Một số biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động thư viện
MỤC LỤC
STT

TÊN ĐỀ MỤC

1

PHẦN MỞ ĐẦU

2

I. Lý do chọn đề tài

3

II. Mục tiêu, nhiệm vụ nghiên cứu

4

III. Thời gian nghiên cứu

5

IV. Phạm vi nghiên cứu

6

V. Phương pháp nghiên cứu

TRANG

7

PHẦN NỘI DUNG

8

I. Cơ sở lý luận, cơ sở thực tiễn và thực trạng hoạt động thư
viện

9

II. Những vấn đề đặt ra và các biện pháp nâng cao hiệu quả
hoạt động thư viện

10

III. Kết quả thực hiện

11

PHẦN KẾT LUẬN

12

I. Bài học kinh nghiệm

13

II. Ý kiến, đề xuất


A – PHẦN MỞ ĐẦU
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Thư viện nhà trường là một bộ phận quan trọng góp phần vào việc nâng cao
chất lượng giáo dục của nhà trường, là công cụ phục vụ mục tiêu đổi mới phương
Vũ Thị Thanh Hiền
Trần Cao

1

Trường TH


Một số biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động thư viện
pháp dạy - học, là nơi hội tụ kiến thức, tri thức của mọi người. Thư viện không chỉ
giúp cho thầy và trò nhà trường dạy tốt, học tốt mà cịn góp phần mở mang trí óc,
bồi đắp nhân cách, xây dựng nền tảng văn hóa cá nhân và xây dựng thói quen tự
học cho học sinh.
Sách, báo có vị trí đặc biệt quan trọng đối với đời sống xã hội như V.L.LENIN
đã nói “ Khơng có sách thì khơng có tri thức, khơng có tri thức thì khơng có chủ
nghĩa cộng sản”. Với nhà trường sách, báo lại có ý nghĩa quan trọng vì nó là người
bạn gần gủi nhất, là tài liệu cần thiết nhất của thầy và trị. Học sinh cần có sách
giáo khoa, sách bài tập, sách tham khảo để học tập và luyện tập. Giáo viên cần có
sách giáo khoa, sách nghiệp vụ, sách tham khảo để giảng dạy và bồi dưỡng chuyên
môn, không ngừng nâng cao kiến thức. Ngoài ra các loại báo, tạp chí...,ở Thư viện
cũng là nguồn tài liệu tham khảo hết sức quan trọng đối với giáo viên và học sinh
trong nhà trường.
“...Thư viện góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy của giáo viên, bồi dưỡng
kiến thức cơ bản về khoa học thư viện và xây dựng thói quen tự học, tự nghiên
cứu cho học sinh, tạo cơ sở từng bước thay đổi phương pháp dạy và học. Đồng

thời, thư viện tham gia tích cực vào việc bồi dưỡng tư tưởng chính trị và xây
dựng nếp sống văn hóa mới cho các thành viên nhà trường”...
Nhiệm vụ của thư viện trường học là phục vụ cho việc giảng dạy và học tập góp
phần tích cực vào việc nâng cao chất lượng giáo dục. Để việc giảng dạy và học
tập được tốt công tác phục vụ bạn đọc trong thư viện trường học phải được
thường xưyên, liên tục, phải luôn luôn thay đổi cách phục vụ để thu hút bạn đến
với thư viện ngày càng nhiều.
Về hoạt động công tác thư viện chỉ diễn ra một cách đơn thuần, hoạt
động chưa phong phú vào đầu năm cho giáo viên mượn sách giảng dạy, sách
tham khảo, học sinh mượn sách giáo khoa, cuối năm thu về, vào sổ sách, làm
báo cáo. Yếu tố giúp thư viện hoạt động hiệu quả chính là việc làm sao thu hút
nhiều bạn đọc đến đọc và nghiên cứu tài liệu càng tốt. Có như vậy tri thức mới
Vũ Thị Thanh Hiền
Trần Cao

