UBND HUYỆN YÊN LẠC
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐỀ THI CHÍNH THỨC

ĐỀ THI GIAO LƯU HSG LỚP 8 CẤP HUYỆN
NĂM HỌC 2016 -2017
MÔN: LỊCH SỬ
( Thời gian làm bài 120 phút, không kể thời gian giao
đề)

Câu 1 (2,0 điểm):
Trình bày những hiểu biết của em về cuộc cải cách có tính chất là một cuộc
cách mạng tư sản không triệt để ở châu Á nửa sau thế kỉ XIX.
Câu 2 (3,0 điểm):
Lập bảng so sánh Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917 với các cuộc cách
mạng tư sản trước đó theo nội dung sau:
Nội dung so sánh

Cách mạng tư sản

Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917

Nhiệm vụ của
cách mạng
Giai cấp lãnh đạo
Lực lượng chính
Kết quả, ý nghĩa
Câu 3 (2,5 điểm):
Nêu nét chính về tình hình nước ta ở nửa cuối thế kỉ XIX. Trong bối cảnh ấy,
lòng yêu nước của nhân dân ta được thể hiện như thế nào?
Câu 4 (2,5 điểm):

Phong trào Cần vương bùng nổ trong hoàn cảnh nào? Trình bày nét chính về
cuộc khởi nghĩa tiêu biểu nhất trong phong trào Cần vương và giải thích tại sao?
---------------Hết--------------( Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm)
Họ và tên thí sinh:................................................................... Số báo danh:..................

/>

UBND HUYỆN YÊN LẠC
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

HDC ĐỀ THI GIAO LƯU HSG LỚP 8 CẤP HUYỆN
NĂM HỌC 2016 -2017
MÔN: LỊCH SỬ
( Thời gian làm bài 120 phút, không kể thời gian giao
đề)

Câu 1 (2 điểm). Trình bày những hiểu biết của em về cuộc cải cách có tính chất là
một cuộc cách mạng tư sản không triệt để ở châu Á nửa sau thế kỉ XIX.
Đáp án
* Cuộc cải cách có tính chất là một cuộc cách mạng tư sản không triệt để ở châu
Á nửa sau thế kỉ XIX là cuộc Duy tân Minh Trị ở Nhật Bản năm 1868.
* Trình bày theo các nội dung:
a) Hoàn cảnh cuộc Duy tân Minh Trị:
- Giữa thế kỉ XIX, chế độ phong kiến Nhật Bản lâm vào tình trạng khủng hoảng
nghiêm trọng; trong khi đó các nước tư bản phương Tây ( Mĩ, Anh, Pháp…) ngày
càng tăng cường can thiệp, tìm cách xâm nhập vào Nhật Bản…
- Tháng 1.1868, Thiên hoàng Minh Trị đã thực hiện một loạt cải cách tiến bộ
nhằm đưa Nhật Bản thoát khỏi tình trạng phong kiến lạc hậu. Đó là cuộc Duy tân
Minh Trị, được tiến hành trên nhiều lĩnh vực: kinh tế, chính trị,…
b) Nội dung cơ bản của cuộc Duy tân Minh Trị:

* Về kinh tế:- Thi hành nhiều cải cách như thống nhất tiền tệ, xóa bỏ sự độc
quyền ruộng đất của giai cấp phong kiến, tăng cường phát triển kinh tế tư bản chủ
nghĩa ở nông thôn, xây dựng cơ sở hạ tầng…
* Về chính trị, xã hội:- Chế độ nông nô được bãi bỏ, đưa quý tộc tư sản hóa và
đại tư sản lên nắm chính quyền; ban hành Hiến pháp năm 1889, thiết lập chế độ
quân chủ lập hiến.
* Về giáo dục : - Thi hành chính sách giáo dục bắt buộc, chú trọng nội dung khoa
học kỹ thuật trong chương trình giảng dạy, cử những học sinh ưu tú đi du học ở
phương Tây.
* Về quân sự: - Quân đội được tổ chức và huấn luyện theo kiểu phương Tây, chế
độ nghĩa vụ thay cho chế độ trưng binh. Công nghiệp đóng tàu, sản xuất vũ khí
được chú trọng.
c) Ý nghĩa: Đưa Nhật Bản thoát khỏi nguy cơ trở thành thuộc địa, phát triển thành
một nước tư bản công nghiệp…

