1
HỘI VIỆT NAM CÁCH MẠNG THANH NIÊN VÀ SỰ RA
ĐỜI CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
1.Sự ra đời của Đảng cộng sản việt nam (3 .2 1930) là một tất yếu
lịch sử, kết quả của cuộc đấu tranh dân tộc và giai cấp ở nước ta trong thời đại
mới nó chứng rằng giai cấp giai cấp vô sản nước ta đả trưởng thành , đủ sức lãnh
đạo cách mạng , đánh dấu sự chuyển biến từ đấu tranh tự phát lên đấu tranh tự
giác , là cái mốc đánh dấu bước ngoặt trọng đại lịch sử cách mạng nước ta . Từ
đây cách mạng Việt Nam được sự lãnh đạo duy nhất của Đảng cộng sản Việt
Nam , một dảng Mác - xít kiên cường , có đường lối cách mạng khoa học và
sáng tạo đã phát triển với nhưng bước đi vững chắc , đủ sức đương đầu với mọi
kẻ thù và liên tiếp giành những thắng lợi vĩ đại mang tầm vóc lịch sử
Đảng cộng sản Việt Nam ra đời gắn liền với tên tuổi của Hồ Chí
Minh , người sáng lập , lãnh đạo và rèn luyện Đảng ta ,Đảng ra đời là sự kết hợp
chặt chẽ nhân tố dân tộc và nhân tố giai cấp trong quá trình hình thành và phát
triển của một đảng cách mạng chân chính của giai cấp công nhân ở một nước
thuộc địa nửa phong kiến . Nó là sản phẩm của sự kết hợp giữa chủ nghĩa Mác lê nin với phong trào yêu nước và phong trào công nhân Việt Nam trong những
năm 20 của thế kỷ 20
Cũng như tiến trình phong trào công nhân ở các nước trên thế giới , phong
trào công nhân ở Việt Nam đến những năm 20 của thế kỷ 20 đã trải qua một thời
kỳ đấu tranh tự phát . Đấu tranh tự phát không thể vượt qua giới hạn cao nhất là
chủ nghĩa công đoàn , tổ chức ấy chỉ mang tính chất nghề nghiệp của giai cấp
công nhân mục tiêu nhằm vào bênh vực những quyền lợi về kinh tế . Cuộc đấu
tranh đó đã lần lượt diễn ra bằng các hình thức khác nhau , đặc biệt là những
hình thức đấu tranh đặc thù của giai cấp công nhân như lãn công , đình công …
Từ sau chiến tranh thế giới thứ nhất trở đi (với chương trình khai thác thuộc địa
lần một của thực dân Pháp ) giai cấp vô sản ở Việt Nam đã tăng lên đông đảo và


2
tập trung hơn . Bãi công của công nhân đã lên tiếp nổ ra ở Sài gòn, Chợ lớn , Hà

nội , Nam định …Trong các cuộc đấu tranh đó , công nhân đã nêu lên được yêu
sách của mình , bãi công có tổ chức hơn , có sự liên hệ với công nhân cùng
nghành nghề và đã bắt đầu xuất hiện tổ chức công hội nhất là khi Hội Việt Nam
Cách mạng Thanh niên có chủ trương ‘vô sản hoá” .Đáng chú ý nhất là cuộc bãi
công năm 1925 của công nhân Ba son, công nhân bãi công không chịu sửa chữa
chiến hạm Mi- Sơ -Lê của Pháp , đòi tăng lương, bọn đế quốc hung hãn đe doạ
song không khuất phục được công nhân , cuối cùng phải nhựợng bộ , chịu tăng
lương cho công nhân .Đồng thời , công nhân cũng tham gia vào phong trào yêu
nước và dân chủ chung của các tầng lớp nhân dân ta đang diên ra sôi nổi lúc bấy
giờ . Nhìn chung phong trào công nhân Viẹt Nam từ đầu thế kỷ 20 đến năm 1925
phát triển mạnh hơn song vẫn ở thời kỳ tự phát , công nhân chưa thực sự trở
thành lực lượng chính trị độc lập trong phong trào dân tộc. Vi vậy phong trào
công nhân Việt Nam vào đầu thế kỷ 20 muón trở thành tự giác thì phải tiến hành
truyền bá chủ nghĩa Mác - Lê nin vào phong trào công nhân . Bởi vì chỉ khi nào
chủ nghĩa Mác - Lê nin thâm nhập và soi sáng , giai cấp công nhân mới thấy rõ
bản chất bóc lột của tư sản, đế quốc ; mới thấy rõ sứ mệnh lịch sử vẻ vang của
giai cấp mình , và chỉ từ đó giai cấp công nhân ý thức được rằng : cần phải tổ
chức ra chính đảng của mình để lãnh đạo cuộc đấu tranh giai cấp , đấu tranh dân
tộc đi tới thắng lợi hoàn toàn . Có chủ nghĩa Mác- Lê nin soi sáng , có chính
đảng cách mạng lãnh đạo , giai cấp công nhân mới chuyển thành giai cấp tự
giác , đi tiên phong trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc khỏi ách áp bức ,
bóc lột , từ đáu tranh cho quyền lợi kinh tế đến đấu tranh đòi quyền lợi chính trị ,
từ giai cấp tự mình trở thành giai cấp vì mình như Ăng ghen khẳng định.Tuy
nhiên , trong điều kiện Việt Nam và các nước thuộc địa chưa có những tiền đề cơ
bản cho một đảng cộng sản ra đời như ở Nga và các nước tư bản phát triển
khác .Với số lượng công nhân ít , phần lớn là nông dân và tiểu tư sản với lòng


