai
Lên lai
Làm khuy
Làm túi
Cắt

Tổng cộng

87
75
40
30
25
23

280

Tần số tích
Tỉ lệ
Tần số tích
lũy SP
khuyết tật lũy khuyết
khuyết tật
(%)
tật (%)
(cái)
87

162
202
232
257
280

31,1
26,8
14,3
10,7
8,9
8,2

31,1
57,9
72,2
82,9
91,8
100

100

4


20/09/2012

Biểu đồ Pareto




Khái niệm : Biểu đồ Pareto là đồ thò hình

cột nhằm chỉ rõ những vấn đề phát sinh và
mức độ quan trọng của từng vấn đề.

Biểu đồ Pareto
Số
khuyết
tật

100.0%
100.0%
91.8%

250
82.9%
72.1%

200

60.0%

57.9%

150

100

80.0%


%
khuyết
tật

40.0%

87
31.1%

75
40

50

20.0%

30

25

23

D

E

F

0


0.0%

A

B

C

Dạng khuyết tật

c. Sơ đồ nhân quả

Mục đích
Xác đònh nguyên nhân của sự việc

5


20/09/2012

Sơ đồ nhân quả
Thông tin Phương pháp Con người

Chất lượng

Môi trường

Thiết bò


Nguyên vật liệu

Sơ đồ nhân quả
Bản gốc
Độ trong
CL giấy
Cong

Mức độ
trộn

Mực

Độ cứng của
bút chì
Độ sắc nét
p lực viết

Độ bền

Giấy Copy
Thời gian
bảo quản

Thời gian
bảo quản

Mức độ thể hiện

Mức độ mới


Phương pháp
bảo quản

Chất lượng
giấy

Nhiễm bẩn
Tốc độ

Độ bẩn
của băng

Thời gian khô

Môi trường

Chế độ ban đầu
Độ không
liên kết

Độ bẩn
của bàn

Xử lý vận hành

Máy copy

Điều kiện cuốn


Chất lượng
Photocopy
kém

Độ bẩn đèn
Độ sáng của đèn
Giờ làm việc

Kết quả

Nguyên nhân

d. Biểu đồ phân bố

Mục đích:
Xem xét tần số xuất hiện của hiện tượng.

6


20/09/2012

Một số khái niệm cần nhớ



Tập hợp (Tổng thể) : là toàn bộ các sản
phẩm (thực thể) được xem xét.




Lô (Ca) : là một lượng xác đònh các sản
phẩm (thực thể) trong một điều kiện được coi
là đồng nhất.



Mẫu : là một hay một số cá thể được lấy
ra tổng thể/mẫu nhằm cung cấp thông tin cho
các quyết đònh về tổng thể/mẫu.

Ví dụ thực tế



Đo chiều cao và cân nặng của tất cả sinh
viên trong lớp. ( Tổng thể 1,45 - 1,82 m)



Chọn một nhóm bất kỳ từ 7-10 người ra để
đo chiều cao và cân nặng. ( Lô 1,5 - 1,62 m)



Chọn ngẫu nhiên một vài sinh viên để đo
chiều cao và cân nặng. ( Mẫu )

Mô hình hóa lấy mẫu


Lấy mẫu

Sản xuất

Lô

Đo lường
Mẫu

Số liệu

Hành động

7


20/09/2012

Biểu đồ phân bố



Khái niệm : Biểu đồ phân bố là dạng biểu
đồ cột dùng để đo tần số xuất hiện một vấn
đề cụ thể, từ đó cho thấy rõ hình ảnh sự thay
đổi, biến động của một tập dữ liệu.

Biểu đồ phân bố
Tần số


Độ rộng
của mẫu

Biên độ trên

Biên độ dưới

Giá trò đo
Độ rộng của tổng thể

Cách đọc biểu đồ phân bố



Dựa vào dạng phân bố của biểu đồ
Dạng
chuẩn

Lệch
phải

Răng
lược

Cao
ngun

8



20/09/2012

Cách vẽ biểu đồ phân bố

Tự nghiên cứu trên
Slide

e. Biểu đồ phân tán

Mục đích:
Đánh giá sự tương quan giữa hai yếu tố
Tác động đầu vào để kiểm soát đầu ra

Biểu đồ phân tán



Khái niệm : Biểu đồ phân tán / tán xạ là
một biểu đồ kỹ thuật để nghiên cứu mối liên
hệ giữa hai cặp dữ liệu.

9


20/09/2012

Cách đọc biểu đồ phân tán
Quan hệ tỷ lệ
thuận mạnh


Y

Số lần
kiểm tra
với chất
lượng học
tập

X

Quan hệ thuận chiều yếu
Vò trí công tác

Trình độï học vấn

Không có quan hệ ?

C

10


20/09/2012

Các dạng tương quan

B

A


D

C

E

f. Lưu đồ hoạt động

Mục đích:
Nắm rõ các yếu tố của quá trình
Phân tích và cải tiến quá trình

Ký hiệu
» Bắt đầu hoặc kết thúc
» Hoạt động
» Quyết đònh
» Tồn kho
» Lưu chuyển

11


20/09/2012

Lưu đồ photocopy tài liệu
Bắt đầu

Nhận tài liệu
Đóng gáy
tài liệu?


Nhập thông tin
vào máy

Không

Có

Đóng gáy các
tài liệu

Copy

Máy làm
việc ổn?
Có

Không

Sửa lỗi

Trả tài liệu

Kết
thúc

g. Biểu đồ kiểm soát

Mục đích:
Kiểm soát quá trình thông qua đánh giá

biến động của dữ liệu

Biểu đồ kiểm soát



Khái niệm : Biểu đồ kiểm soát là dạng đồ
thò có đường tâm để chỉ giá trò trung bình của
quá trình và hai đường song song trên và dưới
đường tâm biểu diễn giới hạn kiểm soát trên
và giới hạn kiểm soát dưới của quá trình.

12


20/09/2012

Ví dụ thực tế



Quy đònh trần lãi suất của Ngân hàng Nhà
nước.



Quy đònh về giá xăng dầu, giá thu mua
nông sản …

Tác dụng của biểu đồ kiểm soát

Tác
dụng
của
biểu
đồ
kiểm
soát

Dự đoán, đánh giá sự ổn đònh của quá trình

Xác đònh khi nào cần điều chỉnh quá trình

Xác đònh sự cải tiến của một quá trình

Phân loại biểu đồ kiểm soát
Đặc tính giá trò

Loại biểu đồ

Giá trò liên tục
(đo được)

Biểu đồ kiểm soát dạng biến số

Giá trò rời rạc
(đếm được)

Biểu đồ kiểm soát
dạng thuộc tính


13


20/09/2012

Phân loại biểu đồ kiểm soát
Đặc tính
giá trò

Tên biểu đồ

Giá trò liên tục

Biểu đồ giá trò trung bình và độ rộng
Biểu đồ giá trò trung bình và
độ lệch chuẩn
Biểu đồ X (giá trò đã đo)

Phân loại biểu đồ kiểm soát
Đặc tính giá trò

Tên biểu đồ

Biểu đồ pn (số sản phẩm sai sót)
Biểu đồ p (tỷ lệ sản phẩm sai sót)
Biểu đồ c (số sai sót)
Biểu đồ u ( số sai sót trên một đơn vò)

Giá trò rời rạc


Biểu đồ kiểm soát
Vượt ngoài giới hạn
Số đo
Giới hạn trên 1,82
Trung bình 1,56
Giới hạn dưới 1,45
1

2

3

4

5

6

7

8

Mẫu

14


20/09/2012

Biểu đồ


X
Giới hạn trên

UCL =

x  A2 R

Giới hạn dưới

LCL =

x  A2 R

Biểu đồ R

Giới hạn trên

UCL =

D4 R

Giới hạn dưới

LCL =

D3 R

Biểu đồ kiểm soát
Giá trò trung bình:

Trung bình độ rộng:

X

X1  X 2  ...  X k
k

R

R1  R 2  ...  R k
k

15


20/09/2012

Các hệ số thống kê
n
2
3
4
5
6
7
8
9
10

A2

1.880
1.023
0.729
0.577
0.483
0.419
0.373
0.337
0.308

D3
0.076
0.136
0.184
0.223

D4
3.267
2.575
2.282
2.115
2.004
1.924
1.864
1.816
1.777

Biểu đồ kiểm soát
6
5

4
3
2
1
1

2

3

4

5

6

7

8

9 10 11 12 13 14 15

Biểu đồ kiểm soát
5.5
5
4.5
4
3.5
3
2.5

2
1.5
1
1

2

3

4

5

6

7

8

9

1

11

1

1

1


15

16


20/09/2012

Biểu đồ kiểm soát
5.5
5
4.5
4
3.5
3
2.5
2
1.5
1
1

2

3

4

5

6


7

8

9

10

11

12

13

14

15

Biểu đồ kiểm soát
5.5
5
4.5
4
3.5
3
2.5
2
1.5
1

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15


II. Nhóm chất lượng

Quality Circle

17


20/09/2012

Nhóm chất lượng
Một nhóm nhỏ những người làm các công
việc tương tự hoặc có liên quan, tập hợp lại
một cách tự nguyện, thường xuyên gặp gỡ
nhau để thảo luận và giải quyết một chủ đề
có ảnh hưởng đến công việc hoặc nơi làm
việc của họ.

Phương thức hoạt động
Đưa ra các vấn đề

Ban lãnh đạo xem xét

Phân tích vấn đề

Báo cáo với lãnh đạo
Triển khai các cách
giải quyết

Case and activity
Cách xếp lịch học


1

Cách bố trí bãi đỗ xe
Ùn tắc giao thơng
Tuyển dụng nhân sự

Xây dựng
giải pháp

2
3

4

18


20/09/2012

Lợi ích của hoạt động nhóm
Phát huy tính sáng tạo
Cải thiện mối quan hệ
Nâng cao trình độ
Cải tiến chất lượng
Giảm lãng phí

Nâng cao năng suất lao động

Mục tiêu

Huy động mọi nguồn nhân lực
Tạo môi trường làm việc thân thiện
Nâng cao trình độ nhân viên
Nâng cao hiệu quả hoạt động của tổ
chức

Những vấn đề lưu ý
Hình thành nhóm trên cơ sở tự nguyện
Số lượng thành viên hợp lý
Sự hỗ trợ của Ban lãnh đạo

Sử dụng kỹ thuật thống kê
Sử dụng kỹ thuật tấn công não

19


20/09/2012

III. Nguyên tắc 5S

Nguyên tắc 5S
Seiri

Sàng lọc

Seiton

Sắp xếp


Seiso

Sạch sẽ

Seiketsu

Săn sóc

Shitsuke

Sẵn sàng

Lợi ích của 5S


Công suất sản xuất - Production Capacity



Chất lượng

- Quality



Chi phí

- Cost




Giao hàng

- Delivery



An toàn

- Safety



Tinh thần

- Morale

20


20/09/2012

Mục tiêu của 5S
Xây dựng ý thức cải tiến liên tục
Xây dựng tinh thần đồng đội
Phát triển vai trò lãnh đạo
Làm nền tảng cho các chương trình cải
tiến khác.

Điều kiện thực hiện

Sự cam kết và hỗ trợ liên tục của lãnh đạo.
Bắt đầu từ việc giáo dục và đào tạo.
Mọi người phải tham gia.
Lặp lại chu trình 5S với yêu cầu cao hơn.

IV. Kỹ thuật
tấn công não

Brainstorming

21


20/09/2012

Nội dung của tấn công não
Kỹ thuật làm bật ra các ý tưởng sáng tạo.
Một quá trình có thể được thực hiện bởi
một cá nhân hay một nhóm.
Dùng tạo ý tưởng mới, không phải để phân
tích hay thực hiện.

Điều gì thúc đẩy sự sáng tạo ?
Được thoải mái về tinh thần và thể chất.
Không lo lắng và mệt mỏi.
Có thể thư giãn.
Có khả năng tập trung.
Có thể tránh những phân tán liên tục.
Không lo lắng về sự bác bỏ, giễu cợt, phê
phán.


Cách tạo lập môi trường tấn công não
Ánh sáng, nhiệt độ, sự tiện nghi.
Không khí, quang cảnh xung quanh.
Mức độ ồn ào.
Mức độ sẵn sàng của các công cụ và nguồn
lực cần thiết.

22


20/09/2012

Các bước tấn công não
1. Xác đònh và diễn đạt chính xác một chủ đề
2. Phát ra ý tưởng về chủ đề.
3. Phân tích và đánh giá ý tưởng, chọn ý
tưởng tối ưu.
4. Thực hiện ý tưởng.

Nguyên tắc tấn công não
Loại trừ sự phê bình.

Hoan nghênh sự tự do.
Phát ra thật nhiều ý tưởng.
Theo đuổi sự kết hợp và hoàn thiện.

Tấn công não theo nhóm
Thành lập nhóm với số lượng thuận tiện
Thông báo trước chủ đề tấn công não

Mỗi người được tự do nêu ý tưởng
Nên có trưởng nhóm/ người điều khiển
Cử thư ký ghi lại các ý kiến
Đánh giá và lựa chọn ý kiến thích hợp.

23


20/09/2012

V. Lập chuẩn đối sánh
Benchmarking
Mục đích
So sánh với những tiêu chuẩn đã được công nhận

Nội dung chính
Tiến hành so sánh các quá trình, sản
phẩm với các quá trình, sản phẩm dẫn đầu
đã được công nhận.
Cách thức cải tiến chất lượng có hệ
thống và trọng điểm.

Tác dụng
Phân tích vò thế cạnh tranh của tổ chức.
Xác đònh mục tiêu và thiết lập thứ tự ưu
tiên các vấn đề cải tiến.
Học hỏi kinh nghiệm.

24



20/09/2012

Case and activity
1

Iphone & Samsung
DNTU & Lạc Hồng

Xây dựng
giải pháp

2
3

Chế độ lương của 2 cty
Tình hình học tập của 2 nhóm

4

Cách thức giải quyết vấn đề chất lượng
Xác đònh
vấn đề

Quan
sát

Kết luận

Tiêu chuẩn

hóa

CÁCH THỨC GIẢI
QUYẾT VẤN ĐỀ
CHẤT LƯNG.
Kiểm tra

Phân
tích

Hành
động

VI. Tư duy ngược dòng

Mục đích
Truy tìm nguyên nhân cuối cùng

25