Giải pháp chủ yếu nhằm phát triển nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa ở huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên
Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (458.54 KB, 27 trang )
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH
TRẦN THỊ BÍCH THUỶ
GIẢI PHÁP CHỦ YẾU NHẰM PHÁT TRIỂN
NÔNG NGHIỆP THEO HƯỚNG SẢN XUẤT HÀNG HOÁ
Ở HUYỆN ĐẠI TỪ - TỈNH THÁI NGUYÊN
Chuyên ngành: Kinh tế nông nghiệp
Mã số: 60.31.10
LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ
Người hướng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Khánh Doanh
THÁI NGUYÊN - 2010
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH
TRẦN THỊ BÍCH THUỶ
GIẢI PHÁP CHỦ YẾU NHẰM PHÁT TRIỂN
NÔNG NGHIỆP THEO HƯỚNG SẢN XUẤT HÀNG HOÁ
Ở HUYỆN ĐẠI TỪ - TỈNH THÁI NGUYÊN
LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ
THÁI NGUYÊN - 2010
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
i
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan rằng số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này
là trung thực và chƣa đƣợc sử dụng để bảo vệ một học vị nào.
Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ trong việc thực hiện luận văn
này đã đƣợc cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đều đã đƣợc chỉ
rõ nguồn gốc.
Thái Nguyên, ngày ... tháng .... năm 2010
Tác giả luận văn
Trần Thị Bích Thủy
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
ii
LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình thực hiện đề tài: "Giải pháp chủ yếu nhằm phát triển
nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa ở huyện Đại Từ, tỉnh Thái
Nguyên", tôi đã nhận đƣợc sự hƣớng dẫn, giúp đỡ, động viên, của nhiều cá
nhân và tập thể. Tôi xin đƣợc bày tỏ sự cảm ơn sâu sắc nhất tới tất cả các cá
nhân và tập thể đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong học tập và nghiên cứu.
Trƣớc hết tôi bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới TS. Nguyễn Khánh Doanh,
thầy giáo trực tiếp hƣớng dẫn thực hiện luận văn và các thầy cô giáo đã trực
tiếp giảng dạy và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn
thành luận văn này.
Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban giám hiệu, Khoa Đào tạo Sau đại học Trƣờng Đại học Kinh tế và Quản trị kinh doanh đã tổ chức đào tạo thạc sĩ
Kinh tế nông nghiệp giúp tôi có cơ hội đƣợc tham gia học tập.
Tôi xin chân thành cảm ơn mọi sự giúp đỡ quý báu đó.
Thái Nguyên, ngày .....tháng......năm 2010
Học viên
Trần Thị Bích Thủy
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
iii
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU ...................................................................................................... 1
1. Tính cấp thiết của luận văn ..................................................................... 1
2. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn .......................................................... 3
2.1. Mục tiêu chung ................................................................................ 3
2.2. Mục tiêu cụ thể ................................................................................ 3
3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu ........................................................... 3
3.1. Đối tƣợng nghiên cứu ...................................................................... 3
3.2. Phạm vi nghiên cứu ......................................................................... 3
4. Ý nghĩa khoa học của luận văn ............................................................... 4
5. Bố cục của luận văn ................................................................................ 4
Chƣơng I: TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU VÀ PHƢƠNG PHÁP
NGHIÊN CỨU............................................................................... 5
1.1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP THEO HƢỚNG SẢN
XUẤT HÀNG HOÁ ....................................................................................... 5
1.1.1. Một số khái niệm .......................................................................... 5
1.1.1.1. Khái niệm về phát triển ................................................................. 5
1.1.1.2. Khái niệm về nông nghiệp............................................................. 6
1.1.1.3. Khái niệm về sản xuất ................................................................... 7