3
yêu nước nồng nàn thì cần thiết phải kết hợp chặt chẽ nhân tố giai cấp và nhân tố

dân tộc trong truỳền bá chủ nghĩa Mác tiến tới thành lập đảng .Nhân tố dân tộc là
chủ nghiã yêu nước , truỳên thống dân tộc , khát vọng giải phóng khỏi sự thống
trị của thực dân Pháp, xây dựng đất nước phồn vinh …Nhân tố giai cấp là chủ
nghĩa Mác - Lê ninvà phong trào công nhân, xây dựng chủ nghĩa xã hội..Do đó ,
không phải chỉ chờ cho giai cấp công nhân Việt Nam phát triển đầy đủ về số
lượng mới tổ chức đảng cộng sản , mà coi trọng chất lượng bằng truyền bá sáng
tạo chủ nghĩa Mác - Lê nin - một học thuyết của giai cấp công nhân quốc tế vào
cả hai phong trào công nhân và phong trào yêu nước , làm cho hai phong trào
nầy hấp thụ chủ nghĩa Mác - Lê nin , và trở thành hành động cách mạng cụ thể
của các giai cấp và các tầng lớp nhân dân trong dân tộc. Nhưng đối tượng quần
chúng Việt Nam lúc này lại sống trong một xã hội thuộc địa , nửa phong kiến,
chưa hiểu rõ được chủ nghĩa cộng sản, Đảng cộng sản, cũng chưa hiểu hết vị trí
vai trò sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân trng thời đại mới. Muón truyền bá
được lý luận cách mạng, chủ nghĩa Mác- Lê nin trong quần chúng , trước hết,
phải có lực lượng nòng cốt, đi tiên phong. Học tập kinh nghiệm xây dựng Đảng
kiểu mới của Lê nin, đồng chí Nguyễn ái Quốc đã chọn lực lượng nòng cốt là lớp
thanh niên yêu nước có học vấn.Theo Người, đây là lực lượng năng động , nhạy
bén và thích hợp với nhiệm vụ lịch sử nêu trên .Theo phương châm đó , Người
lực chọn những người đưa vào lớp huấn luyện chính trị đầu tiên là nhóm thanh
niên yêu nước đang ở Quang Châu tập hợp trong tổ chức Tâm tâm xã, từ lực
lượng ban đầu đó Người tổ chức ra Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên Sau
đó, Người mở các khoá huấn luyện , đào tạo được nhiều thanh niên yêu nước có
học vấn làm lực lượng nòng cốt cho việc tuyên truyền chủ nghĩa Mác- Lê nin
vào việt Nam. Khoá đàu có khoảng 10 học viên chủ yếu là các thanh niên đã
hoạt động ở Quảng Châu và một số từ trong nước sang như: Lê Duy Điếm, Lê
Hữu Lập .. Sau đó những thanh niên này được cử về nước hoạt động và tiếp tục


4
đón nhiều người sang, các lớp xuất dương này rất đông các thanh niên từ Nghệ

Tĩnh như : Trần Phú, Lê Mạnh Trinh, Phan Trọng Bình … khoá thứ hai đông
hơn gấp đôi và huấn luyện cho những nhóm ít người , ngoài số thanh niên ở Bắc
Kỳ như :Nguyễn Công Thu, Trần Công Bắc, Nguyễn Danh Đới …Còn có số
thanh niên từ Xêm sang như :Võ Tùng, Đặng thái Thuyền ..Nội dung huấn luyện
là : Lịch sử tiến hoá của nhân loại, địa lý- lịch sử và phong trào cách mạng thế
giới , về lịch sử mất nước Việt Nam, tội ác của thực dân Pháp và tình hình cách
mạng Việt Nam ; Về các chủ nghĩa, so sánh với chủ nghĩa Mác- Lê nin với chủ
nghĩa “tam bất ” của Gan - di , với chủ nghĩa “tam dân” của Tôn Trung Sơn , về
lịch sử cách mạng Nga , quốc tế cộng sản và các tổ chức quốc tế như : công hội ,
nông hội , thanh niên …và cả về cách mạng Mỹ và rút ra kết luận .Đặc biệt
đồng chí Nguyễn ái Quốc chú trọng giảng về đạo đức tư cách người cách mạng .
Quá trình học, những người xuất sắc được kết nạp vào “Thanh niên cộng sản
đoàn ” kết thúc khoá học tất cả những học viên được kết nạp vào Hội Việt Nam
Cách mạng Thanh niên . Khoá thứ ba còn đông hơn nhiều, có đủ cả ba kỳ như :
Nguyễn Đức Cảnh , Hà Huy Tập , Phan Đăng Lưu ..Mà về sau trở thành những
nhà lãnh đạo của Đảng ta .Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên đã trở thành nơi
khởi nguồn cho một sự nghiệp - có ý nghĩa quyết định nhất đối với tiến trình vận
động của cách mạng Việt Nam : trung tâm đào tạo cán bộ cho một đảng cộng sản
tương lai của Việt Nam như đồng chí Nguyễn Aí Quốc đã báo cáo với quốc tế
cộng sản :Hội An Nam thanh niên cách mạng do chúng tôi tổ chức từ năm 1925 .
Có thể nói rằng, nó là quả trứng, mà từ đó nở ra con chim cộng sản …Từ nay,
với chính sách đúng và với sự thống nhất , chúng tôi có thể chắc rằng Đảng cộng
sản (Việt Nam ) sẽ tiến bộ nhanh chóng.(Theo Ban nghiên cứu lịch sử Đảng
trung ương : các tổ chức tiền thân của Đảng - H.1977). Các bài giảng lý luận
chính trị của Người tại các lớp huấn luyện ở Quảng châu được tập hợp thành
cuốn Đường cách mệnh .Tác phẩm giúp cho lớp thanh niên trí thức yêu nước


