KHOALU T

LTH MAI

QUYềN THAM GIA QUảN Lý NHà NƯớC CủA PHụ Nữ
THEO PHáP LUậT VIệT NAM
Chuyờn ngnh: Lu tHi nphỏp- Lu tHnhchớnh
Mó s : 60 38 01 02

LU NV NTH CS LU TH C

Ng

ih

ngd nkhoah c:PGS.TS NGUY NHONGANH

HN I- 2016


L IăCAMă OAN
Tôi xin cam đoan Lu n v n là công trình nghiên c u c a
riêng tôi. Các k t qu nêu trong Lu n v n ch a đ

c công b trong

b t k công trình nào khác. Các s li u, ví d và trích d n trong
Lu n v n đ m b o tính chính xác, tin c y và trung th c. Tôi đã
hoàn thành t t c các môn h c và đã thanh toán t t c các ngh a v
tài chính theo quy đ nh c a Khoa Lu t

i h c Qu c gia Hà N i.

V y tôi vi t L i cam đoan này đ ngh Khoa Lu t xem xét đ
tôi có th b o v Lu n v n.
Tôi xin chân thành c m n!
NG

I CAM OAN

LểăTH ăMAI


M CăL C

Trang
Trang ph bìa
L i cam đoan
M cl c
Danh m c các t vi t t t
M àĐ U 6
C

à : C àì àLÝàLU NàV àQUY NàTHáMàGIáàQU NàLÝàNHâàN

Cà

THEOàPHãPàLU TàVI TàNáM........................................................... 10
1.1.

à


Nh
V

à

à à

à

à

à

à

à

à

à

à

à

à

àN m .......................................................................................... 10


1.1.1.

Q

à

à

à

à à

à

à

à

à

............................... 11

1.1.2.

Q

à

à


à

à à

à

à

à

à

à

1.2.

P

1.2.1.

K

à

à à

à

à


à
1.2.2.

Q à

à

à

à

à à
à

à

à

à

à

à

à à

Error! Bookmark
à

Error! Bookmark


à

à

à

à
à

V à

à

à

à

à

à

à

à à

à

à


....................................... Error! Bookmark not defined.

Đ à

à
àV

à
à

1.3.

à

à

à

à
1.2.4.

à

à

à

.............................................. Error! Bookmark not defined.

à

1.2.3.

à

à

à
àN

à

à

à

à

à

à

à à

à

à

....................... Error! Bookmark not defined.

à


à à

à

à

à

à à

à

à

à

.............................................. Error! Bookmark not defined.

C à

à
à

à
à

à

à

à

à

à

à

à

à

àV

à
àN

à

à

à à

à

Error! Bookmark not defined.

1.3.1.

V à


à

à

............................. Error! Bookmark not defined.

1.3.2.

V à

à

à

................................. Error! Bookmark not defined.


T

à

C

à

à ........................................... Error! Bookmark not defined.

à : L CHàì àVâàTH CàTR NGàQUY NàTHáMàGIáàQU NàLÝ NHâà
N


CàC áàPH àN àTHEOàPHãPàLU TàVI TàNáMError! Bookmark not defined

K

2.1.

à

T

2.2.

à

à

à à

à

à

à

à

T

à


à

2.2.3.

T

à

C à

à

C à
à
à

à

C

à à

à

à

à à

N


à

à

à

à

àV

à

à

àN

à

à

à

à

Error! Bookmark no

à

à

à

à
à

à

à

à

à

à

à

Error! Bookmark not defin

à à

à

à

à

à
à


à

à

à
à à

à

à à
à

à
à

à

à

à

Error! Bookmar

à

à

à

Error! Bookmark not defined


à

à

à

à

à

................................ Error! Bookmark not defined.
à à

C à

à

à

à

à
à

à

à à

à


à
à

à

................ Error! Bookmark not defined.

àQ

à

à
à

T

à

à

à

àQ

à
à

2.3.2.


à

à

à

à

2.2.2.

à

à
àN

à

à

à

àV

à

2.3.1.

à

à


T

2.3.

à

à
2.2.1.

2.2.4.

à

à
à

à
à

à

à

à

à à

à


à

à

à
à

à
à

à
àN

à à-

à
à

à

à

à

à à

à

à


à

à

à

à à

Error! Bookmark not defined.
à

à

à

à

à

.... Error! Bookmark not defined.
à

à

à

à

à à- X à


Error! Bookmar

à ........................................... Error! Bookmark not defined.

à : QUAN ĐI M àGI IàPHãPàB OàĐ MàQUY NàTHáMàGIáàQU Nà
LÝàNHâàN

CàC áàPH àN àTHEOàPHãPàLU TàVI TàNáMàHI Nà

NAY................................................... Error! Bookmark not defined.
3.1.

M à à

à

à
3.1.1.

T

à

à
à

à
à

à

à

à

à
à

à

à

à

àV
à

à
àN
à

à
à

à

à

à à

à

à

à

Error! Bookmark not de
à

àĐ

à


N

à

3.1.2.

B

à

3.1.3.

T

à

à
à à


à

3.2.1.

V à

à

3.2.2.

T

à
à

à

à à à

3.2.6.

N

à

à

à
à


à

à

à

àV

à

à

à

Error! Bookmark

Error! Bookmark not defined.

à

à

à à à

à

à

à


à

à
à

à

à

à

àN

à
à

à

à

àV àN

à

à

à à

à


Error! Bookmar

à

à

Error! Bookmark not defined

Error! Bookmark not defined.
à

à

à

à à

à

à

à

................................ Error! Bookmark not defined.
à

à

à


.................. Error! Bookmark not defined.
à

à

à

à

à
à

à

à

à

à

à
à à

à

à

à


N

à

à

à

3.2.5.

à à

.............................. Error! Bookmark not defined.

à à

à

à

à

à à

à

à

à


à à

à

à

à à

à
à

T

à

à

M à à

X à

à

à
3.2.