Điểm
0,25
0,5
0,25
0,25
1,0
0,25
0,25
0,25
0,25
0,25

Câu 2 (3 điểm). Lập bảng so sánh Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917 với các
cuộc cách mạng tư sản trước đó theo nội dung sau:
Nội dung so sánh


Cách mạng tư sản

Nhiệm vụ của cách - Lật đổ chế độ phong kiến,
mạng
giành chính quyền về tay tư
sản, xây dựng chế độ tư bản
chủ nghĩa
Giai cấp lãnh đạo - Tư sản và quý tộc mới
Lực lượng chính
- Tư sản và nông dân
Kết quả, ý nghĩa
- Thủ tiêu chế độ phong kiến
lỗi thời, đưa giai cấp tư sản
lên cầm quyền, đem lại

/>
Cách mạng tháng Mười
Điểm
Nga năm 1917
- Lật đổ chế độ tư bản chủ
nghĩa, giành chính quyền về 0,5
tay vô sản, xây dựng chủ
nghĩa xã hội
- Giai cấp vô sản
0,25
- Công nhân và nông dân
0,25
- Lật đổ chế độ tư bản chủ
nghĩa ở nước Nga, đưa người

lao động lên nắm chính 2,0


quyền lợi cho giai cấp tư sản;
xác lập được chế độ tư bản
chủ nghĩa, thúc đẩy lực lượng
sản xuất phát triển, thúc đẩy
nền kinh tế các nước phát
triển nhanh…
- Các cuộc cách mạng tư sản
đều không triệt để…quần
chúng nhân dân không được
hưởng quyền lợi…

quyền, xác lập chế độ xã hội
chủ nghĩa, đem lại quyền lợi
cho người lao động…
- Để lại nhiều bài học quý
báu cho cuộc đấu tranh giải
phóng của giai cấp vô sản,
nhân dân lao động và các dân
tộc bị áp bức…

Câu 3 (2,5 điểm). Nêu nét chính về tình hình nước ta ở nửa cuối thế kỉ XIX. Trong
bối cảnh ấy, lòng yêu nước của nhân dân ta được thể hiện như thế nào ?
Đáp án
Điểm
a) Những nét chính về tình hình nước ta ở nửa cuối thế kỉ XIX
1,5
* Về kinh tế: Nông nghiệp, thủ công nghiệp và thương nghiệp đình trệ; tài chính 0,5

cạn kiệt, đời sống nhân dân vô cùng khó khăn…
* Về chính trị: Trong khi thực dân Pháp ráo riết mở rộng cuộc chiến tranh xâm
lược Nam kì, chuẩn bị tấn công đánh chiếm cả nước ta thì triều đình Huế vẫn tiếp
tục thực hiện các chính sách nội trị, ngoại giao lỗi thời, lạc hậu; bộ máy chính 0,5
quyền từ trung ương đến địa phương trở nên mục ruỗng,…
* Về xã hội: xã hội Việt Nam rơi vào khủng hoảng nghiêm trọng, mâu thuẫn giai
cấp và mâu thuẫn dân tộc ngày càng gay gắt thêm…Phong trào khởi nghĩa nông 0,5
dân lại tiếp tục bùng nổ dữ dội…
b) Trong bối cảnh ấy, lòng yêu nước của nhân dân ta được thể hiện qua:
1,0
- Phong trào kháng chiến chống Pháp của nhân dân diễn ra sôi nổi ở Nam kì và
lan rộng ra toàn quốc…( Nghĩa quân Nguyễn Trung Trực đốt cháy tàu Ét-pê-răng 0,25
của Pháp, khởi nghĩa Trương Định,… nhân dân Bắc Kì kiên quyết kháng chiến…)
- Các cuộc khởi nghĩa trong phong trào Cần Vương dưới sự lãnh đạo của các văn 0,25
thân sĩ phu yêu nước (tiêu biểu là khởi nghĩa Hương Khê do Phan Đình Phùng
lãnh đạo,..)
- Phong trào khởi nghĩa của nông dân, tiêu biểu là khởi nghĩa nông dân Yên Thế 0,25
dưới sự lãnh đạo của Hoàng Hoa Thám.
- Trào lưu đề nghị cải cách duy tân của một số quan lại sĩ phu yêu nước (tiêu biểu 0,25
là các đề nghị cải cách của Nguyễn Trường Tộ…) nhằm đưa nước nhà trở nên
giàu mạnh…