5
bước vào hoạt động thực tiễn truyền bá chủ nghĩa Mác- Lê nin và tư tưởng cách

mạng của Nguyễn ái Quốc trong quần chúng Việt Nam. Tác phẩm Đường cách
mệnh là bước phát triển mới trong việc hình thành đường lối chiên lược cách
mạng Việt Nam, trong việc xây dựng một tổ chức cách mạng lãnh đạo sự nghiệp
giải phóng dân tộc Việt Nam. Để truyền bá được sâu rộng chủ nghĩa Mác- Lê
nin, Người còn cho ra báo Thanh niên , cơ quan ngôn luận của hội .Đòng chí
Nguyễn ái Quốc dùng tên hội mà chưa dùng tên đảng là bước chuẩn bị vững
chắc tiến tới thành lập Đảng. Người muốn đưa tổ chức cách mạng đó vào quần
chúng lao động một cách thuận lợi để quần chúng dễ chấp nhận cả về tổ chức,
tôn chỉ, mục đích của Hội, từ đó phát triển lên trình độ tổ chức cao hơn.Đây là
bước đi phù hợp với nội dung truyề bá chủ nghĩa Mác- Lê nin. Hội Việt Nam
Cách mạng Thanh niên là tổ chức vừa tầm, thích hợp với điều kiện Việt Nam lúc
đó . Đúng như Người đã giải thích : Trong tư tưởng của những người đứng ra
thành lập hội , thì Hội này sẽ là cơ sở cho một đảng lớn hơn và trong tương lai
sẽ chứng minh điều đó , đây là nhưng sáng tạo của Nguyễn ái Quốc trên đường
sáng lập Đảng Cộng sản Việt Nam
Được học tập lý luận kết hợp với hoạt động thực tiễn dưới sự hướng
dẫn của đồng chí Nguyễn ái Quốc, các học viên đã trở về nước đóng vải trò nòng
cốt trong tuyên truyền chủ nghĩa Mác- Lê nin và nhưng tư tưởng cách mạng của
Người trong những bộ phận tiên tiến, những người Việt Nam yêu nước. Thông
qua lực lượng nòng cốt, hạt giống cách mạng Việt Nam do Người gieo trồng đã
sinh sôi những hạt giống mới . Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên đi sâu phát
triển tổ chức trong công nhân, nông dân ở các trung tâm công nghiệp, đô thị ,
hầm mỏ , nông thôn, ảnh hưởng của Hội ngày càng lan rộng, thúc đẩy phong trào
đấu tranh chống đế quốc, phong kiến ở trong nước dâng lên mạnh mẽ , có bước
phát triển mới, đáp ứng yêu cầu của phong trào quần chúng đấu tranh giành độc
lập , dân chủ, tự do . Hoạt động của Hội đẩy phong trào công nhân lên cao , tiêu


6
biểu là công nhân Ba son, dệt Nam Định, các đồn điền ở Bắc Kỳ và Nam Kỳ.

Năm 1928 Hội chủ trương “vô sản hoá ” nhằm đảy mạnh tuyên truyền chủ nghĩa
Mác- Lê nin và rèn luyện hội viên cốt cán, do đó phong trào công nhân có bước
phát triển nhảy vọt, trở thành nòng cốt cho phong trào cách mạng trong cả nước .
Chủ trương “vô sản hoá ” đẩy nhanh sự kếtt hợp chủ nghĩa Mác- Lê nin với
phong trào công nhân. Trong hai năm 1928 - 1929 có tới mấy chục cuộc đấu
tranh có tổ chức của công nhân diễn ra với qui mô rộng lớn mang tính thống nhất
toàn quốc, đã kết hợp đấu tranh kinh tế với đấu tranh chính trị và tư tưởng .
Phong trào công nhân thể hiện trình độ giác ngộ, phát triển tới mức tự giác, trở
thành một lực lượng chính trị độc lập, không còn chịu ảnh hưởng tư tưởng quốc
gia chủ nghĩa .
Thực vậy, yêu nước là truyền thống quí báu của dân tộc Việt Nam,
Một nước thuộc địa nửa phong kiến như Việt Nam thì phong trào yêu nước là
phong trào rộng lớn nhất .Vì vậy phong trào công nhân dù có tiên tiến , nhưng
nếu không gắn với phong trào yêu nước thì không đứng được trong lòng dân
tộc , không mở rộng được khối đai đoàn kết toàn dân tộc , không đưa được sự
nghiệp giải phóng dân tộc ,giải phóng giai cấp đến thắng lợi . Do đó đối tượng
truyền bá chủ nghĩa Mác -Lê nin không chỉ là công nhân , mà còn là những
người yêu nước , qua đó đã làm cho giai cấp công nhân Việt Nam chuyển mạnh
từ tự phát lên tư giác, phong trào yêu nước Việt Nam ngày càng mang tính chất
vô sản rõ rệt vào cuối những năm 20 của thế kỷ 20 thông qua hoạt động của Hội
Việt Nam Cách mạng Thanh niên , đã giải quyết được vấn đề nhận thức tư tưởng
cho các lực lượng cách mạng , các lực lượng yêu nước Việt Nam về mối quan hệ
giữa dân tộc và giai cấp , làm cho họ hiểu đúng bản chất giai cấp của cuộc cách
mang giải phóng dân tộc trong thời đại mới , thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản
lên chủ nghĩa xã hội , giai cấp công nhân đang đứng ở vị trí trung tâm thờo đại .
Nghĩa là phải chuyển nhận thức của họ từ lập trường yêu nước truyền thống , từ