2

Trường TH


Một số biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động thư viện
được truyền bá một cách rộng rái, tài liệu được sử dụng một cách có hiệu quả.
Nhưng làm được điều này khơng dễ bởi hiện nay có q nhiều các trị chơi giải
trí chiếm phần lớn thời gian rảnh của các em, thu hút các em nhiều hơn là việc
đọc sách. Bên cạnh đó nhu cầu đọc, hứng thú đọc của học sinh ngày càng giảm
do thư viện không đáp ứng một cách phù hợp và kịp thời như bổ sung sách mới,
tài liệu mới, các hình thức phục vụ còn hạn chế. Các em học sinh thường chỉ
thấy mấy buổi đầu đọc sách cịn hứng thú, sau đó cảm thấy chán và không
muốn đọc tiếp, nhiều em không muốn lên thư viện vì khơng tìm thấy niềm vui,
sự thích thú nữa. Ngồi ra việc đọc sách của các em học sinh vẫn cịn mang tính

thụ động, thấy thích mắt cuốn sách nào thì đọc, việc nắm bắt thơng tin và rút ra
bài học kinh nghiệm chưa được chủ động. Đặc biệt là Đứng trước sự phát triển
như vũ bảo của công nghệ thông tin, nào là games, chat..., với nhiều trò chơi
ngày càng da dạng, phong phú, hấp dẫn đã lôi cuốn giới trẻ vào tham gia rất
nhiều. Vì vậy việc ham mê đọc sách đọc, báo của các em ngày càng hạn chế.
Đây cũng là một trong những nguyên nhân làm cho chất lượng hoạt động thư
viện chưa cao. Xuất phát từ những lý do đó tơi tự nhận thấy hiệu quả hoạt động
thư viện chưa cao và cịn nhiều thiếu xót. Vì vậy tơi đã mạnh dạn chọn đề tài
sáng kiến kinh nghiệm : “Một số biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động thư
viện”.
II . MỤC TIÊU, NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU
1. Mục tiêu
Nghiên cứu để tìm ra biện pháp giúp thư viện nhà trường hoạt động có hiệu
quả và ngày một tốt hơn nhằm đáp ứng được nhu cầu học tập, nghiên cứu của giáo
viên, học sinh trong nhà trường.
Khơi dậy niềm đam mê đọc sách, tìm tịi, nghiên cứu tài liệu tham khảo để trau
dồi kiến thức, rèn luyện các kỹ năng đọc sách có hiệu quả, mối giờ lên thư viện là
một niềm vui, đúng như câu nói “ Mỗi ngày đến trường là một niềm vui”.
Vũ Thị Thanh Hiền
Trần Cao

3

Trường TH


Một số biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động thư viện
Phát huy tối đa nguồn tài sản của thư viện, số lượng sách trong thư viện được
luân chuyển thường xuyên, lien tục.
Từ đó giáo dục cho các em ý thức bảo quản, giữ gìn và quý trọng sách báo.

2. Nhiệm vụ
Nêu ra được những giải pháp tích cực để nâng cao hiệu quả hoạt động thư viện.
III . THỜI GIAN NGHIÊN CỨU
Bắt đầu từ năm học 2016 -2017 và áp dụng cho các năm tiếp theo.
IV . PHẠM VI NGHIÊN CỨU
- Hoạt động công tác thư viện của một số trường tiểu học trong huyện.
- Thực tế hoạt động thư viện của trường
V . PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
- Phương pháp quan sát
- Phương pháp phân tích
- Phương pháp thực nghiệm.
B – PHẦN NỘI DUNG
I. CƠ SỞ LÝ LUẬN, CƠ SỞ THỰC TIỄN VÀ THỰC TRẠNG HOẠT
ĐỘNG CỦA THƯ VIỆN
1. Cơ sở lý luận của đề tài
Thư viện là chiếc cầu nối, là nơi tập trung đầy đủ sách, có khả năng và phương tiện
để phục vụ tốt nhất những yêu cầu, những thắc mắc của giáo viên và học sinh trong
việc dạy và học.

Vũ Thị Thanh Hiền
Trần Cao

4

Trường TH


Một số biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động thư viện
Nâng cao hiệu quả hoạt dộng của thư viện là nhằm thúc đẩy, phát triển, thỏa mãn
nhu cầu, hứng thú đọc tài liệu thông qua việc tuyên truyền, hướng dẫn và cung cấp

