BÀI DỰ THI
VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN GIẢI QUYẾT CÁC
TÌNH HUỐNG TRONG THỰC TIỄN CUỘC SỐNG
MÔN GDCD
1. Tên tình huống:
Khi học song bài “Kế thừa và phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc” môn
GDCD 9. Các bạn em tâm sự với nhau: “ Dân tộc ta có nhiều truyền thống tốt đẹp
đáng tự hào, nhưng Hà Nam của chúng ta có truyền thống nào đáng tự hào đâu”.
Em sẽ giúp các bạn biết và tự hào về truyền thống tốt đẹp của quê hương mình.
2. Mục đích của việc giải quyết tình huống:
a. Kiến thức:
- Hiểu sâu sắc về những truyền thống tốt đẹp của quê hương.
b. Kĩ năng:
- Thu thập, lựa chọn và xử lí thông tin.
- Phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa .
- Viết đoạn văn, bài văn.
c. Thái độ:
- Lòng biết ơn, tự hào về quê hương đất nước.
- Tôn trọng, kế thừa và phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc.
- Tích cực, tự giác học tập để xây dựng quê hương đất nước.
3. Tổng quan về các nghiên cứu liên quan đến việc giải quyết tình huống.
- Tổng hợp các tri thức khách quan về phong tục tập quán, truyền thống tốt đẹp của
người dân Hà Nam.
- Sử dụng các phương pháp nghiên cứu:
+ Phương pháp sưu tầm, nghiên cứu tư liệu.
+ Phương pháp phân tích, tổng hợp, lựa chọn thông tin.
4. Giải pháp giải quyết tình huống:
Vận dụng các kiến thức liên môn:
1
- Văn học:
+ Thuyết minh về một di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh.
- Lịch sử: Lich sử địa phương Hà Nam.
- Địa lý: Vị trí địa lý của địa phương .
- Âm nhạc: Các kiến thức cơ bản về âm nhạc.
- Giáo dục công dân (GDCD địa phương)
+ Lòng biết ơn, tự hào về quê hương đất nước.
+ Bảo vệ di sản văn hóa.
+ Kế thừa phát huy truyền thống tốt đẹp của quê hương.
+ Bài học bảo tồn, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.
5. Thuyết minh tiến trình giải quyết tình huống.
- Lựa chọn tình huống.
- Xác định đối tượng.
- Thu thập thông tin.
- Viết đoạn văn, bài văn.
* Tư liệu sử dụng:
+ Tạp chí Sông Châu.
+ Sách giáo khoa: Lịch sử địa phương khối 6,7,8, 9. GDCD địa phương 6,7,8,9
+ Ứng dụng công nghệ thông tin tìm kiếm trên google.
Bài viết giải quyết tình huống
Hà Nam, quê hương mình rất đẹp với núi đồi, sông suối, những cánh đồng xanh
mướt và những cánh rừng bao la bát ngát. Và Hà Nam của chúng ta là một mảnh đất
địa linh nhân kiệt, vùng đất ngã ba sông rực nắng hồng, mảnh đất nổi tiếng với những
làn điệu dân ca, nơi mà lưu giữ nhiều giá trị truyền thống tốt đẹp.
Chúng ta rất tự hào vì được sinh ra và lớn lên trên mảnh đất có truyền thống yêu
nước. Là vùng đất có bề dầy truyền thống đấu tranh chống giặc ngoại xâm, Hà nam tự
hào có Thập đạo tướng quân Lê Hoàn đã có công dẹp loạn 12 sứ quân xây dựng cơ đồ
nhà Đinh, đập tan quân Tống lên ngôi hoàng đế, lấy hiệu là vua Lê Đại Hành. Trần
2
Bình Trọng, người con của quê hương Bảo Thái (nay là xã Liêm Cần, huyện Thanh
Liêm) mãi lưu danh trong sử sách với câu nói nổi tiếng: “Ta thà làm quỷ nước Nam
chứ không thèm làm vương đất Bắc”. Ông bị giặc giết lúc 26 tuổi, được truy phong
Bảo nghĩa vương. Trong cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Minh, Hà Nam là
một trong những căn cứ quan trọng của nghĩa quân Lam Sơn, tiêu biểu là Tướng quân
Vũ Cố (Thanh Thuỷ, Thanh Liêm) đã cùng với Lê Lợi xây dựng căn cứ Đồng Ao
đánh giặc… Từ khi thực dân Pháp xâm lược nước ta, phát huy truyền thống đánh giặc
của ông cha, Đinh Công Tráng người quê Nham Tràng, Thanh Liêm; Lê Hữu Cầu ở
Kim Bảng; Đinh Văn Nghiêm ở Đồng Hoá - Kim Bảng đã đứng lên kêu gọi văn thân,
chiêu mộ nghĩa quân, dựng cờ đánh Pháp…Từ khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời,
nhân dân Hà Nam luôn đoàn kết một lòng đi theo Đảng đấu tranh giải phóng dân tộc,
giải phóng quê hương. Ngay từ năm 1930, nông dân Hà Nam đã đứng lên đấu tranh
bằng cuộc biểu tình, tuần hành ngày 20/10/1930 tại Bồ Đề (Bình Lục), mở đầu cho
các cuộc nổi dậy của nông dân trong tỉnh.