7
chủ nghĩa quốc gia dân tộc quen thuộc sang lập trường giai cấp công nhân . làm

cho họ hiểu rằng : chỉ có giải phóng dân tộc triệt để theo lập trường vô sản mới
thủ tiêu được mọi bóc lột giai cấp và cũng chỉ trên cơ sở đó mới thực hiện có
hiệu quả mối quan hệ quốc tế giữa các dân tộc trong quá trình tiến hành cách
mạng giải phóng . Muốn vậy phải tiến hành truyền bá sâu rộng học thuyết cách
mạng “chân chính nhất, chắc chắn nhất là chủ nghĩa Lê nin ” .Một đảng cộng sản
chân chính , cách mạng , đủ sức đại diện cho giai cấp và dân tộc nhất thiết phải
được nảy sinh từ phong trào đáu tranh cách mạng của quần chúng .Để có phong
trào đó thì tất yếu phải truyền bá được chủ nghĩa Mác - lê nin một cách ssâu sắc
và mạnh mẽ trong quần chúng , nhất là trong công nhân , nông dân , trí thức yêu
nước ; vì không có lý luận cách mạng thì không có phong trào cách mạng và “chỉ
có dảng nào được một lý luận tiên phong hướng dẫn thì mới có khả năng làm
tròn vai trò người chiến sĩ tiên phong ” 1 Cho đến những năm 1928- 1929 khi
hội Việt Nam cách mạng thanh niên chủ trương “vô sản hoá” mới tạo điều kiện
cho phong trào công nhân nhanh chóng trưởng thành , phát triển lên trình độ tự
giác và đi tiên phong trong phong trào yêu nước giải phóng dân tộc, Hội Việt
Nam Cách mạng Thanh niên cũng hoạt động và phát huy ảnh hưởng mạnh mẽ
trong phong trào nông dân và có vai trò quyết định trong việc làm cho phong
trào nông dân ngày càng xích lại gần phong trào công nhân .Thực tế lịch sử Việt
Nam chứng minh rằng, trong cuộc đấu tranh giành quyền lãnh đạo gữa giai cấp
công nhân và giai cấp tư sản, phần quyết định là giai cấp nào nắm được nông dân
. Cương lĩnh của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên đã đề ra : “tịch ký và
đem về công tất cả ruộng đất của tụi đồn điền nhà chung và gúi tộc, vua chúa
.Tịch ký và đem về công tất cả ruộng đất của địa chủ trên 10 mâũ .Đát ruộng tịch
ký về phân phối cho dân cày cày cấy chung ”. Khẩu hiệu đấu tranh của Hội Việt
Nam Cách mạng Thanh niên có nói : “Miễn thuế ruộng năm mất mùa ; đất bồi ,
1

Lê nin- Toàn tập, -Nxb Chính trị quốc gia -Hà nội , 1995 , tâp 6 , T32



8
đát hoang về dân cày .Phản đối sự cưỡng chiếm những đất ấy , đóng góp bình
đẳng , phản đối sự miễn sưu, miễn dịch cho quí tộc và nhà giàu ” .Trái lại , tất cả
các đảng và tổ chức yêu nước khác , kể cả Việt Nam quốc dân Đảng, ngoài chủ
trương giải phóng dân tộc đều không có chủ trương đấu tranh cho quyền lợi của
công nhân , nông dân, tranh thủ được tầng lớp trí thức tiểu tư sản Việt Nam .Mặt
khác , từ địa vị kinh tế - xã hội của các giai cấp trong xã hội thuộc địa - nửa
phong kiến của Việt Nam vào đầu thế kỷ 20 , theo đó , giai cấp công nhân là sản
phẩm trực tiếp của chính sách khai thác thuộc dịa của thực dân Pháp .Lớp công
nhân đầu tiên xuất hiện vào cuối thế kỷ 19 , khi thực dân Pháp xây dựng một số
cơ sở công nghiệp , đồn trại và thành phố phục vụ cho cuộc xâm lược và bình
định nước ta . Qua thời gian khai thác thuộc địa lần thứ hai (1924 - 1929) số
lượng công nhân chuyên nghiệp đã tăng lên đáng kể , chiếm 1,2 % dan số .Nêu
tính cả số người làm thuê trong các hãng kinh doanh tư nhân vừa và nhỏ nà số vô
sản , nửa vô sản sống ở thành thị và nông thôn, thì đội quân vô sản ở Việt Nam
trước năm 1930 có đến hàng triệu người .Sinh trưởng trong một đất nước thuộc
địa - nửa phong kiến , cũng như giai cấp nông dân và cac tàng lớp lao động khác,
giai cấp công nhân bị ba tầng ap bức , bóc lột của đế quốc , phong kiến và tư
sản , phàn lớn xuất thân từ nông dân .Đó là cơ sở khách quan thuận lợi cho hai
giai cấp này có sự liên minh tự nhiên . Ra đời trước giai cấp tư sản dân tộc , tuy
còn trẻ , số lượng ít, trình độ văn hoá, kỹ thuật còn thấp , nhưng ở nước ta đó vẫn
là giai cấp đại biểu cho lực lượng sản xuất tiến bộ nhất , sống tập trung , có ý
thức kỷ luật , có năng lực cách m ạng triệt để và có tinh thần quôc tế vô sản..Là
con đẻ của một dân tộc anh hùng , lớn lên trong thời đại mới , khi mà giai cấp
công nhân Nga dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Bôn sê vích đã giành được
chính quyền , Quốc tế cộng sản đã thành lập , lại được lãnh tụ Nguyễn ái Quóc
giác ngộ , do đó có đầy đủ điều kiện đảm nhận được sứ mệnh lãnh đạo cách
mạng đi tới thắng lợi cuối cùng .Phong trào công nhân ra đời và phát triển là một