tài liệu dưới nhiều hình thức.
Các hình thức tổ chức, nguồn tài liệu và phương pháp phục vụ người đọc ở trong
và ngoài thư viện sẽ giúp nâng cao hiệu quả hoạt động thư viện, từ đó vốn tài liệu
của thư viện được khai thác, sử dụng có hiệu quả.
Quy chế về tổ chức hoạt động thư viện đã chỉ rõ: “Thư viện là một bộ phận cơ
sở vật chất trọng yếu, là trung tâm sinh hoạt văn hố và khoa học của nhà trường.
Nó góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy của giáo viên, bồi dưỡng kiến thức cơ
bản về khoa học, xây dựng thói quen tự học, tự nghiên cứu cho học sinh, tạo cơ sở
từng bước thay đổi phương pháp Dạy – Học, đồng thời thư viện tham gia tích cực
vào việc bồi dưỡng tư tưởng chính trị và xây dựng nếp sống văn hoá mới cho các
thành viên của nhà trường.(Quy chế về tổ chức và hoạt động thư viện trường PTBộ GD&ĐT). Trong các năm học qua, song song với các văn bản chỉ đạo kế
hoạch, nhiệm vụ năm học của ngành đều nói tới vị trí vai trị cũng như tác dụng
của thư viện trường học. Phòng giáo dục và đào tạo Phừ Cừ cũng có những văn
bản chỉ đạo, hướng dẫn công tác thư viện cũng như tổng kết đúc rút kinh nghiệm
của hoạt động thư viện từng năm. Xuất phát từ vai trị, vị trí và những tác dụng đó
của thư viện, trong những năm gần đây bên cạnh việc dạy - học của giáo viên và
học sinh, áp dụng phương pháp dạy học mới nhằm pháy huy tối ưu tính tích cực,
sáng tạo của học sinh, thì thư viện nhà trường cũng từng bước được quan tâm đầu
tư để đáp ứng yêu cầu học tập và nghiên cứu ngày càng cao của giáo viên và học
sinh, đáp ứng với xu thế phát triển của ngành giáo dục nói chung đồng thời nhằm
nâng cao chất lượng giáo dục để đảm bảo về chất lượng đội ngũ. Đặc biệt là đổi
mới phương pháp giảng dạy đã và đang từng bước đòi hỏi đối với mỗi thành viên
trong nhà trường. Chính vì vậy hoạt động thư viện nhà trường đã trở thành việc
làm thường xuyên và hết sức cần thiết đối với hoạt động giáo dục của nhà trường.
2. Cơ sở thực tiễn của đề tài
Vũ Thị Thanh Hiền
Trần Cao

5


Trường TH


Một số biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động thư viện
Trong những năm qua ,trường cũng như một số trường học khác trong huyện
nói riêng và trong tỉnh nói chung, cơ sở vật chất để phục vụ hoạt động của công tác
thư viện mới chỉ đáp ứng được các u cầu tối thiểu của một trường chuẩn. Chưa
có phịng đọc riêng đảm bảo tiêu chuẩn phục vụ công tác học tập và nghiên cứu
của học sinh và giáo viên, phịng đọc và kho sách cịn chung nhau, diện tích chật
hẹp. Cơ sở vật chất phục vụ thư viện còn thiếu thốn, sách tham khảo, sách nghiệp
vụ dành cho giáo viên cịn ít, sách thiếu nhi đáp ứng nhu cầu mượn của học sinh
không được nhiều. Mặt khác do trường học hai buổi trong ngày nên thời gian học
tập và nghiên cứu của học sinh và giáo viên còn hạn chế. Giáo viên và học sinh
khơng có thời gian nhiều để đến thư viện học tập, nghiên cứu. Việc ứng dụng cơng
nghệ thơng tin vào hoạt động thư viện cịn hạn chế nên phần nào cũng làm ảnh
hưởng đến hiệu quả hoạt động, quản lý thư viện.
3. Thực trạng thư viện trường học
* Thuận lợi :
- Sách báo là công cụ, phương tiện không thể thiếu được của học sinh trong học
tập. Kho sách thư viện ngày càng được bổ sung phong phú về số lượng và chất
lượng, nhu cầu sử dụng sách báo phục vụ cho học sinh ngày càng cao.
- Thư viện trường được sự quan tâm, đầu tư của các ban ngành, đoàn thể, sự
ủng hộ của các bậc phụ huynh, sự chỉ đạo sát sao của Ban giám hiệu đã cung
cấp số lượng sách phục vụ cho việc dạy và học của giáo viên và học sinh tương
đối đầy đủ.
- Chủng loại sách tuy chưa nhiều nhưng cũng có một số ít cuốn sách hay và thu
hút được bạn đọc. Đặc biệt là đội ngũ giáo viên, công nhân viên đa phần là trẻ,
ham mê đọc sách và nghiên cứu sách tham khảo.
- Đặc điểm tâm sinh lý và nhu cầu đọc sách báo của các lứa tuổi cũng khác
nhau : Đối với học sinh lớp 1, 2, 3 các em chủ yếu thích đọc truyện tranh, truyện

cổ tích, truyện ngụ ngơn, thích xem hình ảnh hơn là nội dung. Những cuốn sách
Vũ Thị Thanh Hiền
Trần Cao

