M
U
Hi n nay, s ô nhi m t ho t đ ng canh tác nông nghi p và các ngu n th i sinh
ho t cao nguyên Lâm Viên đư gây phú d ng cho m t s th y v c, làm thay đ i
c u trúc và ch c n ng c a h sinh thái th y v c, trong đó qu n xã th c v t phù du
(TVPD) ch u tác đ ng tr c ti p và gián ti p. Các hi n t ng th ng g p là s phát
tri n quá m c m t s nhóm TVPD, th ng là t o lam, gây h i đ n nh ng sinh v t
khác trong th y v c.
ki m soát tình tr ng này, c n nh n di n đ c ngu n g c và
b n ch t c a các tác đ ng lên th y v c và th y sinh v t. Trong th y v c, TVPD là
m t xích quan tr ng c a l i th c n và c ng là đ i t ng ch u tác đ ng c a các y u
t môi tr ng. T ng nhóm TVPD s có nh ng ph n ng khác nhau tr c nh ng tác
đ ng c a đi u ki n môi tr ng, thông qua thay đ i v thành ph n, s phân b , hay t c
đ t ng tr ng. Do đó, phân tích t ng h p các đáp ng c a TVPD v i các y u t môi
tr ng có th giúp làm sáng t h n nh h ng c a đi u ki n môi tr ng đ n c u trúc
qu n xã TVPD. T đó, xác đ nh đ c các y u t môi tr ng tác đ ng lên toàn b h
sinh thái th y v c.
Trên th gi i, nh ng nghiên c u v các y u t tác đ ng lên TVPD trong các th y
v c d ng h đ c th c hi n khá s m và ph n l n vùng ôn đ i. Nh ng nghiên c u
vùng nhi t đ i th ng ít và tr h n. Vi t Nam, có s l ng h và h ch a nhi u
nh ng nh ng nghiên c u v chúng ch a nhi u.
c bi t, nghiên c u m i quan h
gi a y u t môi tr ng v i TVPD c ng nh gi a TVPD v i các nhóm sinh v t khác
ch a đ c quan tâm đúng m c. Ph n l n các nghiên c u liên quan đ n TVPD đ u t p
trung vào m ng phân lo i h c.
Cho đ n nay, nghiên c u v tác đ ng c a y u t môi tr ng lên c u trúc qu n xã
TVPD Vi t Nam c ng nh
cao nguyên Lâm Viên d a trên chu i s li u n m v n
ch a đ c th c hi n. Do đó, nghiên c u“C u trúc qu n xã TVPD trong các h ch a
cao nguyên Lâm Viên” ngoài nh ng đóng góp v m t phân lo i h c cho khu h vi
t o n c ng t Tây Nguyên còn giúp t ng c ng hi u bi t v đáp ng c a TVPD v i
các đi u ki n môi tr ng c ng nh xác đ nh các y u t môi tr ng chi ph i lên h
sinh thái th y v c.
V m t th c ti n, vi c nh n di n đâu là nh h ng chính lên th y sinh v t, trong
đó có qu n xã TVPD, s là c s khoa h c, h tr công tác qu n lý, b o v đa d ng
sinh h c các ngu n n c c ng nh ch t l ng n c trong các h ch a nói chung, h
ch a cao nguyên Lâm Viên nói riêng.
M c tiêu
- Xác đ nh đ c tr ng c u trúc qu n xã TVPD trong các h ch a cao nguyên Lâm Viên.
- Xác đ nh y u t tác đ ng lên c u trúc qu n xã TVPD trong các h ch a cao
nguyên Lâm Viên
N i dung
1
- Thành ph n loài, m t đ và phân b c a TVPD trong n c h Xuân H ng, Tuy n
Lâm và an Kia
- Hi n tr ng môi tr ng n c h Xuân H ng, Tuy n Lâm và an Kia
- M i quan h gi a TVPD v i môi tr ng và đ c tr ng c u trúc c a m i h nghiên c u.
- nh h ng c a dinh d ng và s c n lên sinh tr ng c a TVPD
- Mô ph ng và d báo xu h ng bi n đ i c a h sinh thái h ch a b ng mô hình hóa
Ý ngh a khoa h c và th c ti n c a lu n án
- Xây d ng c s d li u khu h TVPD nhi t đ i nói chung, vùng cao nguyên nhi t
đ i nói riêng. Cung c p thông tin cho các nghiên c u ng d ng t TVPD.
- Xác đ nh t m nh h ng c a y u t môi tr ng lên các th y v c d ng h c ng nh
lên TVPD, làm c s đ xây d ng các gi i pháp qu n lí, s d ng và khai thác h p lí
các ngu n n c c a đ a ph ng.
- Góp ph n tìm ra nguyên nhân bùng phát TVPD trong các th y v c d ng h , làm c
s cho các gi i pháp h n ch s bùng phát TVPD, đ c bi t là n hoa t o lam trong các
h ch a t i cao nguyên Lâm Viên.