9
quá trình lịch sử tự nhiên ,muốn trở thành một phong trào tự giác , nó phải được
vũ trang bằng lý luận Mác - Lê nin- vũ khí tư tưởng - lý luận của giai cấp công
nhân và giai cấp công nhân phải tổ chức ra chính đảng của mình .Sứ mệnh của
đảng gắn liền với sớ mệnh của giai cấp công nhân , đó là giải phóng dân tộc ,
giải phóng giai cấp .Sự thành lập của đảng cộng sản Việt Nam là qui luật vận
động của phong trào công nhân từ tự phát lên tự giác , khi nó được trang bị lý
luận Mác - Lên nin.Ttong quá trình phát triển của phong trào công nhân và
phong trào yêu nước , nhièu chiến sĩ yêu nước đã ra đi tìm đường cứu nước ,
nhưng chỉ có Nguyễn ái Quốc là người Việt Nam đầu tiên thấy chủ nghĩa Mác Lê nin và con đường giải phóng dân tộc theo đường lối cách mạng vô sản .Đồng
chí Nguyễn ái Quốc đã tích cực , sáng tạo truyền bá chủ nghĩa Mác -Lê nin vào
Việt Nam, trực tiếp chuẩn bị về chính trị, tư tưởng và tổ chức cho việc thành lập
đảng cộng sản Việt Nam .Đòng thời cũng thúc đẩy phong trào công nhân và
phong trào yêu nước từ năm 1925 phát triển mạnh mẽ, chứng tó giai cấp công
nhân đã trưởng thành và đang trở thành một lực lượng chính trị độc lâp .Tình
hình khách quan ấy đòi hỏi sự lãnh đạo của chính đảng cách mạng tiên phong
.Sự phân hoá của hội Việt Nam cách mạng thanh niên - tổ chức của những người
yêu nước theo khuynh hướng vô sản đã hình thành ba tổ chức cộng sản là sự
kiện chứng tỏ việc thành lập Đảng cộng sản Việt Nam là kết quả của sự kết hợp
chủ nghĩa Mác - Lê nin với phong trào công nhân và phong trào yêu nước Việt
Nam cuói những năm 20 của thế kỷ 20 .Hai phong trào này cùng tồn tại và thúc
đẩy lẫn nhau trong đấu tranh giảỉ phóng dân tộc, giải phóng giai cấp .Nó có
chung kẻ thù là đế quốc Pháp xâm lược và bọn tay sai bán nước , cùng mục tiêu
đấu tranh là: độc lập tự do cho tổ quốc và hạnh phúc của nhân dân .Mặt khác
phong trào yêu nước đang khao khát có một lý luận cách mạng soi đường để
chấm dứt cuộc khủng hoảng về đường lối cứu nước .Đồng chí Nguyễn ái Quóc
đẫ phát hiện ra đòi hỏi ấy của lịch sử và đã tích cực truyền bá chủ nghĩa Mác -


10

Lê nin vào phong tào yêu nước , làm chuyển hoá lập trường của các chiến sĩ yêu
nước , gắn chặt con đường cứu nước , giải phóng dân tộc với giải phóng giai cấp
theo quĩ đạo cách mạng vô sản, gắn độc lập dân tộc với chủ nghĩa xã hội , sự
chuyển biến đó đã tạo tiền đề vững chắc cho sự ra đời của Đảng cộng sản Viẹt
Nam .Bởi vì , nếu như việc truyền bá chủ nghĩa Mác - Lê nin mà không dẫn tới
sự ra đời của chính đảng cách mạng của giai cấp công nhân thì chủ nghĩa Mác Lê nin chỉ là nguyện vọng tôt lành, công tác tuuyên truyền chủ nghĩa Mác - Lê
nin chi dừng lại ở các hội truyền bá chủ nghĩa Mác ; không có tiền đề vật chất,
hoạt động thực tiễn để thực hiện lý tưởng cao đẹp đó . Mác từng chỉ ra : lực
lượng vật chất chỉ có bị đánh bại bằng lực lượng vật chất , nhưng lý luận sẽ trở
thành lực lượng vật chất khi nó thâm nhập vào quần chúng .Còn phong trào công
nhân nếu không có lý luận của chủ nghĩa Mác - Lê nin soi đường thông qua
cương lĩnh, đường lối của chính đảng vô sản thì cũng chỉ dừng lại ở đấu tranh tự
phát (cuộc đấu tranh chưa có tính chất giai cấp ) . Mặt khác phong trào công
nhân phải gắn với phong trào yêu nước , phong trào dân tộc .Mác và Ăng ghen
từng nhấn mạnh ;”giai cấp vô sản mỗi nước trước hết phải giành lấy chính quyền
, phải tự vươn lên thành giai cấp dân tộc , phải tự mình trở thành dân tộc tuy
hoàn toàn không phải theo cái nghĩa như giai cấp tư sản hiểu ” 2 và trong cuộc
đấu tranh với giai cấp tư sản thì lúc đầu hình thức là đấu tranh dân tộc , còn nội
dung là đấu tranh giai cấp .Đối với những nước thuộc địa nửa phong kiến như
Việt Nam , với số lượng công nhân ít và phong trào dân tộc là phong trào rộng
lớn thì việc kết hợp giữa phong trào công nhân và phong trào yêu nước lại càng
trở lên bức thiết , trong đó phong trào công nhân phải trở thành nòng cốt , tiên
phong của phong trào yêu nước. Còn đối với phong trào yêu nước tuy là phong
trào rộng lớn nhưng phải kết hợp với phong trào công nhân để phù hợp với đòi