3.2.4.

à


à

T

K

à

à

3.1.4.

3.2.3.

à à

à
à

à
à

à

à

à

à
à


à
à

à

à

à

à

à à
à

à

à

à

à

à

à

à

à


à

hError! Bookmark not defined.
à

à

à

à
à

à
à

à
à

à

à

Error! Bookmark no

à Error! Bookmark no

à ........................................... Error! Bookmark not defined.

K TàLU N......................................................... Error! Bookmark not defined.

DáNHàM CàTâIàLI U THáMàKH O ................................................................. 17


DANHăM CăCỄCăT ăVI T T T

CEDAW:

Công c v xóa b m i hình th c phân bi t đ i
x v i ph n

H ND:

H i đ ng nhân dân

HLHPNVN: H i liên hi p ph n Vi t Nam
ICCPR:

Công

c qu c t v các quy n dân s và chính tr

ILO:

Công

c v tr l

OXFAM:

T ch c phi chính ph


UNDP:

Ch

ng bình đ ng và phân bi t đ i x

ng trình phát tri n liên h p qu c


M ă

U

1. Tínhăc păthi tăc aăđ ătƠi
Nh chúng ta đư bi t ph n chi m m t n a dân s Vi t Nam và là l c
l

ng lao đ ng quan tr ng góp ph n phát tri n kinh t - xư h i và thúc đ y s ti n

b c a xư h i. Tr

c đây ph n đư có nh ng đóng góp h t s c to l n vào công

cu c đ u tranh ch ng ngo i xâm giành và gi gìn đ c l p, xây d ng T qu c.
Trong s nghi p đ i m i, ph n Vi t Nam v n luôn sát cánh cùng nam gi i ph n
đ u vì m c tiêu "Dân giàu, n

c m nh, xư h i công b ng, dân ch , v n minh" và


có nh ng đóng góp đáng k trong các l nh v c xóa đói gi m nghèo, phát tri n kinh
t , n đ nh xư h i c ng nh nh ng c ng hi n xu t s c trong vi c ch m lo xây d ng
gia đình, nuôi d

ng các th h t

ng lai c a đ t n

l i nh ng vinh quang l n cho đ t n

c,có nhi u ph n còn mang

c trong các l nh v c v n hóa, giáo d c, khoa

h c,... Nh n th c rõ v trí và vai trò quan tr ng c a ng
ngay t khi n

c nhà m i giành đ

i ph n trong xư h i nên

c đ c l p, các quy n c a công dân nói chung

và quy n c a ph n nói riêng đư đ

c pháp lu t Vi t Nam ghi nh n và kh ng

đ nh, trong đó có các quy n tham gia qu n lỦ đ t n

c c a ph n ... i u đó đư t o


đi u ki n n n t ng cho ph n tham gia tích c c và hi u qu vào các ho t đ ng
kinh t , xư h i và đóng góp vào s nghi p xây d ng và b o v T qu c. T khi đ i
m i đ n nay,

ng và Nhà n

c ti p t c quan tâm t o m i đi u ki n thu n l i cho

ph n tham gia ngày càng nhi u và hi u qu h n vào l nh v c này; nh v y, ph
n Vi t Nam ngày càng có nhi u c h i và nhi u đ i di n tham gia vào h th ng
chính tr , c ng nh vào vi c đ xu t, ho ch đ nh, th c hi n và giám sát vi c th c
hi n chính sách, pháp lu t c a Nhà n
v c, Vi t Nam là qu c gia đ

c đánh giá cao v m c đ b o đ m quy n bình đ ng

v quy n tham gia qu n lỦ đ t n
Qu c h i

m ct

c. Th ng kê chung trên toàn th gi i và khu

c c a ph n , th hi n

ng đ i cao. M c dù v y, trên th c t

t l đ i bi u n trong
Vi t Nam, quy n bình



đ ng tham gia qu n lỦ đ t n

c c a ph n v n ch a đ

c b o đ m m t cách t

ng

x ng so v i vai trò và kh n ng c a ph n trong xư h i. Trong quá trình tham gia
công tác qu n lỦ, ph n ngày càng có nhi u đi u ki n thu n l i song c ng có nhi u
rào c n nh h

ng t i con đ

ng lưnh đ o c a h mà bao trùm là đ nh ki n gi i v

n ng l c, v phong t c t p quán l c h u, t phía gia đình hay t nh ng chính sách xư
h i đư kéo theo nh ng b t c p khác khi h tham gia vào công tác qu n lỦ đ t
n

c.Vì th

ng và nhà n

vai trò c a ph n đ

c c n ph i có nh ng chính sách phù h p đ v th và


c nâng cao. C ng chính vì nh ng lỦ do trên mà tôi ch n đ

tài: "Quy n tham gia qu n lý Nhà n

c c a ph n theo pháp lu t Vi t Nam".

2. Tìnhăhìnhănghiênăc uăc aăđ ătƠi
Trong nh ng n m g n đây, đư có nhi u bài vi t, công trình nghiên c u xoay
quanh v n đ quy n tham gia qu n lỦ nhà n

c c a ph n

Vi t Nam, ti p c n t

nhi u khía c nh nh quy n b u c , ng c ; quy n tham gia vào qu n lỦ nhà n

c

và các t ch c xư h i c a ph n ... M t s công trình, đ tài nghiên c u tiêu bi u
là:
- "Quy n b u c và ng c c a công dân trong ch đ ta" c a

àm V n

Hi u (T p chí Lu t h c, s 3, 1975).
- TS Ngô Bá Thành: “S bình đ ng v c h i kinh t c a ph n trong pháp
lu t và th c ti n thi hành pháp lu t