1.1.1.4. Khái niệm về hàng hoá .................................................................. 7
1.1.1.5. Khái niệm về phát triển nông nghiệp theo hƣớng sản xuất
hàng hoá .................................................................................................... 9
1.1.2. Các nhân tố ảnh hƣởng đến phát triển nông nghiệp theo hƣớng sản
xuất hàng hóa ....................................................................................... 10
1.1.2.1. Nhóm nhân tố thuộc về điều kiện tự nhiên .................................. 11
1.1.2.2. Tổ chức sản xuất.......................................................................... 12
1.1.2.3. Kỹ thuật và công nghệ ................................................................. 13
1.1.2.4. Thị trƣờng.................................................................................... 13
1.1.2.5. Cơ sở vật chất kỹ thuật và kết cấu hạ tầng ................................... 19
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
iv
1.1.2.6. Trình độ dân trí ............................................................................ 19
1.1.2.7. Quản lý vĩ mô của Nhà nƣớc ....................................................... 20
1.2. CƠ SỞ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP THEO HƢỚNG SẢN
XUẤT HÀNG HÓA ..................................................................................... 21
1.2.1. Phát triển nông nghiệp theo hƣớng sản xuất hàng hóa ở một số
nƣớc trên thế giới ................................................................................. 21
1.2.1.1. Mỹ ............................................................................................... 21
1.2.1.2. Trung Quốc ................................................................................. 23
1.2.1.3. Đài Loan ...................................................................................... 25
1.2.1.4. Thái Lan ...................................................................................... 26
1.2.1.5. Ấn Độ .......................................................................................... 28
1.2.1.6. Nhật Bản...................................................................................... 28
1.2.1.7. Kinh nghiệm của Vƣơng quốc Anh............................................. 29
1.2.1.8. Một số bài học từ phát triển nông nghiệp theo hƣớng sản xuất
hàng hóa ở một số nƣớc ASEAN ............................................................. 29
1.2.2. Phát triển nông nghiệp theo hƣớng sản xuất hàng hóa ở Việt Nam ... 30
1.2.2.1. Các giai đoạn phát triển nông nghiệp theo hƣớng sản xuất hàng
hóa tại Việt Nam ...................................................................................... 30
1.2.2.2. Phát triển nông nghiệp theo hƣớng sản xuất hàng hóa tại vùng
Đồng Bằng Sông Hồng ............................................................................ 39
1.3. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .............................................................. 42
1.3.1. Các câu hỏi đặt ra cần giải quyết................................................. 42
1.3.2. Phƣơng pháp nghiên cứu ............................................................ 42
1.3.2.1. Phƣơng pháp thu thập số liệu: ..................................................... 42
1.3.2.2. Xử lý và phân tích số liệu ............................................................ 45
1.3.3. Hệ thống chỉ tiêu phân tích ......................................................... 46
1.3.3.1. Các chỉ tiêu phản ánh kết quả và hiệu quả sản xuất nông nghiệp .....46
1.3.3.2. Các chỉ tiêu phản ánh phân bổ và hiệu quả sử dụng nguồn lực ... 47
1.3.3.3. Các chỉ tiêu phản ánh phát triển nông nghiệp theo hƣớng sản xuất
hàng hóa ................................................................................................... 47
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
v
Chƣơng 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP THEO HƢỚNG
SẢN XUẤT HÀNG HOÁ TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN ĐẠI TỪ, TỈNH
THÁI NGUYÊN .......................................................................... 49
2.1. ĐẶC ĐIỂM ĐỊA BÀN NGHIÊN CỨU....................................................... 49
2.1.1. Điều kiện tự nhiên ...................................................................... 49
2.1.1.1. Vị trí địa lý................................................................................... 49