2

C. Mác và Ăng ghen , Toàn tập , Nxb Chính trị quốc gia , H.1995 , Tập 4 , T623



11
hỏi tất yếu của thời đại , của lịch sử thì mới có thể giành được thắng lợi cuối
cùng.
Được ảnh hưởng tư tưởng chủ nghĩa Mác- Lê nin và phong trào công
nhân, phong trào yêu nước phát triển với chất lượng mới . Từ năm 1925 phong
trào yêu nước dâng cao , lan rông từ Bắc đến Nam . Nông dân đấu tranh chống
cướp đoạt ruộng đát , đòi giảm sưu thuế, học sinh bãi khoá, tiểu chủ , tiểu thương
chống thuế, phong trào đấu tranh chống khủng bố trắng của quần chúng nổ ra
mạnh mẽ, báo chí tiến bộ xuất hiện khắp ba kỳ công kích chính sách thống trị
của Pháp . Tiêu biểu là các phong trào chống vụ bắt Phan Bội Châu, đưa đám
tang Phan Chu Trinh …Thời kỳ 1925 - 1929 là thời kỳ chuyển biến của phong
trào cách mạng Việt Nam , cũng là thời kỳ xuất hiện nhiều tổ chức và khuynh
hướng chính trị khác nhau. Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên một mặt phải
đấu tranh chông lại luận điệu bịp bợm của thực dân Pháp và tay sai ; Mặt khác
đấu tranh với những quan điểm sai trái của chủ nghĩa cải lương, chủ nghĩa dân
tộc hẹp hòi do giai cấp tư sản và giai cấp tiểu tư sản đề xướng , nhằm xác lập hệ
tư tưởng Mác - Lê nin trong giai cấp công nhân và nhân dân lao động.Qua cuộc
đấu tranh lập trường đúng đắn , cuộc cách mạng của Hội Việt Nam Cách mạng
Thanh niên đã thắng lập trường dân tộc chủ nghĩa tư sản và tiểu tư sản . thực tế
đó chứng tỏ chủ nghĩa Mác- Lê nin và những tư tưởng cách mạng của Nguyễn ái
Quốc thông qua những học trò của mình đẫ thực sự thâm nhập toàn bộ phong
trào công nhân, chiém ưu thế trong phong trào yêu nước, tạo nên làn sóng cách
mạng dân tộc dân chủ mạnh mẽ ,góp phần tạo điều kiện chín muồi cho sự ra đời
của Đảng Cộng sản Việt Nam.Bởi một đảng chân chính cách mạng chỉ có thể ra
đời trong phong trào cách mạng của quần chúng.Trong thời gian ngắn , ba tổ
chức cộng sản nối tiếp nhau ra đời ở Việt Nam ,. đó là Đông Dương cộng sản
Đảng , An Nam Cộng sản Đảng và Đông Dương Cộng sản Liên đoàn . Đây là sự
kiện vô cùng mới mẻ, là bước nhảy vọt sự truyền bá chủ nghĩa Mác- Lê nin và tư



12
tưởng cách mạng của Đồng chí Nguyễn ái Quốc , là bước phát triển mới của
phong trào công nhân và phong trào yêu nước ở Việt Nam, tạo ra xung lực mới
cho cách mạng giải phóng dân tộc ở Việt Nam tiến lên mạnh mẽ và vững chắc.
Có thể nói, đồng chí Nguyễn ái Quốc đẫ đào tạo ra lực lượng nòng cốt cho
phong trào cách mạng Việt Nam, gây dựng được các tổ chức tiền thân của Đảng
Cộng sản Việt Nam , đã xây dựng và phát triển được phong trào đấu tranh cách
mạng của quần chúng. Trong quá trình thành lập Đảng cộng sán Việt Nam điều
đó đã được thể hịên ở hoạt động của hội Việt Nam cách mạng thanh niên, tổ
chức gồm những thanh niên có học vấn, có tinh thần yêu nước để tiến tới thành
lập đảng . Trên thực tế tổ chức này đã làm tròn nhiệm vụ chuẩn bị về tư tưởng ,
chính trị và tổ chức cho sự ra đời của Đảng cộng sản Việt Nam.Vào đầu năm
1929 , trước sự phát triển mạnh mẽ của phong trào cách mạng Hội Việt Nam
Cách mạng Thanh niên không còn đủ sức lãnh đạo .trong lúc đó , số lượng cộng
sản đoàn trong Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên ngày càng thêm nhiều .
Cần phải thành lập một Đảng cộng sản để lãnh đạo phong trào cách mạng trên cơ
sở những tiền đề đã được tạo ra .
2.Đảng cộng sản Việt Nam là sản phẩm tất yếu của sự kết hợp chủ
nghĩa Mác - Lê nin , phong trào công nhân và phong trào yêu nước Việt Nam
thông qua tổ chức tiền thân của nó là Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên .
Chính đặc điểm này làm cho Đảng ta nhanh chóng trở thành lãnh tụ chính trị của
giai cấp công nhân, nhân dân lao động và dân tộc Việt Nam, lãnh đạo sự nghiệp
cách mạng đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác , đồng thời cũng đặt ra nhiều
vấn đề về công tác xây dựng đảng , mà trước hết là phát huy mạnh mẽ những
nhân tố , thuộc tính tích cực và giải quyết tốt mối quan hệ giữa các thành tố cấu
thành của Đảng ta, có biện pháp khắc phục những yếu tố hạn chế về thành phần
giai cấp , tư tưởng tiểu nông , chủ nghĩa cá nhân ..Muốn vậy cần thực hiện tốt
các nội dung , biện pháp .Đó là , nâng cao bản lĩnh chính trị, giữ vững và tăng



13
cường bản chất giai cấp công nhân của Đảng . Bản lĩnh chính trị, là biểu hiện tập
trung của sự chuyển đổi, giữ vững lập trương giai cấp và tạo nên sức mạnh của
Đảng , do đó , mỗi đảng viên , tổ chức dảng phải trau dồi , rèn luyện bản lĩnh
chính trị - một yêu cầu trong công tác xây dựng đảng. Hội nghị trung ương 3
(khoá 7 ) đã nêu rõ một trong những mục tiêu đổi mới và chỉnh đốn Đảng là phải
nâng cao bản lĩnh chính trị , trí tuệ và năng lực lãnh đạo của Đảng , đại hội 8 , 9 ,
10 tiếp tục nhấn mạnh : nâng cao bbản lĩnh chính trị , phẩm chất và năng lực cán
bộ , đảng viên . Bản lĩnh chính trị của Đảng , đó là sự cững vàng , kiên định con
đường cách mạng , là sự độc lập , tự chủ trong việc quyết định phương hướng
của đất nước , của dân tộc nhất là trong tình hình quốc tế phức tạp hiện nay
Học thuyết Mác - Lê nin về xây dựng đảng đã khẳng định : Đảng là đội
tiền phong , có tổ chức và là tổ chức cao nhất của giai cấp công nhân , Đảng là
một đảng chiến đấu cách mạng . Vì thế ngay từ khi ra đời , Đảng ta lấy chủ nghĩa
Mác - Lê nin làm nền tảng tư tưởng , kim chỉ nam cho mọi hành động cách mạng
. điều đó nói lên , Đáng ta mang trong mình bản chất cách mạng và khoa học một thuộc tính căn bản của một đảng Mác - xít . Nêu đảng nào phủ nhận bản chất
cách mạng và khoa học của chủ nghĩa Mác -Lê nin thì đảng đó không còn là một
đảng Mác - Lê nin chân chính .Song mỗi đảng phải thể hiện cụ thể bản chất ấy
và vân dụng nó một cách sáng tạo trong quá trinh xây dựng Đảng phù hợp với
nét đặc thù , thể hiện một cách sinh động vào trọng điều kiện và hoàn cảnh cụ
thể mỗi nước, đối với Đảng ta đó là sự thông nhất giữa bản chất cách mạng và
khoa học của chủ nghĩa Mác - Lê nin với truyền thống yêu nước Việt Nam.
Đảng ta luôn luôn tuân thủ và vận dụng sáng tạo những nguyên lý của
chủ nghĩa Mác - Lê nin Có thể nói , lịch sử xây dựng Đảng ta là lịch sử xây dựng
thành công một chính đảng Mác - Lê nin trong điều kiện một nước vốn là thuộc
địa , nửa phong kiến , nông nghiệp lạc hậu , mặc dù phải trải qua nhiều thử thách
hiểm nghèo nhưng vẫn không ngừng lớn mạnh và đưa cách mạng Việt Nam đi từ