Vi t Nam”, xu t b n n m 2001; “


av nđ

gi i vào phát tri n: thông qua s bình đ ng gi i v quy n, ngu n l c và ti ng nói”,
- Sách: "Vai trò c a n cán b qu n lý nhà n

c trong quá trình công

nghi p hóa, hi n đ i hóa" c a TS. Võ Th Mai.
- GS Lê Thi - Vi n khoa h c xư h i Vi t Nam: “Gia đình, ph n Vi t Nam
v i dân s , v n hóa và s phát tri n b n v ng”,
- Nxb Khoa h c xư h i, n m 2004; TS

Th Th ch: “Phát huy ngu n l c

trí th c n Vi t Nam trong s nghi p công nghi p hóa, hi n đ i hóa”,
- Nxb Chính tr qu c gia, n m 2005; Lê Ng c V n (ch biên) - Vi n Khoa


h c xư h i Vi t Nam, Vi n Gia đình và gi i: “Nghiên c u gia đình lý thuy t n
quy n, quan đi m gi i”, Nxb Khoa h c xư h i, n m 2006…..
Trên c s kh o sát cho th y

n

c ta đư có m t s công trình nghiên c u

v tình hình tham gia c a ph n v qu n lỦ nhà n

c nh ng ch a đ


c xem xét

riêng v i t cách là m t quy n c a ph n mà ch t p trung phân tích các b t c p
khi ph n tham gia công tác qu n lỦ ho c m i ch mô t tình hình tham gia ho t
đ ng qu n lỦ c a ph n mà ch a khái quát nên nh ng lu n đ nh mang tính lỦ lu n
đ ki m ch ng trong h th ng pháp lu t v quy n tham gia qu n lỦ nhà n

cc a

ph n . Nh v y, tình hình nghiên c u trên đây m t l n n a cho phép kh ng đ nh
vi c nghiên c u đ tài “quy n tham gia qu n lỦ nhà n

c c a ph n ” là đòi h i

khách quan, c p thi t, v a có tính lỦ lu n v a có tính th c ti n.
3. M căđích,ănhi măv ăvƠăph măviănghiênăc uăc aăđ ătƠi
3.1. M c đích nghiên c u
M c đích c a lu n v n là nêu b t th c tr ng th c hi n quy n tham gia c a ph
n trong các c quan chính ph c a Vi t Nam, mô t t ng quan khung pháp lỦ liên
quan đ n vai trò lưnh đ o c a ph n , đ ng th i đ xu t nh ng ph
pháp hoàn thi n pháp lu t v quy n tham gia qu n lỦ đ t n
phù h p v i hoàn c nh th c ti n c a n
mà Nhà n

ng h

ng, gi i

c c a ph n Vi t Nam,


c ta và các chu n m c qu c t có liên quan

c ta đư cam k t th c hi n.

3.2. Nhi m v nghiên c u
th c hi n đ

c m c đích trên, lu n v n c n ph i gi i quy t các nhi m v

sau:
- Phân tích khái quát c s lỦ lu n v quy n tham gia qu n lỦ nhà n

cc a

ph n theo pháp lu t đ làm ti n đ đánh giá và đ xu t các gi i pháp v quy n
này c a ph n . (1)
- T p h p và phân tích h th ng các quy ph m pháp lu t hi n hành liên quan
đ n quy n tham gia qu n lỦ nhà n

c c a ph n

Vi t Nam; (2)


- Trên c s nh ng nhi m v (1) và (2), ch ra nh ng thành t u và h n ch
c a pháp lu t và th c hi n pháp lu t v quy n tham gia qu n lỦ nhà n
n

Vi t Nam và đ xu t các ph


gia qu n lỦ nhà n

ng h

c c a ph

ng, gi i pháp nh m b o đ m quy n tham

c c a ph n trong đi u ki n xây d ng Nhà n

c pháp quy n

c ng nh xu th toàn c u hóa hi n nay.
3.3. Ph m vi nghiên c u
Quy n tham gia qu n lỦ nhà n

c c a ph n

Vi t Nam là m t v n đ có

ph m vi r ng, không ch liên quan đ n pháp lu t, mà còn g n li n v i nhi u l nh
v c khác nh kinh t , xư h i và v n hóa. Lu n v n t p trung nghiên c u Quy đ nh
pháp lu t v quy n và th c hi n quy n tham gia qu n lỦ nhà n

c c a ph n qua

các b n hi n pháp, ch y u trong Hi n pháp n m 1992 (s a đ i, b sung n m
2001), Hi n pháp n m 2013, Lu t b u c Qu c h i, Lu t b u c h i đ ng nhân
dân, lu t bình đ ng gi i, Lu t khi u n i, Lu t t cáo,....
4. Ph


ngăphápălu năvƠăph

Lu n v n đ
t t
n

c th c hi n d a trên c s lỦ lu n c a ch ngh a Mác- Lênin,

ng H Chí Minh và các quan đi m c a

ng C ng s n Vi t Nam v Nhà

c và pháp lu t trong s nghi p đ i m i, đ c bi t là đ

m ic a
Nhà n

ng v nh n th c qu n lỦ nhà n

ng l i, ch tr

ng đ i

c c a ph n trong đi u ki n xây d ng

c pháp quy n xư h i ch ngh a
Các ph

ph


ngăphápănghiênăc u

ng pháp c th mà tác gi s d ng đ nghiên c u đ tài bao g m

ng pháp phân tích, t ng h p, h th ng hóa, so sánh, th ng kê...
5. Nh ngăđóngăgópăvƠăđi măm iăc aălu năv n
K t qu nghiên c u c a lu n v n có Ủ ngh a quan tr ng v ph

ng di n lỦ

lu n và th c ti n.T ng h p lỦ thuy t v tình hình tham gia quan lỦ nhà n

cc a

ph n Vi t Nam c ng nh vi c th c hi n Quy n tham gia qu n lỦ nhà n

cc a

ph n

Vi t Nam trong th c t .