6

Trường TH


Một số biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động thư viện
này có nội dung dễ hiểu, đọc nhanh, mỗi lần đọc xong các em đều rút ra được bài
học cho mình. Những cuốn sách này phục vụ cho viêc học tập và làm theo tấm
gương các nhân vật. Còn đối với học sinh lớp 4, 5 bên cạnh đọc những quyển
truyện tranh, truyện cổ tích, về các tấm gương hiếu thảo, hiếu học thì các em đã có
ý thức tìm tịi, nghiên cứu sâu hơn các sách tham khảo phục vụ cho việc học tập
của mình. Một số sách văn mẫu, sách về khoa học, về biển đảo cũng được các em
lựa chọn. Lứa tuổi này các em thích đọc những cuốn sách yêu cầu suy nghĩ nhiều
hơn, các cuốn sách về kỹ năng giao tiếp, về quà tặng cuộc sống,… Đây chính là
những điều sẽ giúp các em hình thành nhân cách, thái độ, ứng xử khi các em lớn.
* Hạn chế :
- Giáo viên và học sinh khơng có thời gian nhiều để đến thư viện thường xuyên
vì trường học 10 buổi/ tuần, chỉ tranh thủ giờ ra chơi. Hoặc một số sách tham khảo
giáo viên cần thì laị khơng có.
- Học sinh ham mê đọc sách còn hạn chế so với yêu cầu, chưa biết khai thác
sách, báo, chưa biết tự đọc, tự bồi dưỡng bằng sách báo, các kỹ năng đọc sách còn
hạn chế.
- Một số em muốn tìm đọc các cuốn sách mới, muốn tìm những tài liệu gần chủ
đề mình học cũng khó, vì vậy hiệu quả đến thư viện chưa cao.
- Số lượng bản sách của mỗi tên sách cũng không nhiều.
- Việc áp dụng công nghệ thông tin vào trong thư viện cịn hạn chế.

- Hình thức hoạt động đơn điệu, kém hiệu quả…, do đó chưa thu hút được
nhiều bạn đọc đến với thư viện.
- Phòng đọc vẫn dùng chung, diện tích chật hẹp.
* Nguyên nhân của thực trạng :
- Học sinh hiện nay có nhiều trị chơi giải trí trên Internet đã lôi kéo các em nên
dần dần mất đi thói quen đọc sách, niềm hứng thú đến thư viện cũng từ đó bị giảm.
Vũ Thị Thanh Hiền
Trần Cao

7

Trường TH


Một số biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động thư viện
- Cán bộ thư viện chưa tạo ra được các hình thức phục vụ bạn đọc phong phú,
nên việc tiếp cận với sách cũng ít đi. Nhiều khi cịn chưa chủ động để hướng dẫn
học sinh biết cách đọc sách có hiệu quả, chưa khơi dậy được niềm yêu thích đọc
sách, phát huy tác dụng của sách, thấy được các giá trị lợi ích to lớn mà sách mang
lại.
- Chưa huy động được các nguồn lực trong nhà trường, các tổ chức đồn thể địa
phương, để góp phần xây dựng thư viện vững mạnh và đầy đủ vốn tài liệu hơn.
II. NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA VÀ CÁC BIỆN PHÁP NÂNG CAO HIỆU
QUẢ HOẠT ĐỘNG THƯ VIỆN
1. Những vấn đề đặt ra :
- Huy động nhiều nguồn lực: của các cấp, các ban ngành đồn thể, của nhà trường,
cơng tác xã hội hóa thư viện để đầu tư, bổ sung các loại sách báo hàng năm đảm
bảo về số lượng, chất lượng theo yêu cầu của thư viện, nhằm đáp ứng nhu cầu
thơng tin, tính mới, tính đa dạng của tài liệu gây hứng thú cho bạn đọc đến thư
viện.