14

thăng lợi này đến thắng lợi khác .Đại hội lần thứ 7 của Đảng đã có bổ sung quan
trọng là cùng với chủ nghĩa Mác - Lê nin , tư tưởng Hồ chí Minh là nền tảng tư
tưởngvà kim chỉ nam cho mọi hành động của Đảng .Khẳng định lấy chủ nghĩa
Mác - Lê nin, tư tưởng Hồ chí Minh làm nền tảng tư tưởng , kim chỉ nam cho
hành động là bước phát triển quan trọng trong nhận thức lý luận và tư duy lý
luận của Đảng ta , nhằm lãnh đạo cách mạng nước ta vững bước đi lên chủ nghĩa
xã hội , phấn đấu cho mục tiêu dân giàu nước mạnh , xã hội công bằng, dân chủ,
văn minh .Trong giai đoạn hiện nay để chủ nghĩa Mác - Lê nin thực sự là nền
tảng tư tưởng và kim chỉ nam trong công tác xây dựng đảng tthì phải : nắm vững
chủ nghĩa Mác - Lê nin , tư tưởng Hồ Chí Minh, đó là nắm vững bẩn chất cách
mạng, khoa học phương pháp luận , hệ thống những nguyên lý của chủ nghĩa
Mác - Lê nin , tư tưởng Hồ Chí Minh ; đồng thời, vận dụng sáng tạo chủ nghĩa
Mác - Lê nin , tư tưởng Hồ Chí Minh vào điều kiện và hoàn cảnh cụ thể của Việt
Nam , trong đó sự hiểu biết và khả năng kết hợp nhuần nhuyễn giữa lý luận và
thực tiễn có ý nnghĩa quyết dịnh ; phải đấu tranh để bảo vệ sự trong sáng của chủ
nghĩa Mác - Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh , chống mọi luận điệu xuyên tạc, phủ
nhận chủ nghĩa Mác - Lê nin , tư tưởng Hồ Chí Minh , đòng thời đấu tranh
chống chủ nghĩa giáo điều, bảo thủ, kinh nghiệm chủ nghĩa
Một vấn đề quan trọng khác là phải không ngừng nầng cao bản chất
giai cấp công nhân, đó là yêu cầu cơ bản bao trùm, có tính nguyên tắc đối với tất
cả các đảng mác - xít chân chinh điều đó càng đặc biệt quản trọng đối với Đảng
ta - một đảng ra đời và trưởng thành ở một nước nông nghiệp , công nghiệp
chưa phát triển ,giai cấp công nhân còn nhỏ bé , . Thực tiễn hơn bảy mươi năm
qua , Đảng ta không ngừng nâng cao bản chất giai cấp công nhân của Đảng . Đây
là bài học thành công rất lớn trong việc xây dựng Đảng ta , một đảng mà số đông
đảng \viên xuất thân từ nông dân, tiểu tư sản và giác ngộ cách mạng bắt đầu từ
chủ nghĩa yêu nước biểu hiện ngay trong tổ chức tiền thân của nó là Hội Việt


15

Nam Cách mạng Thanh niên nhưng vẫn luôn luôn giữ được bản chất giai cấp
công nhân của đảng . Thành công ấy bắt nguồn từ viẹc vận dụng sáng tạo học
thuyết Mác - Lê nin về tính chất giai cấp của một đảng công nhân . Các nhà kinh
điển của chủ nghĩa Mác - Lê nin khẳng định tính chất giai cấp công nhân của
đảng tưc là khẳng định lập trường giai cấp công nhân . Trong khi khẳng định bản
chất giai cấp công nhân của đảng , các nhà kinh điển cũng không đối lập đảng
với giai cấp và dân tộc và cũng không rơi vào chủ nghĩa thành phần ; đồng thời
không coi Đảng chỉ có chỉ có xuất thân từ công nhân mà chủ yếu là vấn đề lập
trường giai cấp công nhân . Mác và Ăng ghen đã nói : Nêu các đại biểu của giai
cấp khác muốn tham gia và phong trào công nhân thì trước hết họ phải vứt bỏ
những tàn tích của giai cấp tư sản và tiểu tư sản và những thành kiến tương tự và
phải nắm vững một cách không điều kiện thế giới quan của giai cấp công nhân .
Lê nin cũng cho rằng :khi xem xét một đảng có thật sự là đảng của giai cấp
công nhân hay không , thì không phải chỉ tuỳ ở đảng đó bao gồm công nhân , mà
còn tuỳ ở chỗ những ai lãnh đạo nó, và ở tính chất của hành động và của sách
lược chính trị của đang đó nữa . Chỉ có những yếu tố sau mới làm cho chúng ta
thấy là đảng đó có phải là một chính đảng thực sự của giai cấp công nhân hay
không . Với những nội dung cụ thể về tính chất giai cấp công nhân của Đảng , để
đảm bảo không ngừng nâng cao tính chất giai cấp công nhân của Đảng cần thực
hiện tốt những biện pháp : Tiếp tục di sâu nghiên cứu để phát triển hoàn chỉnh và
cụ thể hoá hơn nữa đường lối chính trị đúng đắn và có sáng tạo của Đảng ; Dựa
trên đường lối chính trị đúng đắn , tăng cường và đổi mới nâng cao chất lượng
công tác tư tưởng - lý luận , phục vụ tốt yêu cầu nâng cao trình độ trí tụê của
đảng ; Xây dựng lập trường giai cấp công nhân cho cán bộ , đảng viiien , củng cố
thống nhất về tư tưởng , giữ vững phẩm chất cách mạng , đi đôi với ra sức nâng
cao kiến thức , năng lực của cán bộ đảng viên tương ứng với nhiẹm vụ chính trị
của Đảng ta đã vạch ra trong giai đoạn hiện nay ; Nâng cao chất lượng đảng viên