Bên c nh đó, lu n v n s là m t tài li u tham kh o c n thi t và b ích dành
cho ng

i làm th c ti n trong l nh v c liên quan pháp mà còn cho các nhà nghiên

c u, các cán b gi ng d y pháp lu t, các nghiên c u sinh, h c viên cao h c và sinh

viên thu c chuyên ngành Hi n pháp hành chính t i các c s đào t o lu t. K t qu
nghiên c u c a lu n v n còn ph c v cho vi c trang b nh ng ki n th c chuyên sâu
cho cán b th c ti n đang công tác t i các C quan đào t o cán b nói chung và
cán b n nói riêng c a

ng và nhà n

c.

6. K tăc uăc aălu năv n
Ngoài ph n M đ u, K t lu n và danh m c tài li u tham kh o, n i dung c a
lu n v n g m 3 ch
Ch

ng:

ng 1: C s lỦ lu n v quy n tham gia qu n lỦ nhà n

c c a ph n

theo pháp lu t Vi t Nam.
Ch

ng 2: L ch s và th c tr ng quy n tham gia qu n lỦ nhà n

c c a ph

n theo pháp lu t Vi t Nam.
Ch
lỦ nhà n


ng 3: M t s ph

ng h

ng, gi i pháp b o đ m quy n tham gia qu n

c c a ph n theo pháp lu t Vi t Nam hi n nay.

Ch

ng 1

C ăS ăLụăLU NăV ăQUY NăTHAMăGIAăQU NăLụăNHÀăN

CăTHEOă

PHỄPăLU TăVI TăNAM
1.1. Nh năth căv ăv ătrí,ăvaiătròăc aăng

iăph ăn ătrongăxƣăh iăVi tăNam


1.1.1. Quy n tham gia qu n lý nhà n

c c a ph n

1.1.1.1. Khái ni m qu n lý, qu n lý nhà n
n


c và quy n tham gia qu n lý nhà

c
M i l nh v c khoa h c có đ nh ngh a v qu n lỦ d

i góc đ riêng c a mình

và nó phát tri n ngày càng sâu r ng trong m i ho t đ ng c a đ i s ng xư h i. Qu n
lỦ là đ i t
Xét

ng nghiên c u c a nhi u ngành khoa h c xư h i và khoa h c t nhiên

góc đ chung nh t, có th th y qu n lỦ th c ch t là quan h gi a các giai

c p, trong đó ch y u là quan h gi a “giai c p c m quy n” v i “các giai c p
khác” trong xư h i mà n i dung c a quan h đó là v n đ chính quy n thu c v ai,
c a ai và vì ai. Xét

góc đ riêng, qu n lỦ ch th c s có ngh a khi nó đ

th c hóa g n v i ch th là con ng

i, là giai c p c th . Và khi nói đ n con ng

thì không th không g n đ n quy n; Quy n
m i con ng

c hi n
i


đây là quy n v n có và t nhiên c a

i, không ph i do b t k ai ho c th l c nào ban phát. S k t h p gi a

n i dung c a qu n lỦ v i b n ch t c a quy n con ng

i chính là c s d n đ n s

th a nh n v quy n chính tr - Quy n tham gia qu n lỦ nhà n
khái ni m “quy n tham gia qu n lỦ nhà n
khái ni m: “qu n lỦ”, “qu n lỦ nhà n

c” thì tr

c.

hi u rõ v

c h t ta ph i hi u rõ đ

c hai

c” là gì. Có r t nhi u quan ni m khác nhau

v qu n lỦ, ví d nh :
- Harol Koontz: “Qu n lý là m t ngh thu t nh m đ t đ
ra thông qua vi c đi u khi n, ch huy, ph i h p, h
ng


c m c tiêu đã đ

ng d n ho t đ ng c a nh ng

i khác” [38].
- Nguy n Minh

o: “Qu n lý là s tác đ ng ch huy, đi u khi n, h

các quá trình xã h i và hành vi ho t đ ng c a con ng

ng d n

i nh m đ t t i m c tiêu đã

đ ra” [5].
T nh ng quan ni m này cho th y, qu n lỦ là m t ho t đ ng liên t c và c n
thi t khi con ng

i k t h p v i nhau trong t ch c.

ó là quá trình t o nên s c

m nh g n li n các ho t đ ng c a các cá nhân v i nhau trong m t t ch c nh m đ t


đ

c m c tiêu chung.
Tóm l i “Qu n lỦ” là s tác đ ng ch huy, đi u khi n các quá trình xư h i


và hành vi ho t đ ng c a con ng

i đ chúng phát tri n phù h p v i quy lu t, đ t

t i m c đích đ ra và đúng v i Ủ chí c a ng

i qu n lỦ. Theo cách hi u này thì

qu n lỦ là vi c t ch c, ch đ o các ho t đ ng xư h i nh m đ t đ
ng

c m c đích c a

i qu n lỦ. Nh v y theo cách hi u chung nh t thì qu n lỦ là s tác đ ng c a

ch th qu n lỦ lên đ i t

ng qu n lỦ nh m đ t đ

c m c tiêu qu n lỦ. Vi c tác

đ ng theo cách nào còn tu thu c vào góc đ khoa h c khác nhau, các l nh v c
khác nhau c ng nh cách ti p c n c a ng
“Qu n lỦ nhà n
nhà n

i nghiên c u.

c”: là s tác đ ng có t ch c và đi u ch nh b ng quy n l c


c đ i v i các quá trình xư h i và hành vi ho t đ ng c a con ng

i đ duy

trì và phát tri n các m i quan h xư h i và tr t t pháp lu t nh m th c hi n nh ng
ch c n ng và nhi m v c a nhà n

c trong công cu c xây d ng CNXH và b o v

t qu c CNXH. T nh ng đ nh ngh a trên ta có th rút ra m t khái ni m chung v
quy n tham gia qu n lỦ nhà n

c nh sau:

Quy n tham gia qu n lỦ nhà n
công dân trong l nh v c chính tr đ

c c a công dân là quy n con ng

i, quy n

c Hi n pháp và pháp lu t b o v ; nó xác l p

n ng l c pháp lỦ c a công dân trong vi c tham gia tr c ti p ho c gián ti p vào
qu n lỦ nhà n

c, qu n lỦ xư h i. B o đ m quy n tham gia qu n lỦ nhà n

cc a


công dân trong đi u ki n m r ng dân ch , phát huy quy n làm ch c a nhân dân,
xây d ng và hoàn thi n nhà n

c pháp quy n XHCN Vi t Nam c a dân, do dân, vì

dân có Ủ ngh a lỦ lu n và th c ti n to l n. Quy n tham gia qu n lỦ nhà n
công dân đ

cc a

c b o đ m trong th c ti n là m t trong nh ng tiêu chí c n b n đ

đánh giá m c đ hoàn thi n c a n n dân ch , c a ch đ chính tr - xư h i, nhà
n

c, trình đ phát tri n c a đ t n

c, m c đ hài lòng c a công dân đ i v i b

máy chính quy n.
V y quy n tham gia qu n lỦ nhà n

c c a ph n là gì? Th c t , theo khái


ni m quy n tham gia qu n lỦ nhà n

c nêu trên, đ i t


công dân, t c bao g m t t c nh ng ng

ng h

ng th quy n là

i có qu c t ch c a m t qu c gia, không

phân bi t gi i tính và đ tu i, thì n i hàm c a quy n tham gia qu n lỦ nhà n
c a ph n c ng chính là n i hàm c a quy n tham gia qu n lỦ nhà n

c nói chung.

Xu t phát t góc đ lu t h c, t Lu t hi n pháp hành chính v quy n con ng
ph n , có th rút ra m t khái ni m v quy n tham gia qu n lỦ nhà n
n nh sau: Quy n tham gia qu n lỦ nhà n
quy n con ng

c

ic a

c c a ph

c c a ph n là m t trong nh ng

i quan tr ng nh t c a ph n , đ

c Hi n pháp và pháp lu t b o v ;


nó xác l p n ng l c pháp lỦ bình đ ng c a ph n v i nam gi i trong vi c tham gia
tr c ti p ho c gián ti p vào quá trình qu n lỦ nhà n
1.1.1.2.

c, qu n lỦ xư h i.

c đi m quy n tham gia qu n lý nhà n

a. Quy n tham gia qu n lý nhà n

c c a ph n

c c a ph n là y u t xác l p v th pháp lý

bình đ ng c a ph n v i nam gi i trong đ i s ng chính tr - xã h i
Khi xem xét quy n tham gia qu n lỦ nhà n

c c a ph n , không th không

nhìn t góc đ bình đ ng gi i và pháp lu t. Vi c b o đ m quy n này là c s đ
xác l p đ a v pháp lỦ c a ng
m iđ

i ph n đ i v i nam gi i. Thông qua đó, ph n

c tham gia vào quá trình ra nh ng quy t đ nh g n li n v i các quy n, l i

ích c a h trên m i l nh v c, t đó h n ch và ti n t i xóa b hoàn toàn nh ng
phân bi t đ i x v gi i mà ph n th


ng là n n nhân, đây c ng chính là m i

quan h gi a bình đ ng và pháp lu t. Bình đ ng

đây ph i là bình đ ng v th c

ch t thì m i có th là c s đ b o đ m b n v ng đ a v pháp lỦ bình đ ng c a ph
n . Bi u hi n c a bình đ ng v th c ch t là ph n th c hi n đ
và xác l p đ

c đ a v pháp lỦ c a mình, đ

c quy n chính tr

c tham gia m t cách dân ch vào m i

ho t đ ng c a đ i s ng chính tr và đ i s ng xư h i. Ng

c l i, pháp lu t là công

c đ b o đ m và b o v quy n tham gia bình đ ng c a ph n . Trong m i quan h
bi n ch ng này, ph n v a là ng

ih

ng quy n, đ ng th i c ng là ch th tr c

ti p đ u tranh xóa b đ nh ki n v gi i, tham gia xây d ng pháp lu t v quy n bình



đ ng c a mình. Xác l p và th c hi n đ

c quy n tham gia qu n lỦ c a ph n là

y u t quy t đ nh đ xác l p và b o đ m th c hi n s bình đ ng nam n .
b. Quy n tham gia qu n lý nhà n

c c a ph n th hi n b n ch t dân ch ,

bình đ ng c a xã h i
Theo Công

c Liên h p qu c v xoá b m i hình th c phân bi t đ i x v i

ph n , ph i d a trên ba nguyên t c, đó là: bình đ ng, không phân bi t đ i x và
trách nhi m qu c gia. Bình đ ng và không phân bi t đ i x là yêu c u khách quan,
trong khi trách nhi m qu c gia bao hàm c vi c b o đ m dân ch xư h i. Xét v
m t l ch s , dân ch và bình đ ng không ch là nhu c u c a con ng
yêu c u khách quan. Hai ph m trù này không tách bi t, mà ng
và b sung cho nhau. Dân ch

i mà còn là

c l i chúng h tr

đây bao g m dân ch tr c ti p và dân ch gián

ti p, trong đó bi u hi n c a dân ch tr c ti p chính là s tham gia c a c hai gi i
trong qu n lỦ nhà n


c, còn dân ch gián ti p là b u c và ng c vào các c quan

đ i di n quy n l c nhân dân. B o đ m quy n tham gia qu n lỦ nhà n
n đ

c th c thi trên c s không phân bi t đ i x và bình đ ng th c ch t chính là

b o đ m cho ph n đ
nhà n

c c a ph

c tham gia vào quy n chính tr - Quy n tham gia qu n lỦ

c c a ph n . S tham gia qu n lỦ nhà n

c c a ph n vào các c p ra

quy t đ nh ch c ch n s giúp cho nh ng chính sách c a nhà n

c, đ c bi t là

nh ng chính sách liên quan đ n phúc l i xư h i, mang tính cân b ng v gi i h n.
Nh v y, th c thi dân ch bao hàm c yêu c u th c thi m t ph n quy n tham gia
qu n lỦ nhà n
nhà n

c c a ph n ; và ng

c l i, b o đ m th c thi quy n tham gia qu n lỦ


c c a ph n m i th c hi n đ

c dân ch , bình đ ng m t cách đ y đ trong

đ i s ng xư h i. Nói cách khác, xư h i nào xác l p và th c hi n đ

c quy n chính tr

c a ph n m i là xư h i dân ch , bình đ ng th c s .
c. Quy n tham gia qu n lý nhà n

c c a ph n là c s và n n t ng đ b o

đ m th c hi n các quy n kinh t , xã h i và v n hóa c a ph n
Quy n con ng

i là m t h th ng các quy n th ng nh t v i nhau. B o đ m


th c hi n quy n chính tr , quy n kinh t , hay quy n v n hóa và xư h i c a ph n
là b o đ m th c hi n các quy n con ng

i c a ph n đư đ

c pháp lu t quy đ nh

và b o v . Có th kh ng đ nh c hai nhóm quy n này đ u quan tr ng nh nhau và
có quan h m t thi t v i nhau. Trong h th ng quy n con ng
th


ng là nh ng quy n đ

i, quy n chính tr

c đ c p đ u tiên trong s nh ng quy n mà ph n có.

Chính vì v y, đ xác l p v th bình đ ng c a ph n trong xư h i, tr

c h t ph i xét

đ n quy n chính tr . M t trong nh ng quy n chính tr đó là quy n tham gia qu n lỦ
nhà n

c c a ph n . V c b n, ph n c ng đ

ch

ng các c h i bình đ ng nh

nam gi i nh ng đ có s bình đ ng th c ch t, ph n ph i đ
các quy n c a h . H ph i đ
n

c b o đ m th c hi n

c tham gia tr c ti p và gián ti p vào qu n lỦ nhà

c, qu n lỦ xư h i; tham gia vào quá trình phát tri n kinh t , xư h i c a đ t n


Do đó, quy n tham gia qu n lỦ nhà n

c.

c c a ph n c ng đóng vai trò là n n t ng,

có tính quy t đ nh t i vi c th c hi n các quy n kinh t , xư h i và v n hóa
1.1.1.3. Hình th c th c hi n quy n tham gia qu n lý nhà n

c c a ph n

Hi n pháp n m 2013 quy đ nh: “Nhân dân th c hi n quy n l c nhà n

c

b ng dân ch tr c ti p, b ng dân ch đ i di n thông qua Qu c H i, H i đ ng
nhân dân và thông qua các c quan khác c a nhà n

c” [30,

i u 6].

ây c ng

chính là cách th c nhân dân s d ng đ th c hi n quy n tham gia qu n lỦ nhà n

c

và xư h i. V i t cách công dân, ph n th c hi n quy n tham gia qu n lỦ nhà
n


c và xư h i b ng cách:
a.

i v i hình th c tham gia tr c ti p

Th nh t, Ph n tham gia

ng c vào đ i bi u Qu c H i và H i đ ng nhân

dân các c p khi có đ tiêu chu n, đi u ki n theo lu t đ nh.
B ng vi c tr thành

i bi u Qu c H i và H i đ ng nhân dân các c p, ph

n có th tham gia tr c ti p qu n lỦ nhà n

c thông qua vi c th c hi n nhi m v

và quy n h n c a mình.
Th hai, Ph n tham gia ho t đ ng trong các c quan nhà n

c.


Tùy theo n ng l c, trình đ chuyên môn, nghi p v , ph n đ
vào các c quan nhà n
nhà n

c ho c đ


c tuy n d ng

c b nhi m vào nh ng ch c v trong b máy

c. Khi đó, ph n có nh ng đi u ki n và kh n ng thu n l i đ tr c ti p

tham gia qu n lỦ nhà n

c.

Th ba, ph n tham gia th o lu n, cho Ủ ki n tr c ti p đ i v i các v n đ
t m qu c gia khi nhà n

c t ch c tr ng c u Ủ dân

M i khi quy t đ nh nh ng v n đ quan tr ng c a đ t n
khi thông qua quy t đ nh, nhà n

c th

c và xư h i, tr

c

ng t ch c l y Ủ ki n đóng góp c a các

t ng l p nhân dân. V i hình th c này, m i công dân t mình tr c ti p đóng góp Ủ
ki n, trí tu vào các ch tr


ng chính sách, pháp lu t c a Nhà N

cách th hi n trách nhi m công dân và Ủ chí c a mình tr
đ ic ađ tn

c.

ây c ng là

c nh ng công vi c tr ng

c, góp ph n làm cho nh ng quy t sách c a

ng và Nhà n

c phù

h p v i th c t và lòng dân.
Th t , ph n tham gia góp Ủ ki n xây d ng v n b n quy ph m pháp lu t
Trong qua trình xây d ng v n b n quy ph m pháp lu t, c quan, t ch c ch
trì so n th o và c quan t ch c h u quan có trách nhi m t o đi u ki n đ các c
quan, t ch c, đ n v , cá nhân tham gia góp Ủ ki n v d th o v n b n, t ch c l y
Ủ ki n c a đ i t

ng ch u s tác đ ng tr c ti p c a v n b n.

ng th i gi ng nh

quy n và trách nhi m công dân, ph n c ng có quy n và trách nhi m đóng góp Ủ
ki n, ph n ánh v i nhà n


c v nh ng v

ng m c, b t c p, không phù h p các v n

b n pháp lu t trong quá trình th hi n đ Nhà n

c s a đ i, b sung, hoàn thi n và

b o đ m t t h n v quy n và l i ích công dân.
Th n m, ph n tham gia góp Ủ ki n đ i v i ho t đ ng c a c quan nhà
n

c, phát bi u Ủ ki n v các v n đ qu n lỦ nhà n

c, v nôi dung các quy t đ nh

qu n lỦ.
Quy n h n này c a ph n đ

c th c hi n thông qua các ph

tin đ i chúng, g i Ủ ki n góp Ủ đ i v i c quan có th m quy n.

ng ti n thông


Th sáu, ph n ki m tra, giám sát ho t đ ng c a bô máy nhà n

c, đ u


tranh v i t quan liêu, hách d ch, c a quy n, tham nh ng, lưng phí và nh ng hi n
t

ng tiêu c c trong b máy nhà n

c.

Th b y, ph n tham gia bàn b c và quy t đ nh tr c ti p nh ng v n đ liên
quan đ n đ i s ng

c s .

Th tám, ph n th c hi n khi u n i, t cáo nh ng vi c làm sai trái c a các
c quan nhà n

c và các c quan và công ch c nhà n

c.

b. Hình th c tham gia gián ti p
Th nh t, ph n thông qua các đ i di n do chính Nhân dân l a ch n.
Công dân Vi t Nam có đ đi u ki n theo quy đ nh c a pháp lu t s b u ra đ i bi u
c a mình là các

i bi u Qu c h i và

i bi u H i đ ng nhân dân các c p. Các đ a

bi u này s thay m t nhân dân tr c ti p tham gia vào các ho t đ ng xây d ng, qu n

lỦ và b o v đ t n

c. Hay nói cách khác b ng vi c b u c , m i ph n đư y

nhi m quy n qu n lỦ nhà n

c c a mình cho ng

i đ a di n là các đ a bi u Qu c

h i, đ a bi u H i đ ng nhân dân. Các đ i bi u DANHăM CăTÀIăLI UăTHAMă
KH O
I.ăTƠiăli uăti ngăVi t
1.

B t pháp (1996), Pháp lu t vì s ti n b c a ph n Vi t Nam, Nxb Chính
tr qu c gia, Hà N i.

2.

Chính ph (2015), Báo cáo th m tra v công tác gi i quy t khi u n i, t cáo
n m 2015 ngày 17/10/2015, Hà N i.

3.

i úy Tr n Qu c C

ng, Khoa T t

ng H Chí Minh H c vi n Chính tr ,


B Qu c phòng (2016), “Phát huy quy n c a ph n trong ng c , b u c ”,
T p chí c ng s n.
4.

Nguy n

ng Dung (ch biên), V công Giao – Lư Khánh Tùng (2009), Giáo

trình lý lu n và pháp lu t v quy n con ng

i, NXB chính tr qu c gia, Hà


N i.
5.

Nguy n Minh

o (1997), C s khoa h c qu n lý, NXB khoa h c k thu t,

Hà N i.
6.

i h i đ ng Liên h p qu c (1979), Công

c CEDAW 1979 – Công

cv


quy n ph n , Vi t nam tham gia vào 29/7/1980 phê chu n vào 27/11/1981.
7.

Hoàng Mai H

ng (2005), "Ban hành Lu t Bình đ ng gi i đ thúc đ y và

hi n th c hóa quy n bình đ ng c a ph n

Vi t Nam", Lý lu n chính tr , (9),

tr. 68-72.
8.

D ng Thanh Mai (2004), Công

c c a Liên h p qu c và pháp lu t Vi t Nam v

xóa b phân bi t đ i x v i ph n , Nxb Chính tr qu c gia, Hà N i.
9.

Võ Th Mai (2003), Vai trò c a n cán b qu n lý nhà n

c trong quá trình

công nghi p hóa, hi n đ i hóa, Nxb Chính tr qu c gia, Hà N i.
10. Nguy n V n M nh (2000), “Quy n Chính tr c a ph n trong Công

cv


xóa b m i hình th c phân bi t đ i x v i ph n và trong pháp lu t Vi t
Nam”, Nhà n

c và pháp lu t, (3), tr.3-11.

11. H Chí Minh (1970), V n đ gi i phóng ph n , Nxb Ph n , Hà N i.
12. H Chí Minh (1985), Toàn t p, t p 5, Nxb S th t, Hà N i.
13. H Chí Minh (1995), Toàn t p, t p 6, Nxb S th t, Hà N i
14. H Chí Minh (1996), Toàn t p, t p 10, Nxb Chính tr qu c gia, Hà N i.
15. H Chí Minh (2000), Toàn t p, t p 10, Nxb Chính tr qu c gia, Hà N i.
16. Hoàng Th Kim Qu (2003), “Ph n : nh ng u ái và thi t thòi- nhìn t góc
đ xư h i, pháp lỦ”, Nghiên c u l p pháp, (9), tr. 73-79.
17. Hoàng Th Kim Qu (2006), “Quy n con ng

i và giáo d c quy n con ng

i

Vi t nam hi n nay”, T p chí Khoa h c HQGHN, (4).
18. Hoàng Th Kim Qu (2010), “B o v , b o đ m, các quy n ph n , thúc đ y
bình đ ng gi i

n

c ta hi n nay”, T p chí nh p c u tri th c, (3).

