MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC BẢNG
DANH MỤC CÁC HÌNH
PHẦN MỞ ĐẦU......................................................................................................... 6
I. Tính cấp thiết của đề án.........................................................................................6
II. Mục tiêu của đề án................................................................................................6
III. Yêu cầu của đề án................................................................................................7
IV. Căn cứ xây dựng đề án........................................................................................7
V. Kết cấu của đề án.................................................................................................. 8
VI. Tổ chức nghiên cứu xây dựng Đề án..................................................................8
PHẦN THỨ NHẤT....................................................................................................9
MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ NGÀNH KINH TẾ......................................9
MŨI NHỌN VÀ SẢN PHẨM CHỦ LỰC................................................................9
I. KHÁI NIỆM NGÀNH KINH TẾ MŨI NHỌN VÀ SẢN PHẨM CHỦ LỰC....9
1. Khái niệm ngành kinh tế mũi nhọn............................................................9
2. Khái niệm sản phẩm chủ lực.......................................................................9
3. Phạm vi ngành kinh tế mũi nhọn và sản phẩm chủ lực.............................9
4. Vai trò của ngành kinh tế mũi nhọn và sản phẩm chủ lực........................9
II. LỰA CHỌN NGÀNH KINH TẾ MŨI NHỌN VÀ SẢN PHẨM CHỦ LỰC.10
1. Quan điểm lựa chọn...................................................................................10
2. Tiêu thức xác định ngành kinh tế mũi nhọn............................................10
3. Tiêu chí lựa chọn sản phẩm chủ lực.........................................................10
4. Phương pháp lựa chọn ngành kinh tế mũi nhọn và sản phẩm chủ lực..11
PHẦN THỨ HAI......................................................................................................13
THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN CÁC NGÀNH KINH TẾ VÀ SẢN PHẨM CHỦ
YẾU Ở TỈNH KON TUM GIAI ĐOẠN 2001 – 2010............................................13
I. ĐẶC ĐIỂM TỰ NHIÊN VÀ KINH TẾ - XÃ HỘI CỦA TỈNH KON TUM.. .13
1. Điều kiện tự nhiên......................................................................................13
1.1. Vị trí địa lý............................................................................................13
1.2. Địa hình.................................................................................................13
2. Tiềm năng về tài nguyên thiên nhiên........................................................13

2.1 Tài nguyên đất đai..................................................................................13
2.2. Tài nguyên nước....................................................................................14
2.3. Tài nguyên khí hậu................................................................................14
2.4. Tài nguyên khoáng sản.........................................................................14
2.5. Tài nguyên rừng....................................................................................15
3. Nguồn nhân lực..........................................................................................15
3.1. Dân số...................................................................................................15
3.2.Lao động và cơ cấu lao động.................................................................16
4. Hiện trạng kinh tế - xã hội tỉnh Kon Tum................................................16
4.1. Tăng trưởng kinh tế...............................................................................16
4.2. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế...................................................................17
4.3. Thực trạng phát triển các ngành kinh tế của tỉnh Kon Tum.................19
1


4.3.1. Nhóm ngành nông, lâm, thủy sản.......................................................19
4.3.2. Nhóm ngành công nghiệp và xây dựng..............................................21
4.4. Thu chi ngân sách.................................................................................24
4.5. Thực hiện vốn đầu tư.............................................................................24
4.6. Hoạt động xuất nhập khẩu....................................................................24
4.7. Khoa học công nghệ.............................................................................24
4.8. Bảo vệ môi trường.................................................................................25
4.9. Giáo dục và đào tạo..............................................................................25
4.10. Văn hóa thể thao.................................................................................25
4.11. Y tế, chăm sóc sức khỏe nhân dân.......................................................26
5. Đánh giá chung về thuận lợi, khó khăn và thách thức của tỉnh Kon Tum
.........................................................................................................................26
5.1. Thuận lợi...............................................................................................26
5.2. Khó khăn - thách thức...........................................................................26
II. THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN MỘT SỐ NGÀNH VÀ SẢN PHẨM CHỦ

YẾU CỦA TỈNH KON TUM..................................................................................27
1. Nhóm ngành nông nghiệp.........................................................................27
1.1. Ngành trồng cây hàng năm....................................................................27
1.1.1. Đánh giá chung....................................................................................27
1.1.2. Một số cây trồng hàng năm.................................................................27
1.2. Ngành trồng cây lâu năm.................................................................................30
1.2.1. Đánh giá chung....................................................................................30
1.2.3. Một số cây trồng lâu năm chủ yếu.......................................................31
1.4. Ngành lâm nghiệp.............................................................................................36
2. Nhóm ngành công nghiệp....................................................................................37
2.1. Ngành chế biến nông, lâm sản..........................................................................37
2.1.1. Đánh giá chung:...................................................................................37
2.1.2.Phân tích ma trận SWOT về công nghiệp chế biến nông, lâm sản. . .37
2.1.3. Một số sản phẩm chính........................................................................38
2.2. Ngành sản xuất điện (sản phẩm thủy điện).....................................................39
2.2.1. Đánh giá chung....................................................................................39
2.2.2. Phân tích ma trận SWOT ngành sản xuất điện của tỉnh Kon Tum. .40
2.3. Ngành sản xuất vật liệu xây dựng....................................................................40
2.3.1. Tình hình chung...................................................................................40
2.3.2. Phân tích ma trận SWOT ngành sản xuất VLXD của tỉnh Kon Tum
.........................................................................................................................42
2.4. Ngành khai thác và chế biến khoáng sản........................................................42
2.4.1. Hiện trạng khai thác............................................................................42
2.4.2. Tình hình sử dụng khoáng sản...........................................................43
2.4.3. Đánh giá chung....................................................................................43
3. Ngành du lịch........................................................................................................43
3.1. Đánh giá chung.......................................................................................43
3.2. Phân tích ma trận SWOT về ngành du lịch tỉnh Kon Tum...................44
PHẦN THỨ BA........................................................................................................47
2



ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN CÁC NGÀNH KINH TẾ MŨI
NHỌN VÀ SẢN PHẨM CHỦ LỰC CỦA TỈNH KON TUM ĐẾN NĂM 2020. 47
I. CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN KINH TẾ
CỦA TỈNH KON TUM...........................................................................................47
1. Yếu tố quốc tế....................................................................................................... 47
2. Yếu tố trong nước.................................................................................................48
3. Các yếu tố tác động đến sự phát triển của một số ngành kinh tế của tỉnh Kon
Tum giai đoạn 2011 - 2020.......................................................................................48
3.1. Đối với công nghiệp chế biến nông, lâm sản:..................................................48
3.2. Đối với ngành sản xuất điện, cụ thể là thủy điện:...........................................49
3.3. Đối với ngành du lịch........................................................................................50
II. PHƯƠNG ÁN LỰA CHỌN NGÀNH KINH TẾ MŨI NHỌN VÀ SẢN
PHẨM CHỦ LỰC....................................................................................................50
1. Cơ sở lựa chọn:.....................................................................................................50
2. Lựa chọn ngành kinh tế mũi nhọn và sản phẩm chủ lực:.................................50
2.1. Phương pháp phân tích SWOT........................................................................50
2.2. Phương pháp định lượng..................................................................................51
2.3. Phương pháp chuyên gia..................................................................................52
2.4. Tổng hợp lựa chọn ngành kinh tế mũi nhọn và sản phẩm chủ lực của tỉnh
Kon Tum giai đoạn 2011 - 2020..............................................................................52
III. PHƯƠNG HƯỚNG PHÁT TRIỂN CÁC NGÀNH KINH TẾ MŨI NHỌN
VÀ SẢN PHẨM CHỦ LỰC CỦA TỈNH KON TUM ĐẾN NĂM 2020..............53
1. Quan điểm, mục tiêu............................................................................................53
1.1. Quan điểm phát triển:......................................................................................53
1.2. Mục tiêu phát triển:..........................................................................................53
2. Phương hướng phát triển các ngành kinh tế mũi nhọn và sản phẩm chủ lực
của tỉnh Kon Tum đến năm 2020............................................................................54
2.1. Trồng rau, hoa xứ lạnh.....................................................................................54

2.2. Ngành trồng cây lâu năm.................................................................................55
2.2.1. Cây cao su.............................................................................................55
2.2.2. Cây cà phê.............................................................................................56
2.2.3. Trồng cây dược liệu (Sâm Ngọc Linh)................................................57
2.3. Ngành trồng rừng và chăm sóc rừng (trồng cây nguyên liệu giấy)...............58
2.4. Nuôi trồng thủy sản (thủy đặc sản tại huyện Kon Plông và thủy sản nước
ngọt khác)................................................................................................................. 58
2.5. Ngành công nghiệp chế biến nông, lâm sản....................................................60
2.5.1. Quan điểm phát triển...........................................................................60
2.5.2. Dự báo các sản phẩm chủ yếu của ngành công nghiệp chế biến nông,
lâm sản của tỉnh đến năm 2020.....................................................................61
2.5.3. Phát triển các sản phẩm chủ lực.........................................................61
2.5.3.1. Sản phẩm cao su................................................................................61
2.5.3.2. Sản phẩm cà phê...............................................................................63
2.5.3.3. Sản phẩm bột giấy và giấy................................................................63
2.5.3.4. Chế biến sắn và tinh bột sắn:............................................................64
2.6. Sản xuất sản phẩm từ khoáng sản...................................................................65
2.6.1. Quan điểm và phương hướng phát triển.............................................65
3


2.6.2. Dự báo nhu cầu VLXD của tỉnh Kon Tum đến năm 2020.................65
2.6.3. Phát triển sản phẩm chủ lực: gạch nung và gạch không nung.........65
2.7. Sản xuất, truyền tải và phân phối điện (sản xuất thủy điện).........................68
2.7.1. Quan điểm phát triển...........................................................................68
2.7.2. Phương hướng, nhiệm vụ:...................................................................69
2.8. Ngành du lịch.....................................................................................................69
2.8.1. Quan điểm phát triển...........................................................................69
2.8.2. Định hướng phát triển:........................................................................70
IV. GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN CÁC NGÀNH KINH TẾ MŨI NHỌN VÀ SẢN

PHẨM CHỦ LỰC....................................................................................................72
1. Tăng cường công tác quy hoạch và quản lý quy hoạch:...................................72
2. Giải pháp về thị trường.......................................................................................73
2.1. Tạo lập và mở rộng thị trường tiêu thụ...........................................................73
2.2. Nâng cao năng lực cạnh tranh ngành và sản phẩm.......................................73
2.3. Chiến lược phân phối........................................................................................74
3. Giải pháp tạo lập môi trường kinh doanh thuận lợi, thông thoáng.................75
3.1. Về cải cách thủ tục hành chính, nâng cao năng lực điều hành......................75
3.2. Về tiếp cận các nguồn lực.................................................................................75
3.3. Cải thiện môi trường kinh tế vĩ mô..................................................................76
3.4. Cải thiện năng lực canh tranh cấp tỉnh (PCI)...............................................76
3.5. Xúc tiến thương mại..........................................................................................76
4. Giải pháp về cơ sở hạ tầng..................................................................................77
5. Giải pháp ứng dụng khoa học công nghệ...........................................................78
6. Giải pháp đào tạo, phát triển nguồn nhân lực...................................................78
7. Giải pháp nâng cao nhận thức của các cấp, các ngành và toàn xã hội về phát
triển ngành kinh tế mũi nhọn và sản phẩm chủ lực..............................................79
8. Giải pháp đẩy mạnh liên kết kinh tế..................................................................80
9. Một số cơ chế, chính sách:...................................................................................81
PHẦN THỨ TƯ....................................................................................................... 83
TỔ CHỨC THỰC HIỆN VÀ KIẾN NGHỊ...........................................................83
I. TỔ CHỨC THỰC HIỆN....................................................................................83
1. Ủy ban nhân dân tỉnh:..............................................................................83
2. Các sở, ban, ngành, địa phương...............................................................83
2.1. Sở Kế hoạch và Đầu tư.........................................................................83
2.2. Sở Công thương....................................................................................83
2.3. Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn..............................................83
2.4. Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch..........................................................83
2.5. Sở Lao động thương binh và Xã hội.....................................................84
2.6. Sở Tài chính..........................................................................................84

2.7. Sở Khoa học và Công nghệ...................................................................84
2.8. Ngân hàng Nhà nước - Chi nhánh Kon Tum........................................84
2.9. Trung tâm xúc tiến đầu tư, thương mại và du lịch tỉnh Kon Tum.........84
2.10. Ban quản lý Khu kinh tế tỉnh...............................................................84
2.11. Các sở, ban ngành, địa phương khác..................................................84
II. KIẾN NGHỊ.........................................................................................................84
4


1. Đối với Chính phủ................................................................................................84
2. Đối với các bộ, ngành.................................................................................85
2.1. Đối với Bộ Kế hoạch và Đầu tư...........................................................85
2.2. Đối với Bộ Tài chính............................................................................86
2.3. Bộ Giao thông vận tải...........................................................................86
2.4. Bộ Công Thương...................................................................................86
2.5. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch:.........................................................86
2.6. Bộ Nông Nghiệp và Phát triển nông thôn.............................................86
TÀI LIỆU THAM KHẢO.......................................................................................87
PHẦN PHỤ LỤC..................................................................................................... 88
PHỤ LỤC 1:............................................................................................................. 88
TỔNG HỢP Ý KIẾN PHIẾU ĐIỀU TRA KHẢO SÁT LỰA CHỌN.................88
SẢN PHẨM CHỦ LỰC CỦA TỈNH ĐẾN NĂM 2020.........................................88
PHỤ LỤC 2: Dự báo giá trị sản xuất và cơ cấu một số ngành kinh tế của tỉnh
đến năm 2020..........................................................................................................
PHỤ LỤC 3: Dự báo giá trị sản xuất và cơ cấu một số ngành kinh tế và sản
phẩm của tỉnh đến năm 2020.................................................................................
PHỤ LỤC 4: Tổng hợp điểm của một số ngành kinh tế của tỉnh Kon Tum đến
năm 2020...............................................................................................................
PHỤ LỤC 5A: Sản lượng và giá trị sản xuất (giá cố định 1994) các ngành
kinh tế mũi nhọn và sản phẩm chủ lực..................................................................

PHỤ LỤC 5B: Giá trị tăng thêm (giá hiện hành) và cơ cấu các ngành kinh tế
mũi nhọn và sản phẩm chủ lực trong tổng SPXH.................................................
PHỤ LỤC 6: Danh mục các tuyến, điểm, cụm du lịch trên địa bàn tỉnh..............

5


PHẦN MỞ ĐẦU
I. Tính cấp thiết của đề án
Trong quá trình phát triển của một quốc gia, một địa phương, việc xác định
đúng ngành kinh tế mũi nhọn và sản phẩm chủ lực để lựa chọn hướng đi, đưa ra
các chính sách, biện pháp phát triển là một trong những nhân tố quyết định sự
phát triển thành công của quốc gia, địa phương đó.
Kon Tum có một vị trí địa kinh tế - địa chính trị quan trọng, là cửa ngõ của
Tây Nguyên và ngã ba biên giới Việt Nam - Lào - Campuchia với cửa khẩu quốc
tế Bờ Y. Những năm qua, nền kinh tế của tỉnh Kon Tum tăng trưởng với tốc độ
khá cao, bình quân tăng khoảng 14,71%/năm giai đoạn 2006 - 2010; thu nhập
bình quân đầu người ngày càng tăng nhanh, tăng từ 4,8 triệu đồng năm 2005 lên
13,34 triệu đồng năm 2010; cơ cấu kinh tế tiếp tục chuyển dịch theo hướng hợp
lý, giảm tỷ trọng ngành nông nghiệp, tăng dần tỷ trọng công nghiệp - xây dựng và
thương mại - dịch vụ; kim ngạch xuất khẩu liên tục tăng.
Tuy nhiên, nền kinh tế của tỉnh phát triển chưa bền vững; ngành công
nghiệp còn nhỏ bé, cơ sở vật chất yếu kém, công nghệ sản xuất lạc hậu; chất
lượng nguồn nhân lực còn thấp; hiệu quả kinh tế và năng lực cạnh tranh các sản
phẩm của tỉnh còn thấp; các tiềm năng, lợi thế chưa được khai thác và sử dụng
hiệu quả; số lượng các ngành, sản phẩm có quy mô sản xuất lớn và tạo ra giá trị
gia tăng cao chưa nhiều.v.v..
Xuất phát từ thực trạng nêu trên, để thúc đẩy nền kinh tế của tỉnh Kon Tum
tăng trưởng nhanh và phát triển bền vững, việc lựa chọn và tập trung phát triển
một số ngành kinh tế mũi nhọn và sản phẩm chủ lực trên cơ sở khai thác các tiềm

năng, thế mạnh, phát huy các lợi thế so sánh của tỉnh là hết sức cần thiết. Chính vì
vậy, việc xây dựng đề án “Xây dựng và phát triển các ngành kinh tế mũi nhọn
và sản phẩm chủ lực của tỉnh Kon Tum đến năm 2020” có ý nghĩa quan trọng
cả về lý luận và thực tiễn.
II. Mục tiêu của đề án
1. Mục tiêu tổng quát:
Mục tiêu tổng quát của đề án là xác định một số ngành và sản phẩm trên
địa bàn tỉnh đáp ứng các tiêu chí lựa chọn các ngành kinh tế mũi nhọn và sản
phẩm chủ lực, từ đó tỉnh sẽ tạo điều kiện và đề ra các cơ chế, chính sách hỗ trợ
phù hợp để thúc đẩy các ngành, các sản phẩm phát triển nhanh, góp phần chuyển
dịch cơ cấu kinh tế và là đầu tàu kéo nền KT - XH của tỉnh tăng trưởng nhanh và
phát triển bền vững.
2. Mục tiêu cụ thể:
- Giai đoạn 2011 - 2015:
+ Trên cơ sở số liệu tổng hợp của các ngành, các sản phẩm từ năm 2000
đến nay, đề án sẽ lựa chọn 6-7 ngành và 8-9 sản phẩm giàu tiềm năng, có lợi thế
cạnh tranh trên địa bàn tỉnh đáp ứng các tiêu chí lựa chọn, để đầu tư thúc đẩy phát
triển trở thành các ngành kinh tế mũi nhọn và các sản phẩm chủ lực của tỉnh.
6


+ Phân tích, đánh giá các tiềm năng và lợi thế, hỗ trợ phát triển một số
ngành, sản phẩm có điều kiện để phát triển thành ngành kinh tế mũi nhọn và sản
phẩm chủ lực trong giai đoạn tiếp theo.
- Giai đoạn 2016 - 2020:
+ Phát triển thêm từ 1-2 ngành kinh tế mũi nhọn và 1-2 sản phẩm chủ lực;
hình thành những ngành, sản phẩm chủ lực mới của tỉnh đáp ứng nhu cầu mới và
ngày càng cao của thị trường trong và ngoài nước.
III. Yêu cầu của đề án
- Phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách của Nhà nước về

phát triển KT - XH của cả nước và vùng Tây Nguyên;
- Phù hợp với định hướng phát triển vùng Tây Nguyên, các quy hoạch
ngành kinh tế - kỹ thuật;
- Phù hợp với Quy hoạch tổng thể phát triển KT - XH tỉnh Kon Tum đến
năm 2020 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt;
- Phù hợp với Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Kon Tum lần thứ XIV;
- Phù hợp với Kế hoạch phát triển KT - XH, quốc phòng, an ninh tỉnh Kon
Tum giai đoạn 2011 - 2015;
- Đảm bảo tính khoa học, thực tiễn, khả thi.
IV. Căn cứ xây dựng đề án
- Quyết định số 260/2005/QĐ - TTg ngày 21/10/2005 của Thủ tướng Chính
phủ về việc phê duyệt phương hướng chủ yếu phát triển KT - XH vùng phía Tây
đường Hồ Chí Minh đến năm 2020;
- Quyết định số 55/2007/QĐ - TTg ngày 23/4/2007 của Thủ tướng Chính
phủ về việc phê duyệt Danh mục các ngành công nghiệp ưu tiên, ngành công
nghiệp mũi nhọn giai đoạn 2007 - 2010, tầm nhìn đến năm 2020;
- Quyết định số 10/2008/QĐ - TTg ngày 16/01/2008 của Thủ tướng Chính
phủ về việc phê duyệt "Chiến lược phát triển chăn nuôi đến năm 2020";
- Quyết định số 25/2008/QĐ - TTg ngày 05/02/2008 của Thủ tướng Chính
phủ về việc ban hành một số cơ chế, chính sách hỗ trợ phát triển KT - XH đối với
các tỉnh vùng Tây Nguyên đến năm 2010;
- Quyết định số 52/2008/QĐ - TTg ngày 25/4/2008 của Thủ tướng Chính
phủ về việc phê duyệt Đề án "Quy hoạch phát triển các Khu kinh tế cửa khẩu của
Việt Nam đến năm 2020";
- Quyết định số 864/QĐ - TTg ngày 25/4/2008 của Thủ tướng Chính phủ
về việc phê duyệt Quy hoạch xây dựng vùng biên giới Việt Nam - Lào đến năm
2020 (đoạn từ Điện Biên đến Kon Tum);
- Quyết định số 2214/QĐ - TTg ngày 31/12/2009 của Thủ tướng Chính phủ
về việc thành lập Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Kon Tum;
7



- Quyết định số 581/QĐ - TTg ngày 20/04/2011 của Thủ tướng Chính phủ
về việc phê duyệt quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Kon Tum đến
năm 2020.
- Quyết định số 11/2007/QĐ - BCN ngày 14/02/2007 của Bộ Công nghiệp
về việc phê duyệt Quy hoạch phát triển công nghiệp dọc tuyến đường Hồ Chí
Minh đến năm 2010, định hướng đến năm 2020;
- Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Kon Tum lần thứ XIV;
- Kế hoạch phát triển KT - XH, quốc phòng, an ninh tỉnh Kon Tum giai
đoạn 2011 - 2015;
- Quyết định số 607/QĐ - UBND ngày 27/6/2007 của UBND tỉnh Kon
Tum về việc ban hành “Đề án điều chỉnh quy hoạch phát triển một số cây hàng
hóa chủ yếu trên địa bàn tỉnh Kon Tum đến năm 2010 có tính đến năm 2015”;
- Quyết định 14/2009/QĐ - UBND của UBND tỉnh Kon Tum phê duyệt Đề
án về chính sách hỗ trợ kinh phí để phát triển cao su đối với hộ đồng bào dân tộc
thiểu số nghèo trồng cao su trong vùng quy hoạch phát triển cao su.
V. Kết cấu của đề án
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, đề
án gồm 4 phần:
- Phần thứ nhất: Một số khái niệm cơ bản về ngành kinh tế mũi nhọn và sản
phẩm chủ lực.
- Phần thứ hai: Thực trạng phát triển một số ngành và sản phẩm chủ yếu
của tỉnh Kon Tum giai đoạn 2001 - 2010.
- Phần thứ ba: Định hướng và giải pháp phát triển các ngành kinh tế mũi
nhọn và sản phẩm chủ lực của tỉnh Kon Tum giai đoạn 2011 - 2020.
- Phần thứ tư: Tổ chức thực hiện và kiến nghị.
VI. Tổ chức nghiên cứu xây dựng Đề án
1. Chỉ đạo thực hiện: Ủy ban nhân dân tỉnh
2. Đơn vị chủ trì: Sở Kế hoạch và Đầu tư

3. Các cơ quan phối hợp thực hiện
- Sở Công Thương;
- Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn;
- Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch;
- Sở Tài chính;
- Sở Lao động thương binh và xã hội;
- Các sở, ban, ngành của tỉnh và các cơ quan Trung ương có liên quan;
- UBND các huyện, thành phố;
- Viện Nghiên cứu Phát triển KT - XH Đà Nẵng.
8


PHẦN THỨ NHẤT
MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ NGÀNH KINH TẾ
MŨI NHỌN VÀ SẢN PHẨM CHỦ LỰC
I. KHÁI NIỆM NGÀNH KINH TẾ MŨI NHỌN VÀ SẢN PHẨM CHỦ LỰC
1. Khái niệm ngành kinh tế mũi nhọn
Ngành kinh tế mũi nhọn là ngành kinh tế khi được tập trung đầu tư phát
triển sẽ có vai trò quan trọng trong việc phát triển cân đối, tối ưu, tổng hợp…nền
kinh tế, từ đó góp phần đảm bảo nền kinh tế tăng trưởng và phát triển bền vững(1).
Trong đó:
- Ngành kinh tế mũi nhọn là ngành kinh tế nếu tập trung phát triển sẽ có
ảnh hưởng lớn đến các ngành kinh tế khác, có trình độ công nghệ cao, có hiệu quả
vượt trội.v.v..
- Phát triển cân đối là giới hạn cho phép của ngành kinh tế mũi nhọn, nó
không thể vượt quá mức giới hạn để dẫn đến sự phá vỡ, gây thiệt hại cho các
ngành khác.
- Phát triển tối ưu là ngành nếu được tập trung phát triển (trong mối quan
hệ cân đối giới hạn) sẽ làm cho tổng thể nền kinh tế phát triển nhanh nhất, hợp lý
nhất.

- Phát triển tổng hợp là sự phát triển ổn định, bền vững; nó phải được xem
xét trên quan điểm hệ thống, tất cả các yếu tố nào có tác động chi phối đến sự
phát triển kinh tế đều phải được tính toán và không được bỏ sót.
2. Khái niệm sản phẩm chủ lực
Sản phẩm chủ lực là sản phẩm đóng vai trò then chốt, quyết định đối với
việc thực hiện các mục tiêu, phương hướng, nhiệm vụ đặt ra trong thời kỳ nhất
định về phát triển kinh tế của một nước, vùng lãnh thổ hay một địa phương. Đây
là những sản phẩm chiếm tỷ trọng cao trong cơ cấu các ngành; có nhịp độ tăng
trưởng cao; có tỷ lệ giá trị gia tăng cao; có vị trí chi phối và ảnh hưởng đến sự
phát triển đối với các sản phẩm khác; có sức cạnh tranh cao trên thị trường trong
và ngoài nước.
3. Phạm vi ngành kinh tế mũi nhọn và sản phẩm chủ lực
Ngành kinh tế mũi nhọn và sản phẩm chủ lực có thể là: Một sản phẩm; một
nhóm sản phẩm; một ngành kinh tế; một nhóm ngành kinh tế; một địa phương;
một khu vực lãnh thổ.v.v…
4. Vai trò của ngành kinh tế mũi nhọn và sản phẩm chủ lực
- Đóng vai trò chủ đạo đối với tăng trưởng kinh tế: Ngành kinh tế mũi nhọn
và sản phẩm chủ lực là những ngành, sản phẩm có khả năng cạnh tranh về giá và
(): Một số cơ sở lý luận về phát triển bền vững của Việt Nam nói chung, phát triển bền
vững của tỉnh Kon Tum nói riêng (Xem phần phụ lục 1)
1

9


chất lượng sản phẩm, có khả năng tạo ra giá trị gia tăng cao và ổn định, đây là
nguồn đóng góp chủ yếu vào tăng trưởng kinh tế của đất nước, của địa phương
cũng như đảm bảo sự phát triển bền vững.
- Giúp đẩy nhanh quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế: Sự phát triển của
ngành kinh tế mũi nhọn và sản phẩm chủ lực đề ra yêu cầu cải tạo và đổi mới các

ngành sản xuất truyền thống và dần chuyển dịch cơ cấu theo hướng tăng hàm
lượng chất xám, sử dụng ít năng lượng, nguyên liệu và giá trị gia tăng cao.
- Có hiệu ứng tích cực đối với những ngành và sản phẩm liên quan.
II. LỰA CHỌN NGÀNH KINH TẾ MŨI NHỌN VÀ SẢN PHẨM CHỦ LỰC
1. Quan điểm lựa chọn
Trên cơ sở một số quan điểm của các nhà khoa học và chuyên gia kinh tế,
quan điểm lựa chọn ngành kinh tế mũi nhọn và sản phẩm chủ lực là những ngành,
sản phẩm khai thác được tiềm năng, lợi thế của tỉnh, có giá trị gia tăng cao, tốc độ
tăng trưởng nhanh và chiếm vị trí quan trọng trong nền kinh tế của tỉnh, sử dụng
công nghệ sản xuất tiên tiến, thân thiện môi trường, tạo động lực phát triển cho
các ngành, sản phẩm khác, góp phần thực hiện các chính sách an sinh xã hội của
tỉnh Kon Tum.
2. Tiêu thức xác định ngành kinh tế mũi nhọn
Ngành kinh tế mũi nhọn là ngành thỏa mãn đa số hoặc đồng thời các tiêu
thức sau:
- Về kinh tế:
+ Có giá trị sản xuất lớn
+ Có vùng nguyên liệu dồi dào
+ Có tốc độ tăng trưởng nhanh
- Về xã hội:
+ Giải quyết công ăn việc làm và sử dụng nhiều lao động.
+ Góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người dân.
- Về môi trường:
+ Khai thác và sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên.
+ Phát triển không ảnh hưởng tiêu cực tới môi trường sinh thái.
3. Tiêu chí lựa chọn sản phẩm chủ lực
Một sản phẩm được coi là sản phẩm chủ lực của tỉnh phải thỏa mãn các tiêu
chí sau đây:
- Có giá trị sản xuất lớn.
- Có tốc độ tăng trưởng cao.

- Khai thác vùng nguyên liệu trên địa bàn.
- Có tiềm năng đột phá lớn

10


4. Phương pháp lựa chọn ngành kinh tế mũi nhọn và sản phẩm chủ lực
- Phương pháp phân tích ma trận SWOT: Đây là phương pháp ra quyết định
lựa chọn chiến lược dựa trên số liệu thu thập được về bốn yếu tố: Điểm mạnh;
điểm yếu; thách thức; thời cơ.
- Phương pháp định lượng: Trên cơ sơ số liệu thu thập thứ cấp từ các báo
cáo thống kê của tỉnh, báo cáo của các sở ban ngành liên quan và của các doanh
nghiệp, sẽ tiến hành phân tích, đánh giá thực trạng, dự báo phát triển một số
ngành kinh tế chủ yếu đến năm 2015 và 2020, từ đó căn cứ vào tiêu chí lựa chọn
để chọn ra các ngành kinh tế mũi nhọn và các sản phẩm chủ lực.
Phương pháp được tiến hành như sau:
+ Bước 1: Phân loại các tiêu thức lựa chọn ngành kinh tế mũi nhọn theo 03
nhóm tiêu thức là kinh tế, xã hội và môi trường;
+ Bước 2: Cho điểm đối với từng tiêu thức lựa chọn ngành kinh tế mũi
nhọn;
+ Bước 3: Dự báo phát triển các ngành kinh tế chủ yếu đến năm 2015 và
2020;
+ Bước 4: Cho điểm các ngành kinh tế mũi nhọn theo các tiêu thức lựa
chọn;
+ Bước 5: Sắp xếp thứ tự từ cao xuống thấp đối với các ngành kinh tế chủ
yếu theo kết quả điểm và lựa chọn các ngành kinh tế mũi nhọn.
Bảng 1.1: Điểm số các tiêu thức lựa chọn ngành kinh tế mũi nhọn
Tiêu thức
Tổng
I. Về kinh tế

1.1.1. 1. Giá trị sản xuất (giá so sánh 1994)
1.1.2. 1.1. Chiếm tỷ trọng so với ngành cấp 2 (1% tương ứng với 1
điểm, tối đa (trên 20%) 20 điểm)
1.2. Tốc độ tăng BQ/năm (2% tương ứng với 1 điểm, tối đa (trên
20%) 10 điểm)
2. Vùng nguyên liệu (6% tương ứng với 1 điểm, tối đa (trên
90%) 15 điểm)
3. Tiềm năng đột phá (0,2 lần tương ứng với 1 điểm, tối đa ≥ 3
lần 15 điểm.
II. Về xã hội
1. Giải quyết việc làm (100 lao động tương ứng 1 điểm, tối đa
(trên 1000 lao động) 10 điểm)
2. Thu nhập bình quân/ tháng (1 triệu đồng tương ứng với 2
điểm, tối đa (trên 5 triệu) 10 điểm)
III. Về môi trường
1. Sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên
2. Công nghệ thân thiện môi trường
11

Điểm
100
60
30
20
10
15
15
20
10
10

20
10
10


- Phương pháp chuyên gia: Đây là phương pháp ra quyết định lựa chọn
chiến lược dựa trên ý kiến đánh giá của các chuyên gia, các nhà nghiên cứu, các
nhà quản lý, giám đốc các doanh nghiệp.v.v..thông qua điều tra khảo sát bằng
bảng hỏi; kết hợp với tiến hành phỏng vấn sâu trực tiếp và tổ chức hội thảo xin ý
kiến các cán bộ lãnh đạo chủ chốt của tỉnh, các sở ban ngành, các chuyên gia
trong các lĩnh vực, các nhà nghiên cứu.v.v..

12


PHẦN THỨ HAI
THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN CÁC NGÀNH KINH TẾ VÀ SẢN
PHẨM CHỦ YẾU Ở TỈNH KON TUM GIAI ĐOẠN 2001 – 2010
I. ĐẶC ĐIỂM TỰ NHIÊN VÀ KINH TẾ - XÃ HỘI CỦA TỈNH KON TUM
1. Điều kiện tự nhiên
1.1. Vị trí địa lý
Kon Tum là một tỉnh miền núi, vùng cao, biên giới của Tây Nguyên, có tọa
độ địa lý từ 13055'10''B-15027'15''B vĩ độ Bắc, 107020'15''Đ-108032'30''Đ kinh độ
Đông, cách thủ đô Hà Nội 1.300 km. Phía Tây giáp Lào và Campuchia với 280,7
km đường biên giới, (trong đó: giáp CHDCND Lào: 142,4 km; Vương quốc
Campuchia: 138,3 km); phía Bắc giáp tỉnh Quảng Nam (142 km), Đông giáp tỉnh
Quảng Ngãi (74 km), phía Nam giáp tỉnh Gia Lai (203 km). Diện tích tự nhiên
9.690,5 km2, chiếm 17,2% diện tích vùng Tây Nguyên; chiếm 3% diện tích cả
nước.
Kon Tum nằm ở ngã ba Đông Dương, nằm vào đoạn gần cuối dãy Trường

Sơn, vì vậy Kon Tum có vị trí chiến lược hết sức quan trọng về mặt quốc phòng
đối với vùng Tây Nguyên, duyên hải miền Trung và cả nước.
Kon Tum có khu kinh tế cửa khẩu Bờ Y, các Quốc lộ 40, 24, 14 qua tỉnh
nối khu kinh tế cửa khẩu này với hành lang kinh tế Đông - Tây (qua cảng Tiên Sa
ở Đà Nẵng), khu kinh tế Dung Quất cùng các cảng ở miền Trung và với các tỉnh
khác, đồng thời nối Đông bắc Cămpuchia - Nam Lào với khu vực Tây Nguyên,
Duyên hải miền Trung và Đông Nam Bộ.
1.2. Địa hình
Phần lớn lãnh thổ Kon Tum nằm ở phía Tây dãy Trường Sơn, địa hình có
hướng thấp dần từ Bắc xuống Nam và từ Đông sang Tây, dốc ở phía Bắc và độ
dốc thấp 2% - 5% ở phía Nam. Địa hình rất đa dạng, gò đồi núi cao nguyên và
vùng trũng xen kẽ nhau khá phức tạp. Phía Bắc có đỉnh Ngọc Linh cao nhất khu
vực, với độ cao 2.596 m.
Địa hình có độ dốc 00-150 chiếm khoảng 24,3% tổng diện tích tự nhiên chủ
yếu là đất khu dân cư, đất đã sản xuất nông nghiệp, đất trống, cây bụi, trảm cỏ,
đất có khả năng nông nghiệp.
2. Tiềm năng về tài nguyên thiên nhiên.
2.1 Tài nguyên đất đai
Diện tích đất tự nhiên toàn tỉnh năm 2009 là 969.046 ha, trong đó: Đất
nông nghiệp khoảng 827.043 ha, chiếm 85,35% diện tích, đất phi nông nghiệp
khoảng 35.075 ha, chiếm 3,62% diện tích đất tự nhiên và đất chưa sử dụng là
106.928 ha chiếm 11,03%. Trong thời gian tới, do sức ép tăng dân số và quá trình
đô thị hóa nên một phần diện tích đất chưa sử dụng sẽ được chuyển đổi sang diện
tích đất ở.
13


Đất có chất lượng cao gồm các nhóm đất phù sa, Gley, đất mới biến đổi và
đất đỏ, có chất lượng trung bình là nhóm đất xám, có chất lượng kém là đất xám
có thành phần cơ giới nhẹ; đất không có khả năng sản xuất gồm đất xói mòn trơ

sỏi đá và đất mùn Alít núi cao.
2.2. Tài nguyên nước
a) Tài nguyên nước mặt:
Kon Tum có hệ thống sông Sê San là một nhánh của sông Mêkông chảy
theo hướng Đông Bắc - Tây Nam. Tổng tiềm năng thủy điện trên sông Sê San vào
khoảng 2.500 MW. Trên hệ thống sông Sê San đã hoàn thành, đưa vào phát điện
các công trình thủy điện: Ya Ly (công suất 720 MW); Sê San 3 (công suất 260
MW); Sê San 3A (công suất 100 MW), Plei Krông (công suất 110 MW). Một số
công trình thủy điện khác như Sê San 4 (công suất 330 MW); Thượng Kon Tum
(220 MW). Ngoài ra, Kon Tum còn có tiềm năng rất lớn về thủy điện vừa và nhỏ,
có khả năng xây dựng 120 công trình, trong đó 49 công trình có công suất từ 1
MW đến 70 MW.
Kon Tum cũng có các hồ thủy điện và hồ thủy lợi với diện tích hồ Ya Ly
do Kon Tum quản lý khoảng 4.450 ha và các hồ thuỷ điện sẽ có như Plei Krong 11.080 ha, Đăk Bla - 9.750 ha, Đăk Ne - 510 ha và các hồ thuỷ lợi như Đăk
HNiêng, Đăk Uy. Đây cũng là các hồ giữ nước trong mùa khô phục vụ cho tưới
tiêu để sản xuất, vừa triển khai nghề nuôi trồng thuỷ sản nước ngọt và phát triển
các dịch vụ du lịch.
b) Tài nguyên nước ngầm:
Nguồn nước ngầm tỉnh Kon Tum được phân bố ở độ sâu 10 - 25 m, lưu
lượng các lỗ khoan 1-3 lít/s, chất lượng nước tốt về thành phần hoá học còn về
mặt vi sinh học thì có nơi bị nhiễm bẩn.
2.3. Tài nguyên khí hậu
Khí hậu Kon Tum có nét chung của khí hậu vùng nhiệt đới gió mùa của
phía Nam Việt Nam, lại mang tính chất của khí hậu cao nguyên, nhiệt độ trung
bình năm 220C - 230C. Lượng mưa trung bình năm 1.880mm. Kon Tum có các
dạng địa hình, vùng núi cao và cao nguyên phía Bắc tỉnh nóng ấm và mát ở khu
vực Ngọc Linh nhiệt độ trung bình hàng năm là 20 0C, biên độ giao động nhiệt
ngày đêm lớn; ở khu vực núi thấp và thung lũng phía Tây và Tây Nam nhiệt độ
không khí nóng hơn, nhiệt độ trung bình 24 0C - 250C và có sự khác biệt giữa các
khu vực phía Tây và Tây Nam với các vùng trũng khác ở phía Đông.

2.4. Tài nguyên khoáng sản
Kon Tum là tỉnh có nhiều loại tài nguyên khoáng sản. Vùng phân bố
khoáng sản được trải đều khắp trên địa bàn tỉnh. Theo tài liệu công bố năm 2007,
khoáng sản tỉnh Kon Tum gồm có các loại như sau: Nhiên liệu (than bùn), kim
loại đen (sắt, mangan, crôm); kim loại màu (đồng, chì, kẽm, nhôm), kim loại hiếm
(thiếc, molipđen), kim loại quý (vàng gốc, vàng sa khoáng), khoáng sản kim loại
phóng xạ, khoáng sản không kim loại.v.v..
14


2.5. Tài nguyên rừng
Theo số liệu thống kê năm 2009, diện tích rừng của tỉnh là 650.297 ha,
trong đó rừng tự nhiên là 610.625 ha, rừng trồng là 39.672 ha, với tỷ lệ che phủ
rừng khoảng 66,6%. Rừng Kon Tum có nhiều loại gỗ và dược liệu quí hiếm, với
khoảng hơn 300 loài thực vật thuộc nhiều thể loại khác nhau, phổ biến là thông
hai lá, dẻ, re, pơmu, đỗ quyên, chua, kháo, chẹc... Đặc biệt vùng núi Ngọc Linh có
những loài dược liệu quý như sâm Ngọc Linh, đẳng sâm, hà thủ ô, quế... Trong
thời gian qua, diện tích rừng của Kon Tum bị thu hẹp do nạn khai thác gỗ trái
phép.
Từ năm 2005 đến nay, tỉnh đã thực hiện khá nghiêm túc chủ trương đóng
cửa rừng, không tổ chức khai thác rừng tự nhiên (chỉ khai thác tận dụng gỗ trên
diện tích chuyển đổi rừng sang mục đích khác để xây dựng các công trình giao
thông, thuỷ lợi, thuỷ điện và chuyển đổi rừng sang trồng cao su theo quy hoạch).
2.6. Tài nguyên du lịch
Kon Tum có các di tích lịch sử đã được xếp hạng quốc gia: Ngục Kon Tum,
ngục Đăk Glei; những địa danh nổi tiếng như đồi Charlie, những công trình lịch
sử, văn hóa, kiến trúc cổ như: nhà thờ gỗ, Tòa giám mục, chùa Bác Ái.v.v.. với
nhiều cảnh quan thiên nhiên đẹp với sông, hồ, thác, núi hùng vĩ còn đậm vẻ hoang
sơ; các khu bảo tồn thiên nhiên đầy giá trị như: Vườn quốc gia Chư Mom Rây,
khu bảo tồn thiên nhiên Ngọc Linh, rừng đặc dụng Đăk Uy; khu du lịch sinh thái

quốc gia Măng Đen (huyện KonPlong).
Kon Tum là nơi đóng góp cho hồ sơ không gian văn hóa cồng chiêng Tây
Nguyên, là nơi phát hiện về Di chỉ khảo cổ học Lung Leng (huyện Sa Thầy).
3. Nguồn nhân lực
3.1. Dân số
Dân số trung bình tỉnh Kon Tum năm 2009 là 432.865 người (nam chiếm
50,78%, nữ chiếm 49,22%); khu vực thành thị chiếm 33% dân số toàn tỉnh. Mật
độ dân số trung bình toàn tỉnh 44 người/km 2, tuy nhiên dân cư phân bố không
đều, dân cư tập trung đông ở các thành phố, thị trấn, thị xã…(thành phố Kon Tum
là 324 người/km2) trong khi đó có những vùng dân cư rất thưa thớt như xã Mô
Rây, Rờ Kơi huyện Sa Thầy; một số xã thuộc huyện Kon Plong; Tu Mơ Rông;
ĐăkGlei.
So với khi mới tách tỉnh năm 1991 dân số là 243.662 người, dân số năm
2009 đã gấp hơn 1,77 lần. Do đẩy mạnh công tác KHHGĐ nên tỉnh đã giảm được
tỷ lệ sinh, tỷ lệ tăng dân số tự nhiên đã giảm từ 2,48% năm 2001 xuống còn
khoảng 2,26% năm 2009. Dân số tăng cơ học do di chuyển dân từ các vùng khác
đến tuy đã giảm, song vẫn còn tiếp tục. Đặc biệt, sự di chuyển lao động tạm thời
theo mùa vụ vẫn còn rất lớn.
15


3.2.Lao động và cơ cấu lao động
Tổng số lao động làm việc trong nền kinh tế của tỉnh Kon Tum năm 2009
là 234,1 ngàn người, cơ cấu lao động của tỉnh Kon Tum đang chuyển dịch theo
hướng tích cực: tăng nhanh lao động làm việc trong các ngành dịch vụ (từ 14,25%
năm 2005 lên 20,80% năm 2009) và tăng khá lao động trong ngành công nghiệp
xây dựng (từ 6,44% năm 2005 lên 9,8% năm 2009); giảm lao động làm việc trong
ngành nông, lâm, thủy sản (từ 79,31% năm 2005 xuống còn 69,40% năm 2009).
Trong các ngành kinh tế thì những ngành, lĩnh vực sau đây có lực lượng lao
động chiếm tỷ lệ lớn nhất: nông, lâm nghiệp, công nghiệp chế biến, xây dựng,

thương nghiệp và hoạt động phục vụ cộng đồng.
4. Hiện trạng kinh tế - xã hội tỉnh Kon Tum
4.1. Tăng trưởng kinh tế
Kể từ khi được tách tỉnh và chính thức thành lập vào tháng 08/1991, nhất là
từ khi thực hiện Nghị quyết 10 - NQ/TW của Bộ Chính trị về "Phát triển KT - XH
và đảm bảo quốc phòng, an ninh vùng Tây Nguyên thời kỳ 2001 - 2010", tăng
trưởng kinh tế của tỉnh Kon Tum trong 10 năm qua đã có những bước tiến đáng
kể, góp phần đưa nền kinh tế của tỉnh cơ bản thoát ra khỏi tình trạng kém phát
triển.
Tốc độ tăng trưởng kinh tế của Kon Tum trong những năm trở lại đây liên
tục đạt mức tăng trưởng khá cao và ổn định với tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm
trong nước (GDP) bình quân của tỉnh từ 11%/năm trong giai đoạn 2001 - 2005
tăng lên 14,7%/năm trong giai đoạn 2006 - 2009; cao hơn gấp 2 lần so với tốc độ
tăng trưởng bình quân của cả nước (7%) và cao hơn so với một số tỉnh khác trong
khu vực kinh tế Tây Nguyên như Gia Lai (13,9%), Đắk Lắk (13,1%) và Lâm
Đồng (13,7%).
Hình 2.1: Tăng trưởng kinh tế của tỉnh Kon Tum 2001 - 2009

Nguồn: Tính toán từ các số liệu thống kê của Cục thống kê Kon Tum
16


Mặc dù có sự gia tăng liên tục về qui mô, song tốc độ tăng trưởng GDP của
Kon Tum trong giai đoạn 2001 - 2009 có nhiều diễn biến khá khác biệt. Tốc độ
tăng trưởng GDP giảm nhanh trong hai năm 2004 và 2005 sau 3 năm tăng trưởng
tương đối liên tục (từ 12,39%/năm 2003 giảm xuống 10,5%/năm và 8,8%/năm
tương ứng trong các năm 2004 và 2005). Ngoài ra, những ảnh hưởng gián tiếp của
cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu và ảnh hưởng trực tiếp từ cơn bão số 9 là
nguyên nhân khiến tăng trưởng kinh tế của tỉnh có sự suy giảm nhẹ từ 15,2%/năm
2008 giảm xuống 13,4%/năm 2009.

Cùng với tăng trưởng kinh tế, GDP bình quân đầu người của Kon Tum cũng
đã có sự cải thiện đáng kể (từ 3,2 triệu đồng/năm năm 2001 tăng lên 4,8 triệu
đồng/năm 2005 và 11,2 triệu đồng/năm 2009) với tốc độ tăng bình quân trong cả
hai giai đoạn 2001 - 2005 và 2006 - 2009 lần lượt là 7,6%/năm và 11,4%/năm.
Tuy nhiên, những con số này vẫn còn ở mức rất thấp so với bình quân chung của
cả nước (GDP bình quân đầu người của cả nước là 19,1 triệu đồng/năm 2009 cao hơn gấp 1,7 lần so Kon Tum) và Kon Tum vẫn là một trong những tỉnh nghèo
nhất của cả nước (tỷ lệ nghèo chung của Kon Tum năm 2009 là 19% trong khi đó
con số này của cả nước là 12%).
4.2. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế
Sự thay đổi cơ cấu kinh tế của tỉnh Kon Tum đang có những chuyển biến
tích cực song vẫn theo hướng nông nghiệp - dịch vụ - công nghiệp. Trong giai
đoạn 2001 - 2005, khu vực nông nghiệp giữ vai trò quan trọng nhất đối với tăng
trưởng của tỉnh, tốc độ tăng trưởng và điểm phần trăm đóng góp vào tăng trưởng
chung từ ngành nông nghiệp luôn cao hơn so với các ngành còn lại; sang giai
đoạn 2006 - 2009, đánh dấu sự tăng trưởng mạnh của khu vực công nghiệp và
dịch vụ với tốc độ tăng trưởng bình quân năm lần lượt là 34,6%/năm và
19,64%/năm. Đáng chú ý là ngành công nghiệp với tốc độ tăng trưởng bình quân
cao gấp 2 lần so với giai đoạn trước và cao hơn nhiều so với tốc độ tăng trưởng
GDP bình quân của tỉnh.
Hình 2.2: Tỷ trọng đóng góp vào GDP và cơ cấu lao động của các ngành

`
(Nguồn: Niên giám thống kê tỉnh Kon Tum(2005, 2009))
17


Cùng với chuyển dịch cơ cấu kinh tế, các nguồn lực cũng có sự chuyển dịch
tích cực đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế của tỉnh. Cơ cấu lao động cũng có sự
dịch chuyển tương đồng với sự chuyển dịch cơ cấu giữa các ngành kinh tế, thể
hiện tỷ trọng lao động trong ngành nông nghiệp đã có xu hướng giảm từ 80,6%

năm 2001 còn 69,4% năm 2009; Đồng thời tỷ lệ lao động trong các ngành dịch vụ
(dịch vụ thương mại và giáo dục đào tạo) và công nghiệp (công nghiệp chế biến
và xây dựng) lại có xu hướng tăng lên tương ứng từ 13,5% tăng lên 20,8% và từ
5,9% tăng lên 9,8%. Trong đó, tỷ lệ việc làm được tạo ra từ khu vực công nghiệp
có tốc độ tăng nhanh hơn so với khu vực dịch vụ. Đặc điểm này cho thấy sự phát
triển của các ngành công nghiệp và dịch vụ có khả năng hấp thụ lực lượng lao
động cao, đặc biệt là lao động được chuyển dịch từ khu vực nông nghiệp tuy
nhiên mức độ chuyển dịch lao động vẫn còn rất thấp.
Ngoài ra, so sánh tỷ trọng đóng góp vào GDP và cơ cấu lao động giữa các
ngành còn cho thấy năng suất lao động trong các ngành nông nghiệp là chưa cao
(khoảng 74% lao động làm việc trong ngành nông nghiệp tạo ra GDP bình quân là
43%/năm; trong khi đó tỷ trọng lao động trong các ngành công nghiệp và dịch vụ
thấp hơn (trung bình khoảng 8,5%/năm và 17,3%/năm) nhưng có tỷ trọng đóng
góp vào GDP là khá cao (tương ứng 22%/năm và 35%/năm); cao hơn gấp 2 lần so
với năng suất lao động trong khu vực nông nghiệp.
Xét về qui mô vốn đầu tư, cơ cấu vốn đầu tư tương đối ổn định trong giai
đoạn 2001 - 2009; khu vực dịch vụ vẫn luôn chiếm tỷ trọng vốn đầu tư lớn nhất
chiếm trung bình 45,6% (chủ yếu tập trung vào các ngành vận tải, kho bãi, thông
tin liên lạc và thương mại), tiếp đó là ngành nông nghiệp (trung bình chiếm
khoảng 30,7%/năm) và công nghiệp (trung bình chiếm khoảng 23,6%/năm). Tỷ lệ
vốn đầu tư/GDP có xu hướng tăng nhanh trong giai đoạn 2001 - 2005 (từ 67,2%
năm 2001 tăng lên 107,8 % năm 2005) và khá ổn định trong giai đoạn 2006 2009 (90,4% năm 2006 và 90,3% năm 2009); tỷ lệ vốn đầu tư/GDP bình quân
cũng có xu hướng giảm từ 86,3% trong giai đoạn 2001 - 2005 giảm xuống còn
77,9%, trong giai đoạn 2006 - 2009. Điều này có thể được lý giải là do tỷ trọng
nguồn vốn đầu tư phát triển có nguồn gốc từ trung ương chiếm tỷ lệ còn quá lớn
(khoảng 47% trong giai đoạn 2001 - 2005 và 29% giai đoạn 2006 - 2009). Điều
này đặt ra một vấn đề đối với hoạch định chính sách của tỉnh là nếu không có
những giải pháp để tái cơ cấu và sử dụng hiệu quả nguồn vốn thì có thể sẽ ảnh
hưởng đến tăng trưởng trong dài hạn của tỉnh một khi nguồn vốn từ trung ương
không được đảm bảo.

Cơ cấu thành phần kinh tế trong giai đoạn 2001 - 2009 nhìn chung ít có sự
thay đổi, khu vực kinh tế ngoài nhà nước vẫn là khu vực chiếm tỷ trọng cao nhất
trung bình khoảng 63%/năm trong GDP. Đáng chú ý là mức độ chuyển dịch theo
thành phần kinh tế vẫn còn diễn ra chậm, khu vực kinh tế nhà nước vẫn còn chiếm
tỷ trọng khá cao trong cơ cấu GDP (trung bình khoảng 41,3%/năm trong GDP),
trong khi đó thành phần kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài chỉ chiếm chưa tới 1%
và hầu như không có sự cải thiện đáng kể nào trong suốt thời gian dài.
18


4.3. Thực trạng phát triển các ngành kinh tế của tỉnh Kon Tum
4.3.1. Nhóm ngành nông, lâm, thủy sản
Trong gần 10 năm qua, ngành nông, lâm, thủy sản vẫn là khu vực đóng vai
trò chủ đạo trong cơ cấu kinh tế của tỉnh với tỷ trọng đóng góp vào GDP bình
quân luôn đạt trên 44% và tốc độ tăng trưởng bình quân trong giai đoạn 2001 2009 là 8,1%/năm. Sự thay đổi cơ cấu trong ngành nông, lâm nghiệp và thủy sản
nhìn chung không khác nhiều so với sự thay đổi cơ cấu trong những thời kỳ trước
đó; trong nhóm ngành này thì ngành nông nghiệp luôn là ngành chiếm vai trò chủ
đạo với tỷ trọng đóng góp vào GDP bình quân trong giai đoạn 2001 - 2009 đạt
gần 90%. So với các ngành kinh tế khác, cơ cấu của ngành thủy sản chiếm tỷ
trọng tương đối nhỏ (tỷ trọng đóng góp vào GDP chung của ngành bình quân
1,15%/năm) vì phần lớn hình thức nuôi thủy sản ở tỉnh chủ yếu được thực hiện
trên diện tích ao hồ nhỏ; tuy nhiên, số liệu thống kê cho thấy tốc độ tăng trưởng
và điểm phần trăm đóng góp vào tăng trưởng chung của ngành nông nghiệp từ
ngành thủy sản đã có nhiều cải thiện đáng khích lệ (từ 9,98%/năm trong giai đoan
2001 - 2005 tăng lên 21,41%/năm trong giai đoạn 2006 - 2009).
Hình 2.3: Tỷ trọng đóng góp vào GDP và tốc độ tăng trưởng
của ngành nông, lâm và thủy sản

(Nguồn: Niên giám thống kê tỉnh Kon Tum(2005, 2009))
Giá trị sản xuất (GTSX) nông nghiệp năm 2001 (theo giá so sánh 1994) của

tỉnh là 580.088 triệu đồng tăng lên 840.653 triệu đồng năm 2005 và 1.162.823
triệu đồng năm 2009 với tốc độ tăng bình quân trong cả hai giai đoạn 2001 - 2005
và 2006 - 2009 lần lượt là 9,7%/năm và 4,5%/năm. Trong đó, ngành trồng trọt có
tỷ trọng đóng góp vào GTSX chung cho cả ngành nông nghiệp là cao nhất, đạt
bình quân 80%/năm. So sánh tốc độ tăng trưởng và tỷ trọng GTSX của các ngành
trồng trọt, chăn nuôi và dịch vụ nông nghiệp (trồng trọt và chăn nuôi) trong giai
đoạn 2001 - 2009 cho thấy mặc dù tốc độ tăng trưởng của ngành trồng trọt không
cao hơn nhiều so với tốc độ tăng trưởng chung của toàn ngành nông nghiệp, song
ngành này lại chiếm một tỷ trọng khá lớn trong tổng GTSX của toàn ngành so với
ngành chăn nuôi và dịch vụ nông nghiệp; trong khi đó tốc độ tăng trưởng của
ngành chăn nuôi và dịch vụ phục vụ trong nông nghiệp diễn biến khá khác biệt so
với tốc độ tăng trưởng chung của cả ngành. (Xem Hình 2.4, 2.5 và 2.6).
19


Hình 2.4: Tốc độ tăng trưởng và tỷ trọng GTSX
của ngành trồng trọt

(Nguồn: Niên giám thống kê tỉnh Kon Tum (2005, 2009))
Hình 2.5: Tốc độ tăng trưởng và tỷ trọng GTSX
của ngành chăn nuôi

(Nguồn: Niên giám thống kê tỉnh Kon Tum (2005, 2009))
Hình 2.6: Tốc độ tăng trưởng và tỷ trọng GTSX
của ngành dịch vụ trong NN

(Nguồn: Niên giám thống kê tỉnh Kon Tum (2005, 2009))
20



4.3.2. Nhóm ngành công nghiệp và xây dựng
Giá trị sản xuất ngành công nghiệp trên địa bàn tỉnh Kon Tum trong giai
đoạn 2001 - 2009 có xu hướng tăng nhưng có nhiều biến động. GTSX ngành công
nghiệp từ 314.318 triệu đồng năm 2001 đã tăng lên 496.325 triệu đồng năm 2004
tuy nhiên lại sụt giảm vào năm 2005 nhưng đã tăng trở lại và đạt 637.520 triệu
đồng vào năm 2009. Sự biến động này còn được thể hiện qua tốc độ tăng trưởng,
trong giai đoạn 2001 - 2005 giá trị SXCN tăng trưởng tương đối thấp, đạt bình
quân 5%/năm, thấp hơn nhiều dự kiến, do ngành công nghiệp Kon Tum gặp nhiều
khó khăn về vốn đầu tư và nhiều dự án không đạt được tiến độ xây dựng như thủy
điện Đăk Rô Sa, nhà máy chế biến tinh bột sắn… Nhưng trong giai đoạn 2006 2009 ngành công nghiệp Kon Tum đã có sự tăng trưởng vượt bậc với tốc độ tăng
trưởng khá cao, bình quân 13,3 %/năm nhờ một số dự án mới được đưa vào hoạt
động. Nhờ kết quả này mà tốc độ tăng trưởng bình quân giai đoạn 2001 - 2009 đạt
khá với tốc độ tăng trưởng bình quân đạt 9,2%/năm.
Hình 2.7. Tỷ trọng đóng góp của các ngành vào tổng GTSX
toàn ngành công nghiệp

(Nguồn: Niên giám thống kê tỉnh Kon Tum (2005, 2009))
Trong tổng GTSX công nghiệp trên địa bàn tỉnh, ngành công nghiệp chế
biến là ngành có đóng góp đáng kể với tỷ trọng đóng góp bình quân hàng năm
trên 82%, tuy nhiên tỷ trọng này lại có xu hướng giảm qua các năm. Tỷ trọng sụt
giảm của ngành công nghiệp chế biến được bổ sung từ sự tăng trưởng của ngành
công nghiệp sản xuất và phân phối điện, khí đốt và nước, từ 4% năm 2001 lến đến
13% vào năm 2009. Tỷ trọng đóng góp của ngành công nghiệp khai thác cũng có
xu hướng tăng, tuy nhiên mức đóng góp không lớn.
Tốc độ tăng trưởng của từng lĩnh vực trong ngành công nghiệp trên địa bàn
tỉnh Kon Tum cũng có những sự khác biệt đáng kể. Biểu đồ trên cho thấy tốc độ
tăng trưởng ngành công nghiệp khai thác có xu hướng ngày càng giảm, bên cạnh
đó là sự tăng trưởng nhưng không ổn định của ngành công nghiệp chế biến. Chỉ
có ngành công nghiệp sản xuất và phân phối điện, khí đốt và nước là có tốc độ
tăng trưởng mạnh và có xu hướng ngày càng tăng.

21


Hình 2.8: Tốc độ tăng trưởng GTSX của các ngành công nghiệp

(Nguồn: Niên giám thống kê tỉnh Kon Tum (2005, 2009))
Giai đoạn 2001 - 2005 cơ cấu các ngành công nghiệp đã có sự chuyển dịch
đáng kể, ngành sản xuất giường, tủ, bàn, ghế đã chiếm 20,67% (năm 2005), các
ngành sản xuất sản phẩm từ kim loại, sản xuất và phân phối điện ga chiếm tỷ
trọng thấp tuy nhiên vẫn tăng đều qua các năm trong giai đoạn này. Ngược lại,
ngành sản xuất thực phẩm và đồ uống; ngành sản xuất trang phục đều có xu
hướng giảm với tỷ trọng tương ứng vào năm 2005 là 38,92% và 12,01%. Các
ngành còn lại hầu như vẫn giữ nguyên cơ cấu.
Giai đoạn 2005 - 2009, cơ cấu ngành công nghiệp tiếp tục có những sự
chuyển dịch như sau: Năm 2009, ngành chế biến thực phẩm đồ uống vẫn là ngành
chiếm tỷ trọng cao nhất nhưng tỷ trọng này đã giảm mạnh và chỉ còn 34,94%, tiếp
đến là ngành sản xuất giường, tủ, bàn, ghế vẫn chiếm tỷ trọng khá lớn với
18,21%. Các ngành sản xuất sản phẩm từ kim loại, sản xuất và phân phối điện ga
có tỷ trọng tiếp tục tăng và đều chiếm trên 10% vào năm 2009. Bên cạnh sự ít
biến động trong tỷ trọng đóng góp của ngành sản xuất sản phẩm khoáng phi kim
và ngành sản xuất giường, tủ, bàn, ghế thì tỷ trọng đóng góp của các ngành sản
xuất trang phục; sản xuất sản phẩm gỗ và lâm sản giảm đáng kể và chỉ còn chưa
đến 4,5% năm 2009.
4.3.3. Nhóm ngành dịch vụ
Mặc dù tỷ trọng đóng góp vào GDP của khu vực dịch vụ là thấp hơn so với
khu vực nông nghiệp trong cơ cấu kinh tế, nhưng tốc độ tăng trưởng GDP của
ngành này lại đạt mức khá cao trong suốt giai đoạn 2001 - 2009, cao hơn so với
tốc độ tăng trưởng của ngành nông nghiệp. Sự chuyển dịch cơ cấu bên trong khu
vực dịch vụ được xem xét trên khía cạnh tỷ trọng của từng phân ngành dịch vụ
trong GDP. Tỷ trọng từng phân ngành dịch vụ trong GDP và tốc độ tăng trưởng

bình quân hàng năm của từng phân ngành dịch vụ được thể hiện qua các Hình 2.9.
và 2.10.
Số liệu thống kê cho thấy sự chuyển dịch cơ cấu các phân ngành dịch vụ của
Kon Tum trong giai đoạn 2001 - 2009 ít có sự thay đổi khác biệt.
22


Những ngành dịch vụ hiện đại có khả năng tạo ra giá trị tăng thêm cao như
ngành tài chính - tín dụng, vận tải - kho bãi và thông tin liên lạc, khách sạn - nhà
hàng còn chiếm tỷ trọng khá khiêm tốn; trong khi đó những phân ngành dịch vụ
khác như quản lý nhà nước và an ninh quốc phòng, các hoạt động phục vụ cá
nhân và cộng đồng lại chiếm tỷ trọng rất lớn (chiếm bình quân trên 70% trong cơ
cấu GDP của cả khu vực dịch vụ). Đáng chú ý là mặc dù vai trò của các phân
ngành dịch vụ hiện đại trong cơ cấu GDP của khu vực dịch vụ là không lớn, song
tỷ trọng đóng góp của những phân ngành này đang ngày càng có những cải thiện
đáng khích lệ, đặc biệt là ngành dịch vụ tài chính - tín dụng và giáo dục đào tạo
(Xem Hình 2.9).
Xem xét tốc độ tăng trưởng bình quân năm của từng phân ngành dịch vụ qua
các giai đoạn 2001 - 2009 cho thấy những ngành dịch vụ truyền thống như thương
mại-bán buôn, bán lẻ thuần túy có tốc độ tăng trưởng tăng dần qua các năm song
mức độ tăng là không cao; trong khi đó những phân ngành dịch vụ hiện đại lại có
xu hướng gia tăng rất nhanh như ngành dịch vụ tài chính - tín dụng và khách sạn nhà hàng (Xem Hình 2.10).
Hình 2.9: Tỷ trọng đóng góp vào GDP của các phân ngành dịch vụ

(Nguồn: Niên giám thống kê tỉnh Kon Tum(2005, 2009))
Hình 2.10: Tốc độ tăng trưởng của các phân ngành dịch vụ so
với tốc độ tăng trưởng chung của ngành dịch vụ

(Nguồn: Niên giám thống kê tỉnh Kon Tum(2005, 2009))
23



4.4. Thu chi ngân sách
- Thu ngân sách nhà nước tại địa bàn năm 2010 đạt 1.246,4 tỷ đồng, đạt
mục tiêu kế hoạch, bình quân tăng 29,5%/năm, bằng 19,83% GDP, 29,71% tổng
chi ngân sách địa phương và bằng 64,8% mức chi thường xuyên.
- Chi ngân sách địa phương bình quân trong giai đoạn 2006 - 2010 là 2.347
tỷ đồng/năm, tăng 28,3%/năm, chi cho đầu tư phát triển bình quân hàng năm 1230
tỷ đồng, tăng 23,7%/năm, chi cho đầu tư phát triển đảm bảo tỷ trọng cho khoa học
công nghệ, giáo dục và đào tạo theo quy định, chi thường xuyên bình quân tăng
19,9%/năm.
4.5. Thực hiện vốn đầu tư
Công tác đầu tư phát triển có nhiều tiến bộ cả về huy động, quản lý và sử
dụng vốn. Năm 2000, vốn đầu tư phát triển toàn xã hội trên địa bàn đạt 578 tỷ
đồng đã tăng lên 1970,77 tỷ đồng năm 2005 và 4451,18 tỷ đồng năm 2009, năm
2010 ước đạt 5050 tỷ đồng. Tổng vốn đầu tư toàn xã hội 5 năm 2006 - 2010 trên
địa bàn tỉnh là 18,59 ngàn tỷ đồng, đạt 99,6% kế hoạch và tăng bình quân
21,34%/năm, giai đoạn này gấp 3,08 lần so với giai đoạn 2001 - 2005.
4.6. Hoạt động xuất nhập khẩu
Hoạt động xuất nhập khẩu của tỉnh ngày càng trở nên sôi động. Giai đoạn
1996-2005 tổng kim ngạch xuất khẩu tăng bình quân 14,6%/năm, đặc biệt trong 4
năm gần đây (2006 - 2009) tăng khoảng 60%/năm. Năm 2009 giá trị xuất khẩu
đạt 71,194 triệu USD, năm 2010 đạt 59,15 triệu USD, trong đó hàng nông sản và
lâm sản như bàn ghế gỗ, mộc tinh chế, cà phê nhân, sắn lát khô, cao su thô chiếm
tỷ trọng lớn trong giá trị xuất khẩu. Tổng giá trị nhập khẩu trên địa bàn năm 2009
đạt 6,5 triệu USD, năm 2010 đạt 8,8 triệu USD chủ yếu là nhập gỗ tròn, gỗ xẻ…
4.7. Khoa học công nghệ
Mặc dù kinh phí cấp cho hoạt động khoa học và công nghệ của tỉnh hàng
năm chưa đáp ứng theo tỷ lệ 2% trong tổng chi ngân sách, nhưng các hoạt động
khoa học và công nghệ của tỉnh đã đạt được những kết quả đáng kể, góp phần

quan trọng, thiết thực phục vụ cho mục tiêu phát triển KT - XH địa phương, bảo
đảm an ninh quốc phòng và bảo vệ tài nguyên, thiên nhiên. Đã tập trung nghiên
cứu, ứng dụng chuyển giao công nghệ, khoa học kỹ thuật trong lĩnh vực nông lâm nghiệp, xúc tiến nghiên cứu các đề tài thuộc lĩnh vực khoa học xã hội và nhân
văn và bước đầu khảo sát, nghiên cứu một số loại khoáng sản. Hầu hết các đề tài,
dự án khoa học và công nghệ trong quá trình triển khai và khi kết thúc đều gắn
với sản xuất và đời sống xã hội, được đưa vào ứng dụng phục vụ cho phát triển
KT - XH địa phương.
Bên cạnh những kết quả đã đạt được trong thời gian qua, hoạt động khoa
học và công nghệ cũng còn một số tồn tại sau:
- Công tác ứng dụng các tiến bộ khoa học công nghệ vào sản xuất và đời
sống mới chỉ tập trung ở một số ngành, lĩnh vực. Một số kết quả nghiên cứu của
các đề tài, dự án chậm được đưa vào áp dụng trong thực tiễn sản xuất và đời sống.
24


- Lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn, nhất là việc xây dựng cơ chế chính
sách phát triển KT - XH còn ít ỏi, nhiều vấn đề vướng mắc chưa được đầu tư
nghiên cứu giải quyết.
- Công tác triển khai đưa các kết quả nghiên cứu khoa học vào ứng dụng
trong thực tế chưa được các ngành, các cấp quan tâm đúng mức.
4.8. Bảo vệ môi trường
Thời gian qua, tỉnh đã có nhiều chủ trương, giải pháp nhằm quản lý bảo vệ
môi trường sống. Diện tích rừng tiếp tục được phục hồi và phát triển; hiện tượng
đốt rừng làm rẫy đã hạn chế, góp phần nâng độ che phủ của rừng.Thông qua
chương trình mục tiêu quốc gia nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn, các
chương trình dự án khác đã huy động đầu tư xây dựng 1.532 công trình cấp nước
sạch sinh hoạt, góp phần nâng tỷ lệ dân số nông thôn được dùng nước sạch.
4.9. Giáo dục và đào tạo
Năm 2010 có 70 trường đạt chuẩn quốc gia; tỷ lệ trường tiểu học đạt chuẩn
quốc gia là 35%; đã tổ chức triển khai xây dựng trường bán trú thí điểm tại 15 xã

đặc biệt khó khăn.
Quy mô và mạng lưới trường học được mở rộng từ tỉnh đến cơ sở, các
ngành học, bậc học từng bước hoàn thiện dần, đáp ứng yêu cầu giảng dạy và học
tập.
Tỉnh đã triển khai thực hiện có hiệu quả 03 cuộc vận động và 01 phong trào
của ngành GD - ĐT; thực hiện dạy học bằng tiếng địa phương cho học sinh dân
tộc thiểu số; chất lượng dạy, học ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc
thiểu số đã có chuyển biến; kết quả xóa mù chữ, phổ cập giáo dục tiểu học và thực
hiện nhiệm vụ phổ cập giáo dục tiểu học đúng độ tuổi được nâng cao; phổ cập
giáo dục trung học cơ sở được chú trọng, bước đầu đạt được một số kết quả nhất
định, đạt mục tiêu đề ra.
Tỉnh đầu tư xây mới 2.021 phòng học kiên cố, nâng tổng số phòng học lên
5.980 phòng. Trung tâm giáo dục thường xuyên được thành lập ở 7/9 huyện,
thành phố, gấp 3,5 lần so với năm 2005. Công tác xã hội hóa giáo dục có bước
tiến bộ, đã thu hút sự quan tâm, tham gia sự nghiệp giáo dục của toàn xã hội.
Đội ngũ giáo viên có sự chuyển biến đáng kể về chuyên môn và nhận thức
trong đổi mới phương pháp dạy học; hầu hết giáo viên đã đạt chuẩn và trên chuẩn,
nắm vững nội dung chương trình, sách giáo khoa.
4.10. Văn hóa thể thao
Các hoạt động văn hóa đã bám sát nhiệm vụ chính trị của Đảng và Nhà
nước, góp phần nâng cao chất lượng đời sống văn hóa và tinh thần cho nhân dân ,
phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” phát triển cả về số
lượng và chất lượng, phong trào xây dựng gia đình văn hoá, làng văn hoá tiếp tục
phát triển.
25