16

, kiên quyết đưa những người không đủ tư cách đảng viên ra khỏỉ đảng . Căn cứ
vào tiêu chuẩn dảng viên trong giai đoạn hiện nay , mọi đảng viên phải ra sức
rền luyện , học tập để có đủ phẩm chất , kiến thức và năng lực phù hợp với
nhiệm vụ được giao , nêu cao vai trò tiên phong gương mẫu trong lao động và
trong lối sống …Khai trừ ra khỏi đảng những đảng viên thoái hoá biến chất về
chính trị và đạo đức gây chia rẽ bè phái , tham ô , hối lộ ức hiếp quần chúng ,
đưa ra khỏi đảng bằng các hình thức thích hợp những đảng viên không tha thiết
với Đảng , giảm sút ý chí chiến đấu , thực sự không có tác dụng đối với công tác
lãnh đạo của Đảng ; Việc kết nạp dảng viên mới nhất thết phải bảo đảm chất
lượng . Chú trọng trẻ hoá đội ngũ và tăng cường thêm thành phần công nhân
trong Đảng . Toàn Đảng tiếp tục thực hiện các nghị quyết về xây dựng Đảng ,
nhất là nghị quyết trương ương 6 (lần 2) nhằm không ngừng nâng cao , phát huy
bản chất giai cấp cong nhân của đảng ta đáp ứng đỏi hỏi của sự nghiệp cách
mạng nước ta trong giai đoạn hiện nay .
Công cuộc đổi mới đất nước hiệh nay đang đặt ra rất nhiều nhiiệm vụ
cần phải tiến hành . Đảng sẽ không thể hoàn thành những nhiệm vụ chính trị của
mình với tư cách là người chiến sĩ tiên phong lãnh đạo xã hội nếu không có sự
đoàn kết thống nhất trong Đảng . Đoàn kết là sức mạnh , toàn Đ ảng có sự đoàn
kết và thống nhất sẽ tạo ra sức mạnh to lớn , vượt qua mọi trở lực trên con đường
đi lên chủ cghĩa xã hội .Sự đoàn kết đó phải dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa
Mác - Lê nin thể hiện ở đường lối chính trị của Đảng , trên cơ sở sự giác ngộ của
toàn thể đảng viên về lý tưởng mục đích và những nhiệm vụ của Đảng . Sự đoàn
kết nhất trí về mặt đường lối phải được bảo đảm bằng sự thống nhất về mặt tổ
chức trên cơ sở tuân thủ một cách nghiêm ngặt nguyên tắc tạp trung dân chủ nguuyên tắc tổ chức cơ bản của Đảng, khắc phục tư tưởng và hành động chuyên
quyền, độc đoán, gia trưởng phong kiến ; hay tuỳ tiện tiểu nông, bốc đồng tiểu tư
sản. Trong giai đoạn hiện nay , nguyên tăc tập trung dân chủ có những yêu cầu


17
mới cao hơn trước , mà nội dung chủ yếu của nó là xây dựng các nguyên tắc tổ

chức và sinh hoạt của Đảng , làm cho Đảng vững mạnh toàn diện về chính trị, tư
tưởng và tổ chức . Tăng cường đoàn kết thống nhất trong Đảng còn cần phải
thực hiện tốt nguyên tắc tập thể lảnh đạo đi đôi với cá nhân phụ trách ; thường
xuyên làm tốt việc tự phê bình và phê bình . Tự phê bình và phê bình là nguyên
tắc tổ chức sinh hoạt và lãnh đạo của Đảng . Đó cũng là một trong những
phương pháp có hiệu lực để giáo dục các đảng viên vê lý tưởng xã họi chủ nghĩa
và cọng sản chủ nghĩa , về tính đảng , về vai trò lãnh đạo , về sự đoàn kết nội bộ
Đảng…
Tóm lại , Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên và những hoạt động
của nó là biểu hiện tập trung qui luật ra đời của Đảng cộng sản việt Nam, điều
đó có ý nghĩa to lớn đối với công tác xây dựng Đảng ,đó là phải không ngừng
chăm lo xây dựng Đảng vững mạnh cả về chính trị, tư tưởng và tổ chức Tăng
cường giữ vững nền tảng tư tưởng của Đảng là chủ nghĩa Mác - Lê nin , tư tưởng
Hồ Chí Minh ; không ngừng nâng cao bản chất giai cấp công nhân và tính tiến
phong của Đảng ; giữ gìn sự đoàn kết thống nhất trong Đảng ; kiên quyết đấu
tranh chống chủ nghĩa cá nhân , chủ nghĩa cơ hội và các tàn dư phi vô sản ; phải
thường xuyên quan tâm giáo dục quản lý , rèn luyện và phát triển đội ngũ đảng
viên ngang tầm với nhiệm vụ cách mạng trong thời kỳ mới, thời kỳ đẩy mạnh
công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước.