NỘI DUNG TRỌNG TÂM TRONG
SINH HOẠT CHUYÊN MÔN
CỤM TRƯỜNG

Mật khẩu: sinhhoatchuyenmon


I. XÂY DỰNG CHU YÊN ĐỀ DẠY HỌ C

1. Vì sa o ph ả i xâ y d ựng c á c c h u yê n đ ề d ạ y h ọc

1- Khắc phục hạn chế của chương trình, SGK hiện hành
2- Phù hợp với đối tượng học sinh, sở trường của giáo viên
3- Thuận lợi cho việc dụng các HT, PP, KT dạy học tích cực
4- Phù hợp với điều kiện dạy học của mỗi nhà trường
5- Giúp giáo viên làm quen với chương trình, SGK mới…
Lưu ý: -Xây dựng chuyên đề phải xuất phát từ các lí do trên,
tránh tình trạng làm đối phó theo chỉ tiêu được giao;
- Không ghép cơ học các nội dung, bài, chương thành chuyên đề
(không sắp xếp, bố trí lại đề mục, kiến thức lô gic, hợp lí)
- Không nên xây dựng các chuyên đề có dung lượng quá dài (trên
tiết)…Không nên xây dựng chuyên đề cá nhân (làm theo nhóm, tổ
chuyên môn)….


2. Yêu cầu (nguyên tắc) khi xây dựng các chuyên đề
1. Dựa trên chương trình, SGK hiện hành và chuẩn kiến thức,
kỹ năng môn học…
2. Đảm bảo tổng thời lượng của các môn học và các hoạt động
giáo dục trong năm học không ít hơn thời lượng quy định
trong chương trình hiện hành…

3. Tính lôgic của mạch kiến thức và tính thống nhất trong
từng môn học, giữa các môn học và các hoạt động giáo
dục…
4. Phù hợp với điều kiện của nhà trường, đối tượng học sinh
…
5. Việc kiểm tra, đánh giá và xếp loại HS không thay đổi…
6. Đảm bảo tính khả thi thực hiện trong khung thời gian năm
học theo quy định của Bộ GD&ĐT, UBND tỉnh;


Các loại chuyên đề:
- Chuyên đề đơn môn:
Rà soát nội dung chương trình, sách giáo khoa hiện hành (ND
lẻ tẻ, trùng lặp, lạc hậu…) để cấu trúc, sắp xếp lại nội dung dạy
học thành các chuyên đề dạy học:
+ Trong cùng khối lớp
+ Trong cấp học
- Chuyên đề tích hợp, liên môn:
Chuyên đề liên môn bao gồm các nội dung dạy học gần giống
nhau, (có thể đang trùng nhau) giữa các môn học, hoạt động giáo
dục…đưa về chuyên đề của một môn học nào đó…
+ Nhiều môn với nhau (liên môn)
+ Nhiều môn với hoạt động giáo dục (tích hợp, liên môn)
Lưu ý: Có sự thống nhất trong khối lớp, cấp học, môn, hoạt động
GD, đối tượng học sinh…).


3. Các bước xây dựng chuyê n đề

- Bước 1: Xác định chuyên đề (đặt tên chuyên đề).

Nêu rõ lí do xây dựng chuyên đề.
- Bước 2: Xác định mục tiêu chuyên đề: KT, TĐ, KN
và năng lực cần hướng tới.
- Bước 3: Xây dựng nội dung chuyên đề (Thiết kế
các đề mục, hệ thống kiến thức cơ bản).
- Bước 4: Xây dựng bảng mô tả các cấp độ tư duy
(nhận biết, thông hiểu, vận dụng, vận dụng cao).
- Bước 5: Biên soạn câu hỏi, bài tập tương ứng với
các cấp độ tư duy đã mô tả (câu hỏi, bài tập dùng
trong quá trình dạy học và kiểm tra đánh giá).