- Cán bộ thư viện là người phải có tâm huyết với nghề, sang tạo hơn nữa các hình
thức phục vụ bạn đọc, các hình thức tuyên truyền giới thiệu sách tạo điều kiện bạn
đọc được gần sách nhiều hơn.
- Cán bộ thư viện, giáo viên cần phải hướng dẫn như thế nào để nâng cao các kỹ
năng đọc sách của học sinh, giúp các em tiếp nhận thông tin một cách có chọn lọc
và nhanh nhất.
2. Các biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động thư viện :
a.Tìm nguồn ngân sách để bổ sung thêm nguồn sách thường xuyên cho thư
viện
Trong năm học, ngồi nguồn sách hiện có của thư viện với số lượng hạn chế đã
phần nào ảnh hưởng đến hoạt động của thư viện. Chính vì vậy làm thế nào để có
Vũ Thị Thanh Hiền
Trần Cao

8

Trường TH


Một số biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động thư viện
thêm số lượng sách giáo khoa, sách nghiệp vụ, sách tham khảo, sách thiếu nhi để
đáp ứng với hoạt động của thư viện trong năm học là một nhu cầu tất yếu. Từ
những u cầu đó tơi đã mạnh dạn đề nghị với Hiệu trưởng nhà trường đầu tư, tổ
chức phát động các phong trào để tăng thêm nguồn sách báo, tài liệu cho Thư viện
như:
- Tranh thủ sự hỗ trợ của các đoàn thể trong nhà trường làm tăng số lượng sách. Ví
dụ như kết hợp với đội thiếu niên tiền phong và nhất là giáo viên chủ nhiệm để xây
dựng phong trào “Góp một cuốn sách nhỏ, đọc ngàn cuốn sách hay”, phát động
học sinh góp sách vào cuối năm học, tiến hành phân loại sách do học sinh góp, đưa
những cuốn sách có nội dung tốt phù hợp với đối tượng bạn đọc thư viện, loại trừ

những cuốn sách có nội dung xấu.
- Thanh lý sách báo rách nát, đã khơng cịn phù hợp để lấy them nguồn kinh phí
mua sách mới.
- Xã hội hóa hoạt động thư viện, kêu gọi các cá nhân, cơ quan hỗ trợ bằng tiền mặt
hoặc hiện vật để làm giàu vốn tài liệu giúp bạn đọc có nhiều sự lựa chọn trong việc
đọc sách, tìm kiếm thơng tin, chắt lọc thông tin một cách hiệu quả hơn.
- Đề xuất đặt mua các loại sách, báo, tạp chí phù hợp với yêu cầu của cấp học, của
giáo viên và học sinh.
b.Xây dựng kế hoạch đọc sách cho học sinh
Bạn đọc là một bộ phận không thể thiếu trong các yếu tố tạo thành thư viện.
Vốn tài liệu chỉ thực sự phát huy được giá trị khi nó được bạn đọc sử dụng. Phục
vụ bạn đọc là mục tiêu cuối cùng của bất kì một thư viện nào nhằm thu hút, tuyên
truyền và giới thiệu đưa ra các tài liệu, giúp đỡ người tới thư viện trong việc lựa
chọn và sử dụng tài liệu một cách thích hợp.
Thư viện mở cửa thường xuyên vào các ngày trong tuần. Nhân viên thư viện lên
kế hoạch cụ thể từng tuần, lên lịch đọc sách cho các lớp tránh tình trạng học sinh
Vũ Thị Thanh Hiền
Trần Cao

9

Trường TH


Một số biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động thư viện
dồn đến thư viện ào ào vào các giờ ra chơi. Vì diện tích phịng thư viện cịn chật
hẹp nên tổ chức cho các em đọc sách tại lớp.
Đến trước thi học kỳ chừng một tháng tôi tiến hành giới thiệu cho các em mượn
các loại sách như: Giải bài tập, câu hỏi ôn tập, một số đề kiểm tra...Vì vậy việc đọc
sách theo kế hoạch đã giúp học sinh mở rộng vốn kiến thức từ đó các em biết vận

dụng vào việc học tập của mình và đạt kết quả cao trong các kỳ thi.
Giới thiệu các loại sách đến giáo viên và học sinh bằng nhiều hình thức như
trên bảng thông báo của thư viện, kết hợp với Đoàn- đội giới thiệu trong các buổi
sinh

hoạt

tập

thể,

chào

cờ

của

toàn

trường.

Tổ chức đọc sách cho học sinh các lớp, cán bộ thư viên thường áp dụng phương
pháp như:
- Các loại sách hay, đẹp, quý, thư viện cho giáo viện chủ nhiệm mượn về lớp, giáo
dục học sinh có ý thức bảo quản sách, bao bọc cẩn thận trước khi đọc .
- Bằng hình thức cho mượn về lớp đọc tập thể trong giờ sinh hoạt hoặc phát về tổ
cho học sinh đọc, công tác bạn đọc cũng được nhân rộng ra rất nhiều bởi vì thì giờ
lên thư viện, phịng đọc của các em rất hạn chế.
- Trong các giờ ra chơi hằng ngày cán bộ thư viện thường xuyên tổ chức cho học
sinh mượn và đọc sách. Tổ chức cho học sinh đọc sách trong các giờ ra chơi hàng

ngày là những truyện tranh mỏng phù hợp với lứa tuổi, phù hợp với giờ giấc của
các em, nội dung ngắn gọn dễ tiếp thu, màu sắc tranh ảnh đẹp mắt phù hợp với tuổi
thơ. Cán bộ thư viện cũng qua đó kết hợp hướng dẫn học sinh xem tranh ảnh trong
sách và hướng dẫn bảo quản sách.
- Ngoài ra để vận động học sinh đọc được nhiều sách, tập cho học sinh tìm kiếm tư
liệu qua sách báo, làm quen với kho tàng kiến thức của nhân loại và từng bước
tham gia gia tốt các phong trào thi đua của nhà trường, Tổ công tác thư viện đã
thường xuyên phối hợp với các đoàn thể trong trường tổ chức thi kể chuyện vào
các ngày lễ lớn trong năm như 20/11 , 22/12, 26/3.... cũng từ đó phát động các
Vũ Thị Thanh Hiền
Trần Cao

10

Trường TH


Một số biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động thư viện
phong trào thi đua đọc sách, kể chuyện theo sách đến đơng đảo học sinh tồn
trường. Qua đó các em cũng đã tích cực tìm tịi, nghiên cứu sách báo ở thư viện
ngày một nhiều hơn.
Tóm lại: Xây dựng kế hoạch đọc sách là một biện pháp rất tốt để học sinh mở rộng
kiến thức đạt hiệu quả cao. Kế hoạch này phải được triển khai từ đầu năm học.
c. Xây dựng mạng lưới thư viện học sinh
Điều 10 của Quy định về tiêu chuẩn thư viện trường phổ thông ban hành kèm theo
quyết định số 01/2003/ QĐ/ BGD & ĐT ngày 02 /01/ 2003 của Bộ giáo dục và đào
tạo bắt buộc “ thư viện phải có mạng lưới cộng tác viên trong giáo viên, học sinh
để giúp cán bộ thư viện hoạt động khai thác, phát triển phong trào đọc sách, báo,
tài liệu của trường”.
Mạng lưới thư viện học sinh đóng vai trị rất lớn trong hoạt động của thư viện

trường học, đặc biệt là trong công tác tuyên truyền giới thiệu sách. Mạng lưới thư
viện học sinh là những bạn đọc tích cực, có tinh thần trách nhiệm với công tác thư
viện. Nhưng không coi các em là những người thực hiện các công việc của thư
viện một cách bị động mà phải hướng dẫn, giúp đỡ các em thực hiện tốt cơng tác
một cách tích cực và chủ động.
Để có một đội ngũ học sinh - mạng lưới tốt hỗ trợ cho cán bộ thư viện trong các
hoạt động của thư viện, cán bộ thư viện đã lựa chọn các em thích đọc sách, tích
cực nhanh nhẹn, năng nổ dạn dĩ khi xuất hiện trước đám đơng và các em có năng
khiếu như: biết kể chuyện , có giọng đọc hay, có năng khiếu ca hát, múa, viết chữ
đẹp, khéo tay...Số lượng học sinh mạng lưới này cán bộ thư viện theo điều kiện cụ
thể của hoạt động để chọn.
Phân công học sinh mạng lưới: cán bộ phân công học sinh theo khả năng của mình,
hướng dẫn từng phần việc được giao cho các em để các em hiểu và thực hiện tốt
công việc của mình.

Vũ Thị Thanh Hiền
Trần Cao

11

Trường TH


Một số biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động thư viện
Có thể chia học sinh thành các mạng lưới thư viện theo từng nhóm như sau: +
Nhóm phục vụ bạn đọc: các em hướng dẫn các bạn chọn sách, cất sách, quan sát,
giữ gìn trật tự...trong lúc các bạn đọc sách trong giờ ra chơi. Ngoài ra các em có
thể giúp cán bộ thư viện cho các bạn mượn sách và nhận trả sách, nhắc nhở các
bạn mượn sách quá hạn.
+ Nhóm tuyên truyền giới thiệu sách: các em cần đọc thêm nhiều sách để có thể

giới thiệu sách, điểm sách, đọc to nghe chung... các em cũng là nòng cốt và là
những cộng sự đắc lực của cán bộ thư viện trong các hoạt động của thư viện như
kể chuyện sách, thi vui đọc sách, trưng bày sách...
+ Nhóm trang trí: gồm các em có năng khiếu hội hoạ, viết chữ đẹp ,khéo
tay...Công việc của các em là trang trí thư viện, làm mục lục treo tường , mục lục
tranh vẽ...giúp thư viện trình bày trong những cuộc trưng bày, trang trí góc thư
viện…
Để có một đội ngũ học sinh mạng lưới thực hiện hết khả năng của mình, hỗ trợ tốt
trong các hoạt động của thư viện là hướng dẫn , rèn luyện và giúp đỡ các em trong
từng nhóm nắm được một số vấn đề về nghiệp vụ thư viện, nắm được phương pháp
và kĩ năng đọc sách, cũng như những biện pháp tuyên truyền sách báo. Cán bộ thư
viện thường quán xuyến được hết phần việc của mình , có kế hoạch, biết phân cơng
học sinh mạng lưới vào những việc hướng dẫn các em một cách bền bỉ kiên trì,
tham mưu tốt với ban giám hiệu để được sự hỗ trợ, động viên khen thưởng các em.
Đội cộng tác viên thư viện phải được chọn ở tất cả các khối lớp, mỗi lớp từ một
đến hai em học sinh nhanh nhẹn, trung thực và nhiệt tình trong cơng việc được
giao.
Kế hoạch hoạt động của đội cộng tác viên thư viện phải được lập thật cụ thể cho
từng cộng tác viên trong từng ngày, từng tuần và không ảnh hưởng đến việc học
của các em.
d.Từng bước áp dụng công nghệ thông tin vào công tác thư viện
Vũ Thị Thanh Hiền
Trần Cao

12

Trường TH


Một số biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động thư viện

Từ điều kiện thực tế trong hoạt động quản lý thư viện và hiệu quả của quá trình
khai thác và sử dụng thư viện. Nhận thấy vai trò, tác dụng quan trọng của công
nghệ thông tin cho nên nhà trường trang bị cho thư viện một bộ máy vi tính để
thuận lợi hơn trong cơng tác quản lý thư viện.
Ngồi ra các em học sinh đến thư viện khơng những đọc sách báo mà cịn có thể
vào máy tính để tra cứu thơng tin và giải tốn, tiếng anh trên mạng.
e.Thường xuyên bồi dưỡng nghiệp vụ cho nhân viên thư viện
Nhân viên thư viện thường xuyên tự bồi dưỡng về nghiệp vụ , tham quan học hỏi
kinh nghiệm của các thư viện bạn để hồn thành tốt cơng tác của mình. Mặt khác
yêu cầu cán bộ thư viện phải nắm được kế hoạch giảng dạy của nhà trường theo
từng tuần, từng tháng, từng học kì và cả năm học để từ đó có kế hoạch tổ chức các
hoạt động của thư viện theo từng giai đoạn cho phù hợp với hoạt động chung của
nhà trường .
Phải nắm bắt được nhu cầu bạn đọc như nhu cầu của chính bản thân mình, phải
gần gũi, thân thiện thì bạn đọc mới năng đến thư viện hơn.
Chủ động đề xuát với Ban giám hiệu nhà trường những như cầu tài liệu bạn đọc
đang cần để kịp thời cho vào danh mục sách bổ sung mỗi năm học.
Thực hiện nghiêm chỉnh nội quy về chuyên môn nhiệp vụ do nhà trường đề ra như:
hồ sơ chuyên môn, kế hoạch hoạt động thư viện hàng năm... Thái độ phục vụ giáo
viên, học sinh phải ln vui vẻ hồ nhã, nhiệt tình, có phong cách phục vụ tốt,
nhanh gọn , tích cực phát huy vai trò của cán bộ thư viện trong trường học, thực
hiện nếp sống văn minh, lành mạnh.
III. KẾT QUẢ THỰC HIỆN
Qua những biện pháp và việc làm cụ thể trên, tuy thời gian chưa nhiều. Song hiệu
quả của công tác thư viện đã có những khởi sắc và chuyển biến tích cực so với thời
gian trước đó. Từ chỗ hoạt động công tác thư viện của nhân viên với các công việc
Vũ Thị Thanh Hiền
Trần Cao

13


Trường TH


Một số biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động thư viện
chỉ lặp lại một cách đơn giản, khơng có sự đổi mới sáng tạo. Số lượng đầu sách, tài
liệu phục vụ ít, cơ sở vật chất, trang thiết bị còn thiếu dẫn đến hoạt động chưa hiệu
quả, phần nào làm ảnh hưởng đến hoạt động giáo dục của nhà trường. Đến nay thư
viện nhà trường đã được đầu tư cơ bản đáp ứng được nhu cầu của giáo viên và học
sinh đến với thư viện nghiên cứu, học tập... Số lượng đầu sách trong thư viện đã
tăng lên trên 3000 cuốn. Thư viện được trang bị máy vi tính và đưa phần mềm
quản lý thư viện vào hoạt động. Hoạt động thư viện dần ổn định. Giáo viên và học
sinh đến thư viện để nghiên cứu và học tập ngày một nhiều hơn và trở nên thường
xuyên. Chất lượng học tập của học sinh cũng được nâng lên. Điều đó được thể
hiện rõ ở các bài thi định kì đặc biệt là ở chất lượng của các bài thi môn Tiếng việt,
Ở khả năng đọc, sự hiểu biết về cuộc sống, về thế giới xung quanh mình của học
sinh các khối lớp ngày một tốt hơn, phong phú hơn.

C- PHẦN KẾT LUẬN
I. BÀI HỌC KINH NGHIỆM
Với phạm vi, khuôn khổ hạn hẹp của bài viết này, những vấn đề mà tôi đưa
ra mới chỉ là những nghiên cứu bước đầu. Nhưng tôi thấy rằng, để công tác
thư viện hoạt động một cách chất lượng và thực sự hiệu quả thì:
Vũ Thị Thanh Hiền
Trần Cao

14

Trường TH



Một số biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động thư viện
* Trước hết cần có sự quan tâm của Ban giám hiệu và sự đồng tình ủng hộ
của các tổ chức trong nhà trường xây dựng kế hoạch đầu tư điều kiện cơ sở
vật chất, tài liệu, sách báo.
* Thứ hai: Hoạt động thư viện phải được coi là một hoạt động thường xuyên
và mang tính tự giác. Nhân viên thư viện thật sự nắm được nghiệp vụ
chuyên môn, tin học, say mê đọc nghiên cứu để tuyên truyền giới thiệu và
tham mưu cho Ban giám hiệu thực hiện kế hoạch đó đề ra. Tạo điều kiện
thuận lợi cho giáo viên, học sinh được đọc.
* Thứ ba: Phải gắn hoạt động thư viện với các hoạt động sinh hoạt chun
đề ở tổ nhóm chun mơn để nâng cao nghiệp vụ, phương pháp giảng dạy và
khả năng tự bồi dưỡng của mỗi thành viên trong tổ.
II. Ý KIẾN ĐỀ XUẤT
Để nâng cao hiệu quả hoạt động thư viện trong trường Tiểu học Trần Cao có hiệu
quả, tơi có một số kiến nghị như sau :
- Đầu tư kinh phí cho hoạt động thư viện
- Bổ sung thêm số lượng sách cho thư viện
- Ví chun mơn nghiệp vụ của nhân viên thư viện còn hạn chế nên đề nghị PGD
thường xuyên mở lớp tập huấn để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho
nhân viên thư viện và thư viện của các trường được giao lưu, học hỏi lấn nhau.
Trên đây là một số ý kiến, kinh nghiệm trong cơng tác của tơi. Rất mong được sự
góp ý của các cấp lãnh đạo, các bạn đồng nghiệp để giúp tơi tiếp tục hồn thiện và
nâng cao nghiệp vụ chun môn hơn nữa.
Xin trân trọng cảm ơn !

Trần Cao, ngày 13 tháng 03 năm 2017
Vũ Thị Thanh Hiền
Trần Cao


15

Trường TH


Một số biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động thư viện
NGƯỜI VIẾT

VŨ THỊ THANH HIỀN

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Tài liệu bồi dưỡng nghiệp vụ trường phổ thông - Vũ Bá Hòa ( chủ biên )
2. Bảng phân loại tài liệu thư viện

Vũ Thị Thanh Hiền
Trần Cao

16

Trường TH