2.1.1.2. Địa hình, thổ nhƣỡng huyện Đại Từ ............................................ 49
2.1.1.3. Điều kiện khí hậu, thời tiết, thuỷ văn ........................................... 50
2.1.1.4. Tình hình phân bố và sử dụng đất đai.......................................... 51
2.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội ............................................................ 53
2.1.2.1. Tình hình dân số và lao động....................................................... 53
2.1.2.2. Cơ sở vật chất kỹ thuật của huyện ............................................... 55
2.1.2.3. Tình hình kinh tế của huyện Đại Từ: ........................................... 58
2.2. THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP THEO HƢỚNG SẢN XUẤT
HÀNG HÓA Ở HUYỆN ĐẠI TỪ TỈNH THÁI NGUYÊN ................................... 60
2.2.1. Thực trạng phát triển nông nghiệp tại huyện Đại Từ ................... 60
2.2.1.1. Tăng trƣởng ngành nông nghiệp.................................................. 60
2.2.1.2. Chuyển dịch cơ cấu ngành nông nghiệp ...................................... 61
2.2.1.3. Thực trạng các ngành sản xuất .................................................... 63
2.2.1.4. Hiệu quả sản xuất nông nghiệp.................................................... 79
2.2.2. Thực trạng phát triển nông nghiệp theo hƣớng sản xuất hàng hóa ...... 80
2.2.2.1. Giá trị sản phẩm hàng hóa nông nghiệp ...................................... 80
2.2.2.2. Cơ cấu giá trị sản phẩm hàng hóa ................................................ 82
2.2.2.3. Mức độ sản xuất sản phẩm hàng hóa nông nghiệp ...................... 83
2.2.2.4. Hình thức tiêu thụ sản phẩm ........................................................ 84
2.2.3. Các nhân tố ảnh hƣởng đên phát triển nông nghiệp theo hƣớng sản
xuất hàng hóa ....................................................................................... 86
2.2.4. Những thuận lợi và khó khăn trong quá trình phát triển sản xuất
nông nghiệp hàng hoá của huyện Đại Từ .............................................. 91
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
vi
2.2.4.1. Những thuận lợi........................................................................... 91
2.2.4.2. Những khó khăn .......................................................................... 92
Chƣơng 3: GIẢI PHÁP CHỦ YẾU NHẰM PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP
THEO HƢỚNG SẢN XUẤT HÀNG HOÁ TRÊN ĐỊA BÀN
HUYỆN ĐẠI TỪ, TỈNH THÁI NGUYÊN .................................... 94
3.1. ĐỊNH HƢỚNG VÀ QUAN ĐIỂM VỀ PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP THEO HƢỚNG
SẢN XUẤT HÀNG HÓA Ở HUYỆN ĐẠI TỪ, TỈNH THÁI NGUYÊN ...................... 94
3.1.1. Định hƣớng về phát triển nông nghiệp theo hƣớng sản xuất hàng
hóa ở huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên................................................. 94
3.1.1.1. Ngành trồng trọt .......................................................................... 94
3.1.1.2. Ngành chăn nuôi.......................................................................... 99
3.1.1.3. Lâm nghiệp................................................................................ 102
3.1.1.4. Thủy sản .................................................................................... 103
3.1.2. Quan điểm về phát triển nông nghiệp theo hƣớng sản xuất hàng
hóa ở huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên ............................................... 104
3.2. CÁC GIẢI PHÁP CHỦ YẾU NHẰM PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP THEO HƢỚNG
SẢN XUẤT HÀNG HÓA Ở HUYỆN ĐẠI TỪ TỈNH THÁI NGUYÊN ..................... 105
3.2.1. Xây dựng quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội ......................... 106
3.2.2. Giải pháp về vốn và tín dụng .................................................... 106
3.2.3. Giải pháp về đất đai .................................................................. 107
3.2.4. Xây dựng các vùng nông sản hàng hóa tập trung ...................... 107
3.2.5. Thực hiện quy trình kỹ thuật và công nghệ tiên tiến theo hƣớng
nâng cao chất lƣợng sản phẩm đáp ứng yêu cầu thị trƣờng ................. 108
3.2.6. Giải pháp về thị trƣờng ............................................................. 109
3.2.7. Giải pháp phát triển cơ sở hạ tầng nông thôn ............................ 110