CH
NG 1. T NG QUAN
1.1 Các đ c tr ng h nhi t đ i
1.1.1 Gi i thi u chung
1.1.2 Nhi t đ , s phân t ng và xáo tr n trong c t n c
1.1.3 B c x và đ trong
1.1.4 Dinh d ng và các ch t hòa tan
1.1.5 L i th c n, nh h ng top-down và bottom-up trong h sinh thái h
1.2 c đi m hình thái và phân lo i TVPD n c ng t
1.2.1 c đi m hình thái và nh ng c n c phân lo i TVPD
1.2.2 Các nhóm TVPD n c ng t
1.3 Sinh thái th c v t phù du
1.3.1 Ánh sáng và quang h p c a TVPD
1.3.2 nh h ng c a nhi t đ , s phân t ng và xáo tr n lên TVPD
1.3.3 Trao đ i ch t và h p thu dinh d ng c a TVPD
1.3.4 Nh ng ph ng th c s ng c a TVPD
1.4 Bi n đ ng qu n xã TVPD theo th i gian
1.4.1 Nh ng thay đ i ng n h n - di n bi n quy mô phân t và t bào
1.4.2 Nh ng thay đ i trung h n - di n th qu n xã TVPD
1.4.3 Nh ng bi n đ ng dài h n - dao đ ng theo n m
1.5 Phân b không gian c a TVPD
1.5.1 Kh n ng di chuy n ch đ ng c a TVPD trong c t n c
1.5.2 Di chuy n b đ ng c a TVPD trong c t n c
1.5.3 Các tác nhân gây hao h t TVPD trong th y v c
2
1.6 Mô hình AQUATOX
1.6.1 Khái quát mô hình AQUATOX
1.6.2 Các nghiên c u ng d ng mô hình AQUATOX
1.7 c đi m khu v c nghiên c u
1.7.1 i u ki n t nhiên cao nguyên Lâm Viên
1.7.2 c đi m các h ch a cao nguyên Lâm Viên
1.8 Tình hình nghiên c u bi n đ ng c u trúc qu n xã TVPD trên Th gi i và
Vi t Nam
CH
NG 2. V T LI U VÀ PH
NG PHÁP NGHIÊN C U
i t ng nghiên c u
Th c v t phù du và đi u ki n môi tr ng n c 3 h , Xuân H ng, Tuy n Lâm và
an Kia.
2.2 V t li u vƠ ph ng pháp nghiên c u
2.2.1 Th c đ a
M i h , thu m u t i 3 tr m. T i m i tr m, thu m u và đo đ c các thông s
2 t ng
n c. T n su t kh o sát m i tháng m t l n, th c hi n liên t c t tháng 11/2013 đ n
tháng 10/2014. o nhanh các thông s t c đ dòng ch y, nhi t đ n c, đ sâu h , đ
trong Secchi, pH, DO, đ đ c, c ng đ ánh sáng b ng các thi t b đi n t c m tay.
Thu m u n c phân tích các ch tiêu hóa h c, sinh h c.
2.2.2 Th c nghi m
2.2.2.1 C đ nh t bào, đ nh tính và đ nh l ng TVPD
M u đ c c đ nh b ng dung d ch Lugol 1% và dung d ch formaldehyde acetic
acid (FAA) 2%. nh lo i d a vào các khóa phân lo i TVPD n c ng t. V i m u
đ nh l ng, l y m t lít n c m u c đ nh b ng dung d ch Lugol 1% và FAA 2%, đ
l ng 48 gi , si phông ph n n c trên còn l i 100 ml.
l ng 24 gi sau đó ti p t c si
phông còn l i 20 ml. Hút 1 ml cho vào bu ng đ m Sedgewich Rafter.
2.2.2.2 C đ nh t bào, đ nh tính và đ nh l ng VPD
M u đ nh tính và đ nh l ng VPD đ c c đ nh b ng dung d ch
formadehyde đ n n ng đ cu i 4%. Phân tích thành ph n và đ nh l ng VPD t i
phòng Sinh v t phù du bi n, Vi n H i d ng h c. Các taxa VPD đ c ch p nh, k t
qu đ nh l ng VPD đ c qu n lý trên MS-excel.
Vi n H i d ng h c đ nh tính và đ nh l ng.
2.2.2.3 Phân tích các ch tiêu hóa h c
Các ch tiêu dinh d ng đ c xác đ nh theo APHA (1995, 2005). Xác đ nh hàm
l ng chlorophyll a b ng ph ng pháp tr c quang UV-Vis 1020 – H theo APHA
(1995). Coliform ch u nhi t đ c xác đ nh theo ph ng pháp nuôi c y nhi u ng v i
hai b c nhi t và đ nh l ng b ng ph ng pháp s có xác su t l n nh t, 9221
2.1
3
APHA (1999). D l ng thu c BVTV đ c phân tích t i Vi n nghiên c u Môi
Tr ng, tr ng đ i h c à L t.