Câu 4 (2,5 điểm). Phong trào Cần vương bùng nổ trong hoàn cảnh nào ? Trình bày
nét chính về cuộc khởi nghĩa tiêu biểu nhất trong phong trào Cần vương và giải thích
tại sao ?
Đáp án
a) Hoàn cảnh của phong trào Cần Vương
-Sau khi cuộc phản công của phái chủ chiến tại kinh thành Huế thất bại, Tôn Thất
Thuyết phải đưa vua Hàm Nghi chạy ra Tân Sở ( Quảng Trị ). Tại đây, ngày 13-71885, ông nhân danh vua Hàm Nghi ra “Chiếu Cần vương”, kêu gọi văn thân và
nhân dân đứng lên giúp vua cứu nước. Từ đó, một phong trào yêu nước chống xâm

lược đã dâng lên sôi nổi, kéo dài đến cuối thế kỷ XIX, được gọi là phong trào Cần
vương

/>
Điểm
0,5
0,5


*Cuộc khởi nghĩa tiêu biểu nhất trong phong trào Cần vương là cuộc khởi
nghĩa Hương Khê (1885- 1896) do Phan Đình Phùng lãnh đạo.
b) Nét chính về cuộc khởi nghĩa Hương Khê
- Lãnh đạo cao nhất của cuộc khởi nghĩa là Phan Đình Phùng…, bên cạnh Phan
Đình Phùng còn có nhiều tướng lĩnh tài ba khác, tiêu biểu là Cao Thắng.
- Từ 1885 đến 1888, nghĩa quân lo tổ chức, huấn luyện, xây dựng công sự, rèn khí
giơí, tích lương thảo…Lực lượng nghĩa quân được chia làm 15 quân thứ…, phân
bố trên địa bàn bốn tỉnh: Thanh Hoá, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình. Họ tự chế
tạo được súng trường…
- Từ 1888 đến 1896 là thời kỳ chiến đấu của nghĩa quân. Dựa vào vùng rừng núi
hiểm trở, có sự chỉ huy thống nhất, phối hợp tương đối chặt chẽ, nghĩa quân đã đẩy
lui nhiều cuộc hành quân càn quét của địch.
- Thực dân Pháp tập trung binh lực, xây dựng đồn bốt dày đặc nhằm bao vây cô lập
nghĩa quân, chúng mở nhiêù cuộc tấn công quy mô vào căn cứ Ngàn Trươi…
-Nghĩa quân phải chiến đấu trong điều kiện ngày càng gian khổ, lực lượng suy yếu
dần. Sau khi Phan Đình Phùng hy sinh (12-1895), cuộc khởi nghĩa duy trì thêm
một thời gian rồi tan rã.
c) Khởi nghĩa Hương Khê là cuộc khởi nghĩa tiêu biểu nhất vì:
- Là cuộc khởi nghĩa có quy mô lớn, địa bàn hoạt động rộng lớn, thời gian kéo dài
hơn 10 năm… Cuộc khởi nghĩa được tổ chức chặt chẽ, chỉ huy thống nhất, nghĩa
quân tự chế tạo được vũ khí

-Nghĩa quân đã lập được nhiều chiến công, gây cho thực dân Pháp nhiều khó khăn;
nội dung dân tộc của cuộc khởi nghĩa đã thể hiện rõ…

0,25
1,25
0,25
0,25

0,25
0,25
0,25
0,5
0,25
0,25

……………HẾT……………
Lưu ý: Trên đây là những nội dung mà khi làm bài học sinh phải đề cập tới. Cho
điểm tối đa khi bài làm đủ nội dung, chính xác, lô gíc, khoa học, có tính sáng tạo khi
làm bài.

/>