Hà Nam tự hào có Nguyễn Hữu Tiến,
người vẽ lá cờ Tổ quốc, đã bị địch bắt và
bị xử bắn ngày 28-8-1941 cùng các chiến
sĩ Nam Kỳ khởi nghĩa là Nguyễn Thị
Minh Khai, Võ Vǎn Tần, Hà Huy Tập...
Ngày nay có các trường đã mang tên ông.
Chúng ta tự hào có nhà cách mạng Lương Khánh Thiện đã hiến dâng cả cuộc đời cho
sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc. Trong trường kỳ chống Pháp, nhân dân Hà
Nam vừa chiến đấu, vừa tích cực tăng gia sản xuất, không những xây dựng nền kinh tế
tự cấp, tự túc để nuôi quân dân kháng chiến lâu dài mà còn đóng góp hàng ngàn tấn
lương thực để nuôi quân trên các chiến trường, tiễn đưa hàng vạn con em lên đường
nhập ngũ. Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, nhân dân Hà Nam với tinh
thần vì miền Nam ruột thịt, nghe theo tiếng gọi của Đảng, lớp lớp thế hệ thanh niên
Hà Nam đã tình nguyện lên đường vào Nam chiến đấu. Hà Nam luôn là hậu phương
3
vững chắc cho tiền tuyến, đảm bảo “thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một
người”. Trong sự nghiệp chống Mỹ cứu nước, nhiều người con của quê hương đã anh
dũng hy sinh như mười cô gái Lam Hạ đã chiến đấu ngoan cường và đã hy sinh ngay
tại trận địa pháo khi chống trả máy bay Mỹ ...
Cùng với bề dầy truyền thống đấu tranh chống giặc ngoại xâm, Hà Nam còn là
mảnh đất văn hiến có truyền thống hiếu học. Kể từ khoa thi đầu tiên (1075) đến khoa
thi cuối cùng (1919) toàn tỉnh đã có 53 người đỗ đạt ở 36 khoa thi. Người đỗ cao nhất
là Nguyễn Quốc Hiệu (Phú Thứ, Duy Tiên) đạt học vị Thám hoa, người đỗ khoa bảng
trẻ nhất là Phan Tế (Duy Tiên) đỗ học vị Tiến sỹ khi mới 19 tuổi, người đỗ ở tuổi cao
nhất là Trương Minh Lượng (Duy Tiên) đỗ Tiến sỹ năm 65 tuổi, người đỗ đầu 3 kỳ thi
là Tam nguyên Yên Đổ Nguyễn Khuyến.Truyền thống hiếu học và tài năng của nhân
dân Hà Nam tiếp tục được giữ gìn, phát huy cao độ từ khi có Đảng Cộng sản Việt
Nam ra đời. Hà Nam tự hào có Phạm Tất Đắc với tập “Chiêu hồn nước” bất hủ;
Nguyễn Thượng Cát với bản lược dịch “Tư bản luận”; Nam Cao - Nhà văn liệt sỹ,
người đầu tiên được giải thưởng Hồ Chí Minh vì những cống hiến to lớn
đối với sự nghiệp văn học nước nhà.
Ngày nay truyền thống đó ngày càng
được phát huy tiêu biểu là trường THCS
Bắc Lý- nơi khởi nguồn của phong trào
“Hai tốt”. Quê hương của chúng ta đã
sản sinh ra nhiều “ nhân kiệt” góp phần
không nhỏ vào công cuộc xây dựng và
phát triển đất nước.