19. Hoàng Th Kim Qu (2010), “

i s ng pháp lu t c a ph n


n

c ta hi n


nay”, T p chí dân ch và pháp lu t, (4).
20. Hoàng Th Kim Qu (2012), “Quy n con ng
đ o đ c”, T p chí Nhà n

i, nh ng v n đ pháp lu t và

c và pháp lu t, (4)

21. Hoàng Th Kim Qu (2012), “Trách nhi m nhà n
b o v , b o đ m quy n con ng

c trong vi c th a nh n,

i, quy n công dân”, T p chí Nhà n

c và

pháp lu t, (11).
22. Qu c h i (1946), Hi n pháp, Hà N i.
23. Qu c h i (1959), Hi n pháp, Hà N i.
24. Qu c h i (1980), Hi n pháp, Hà N i
25. Qu c h i (1992), Hi n pháp, Hà N i.
26. Qu c h i (2006), Lu t Bình đ ng gi i c a N

c C ng Hoà Xã H i Ch Ngh a


Vi t Nam S 73/2006/QH11 ngày 29/11/2006, Hà N i.
27. Qu c h i (2009), B Lu t Hình S c a N
Vi t Nam S

15/1999/QH10, S a đ i b

c C ng Hoà Xã H i Ch Ngh a
sung s

37/2009/QH12 ngày

19/6/2009, Hà N i.
28. Qu c h i (2011), Lu t khi u n i c a N

c C ng Hoà Xã H i Ch Ngh a Vi t

Nam S 02/2011/QH13 ngày 11/11/2011, Hà N i.
29. Qu c h i (2011), Lu t t cáo c a N

c C ng Hoà Xã H i Ch Ngh a Vi t

Nam S 03/2011/QH13 ngày 11/11/2011, Hà N i.
30. Qu c h i (2013), Hi n pháp, Hà N i.
31. Qu c h i (2013), Lu t ban hành v n b n quy ph m pháp lu t c a N c C ng Hoà
Xã H i Ch Ngh a Vi t Nam S 80/2015/QH13 ngày 22/6/2015, Hà N i.
32. Qu c h i (2015), Lu t t t ng hành chính c a N

c C ng Hoà Xã H i Ch


Ngh a Vi t Nam S 93/2015/QH13 ngày 25/11/2015, Hà N i.
33. Qu phát tri n Liên h p qu c v ph n (UNIFEM) (2002), Báo cáo thành
t u ti n b ph n th gi i.
34. Nguy n H u Qu nh và t p th tác gi (1999), T đi n lu t h c, NXB T đi n


Bách khoa, Hà N i.
35. Lê Minh Tâm (2003), Xây d ng và hoàn thi n h th ng pháp lu t Vi t Namnh ng v n đ lý lu n và th c ti n, Nxb Công an nhân dân, Hà N i.
Th Th ch (2003), “Bình đ ng gi i và s ti n b c a ph n

36.

Vi t nam

hi n nay”, Lý lu n chính tr , (8), tr.69-73.
37. Thanh tra Chính ph (2015), Báo cáo v công tác gi i quy t khi u n i, t cáo,
Hà N i.
38. V Thi u, Nguy n M nh Quân, Nguy n

ng D u (d ch) (1992), Nh ng v n đ

c t y u c a qu n lý, NXB khoa h c - K thu t.
39. Cung Kim Ti n (2001), T đi n Tri t h c, Nxb V n hóa Thông tin, Hà N i.
40. Trung tâm Nghiên c u khoa h c v ph n (1990), Bác H và s nghi p gi i
phóng ph n , Hà N i.
41. Trung tâm Nghiên c u Quy n con ng
Chí Minh v quy n con ng

i (1998), Trích tác ph m t t


ng H

i, Hà N i.

42. Trung tâm Nghiên c u Quy n con ng

i (2002), Công

c qu c t v các

quy n dân s và chính tr (ICCPR), Hà N i.
43. Tr

ng

i h c Lu t Hà N i (2002), Giáo trình Lý lu n Nhà n

c và pháp

lu t, Nxb Công an nhân dân, Hà N i.
44.

ào Trí Úc (2001), “Xây d ng Nhà n
s lưnh đ o c a

45.

ng”, Nhà n

c pháp quy n xư h i ch ngh a d


i

c và pháp lu t, (7), tr.3-8.

y ban qu c gia vì s ti n b c a ph n Vi t Nam (2002), Chi n l

c qu c

gia vì s ti n b c a ph n Vi t Nam đ n n m 2010, Hà N i.
46.

y ban qu c gia vì s ti n b c a ph n Vi t Nam (2002), K ho ch hành
đ ng vì s ti n b c a ph n Vi t Nam đ n n m 2005, Nxb Ph n , Hà N i.

47.

y ban qu c gia vì s ti n b c a ph n Vi t Nam (2004), K y u H i ngh
đánh giá gi a k th c hi n k ho ch hành đ ng vì s ti n b c a ph n Vi t
Nam đ n n m 2003, Hà N i


48.

y ban Trung

ng M t tr n T qu c Vi t Nam (2004), Báo cáo t ng k t

công tác m t tr n tham gia cu c b u c đ i bi u H i đ ng nhân dân các c p
(nhi m k 2004-2009), Hà N i.

49. V n phòng Qu c h i (2003), Quy n c a ph n và tr em trong các v n b n pháp
lý qu c t và pháp lu t Vi t Nam, Nxb Chính tr qu c gia, Hà N i.
50. Vi n Thông tin Khoa h c và Trung tâm Nghiên c u Quy n con ng

i (1999),

Vì quy n tr em và s bình đ ng c a ph n , Hà N i
51. Nguy n c u Vi t (ch

biên) (2013), Giáo trình Lu t hành chính, NXB

HQGHN, Hà N i.
II. Trang Website
52. />1204084101 (B Ngo i giao Vi t Nam, Báo cáo Qu c gia v th c hi n quy n
con ng

i

Vi t Nam theo c ch ki m đ nh k ph c p (UPR) chu k II).

53. (H i th o v th c
hi n l ng ghép bình đ ng gi i trong xây d ng pháp lu t y ban V các v n đ
xư h i ph i h p v i Nhóm N

BQH Vi t Nam và T ch c Ph n c a Liên

Hi p Qu c (UN Women) t i Vi t Nam t ch c ngày 21.12.2011 t i Qu ng
Ninh).
54. (“L ng ghép Gi i vào ho ch đ nh, th c thi chính
sách” (1/9/2009).