4. Quy trình thực hi ệ n chuyê n đề (Soạn giảng)

(Thiế t kế ti ế n trình l ê n lớp)

- Bước 1: Xác định mục tiêu chuyên đề: KT, TĐ, KN và
năng lực cần hướng tới cho học sinh (giống bước 2 ở
trên)…
- Bước 2: Xác định hình thức, phương pháp, kỹ thuật dạy
học (tích cực) cho chuyên đề…
- Bước 3: Chuẩn bị của GV, HS, tổ chức lớp…
- Bước 4: Thiết kế các hoạt động dạy học trong tiến trình
sư phạm của HT, PP, kỹ thuật DH tích cực – theo các
hoạt động (soạn hết nội dung chuyên đề-không cần soạn
theo từng tiết); Việc thiết kế các hoạt động học hết sức
linh hoạt (tùy theo dạng bài, tùy theo PP, kỹ thuật DH
đã chọn)…
- Bước 5: Kế thúc chuyên đề: Củng cố, ra bài tập, rút kinh
nghiệm chuyên đề….



II. ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC THEO ĐỊNH
HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH
1. Quan điểm đổi mới PPDH
+ Kết hợp và cải tiến PPDH truyền thống (PP sử dụng
ngôn ngữ, PP thực hành, PP luyện tập…)…
+ Áp dụng các hình thức, phương pháp và kỹ thuật dạy
học tích cực cho phù hợp (Tuỳ từng bài học, điều kiện
cơ sở vật chất và đối tượng học sinh)….
+ Ứng dụng hiệu quả, phù hợp: CNTT, phương tiện,
thiết bị, đồ dùng dạy học …vận dụng vào thực tiễn…
+ Trọng tâm của việc đổi mới PPDH theo định hướng
phát triển năng lực học sinh là tổ chức các hoạt động
học cho học sinh.


2. Thiết kế tiến trình lên lớp theo các hoạt động học tập
trong mỗi CĐ/ bài học (5 HĐ)
1. Hoạt động khởi động
Mục đích: tạo tình huống/vấn đề học tập mà HS chưa thể giải
quyết được ngay...kích thích nhu cầu tìm hiểu, khám phá kiến
thức mới...trong cả chuyên đề/ bài học.
2. Hoạt động hình thành kiến thức
- Mục đích: trang bị cho HS những KT mới liên quan đến tình
huống/vấn đề học tập nêu ra ở HĐ khởi động.
-

Nội dung: Qua hoạt động giúp cho HS tự lực chiếm lĩnh KT
thông qua: đọc; nghe; quan sát; thực hành; thí nghiệm, hợp

tác nhóm, phản biện...


Trong hoạt động hình thành kiến thức mới nên tổ chức
các hoạt động học cho học sinh theo 4 bước:
1. Giáo viên chuyển giao nhiệm vụ học tập cho học sinh:
Hướng dẫn HS làm gì? làm như thế nào? làm với ai? tư
liệu nào? thời gian bao lâu? sảm phẩm yêu cầu là gì?….
2. Học sinh thực hiện nhiệm vụ học tập: làm việc cá nhân,
làm việc nhóm; giáo viên có biện pháp hỗ trợ phù hợp,
đảm bảo không có học sinh bị "bỏ quên“…
3. Học sinh báo cáo kết quả và thảo luận: trình bày, báo
cáo kết quả, sản phẩm học tập, sau đó học sinh sẽ phản
biện, thảo luận với nhau…
4. Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập: Giáo viên
và học sinh cùng đánh giá, nhận xét về việc thực hiện
nhiệm vụ và chốt kiến thức.
-> Phẩm chất và năng lực hình thành khi HS tham gia vào
các hoạt động: Hoạt động cá nhận, cặp đôi, nhóm, cả lớp…)


3. Hoạt động luyện tập
• Mục đích: giúp HS hoàn thiện KT vừa lĩnh hội được, củng cố
lí thuyết hoặc vận dụng lí thuyết vào giải quyết bài tập
4. Hoạt động vận dụng
• Mục đích: giúp HS vận dụng KT-KN đã học vào cuộc sống,
tương tự tình huống/vấn đề đã học.
5. Hoạt động tìm tòi, mở rộng
• Mục đích: giúp HS tìm tòi, mở rộng thêm những gì đã được
học, dần hình thành nhu cầu học tập suốt đời.

Lưu ý: Hoạt động khởi động, HĐ hình thành kiến thức mới bắt
buộc phải thực hiện trên lớp (HĐ luyện tập có thể ở trên lớp,
có thể về nhà; HĐ vận dụng và HĐ tìm tòi mở rộng giao cho
học sinh thực hiện ở ngoài nhà trường...tùy theo đối tượng
HS, chỉ giao cho HS khá, giỏi)...


Mức độ làm việc, tương tác của GV, HS
(Qua PPDH truyền thống và PPDH tích cực)

Tạo động lực cho HS: khơi dạy, kích thích ở học sinh
về động cơ, ý chí, hứng thú, khát khao, niềm đam
mê, tự giác và sáng tạo trong học tập


III. Đổi mới KTĐG theo định hướng phát triển NL HS
- Coi trọng KTĐG để giúp đỡ học sinh về phương pháp học tập,
…từ đó điều chỉnh quá trình dạy của Thầy, học của Trò…
- Việc kiểm tra, đánh giá không chỉ là việc xem học sinh học
được cái gì mà quan trọng hơn là biết học sinh học như thế
nào, có biết vận dụng không…
- Trong bài kiểm tra chú ý xây dựng câu hỏi, bài tập theo
hướng mở, liên môn, tăng cường khả năng vận dụng…
- Coi trọng việc đánh giá quá trình để thấy được sự tiến bộ của
chính học sinh đó; mức độ hoàn thành nhiệm vụ học tập của
học sinh trên lớp, ở nhà…
- Xây dựng đề kiểm tra theo ma trận với 4 cấp độ: Biết, hiểu,
vận dụng, vận dụng cao; chú trọng đo về năng lực, phẩm
chất…
- Chấm bài có lời phê, nhận xét, động viên sự tiến bộ của học

sinh; tạo cơ hội cho HS tự đáng giá, đánh giá lẫn nhau, đánh
giá của gia đình, cộng đồng…vv


IV. Quy trì nh s i nh hoạt tổ nhóm chuyê n môn

the o hướng nghiê n cứu bài học

Hiện tại, việc sinh hoạt tổ/ nhóm chuyên môn nặng về hình
thức, hành chính sự vụ, ít hàm lượng chuyên môn

1. Quy trình SHCM theo hướng nghien cứu bài học
+ Tổ, nhóm chuyên môn trao đổi, thảo luận, thống nhất
để xây dựng thực hiện các chuyên đề/ bài học khó…
+ Lựa chọn các hình thức, phương pháp, kỹ thuật dạy
học tích cực để thiết kế dạy học chuyên đề…
+ Cử giáo viên (trong tổ/ nhóm) dạy học minh họa;
chuẩn bị các điều kiện cho giờ dạy; bố trí người dự
giờ, ghi hình…
+ Tổ chức họp, thảo luận, phân tích rút kinh nghiệm giờ
dạy để cùng chia sẻ kinh nghiệm…
-> Khuyến khích các hoạt động sinh hoạt chuyên môn
liên trường, trên “Trường học kết nối” (giao lưu, học
hỏi, giúp nhau cùng tiến bộ)…phát huy trí tuệ tập
thể…


2. Việc dự giờ và đánh giá xếp loại giờ dạy
- Khi dự giờ có nhiều thay đổi: vị trí người dự (linh động),


đối tượng quan sát (hoạt động học của học sinh), động
thái của người dự: giúp đỡ học sinh (khi HS gặp khó
khăn), ghi hình để trao đổi thao luận; linh hoạt về thời
gian dự giờ …
- Việc đánh giá, xếp loại giờ dạy có sự thay đổi: Chủ yếu là
phân tích, rút kinh nghiệm bài học, mà không nhất thiết
phải cho điểm, xếp loại giờ dạy khi người dạy không có
nhu cầu được xếp loại…(giảm áp lực)…
- Tiêu chí đánh giá giờ dạy thay đổi (15 tiêu chí): Trong
văn bản số 1344/SGD&ĐT-GDTrH ngày 05/8/2015.
Lưu ý: Ngoài những buổi sinh hoạt tổ/ nhóm chuyên môn
theo hướng nghiên cứu bài học thì hoạt động SHCM
vẫn duy trì theo quy định của Điều lệ trường trung học
(theo hướng tằng cường hàm lượng chuyên môn)…


Trân trọng cảm ơn