Cầu hiền chiếu
Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (400.58 KB, 12 trang )
Ngô Thì Nhậm
(CẦU HIỀN CHIẾU)
- Ngô Thì Nhậm -
I. ĐỌC - TIẾP XÚC VĂN BẢN.
1. TÁC GIẢ.
- Ngô Thì Nhậm: 1746 – 1803.
- Quê Làng Tả Thanh Oai (Làng Tó) thuộc huyện Thanh Oai
(Thanh Trì – Hà Nội).
- 1775 đỗ tiến sĩ (29 tuổi) từng được chúa Trịnh giao cho
chức Đốc đồng trấn Kinh Bắc (1778).
- Khi nhà Lê - Trịnh sụp đổ, NTN theo phong trào
- Khi nhà Lê - Trịnh sụp đổ, NTN theo phong trào
Tây Sơn, được vua Quang Trung phong làm Lại bộ
Tây Sơn, được vua Quang Trung phong làm Lại bộ
Thượng thư, có nhiều đóng góp cho triều đại Tây Sơn.
Thượng thư, có nhiều đóng góp cho triều đại Tây Sơn.
+ Nhiều văn kiện, giấy tờ quan trọng của Tây Sơn
+ Nhiều văn kiện, giấy tờ quan trọng của Tây Sơn
do ông soạn thảo.
do ông soạn thảo.
+ Chiếu cầu hiền do NTN viết theo lệnh của
+ Chiếu cầu hiền do NTN viết theo lệnh của
Quang Trung.
Quang Trung.
2. Văn bản.
2. Văn bản.
a. Hoàn cảnh và mục đích sáng tác.
a. Hoàn cảnh và mục đích sáng tác.
- Chiếu cầu hiền
- Chiếu cầu hiền
được viết vào khoảng 1788 và
được viết vào khoảng 1788 và
1789 khi tập đoàn Lê - Trịnh hoàn toàn tan rã. Một số sĩ
1789 khi tập đoàn Lê - Trịnh hoàn toàn tan rã. Một số sĩ
phu, trí thức của triều đại cũ, kẻ thì ở ẩn giữ lòng trung
phu, trí thức của triều đại cũ, kẻ thì ở ẩn giữ lòng trung
quân của một bề tôi, kẻ thì tự vẫn, người thì hoang
quân của một bề tôi, kẻ thì tự vẫn, người thì hoang
mang chưa tin vào tân triều. Chiếu cầu hiền ra đời trong
mang chưa tin vào tân triều. Chiếu cầu hiền ra đời trong
hoàn cảnh trên.
hoàn cảnh trên.
- Mục đích thuyết phục đội ngũ trí thức trong làng
- Mục đích thuyết phục đội ngũ trí thức trong làng
quan lại của triều đại cũ ra cộng tác với Tây Sơn.
quan lại của triều đại cũ ra cộng tác với Tây Sơn.
-> Bài chiếu thể hiện một quan niệm đứng đắn,
-> Bài chiếu thể hiện một quan niệm đứng đắn,
tấm lòng yêu nước thương dân của người đứng đầu đất
tấm lòng yêu nước thương dân của người đứng đầu đất
nước.
nước.
b. Bố cục
b. Bố cục
.
.
Bài chiếu được chia làm mấy phần? Nội dung của
từng phần?
HS thảo luận. Xác định chủ đề của bài chiếu?
c. Chủ đề.
- Tác giả khẳng định mối quan hệ người hiền tài và thiên
tử, nêu rõ tình trạng thái độ của Nho sĩ Bắc Hà trước sự kiện
Nguyễn Huệ kéo quân ra Bắc diệt Trịnh đồng thời nêu rõ tấm
lòng rộng mở đón chào người hiền tài ra giúp nước.
II. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN.
1. Mối quan hệ của người hiền tài và thiên tử.
- Đoạn 1 tác giả đặt ra vấn đề.
+ Mqh giữa người hiền tài và thiên tử. Bằng cách lấy câu nói
của Khổng Tử (lấy ý) từ sách luận ngữ. Người cũng như sao sáng
trên trời. Sao tất phải chầu về Bắc thần.
\ Sao Bắc thần là hình ảnh của thiên tử.
\ Các quần thần như các vì sao khác chầu về.
-> Người hiền tài phải quy thuận về với nhà vua.
+ Người hiền vì thế không nên giấu mình ẩn tiếng, không
thể đời dùng thì không đúng với ý trời và phụ lòng người.
=> Phần mở đầu ngắn gọn, cách nói có hình ảnh, tác giả
đưa ra luận đề mà bất cứ người hiền tài nào cũng không thể phủ
nhận được. Lời lẽ ý tứ giàu sức thuyết phục khi tác giả đứng trên
quyền lợi của dân tộc, của đất nước. Đặc biệt lời dẫn của Khổng
Tử.