Không chỉ nổi tiếng về truyền thống yêu nước, hiếu học mà Hà Nam của chúng ta
còn được biết đến với các lễ hội và di tích lịch sử. Hiện nay trên địa bàn tỉnh ta đang
lưu giữ một quần thể di tích văn hóa thời nhà Lí, nhà Trần khá đa dạng và hấp dẫn
như: Đền Trần Thương, chùa Đọi, đền Trúc - Ngũ Động Sơn, đền Lảnh Giang, đền Bà
4
Vũ…Các di tích văn hóa gắn liền với các nhân vật lịch sử như Lê Đại Hành, Nguyên
phi Ỷ Lan, và Lê Thánh Tông, Lý Nhân Tông, Lê Đại Hành, Hưng Đạo Đại Vương
Trần Quốc Tuấn, Lý Thường Kiệt… Lễ hội là hoạt động phán ánh rõ nét nhất những
sinh hoạt văn hoá của một công đồng cư dân trong một không gian cụ thể và là môi
trường tốt nhất để lưu giữ những giá trị truyền thống qua các thời đại. Mỗi vùng quê
Việt Nam đều nằm trong dòng chảy văn hoá thống nhất nhưng nó vẫn mang nét riêng
biệt, đặc trưng của con người nơi đó tạo nên một bức tranh văn hoá lễ hội Việt Nam
phong phú và đa dạng. Hà Nam là một vùng đất cổ và là vùng gần trung tâm Đồng
bằng Sông Hồng hiện nay. Do vậy lễ hội nơi đây mang đậm nét văn hoá chung của
vùng hoà quyện với những nét riêng của văn hoá cư dân vùng trũng quanh năm ngập
úng tạo nên một sắc thái văn hoá độc đáo Hà Nam cũng là quê hương của nhiều lễ hội
truyền thống, đậm đà bản sắc dân tộc. Toàn tỉnh có trên 100 lễ hội, trong đó có một số
lễ hội vùng được tổ chức quy mô của lễ hội truyền thống.. Tôi xin giới thiệu một số lễ
hội và ý nghĩa của lễ hội để các bạn hiểu hơn về truyền thống này của quê hương ta.
Lễ hội đền Trúc (còn gọi là hội Quyển Sơn) tổ chức ở xã Thi Sơn, huyện Kim
Bảng tổ chức từ mùng 6 tháng giêng đến mùng 10 tháng 2 âm lịch.Tương truyền Lý
Thường Kiệt trên đường chiến thắng trở về đã cho quân dừng ở đây để tế lễ và ăn
mừng. Sau này để tưởng nhớ ông, nhân dân trong vùng đã lập đền thờ dưới chân núi
Cấm gọi là đền Trúc. Nơi đây có một truyền thuyết dân gian về hát Dậm Quyển Sơn.
5
Như vậy hát Dậm là một thể loại dân ca có nét riêng độc đáo chỉ có duy nhất ở Quyển
Sơn và đã trở thành di sản văn hóa phi vật thể có giá trị. Lễ hội truyền thống đền Trúc
với làn điệu dân ca hát Dậm là dịp để con người giao lưu cộng cảm, trao truyền những
đạo lí, tình cảm, mĩ tục và khát vọng cao đẹp, đem lại cho con người sự thanh thản nơi
tâm linh, quên đi những lo toan thường nhật để về với cội nguồn, về với thiên nhiên
mà thêm yêu đời, yêu người, yêu quê hương đất nước, dân tộc, thêm tự hào về mảnh
đất nơi mình sinh ra và lớn lên.
Nói đến lễ hội ở Hà Nam ta không thể không nhắc đến lễ hội chùa Long Đọi Sơn
như một trung tâm hội tụ văn hoá truyền thống của cư dân vùng này. Hàng năm cứ
đến ngày 21 tháng 3 âm lịch, chùa Đọi Sơn mở hội dâng hương tưởng niệm Lý Nhân
Tông - người có công mở mang xây dựng chùa. Lễ hội chùa Đọi và những lễ hội khác
trong vùng còn là nơi lưu giữ những giá trị văn hoá truyền thống, là dịp để con người
gửi gắm bao ước mơ khát vọng về một cuộc sống bình an và hạnh phúc. Tìm về chùa
Đọi và lễ hội chùa Đọi là chúng ta tìm đến chìa khoá để giải mã phần nào đó con
người và truyền thống văn hoá nơi đây. Lễ hội chùa Đọi như một sự hội tụ văn hoá
đặc trưng của Hà Nam-vùng chiêm trũng quanh năm ngập úng. Lễ hội nơi đây không
duy yếu tố tâm linh mà còn là cách ứng xử của con người với tự nhiên và xã hội.
Trong điều kiện hoàn cảnh đó họ phải đoàn kết nhau lại chống chọi với thiên tai và
6
địch hoạ. Từ đó tinh thần đoàn kết đã trở thành sức mạnh giúp con người nơi đây
chiến đấu và chiến thắng.
Hội chùa Đọi Sơn
Lễ hội tịch điền diễn ra tại Đọi Sơn, Duy Tiên là nơi vua Lê Đại Hành mở đầu
nghi thức cày ruộng tịch điền trong lịch sử. Đây là một lễ hội mang ý nghĩa khuyến
nông và là nét đẹp văn hóa trở về nguồn cội được tổ chức vào các ngày từ mùng 5-7
tháng Giêng âm lịch hàng năm. Lễ hội Tịch điền gắn liền với một truyền thuyết: Mùa
xuân năm 987, lần đầu tiên vua Lê Đại Hành cùng văn võ bá quan cày ruộng ở Đọi
Sơn và bắt được chum vàng, năm 988 cày ở Bàn Hải bắt được chum bạc, vì thế những
thửa ruộng này còn được gọi là “Kim Ngân Điền”. Hàng năm vào đầu xuân, nhà vua
xuống đồng cày ruộng (làm lễ Tịch điền) mở đầu cho một năm mới cầu cho mưa
thuận gió hoà, mùa màng bội thu và các triều đại sau đó, đều duy trì nghi lễ cày tịch
điền với các hình thức khác nhau để phát động nhân dân tích cực tăng gia sản xuất
nông nghiệp. Lễ hội Tịch điền Đọi Sơn là lễ hội đầu năm mang đậm nét văn hóa khơi
gợi tâm thức nhân dân hướng về nguồn cội. Nó không chỉ mang ý nghĩa nhân văn sâu
sắc, thể hiện sự quan tâm của các vị vua đối với người nông dân mà còn tuyên truyền,
giáo dục các tầng lớp nhân dân, đặc biệt là thế hệ trẻ, lòng biết ơn tiền nhân, tích cực
phát triển sản xuất nông nghiệp, nên đã thu hút đông đảo du khách. Lễ hội xuống đồng
7
Toàn cảnh lễ hội Tịch Điền
Chủ Tịch nước tham gia lễ hội Tịch Điền
lớn nhất miền Bắc dịp đầu xuân, nhắc lại truyền thống của nền nông nghiệp nước nhà
góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc.
Mảnh đất Duy Tiên- Hà Nam còn
được biết đến qua Lễ hội đền Lảnh Giang
được tổ chức vào 18-25/6 âm lịch và 25/8
âm lịch tại đền Lảnh Giang, thôn Yên
Lạc, xã Mộc, huyện Duy Tiên, tỉnh Hà
Nam. Lễ hội nhằm tôn vinh 3 vị thần thời
Hùng Vương thứ 18 và Công chúa Tiên
Dung, Chử Đồng Tử. Lễ hội đền Lảnh
Giang là dịp để nhân dân tưởng nhớ
Lễ hội đền Lảnh Giang
những người có công với dân với nước,
đồng thời động viên mọi người ra sức phấn đâu xây dựng gia đình, quê hương, đất
nước ngày càng giàu mạnh hơn.
Tiếp nối những truyền thống lễ hội ở Duy Tiên thì hội đền Trần Thương ở xã Nhân
Đạo, huyện Lý Nhân được tổ chức hàng năm vào ngày 20 tháng 8 âm lịch và đêm 14
8
tháng Giêng âm lịch. Đền Trần Thương thờ Quốc công Tiết chế Hưng Đạo Đại Vương
Trần Quốc Tuấn (Trần Hưng Đạo). Lại nói về ngày mất của Đức Thánh Trần. Dân
Tượng thờ anh hùng
Trần Hưng Đạo
Lễ tưởng niệm 710 năm ngày mất của anh hùng dân
tộc Trần Hưng Đạo
gian có câu: “Tháng tám giỗ Cha” là nói về ngày giỗ của ngài. Ngày “Giỗ Cha” là khi
Trần Quốc Tuấn qua đời, ngày 20/8 năm Canh Tý (tức năm Hưng Long thứ tám, ngày
5 tháng 9 năm 1300).. Cũng rất nhiều nơi lập đền thờ ông, song nhân dân về Trần
Thương vừa “Giỗ Cha” vừa bái yết xin “Lương”. Vào giờ Tý ngày rằm tháng Giêng
hàng năm còn mở Lễ phát lương ban lộc đầu năm của Đức Thánh Trần cho nhân dân
và khách thập phương. Việc phục dựng và duy trì tổ chức Lễ hội phát lương đầu năm
đền Trần Thương của tỉnh Hà Nam đã góp phần bảo tồn, phát huy những giá trị di sản
văn hóa, đồng thời tuyên truyền, giáo dục truyền thống yêu nước chống giặc ngoại
xâm của ông cha ta, đặc biệt là thời Trần để động viên nhân dân phát huy truyền thống
uống nước nhớ nguồn.
9
Túi lương
Ấn “Hưng Đạo Đại Vương”
Ngoài ra quê mình còn một số lễ hội khác như: Lễ hội thả đèn hoa được tổ chức
vào ngày 24 - 5 Dương Lịch tại Chùa Bầu Thành Phố Phủ Lý - Tỉnh Hà Nam. Hay vật
Liễu Đôi tổ chức vào ngày 05 tháng giêng âm lịch, tại làng Liễu Đôi, xã Liêm Túc,
huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam để ghi nhớ công lao của chàng trai họ Đoàn giỏi võ
đã có công đánh giặc cứu nước. Lễ hội chùa Bà Đanh được tổ chức vào tháng 2 âm
lịch hàng năm nhằm tri ân đức thánh bà Pháp Vũ, một vị thần trong Tứ Pháp (Pháp
Vân, Pháp Vũ, Pháp Lôi, Pháp Điện). Đây là vị thần phù trợ cho việc sản xuất nông
nghiệp được tốt tươi, đời sống nhân dân được no đủ. Đồng thời lễ hội cũng nhằm tôn
vinh, cảm tạ ân đức của các vị thần phật được thờ ở trong chùa đã phù trợ cho cuộc
sống của nhân dân.
Trên đây là một số lễ hội tiêu biểu của Hà Nam. Những lễ hội này không chỉ
người Hà Nam biết mà còn được người dân khắp cả nước biết đến. Trong lễ hội, mọi
người có thể tham gia vào các cuộc thi và các trò chơi truyền thống hấp dẫn như: cuộc
thi chọi gà, thi chèo thuyền, thi nấu ăn, múa sư tử, thi đuổi vịt, thi thả diều…
Song song cùng với truyền thống về lễ hội và di tích lịch sử thì Hà Nam là một
trong những cái nôi của nền nghệ thuật truyền thống đang được kế thừa và phát huy
như: chiếu chèo làng Ngò, chiếu chèo làng Hoà Ngãi, chiếu chèo làng Thọ Chương
(huyện Lý Nhân); chiếu chèo Đồng Hoá (huyện Kim Bảng); chiếu chèo Châu Giang
10
(huyện Duy Tiên). Hà Nam, mảnh đất đồng chiêm thuộc vùng đồng bằng Bắc Bộ từ
bao đời là nơi sản sinh và lưu truyền biết bao làn điệu dân ca ngọt ngào, sâu lắng, đằm
thắm trữ tình.
Hát giao duyên của Hà Nam
Chầu văn đang trong lộ trình được xây dựng hồ sơ đệ trình lên UNESCO công
nhận là Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại. Nghi lễ chầu văn của người Việt
ở Hà Nam đã được đưa vào danh sách 33 di sản văn hóa phi vật thể Việt Nam. Tại Hà
Nam, nghi lễ Chầu văn diễn ra vào nhiều dịp trong năm, nhưng linh thiêng và điển
hình nhất là vào tháng Ba (tưởng nhớ ngày hóa của Mẫu Liễu Hạnh) và tháng Tám
(tưởng nhớ ngày giỗ của Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn). Với những giá trị về
lịch sử và văn hóa tiêu biểu, năm 2012, nghi lễ Chầu văn ở Hà Nam đã được Bộ
VHTTDL ghi danh vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia.
