BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP. HỒ CHÍ MINH

Đào Minh Tâm

ĐẶC ĐIỂM TRUYỆN NGẮN
BÙI HIỂN, THANH TỊNH TRƯỚC 1945 –
MỘT CÁI NHÌN ĐỐI SÁNH

LUẬN VĂN THẠC SĨ
NGÔN NGỮ VÀ VĂN HÓA VIỆT NAM

Thành phố Hồ Chí Minh – 2016


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP. HỒ CHÍ MINH

Đào Minh Tâm

ĐẶC ĐIỂM TRUYỆN NGẮN
BÙI HIỂN, THANH TỊNH TRƯỚC 1945 –
MỘT CÁI NHÌN ĐỐI SÁNH
Chuyên ngành : Văn học Việt Nam
Mã số

: 60 22 01 21
LUẬN VĂN THẠC SĨ
NGÔN NGỮ VÀ VĂN HÓA VIỆT NAM

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

PGS. TS. NGUYỄN THÀNH THI

Thành phố Hồ Chí Minh – 2016


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu,
kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất
kỳ công trình nào khác.
Những công trình và dẫn chứng mà tôi dùng để tham khảo đều được dẫn
nguồn rõ ràng.
Học viên thực hiện luận văn

ĐÀO MINH TÂM


LỜI CẢM ƠN
Trước tiên, tôi xin chân thành cảm ơn PGS. TS. Nguyễn Thành Thi đã tận
tình hướng dẫn, động viên tôi trong thời gian thực hiện luận văn.
Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn đến tất cả quý thầy cô đã giảng dạy trong
chương trình Cao học – chuyên ngành Văn học Việt Nam – Khóa 24, cũng như
phòng Đào tạo Sau Đại học, đã tạo điều kiện về chất lượng giáo dục cũng như
truyền đạt cho tôi những kiến thức hữu ích về chuyên ngành, làm cơ sở cho tôi
thực hiện luận văn này.
Cuối cùng, tôi xin gửi lời biết ơn sâu sắc đến gia đình, các đồng nghiệp,
những người bạn đã luôn tạo điều kiện, động viên, giúp đỡ tôi trong suốt quá
trình học cũng như thực hiện luận văn.
Tp. Hồ Chí Minh, tháng 03 năm 2016
Học viên


ĐÀO MINH TÂM


MỤC LỤC
Trang phụ bìa
Lời cam đoan
Lời cảm ơn
Mục lục
MỞ ĐẦU .............................................................................................................. 1
Chương 1. NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI ........... 8
1.1. Một số vấn đề về truyện ngắn ..................................................................... 8
1.1.1. Khái niệm truyện ngắn ............................................................................. 8
1.1.2. Một số đặc điểm mang tính kỹ thuật của truyện ngắn ........................... 11
1.1.2.1. Dung lượng của truyện ngắn ............................................................... 11
1.1.2.2. Cốt truyện truyện ngắn ........................................................................ 12
1.1.2.3. Kết cấu truyện ngắn ............................................................................ 14
1.1.2.4. Tình huống truyện ngắn ...................................................................... 15
1.1.2.5. Chi tiết truyện ngắn ............................................................................. 18
1.1.2.6. Nhân vật truyện ngắn .......................................................................... 19
1.2. Bức tranh chung của truyện ngắn Việt Nam giai đoạn 1930-1945.............. 20
1.2.1. Truyện ngắn như là kết quả của quá trình hiện đại hoá văn học
Việt Nam ............................................................................................... 20
1.2.1. Sự phân hoá thành các dòng khác nhau của truyện ngắn Việt Nam
trước 1945 ............................................................................................. 21
1.3. Tác giả Bùi Hiển và Thanh Tịnh .................................................................. 23
1.3.1. Cuộc đời và sự nghiệp văn chương của Bùi Hiển ................................. 23
1.3.2. Cuộc đời và sự nghiệp văn chương của Thanh Tịnh ............................. 27
Tiểu kết chương 1................................................................................................ 31
Chương 2. ĐẶC


ĐIỂM

TRUYỆN

NGẮN

BÙI

HIỂN

VÀ

THANH TỊNH TRƯỚC 1945 – NHỮNG ĐỐI SÁNH
VỀ NỘI DUNG TỰ SỰ ................................................................ 33
2.1. Cuộc sống con người trong xã hội Việt Nam trước 1945 ............................ 34


2.1.1. Cuộc sống mưu sinh của những lớp người lao động ............................. 34
2.1.2. Những bất hạnh của con người Việt Nam trước 1945 ........................... 38
2.2. Những cung bậc cảm xúc trong tâm hồn con người .................................... 42
2.2.1. Tình cảm gia đình .................................................................................. 42
2.2.2. Tình yêu đôi lứa ..................................................................................... 51
2.2.3. Tình yêu quê hương ............................................................................... 55
2.3. Những phong tục tập quán, quan niệm và đời sống tâm linh của người
dân Việt Nam ....................................................................................................... 61
2.3.1. Những phong tục tập quán, quan niệm của người dân Việt Nam .......... 61
2.3.2. Đời sống tâm linh của người dân Việt Nam .......................................... 64
Tiểu kết chương 2................................................................................................ 66
Chương 3. ĐẶC ĐIỂM TRUYỆN NGẮN BÙI HIỂN VÀ THANH
TỊNH TRƯỚC 1945 – NHỮNG ĐỐI SÁNH VỀ PHƯƠNG

THỨC TỰ SỰ ............................................................................... 68
3.1. Phương thức xây dựng nhân vật ................................................................... 68
3.1.1. Miêu tả ngoại hình và hành động nhân vật ............................................ 68
3.1.2. Miêu tả tâm lí nhân vật........................................................................... 73
3.2. Phương thức xây dựng cốt truyện ................................................................ 78
3.2.1. Tình huống truyện .................................................................................. 78
3.2.2. Cách kết thúc tác phẩm .......................................................................... 79
3.3. Tạo tác ngôn từ nghệ thuật ........................................................................... 82
3.4. Kiến tạo không gian và thời gian nghệ thuật ............................................... 87
3.4.1. Không gian nghệ thuật ........................................................................... 87
3.4.2. Thời gian nghệ thuật .............................................................................. 91
Tiểu kết chương 3................................................................................................ 94
KẾT LUẬN ........................................................................................................ 96
TÀI LIỆU THAM KHẢO ................................................................................ 98
PHỤ LỤC


data error !!! can't not
read....


data error !!! can't not
read....


data error !!! can't not
read....


data error !!! can't not

read....


data error !!! can't not
read....



data error !!! can't not
read....


data error !!! can't not
read....


data error !!! can't not
read....


data error !!! can't not
read....


data error !!! can't not
read....


data error !!! can't not
read....


data error !!! can't not
read....


data error !!! can't not
read....

data error !!! can't not
read....


data error !!! can't not
read....

data error !!! can't not
read....



data error !!! can't not
read....


data error !!! can't not
read....