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ..................................................................... 111
1. Kết luận .............................................................................................. 111
2. Kiến nghị ........................................................................................... 112
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ...................................................... 114
PHỤ LỤC ................................................................................................... 115
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
vii
DANH MỤC NHỮNG CHỮ VIẾT TẮT
ATK
:
An toàn khu
BQ
:
Bình quân
BVTV
:
Bảo vệ thực vật
CPTG
:
Chi phí trung gian
CNXH
CNH-HĐH
:
:
Chủ nghĩa xã hội
Công nghiệp hóa - Hiện đại hóa
DT
ĐVT
:
:
Diện tích
Đơn vị tính
TTCN
:
Tiểu thủ công nghiệp
TĐ PT BQ
:
Tốc độ phát triển bình quân
KHKT
:
Khoa học kỹ thuật
KTQD
:
Kinh tế quốc dân
Trđ
HHNN
:
:
Triệu đồng
Hàng hoá nông nghiệp
HTX
LĐNN
:
:
Hợp tác xã
Lao động nông nghiệp
NLTS
NN
:
:
Nông lâm thuỷ sản
Nông nghiệp
SXNN
GTSXNN
:
:
Sản xuất nông nghiệp
Giá trị sản xuất nông nghiệp
GTSX
GTGT
:
:
Giá trị sản xuất
Giá trị gia tăng
TNHH
SPHH
:
:
Thu nhập hỗn hợp
Sản phẩm hàng hoá
SL
SP
:
:
Sản lƣợng
Sản phẩm
UBND
:
Ủy ban nhân dân
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
viii
DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1. Tình hình sử dụng đất đai của huyện Đại Từ năm 2009 ................ 52
Bảng 2.2. Tình hình nhân khẩu và lao động của huyện Đại Từ ..................... 54
Bảng 2.3. Kết quả sản xuất các ngành kinh tế huyện Đại Từ giai đoạn (2007 - 2009).... 55
Bảng 2.4: Giá trị sản xuất nông - lâm nghiệp - thuỷ sản của huyện Đại Từ .. 61
Bảng 2.5: Cơ cấu ngành nông nghiệp ........................................................... 60
Bảng 2.6: Giá trị sản xuất ngành trồng trọt theo giá thực tế của Huyện Đại Từ ..... 63
Bảng 2.7: Diện tích các loại cây trồng .......................................................... 66
Bảng 2.8: Diện tích, sản lƣợng và năng suất cây lƣơng thực có hạt .............. 67
Bảng 2.9: Diện tích, sản lƣợng và năng suất một số cây trồng khác.............. 68
Bảng 2.10: Diện tích, sản lƣợng và năng suất một số cây công nghiệp hàng
năm của Huyện Đại Từ ................................................................ 70
Bảng 2.11: Diện tích, sản lƣợng và năng suất chè......................................... 71
Bảng 2.12: Diện tích, sản lƣợng và năng suất cây ăn quả ............................. 72
Bảng 2.13: Phát triển sản xuất ngành chăn nuôi ........................................... 74
Bảng 2.14: Sản xuất ngành lâm nghiệp của Huyện Đại Từ ........................... 76
Bảng 2.15: Sản xuất ngành thủy sản của Huyện Đại Từ ............................... 77
Bảng 2.16: Hiệu quả sản xuất nông nghiệp của Huyện Đại Từ ..................... 79
Bảng 2.17: Giá trị sản phẩm hàng hóa nông nghiệp ...................................... 81
Bảng 2.18: Cơ cấu giá trị sản phẩm hàng hóa nông nghiệp........................... 82
Bảng 2.19: Mức độ sản xuất sản phẩm hàng hóa nông nghiệp ...................... 84
Bảng 2.20: Hình thức tiêu thụ sản phẩm ....................................................... 85
Bảng 2.21: Nguồn lực đất đai của nhóm hộ điều tra ..................................... 87
Bảng 2.22: Nguồn lực lao động của nhóm hộ điều tra .................................. 88
Bảng 2.23: Nguồn lực vốn của nhóm hộ điều tra .......................................... 89
Bảng 2.24. Tƣ liệu sản xuất bình quân hộ ..................................................... 90
Bảng 3.1: Dự kiến một số cây trồng chính đến năm 2020 ............................. 96
Bảng 3.2: Dự kiến một số vật nuôi chính đến năm 2020 ............................. 100
Bảng 3.3: Dự kiến sản xuất thủy sản đến năm 2020 ................................... 103
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
data error !!! can't not
read....
data error !!! can't not
read....
data error !!! can't not
read....
data error !!! can't not
read....
data error !!! can't not
read....
data error !!! can't not
read....
data error !!! can't not
read....
data error !!! can't not
read....
data error !!! can't not
read....
data error !!! can't not
read....
data error !!! can't not
read....
data error !!! can't not
read....
data error !!! can't not
read....
data error !!! can't not
read....
data error !!! can't not
read....
data error !!! can't not
read....