Hát chầu văn của Hà Nam
11
Hát Dậm (hay còn gọi là hát Dặm)- loại hình múa hát độc đáo chỉ có ở làng
Quyển Sơn, xã Thi Sơn, huyện Kim Bảng (Hà Nam). Trải qua hàng trăm năm, hát
Dậm có những nét độc đáo riêng. Đến
nay những điệu hát Dậm được các nghệ
nhân đem đi giới thiệu tại 16 quốc gia
trên thế giới và vẫn đang được người
dân Hà Nam ngày đêm gìn giữ.
Cụ Răm- nghệ nhân dân gian hát dặm
Nhân dân Hà Nam cần cù, sáng tạo và giàu kinh nghiệm trong lao động sản xuất,
đặc biệt trong sản xuất nông nghiệp, đắp đê trị thủy để xây dựng những làng quê trù
phú, khéo tay trong sản xuất thủ công nghiệp của các làng nghề thủ công . Trên toàn
Tỉnh có trên ba mươi làng nghề truyền thống nổi tiếng tiêu biểu như: Dệt lụa Nha Xá
xã Mộc Nam, Duy Tiên, Hà Nam là một làng nghề truyền thống. Trải qua bao thời
gian làng dệt Nha Xá vẫn duy trì làng
nghề để làm đẹp cho đời, làm ấm lòng
người trong và ngoài nước. Hiện nay, ở
làng dệt Nha Xá có 230 hộ, gần 800
nhân khẩu, trong đó có khoảng 350 lao
động chính, vận hành gần 200 máy dệt.
Dệt lụa Nha Xá
Xã Hoàng Đông (Duy Tiên), nơi đây có nghề mây tre đan truyền thống đang trên
đà phát triển. Nguyên liệu cung cấp cho làng nghề là 2 thứ cây có nhiều ở nước ta: cây
giang và cây mây. Các sản phẩm như bát, đĩa, khay, lọ hoa, lọ độc bình, lãng hoa hiện
nay rất đa dạng về chủng loại và mẫu mã. Sản phẩm mây tre đan của Hoàng Đông trở
thành mặt hàng quen thuộc không chỉ trong nước mà cả ở nước ngoài
12
Mây tre đan làng Ngọc Động- Duy Tiên
Sau khi miền Bắc giải phóng, làng nghề mở rộng, nghề thêu ren ở Thanh HàThanh Liêm được truyền dạy rộng rãi, sản xuất không ngừng phát triển .Nghề thêu đối
với mỗi người thợ Thanh Hà như là một nghệ thuật, mỗi mũi thêu đều đem đến cho họ
nguồn cảm hứng vô tận. Dưới đôi bàn tay khéo léo, những cánh hoa cứ dần hiện lên
sống động dù để trang trí vào giữa tấm nệm hay góc khăn tay. Tất cả đã tạo dựng nên
một không gian thêu với đủ loại hoa muôn sắc khoe màu. Nghề thêu Thanh Hà hiện
nay không chỉ được những nhà kinh doanh Đông Âu biết đến mà cả những nhà kinh
doanh nước ngoài khác như Pháp, Ý, Nhật... về trực tiếp để đặt hàng. Với xu thế phát
triển như hiện nay, các doanh nghiệp thêu ở Thanh Hà không những đảm bảo duy trì
các thị trường truyền thống mà còn mong muốn tiếp tục đưa những sản phẩm thêu của
mình đến những thị trường mới.
Thêu ren ở Thanh Hà
13
Về xã Đọi Sơn, huyện Duy Tiên (Hà Nam), không khỏi ngỡ ngàng trước sự đổi
thay của người dân nới đây. Thôn Đọi Tam hiện có 650 hộ gồm 2.100 nhân khẩu
nhưng có tới gần 600 thợ làm trống lành nghề. Kế nghiệp và phát huy những giá trị
truyền thống của làng nghề, những hồi trống Đọi Tam rền vang đã được ngân lên tại
nhiều lễ hội lớn của đất nước như: Lễ hội 990 năm Thăng Long - Hà Nội, Seagames
22 tổ chức tại Việt Nam và nhiều lễ hội lớn khác. Năm 2004, UBND tỉnh Hà Nam
công nhận trống Đọi Tam làng nghề truyền thống. Đóng góp vào sự độc đáo cùng
Trống Đọi Tam
Rượu làng Vọc
với gần 40 làng nghề truyền thống tại Hà Nam, Làng Vọc ở huyện Bình Lục là một
làng nghề nổi tiếng với rượu Vọc. Rượu làng Vọc thơm nức mùi hương gạo, có vị
đậm đà, ngọt lịm mà không say. Rượu Vọc ngon như vậy bởi không chỉ được làm
bằng men ta gồm 36 vị thuốc Bắc nấu với gạo nếp, mà còn nhờ thiên nhiên ưu đãi cho
nguồn nước cùng kỹ thuật nấu rượu cổ truyền. Hiện nay, Vọc Long Tửu có mặt trên
thị trường cả nước và là quà tặng sang cả các nước Nhật, Đức, Pháp, Nga…
Ở Hà Nam, cáy có nhiều ở các vùng nước lợ như Thanh Liêm, Bình Lục, Kim
Bảng… thế nhưng nghề làm mắm cáy phát triển mạnh nhất ở huyện Bình Lục. Mắm
14
cáy được chế biến công phu.Những con
cáy nhỏ được lột yếm, bóc trắng, giã cho
thật nhuyễn, trộn muối rồi đem ủ kín
trong vại. Sự cầu kỳ của món ăn làm nên
một nét văn hóa ẩm thực đặc sắc của Hà
Nam.
Mắm cáy Bình Lục
Bất cứ ai đến với làng Đại Hoàng huyện Lý Nhân tỉnh Hà Nam sẽ không bao giờ
quên được cái vị ngọt và màu vàng ươm của quả chuối, mùi vị đậm đà của cá kho,
mùi thơm quyến rũ của bát cơm gạo tám được bày trong các bữa ăn. Chuối ngự trước
đây chính là món mà người dân quê làng Đại Hoàng đã dâng lên vua. Còn bây giờ
chuối ngự và cá kho Đại Hoàng đã được xuất khẩu ra nước ngoài và người nước ngoài
rất thích. Những đặc sản truyền thống này góp phần làm cho làng Đại Hoàng khang
trang hơn, hiện đại hơn.
Chuối ngự và cá kho làng Đại Hoàng
Truyền thống tốt đẹp của quê hương Hà Nam vô cùng quý giá, đó là nền tảng để
chúng ta xây dựng quê hương nói riêng và toàn dân tộc nói chung. Sinh ra và lớn lên
15
trên quê hương Hà nam có nhiều truyền thống tốt đẹp, mỗi học sinh chúng ta cần nhận
thức sâu sắc về những giá tị truyền thống đáng tự hào của quê hương mình, từ đó tích
cực học tập rèn luyện để phát huy những truyền thống đó.
6. Ý nghĩa của việc giải quyết tình huống.
Việc kết hợp kiến thức liên môn như Lịch sử, Địa lý, Âm nhạc, Văn học vào môn
Giáo dục công dân rất quan trọng giúp cho bài viết của chúng em bao quát đầy đủ, ý
nghĩa hơn. Từ đó bài viết sẽ có sức thuyết phục nhất là giáo dục lòng tự hào về truyền
thống tốt đẹp của quê hương, đất nước, ý thức bảo tồn, phát huy bản sắc văn hoá của
dân tộc. Sáng tạo nên những giá trị văn hoá mới, xã hội chủ nghĩa, làm cho những giá
trị ấy thấm sâu vào cuộc sống của mỗi người dân Hà Nam nói riêng và cả nước nói
chung, trở thành tâm lý và tập quán tiến bộ, văn minh. Đồng thời giáo dục tinh thần
hăng say và cần cù lao động, phát huy truyền thống góp phần xây dựng quê hương,
đất nước ngày càng giàu mạnh. Từ đó chúng em biết mình cần phải làm gì để xứng
đáng là người con của Hà Nam.
Như vậy, vận dụng kiến thức liên môn tạo điều kiện cho học sinh chúng em chủ
động, tích cực, sáng tạo, độc lập trong suy nghĩ, đánh giá và giải quyết một vấn đề
được nêu ra một cách thấu đáo, tự tin và biết vận dụng các kiến thức liên môn để giải
quyết tình huống thực tiễn. Thấy được việc học tập vận dụng vào thực tế có hiệu quả ý
thức hơn việc học phải đi đôi với hành; do đó kích thích được việc học tập tốt hơn
và rèn luyện các kĩ năng giải quyết các tình huống trong cuộc sống.
16
17