2.2.2.4 Thí nghi m xác đ nh các t c đ sinh h c c a SVPD
Thí nghi m bottom-up b trí theo Severiano (2012). Thí nghi m top-down b trí
theo Landry & Hasset (1982) và Evans et al., (2003).
2.2.2.5 Tính toán sinh kh i TVPD
Sinh kh i TVPD đ c tính theo Wetzel et al., (2001).
2.2.2.5 Ch y mô hình AQUATOX
Trong lu n án này, mô hình AQUATOX đ c áp d ng đ đánh giá nh h ng c a
các ngu n n c đ vào h an Kia.
2.2.2.6 Áp d ng các ph n m m phân tích, th ng kê và mô hình hóa
Phân tích s khác bi t có ý ngh a gi a hai thu c tính b ng phân tích ph ng sai
(ANOVA) m t nhân t trên MS-excel. Chu n hóa s li u, phân tích t ng quan, h i
quy b ng ph n m m th ng kê Statgraphic 5.0. Phân tích đ nh v tr c ti p (CCA) gi a
TVPD và y u t môi tr ng b ng ph n m m CANOCO 4.5. Phân tích m c đ t ng
quan - RDA (Redundancy Analysis) đ
c l ng đ bi n thiên sinh kh i các nhóm
hình thái TVPD đ c chi ph i b i y u t môi tr ng đ c th c hi n trên CANOCO
4.5. Phân tích ch s đa d ng loài Shannon (H’), ch s u th Simpson (D) trên d
li u m t đ TVPD 3 h b ng ph n m m Primer 6.0.
CH
NG 3. K T QU VÀ TH O LU N
3.1 ThƠnh ph n loƠi, m t đ vƠ phơn b c a TVPD 3 h
3.1.1 Thành ph n loài TVPD h Xuân ả ng, Tuy n Lâm và an Kia
3.1.1.1 Thành ph n loài TVPD h Xuân H ng
T ng s taxa TVPD
h Xuân H ng là 112,
thu c 7 ngành, bao g m
Chlorophyta (60 taxa,
chi m 53%), Cyanophyta
(18 taxa, chi m 16%),
Euglenophyta (16 taxa,
chi m
14%),
Bacillariophyta (8 taxa,
chi m 7%). Dinophyta
có 4 taxa, chi m 4%.
Cryptophyta
và
Chrysophyta m i ngành có 3 taxa, chi m 3% t ng s các taxa trong h Xuân H ng
(Hình 3.1).
4
Thành ph n loài TVPD h Xuân H ng mang nét đ c tr ng c a th y v c n c đ ng
v i u th s l ng loài thu c v ngành t o l c, và đ c tr ng c a th y v c phú d ng
v i u th m t đ thu c v t o lam. M t đ t o lam chi m trên 80% TVPD h này
trong su t n m (Hình 3.1B). Trong s 7 ngành t o đ c nh n di n h Xuân H ng,
t o vàng ánh có m t đ t bào th p nh t. Ngành t o m t tuy không đóng góp đáng k
v m t đ nh ng có đóng góp không nh v sinh kh i do kích th c t bào c a chúng
l n. Trong s 3 h , Xuân H ng có s l ng taxa cao nh t, c ng là h mà m t đ t
bào ch t p trung vài taxa. H Xuân H ng ti p nh n n c t các h phía th ng
ngu n. Vì v y, thành ph n loài TVPD c a h có liên quan đ n s b sung các taxa
thu c l u v c c a nó.
Nhìn chung, s loài TVPD h Xuân H ng tuy cao nh ng có r t nhi u loài có t n
xu t xu t hi n th p có th liên quan đ n b sung loài t m th i t các th y v c trong
l u v c. M t đ và sinh kh i TVPD đ u t p trung vào m t s taxa thu c ngành t o
lam, nhóm này u th quanh n m.
3.1.1.2 Thành ph n loài TVPD h Tuy n Lâm
Có 6 ngành t o
hi n di n h Tuy n
Lâm v i 43 taxa.
Trong
đó,
Chlorophyta có 25
taxa, chi m 58%;
Bacillariophyta
và
Cyanophyta đ u có 6
taxa, chi m 14%;
Dinophyta
và
Chrysophyta l n l t
có 3 taxa, chi m 7%
và 2 taxa, chi m 5%.
Ngành Euglenophyta ch có duy nh t 1 taxon, chi m 2% (Hình 3.2).
TVPD h Tuy n Lâm c ng mang nét đ c tr ng c a th y v c n c đ ng v i u th s
l ng loài thu c v ngành t o l c (Hình 3.2A). Tính theo m t đ , t o lam có m t đ
cao nh t (Hình 3.2B) nh ng tính theo sinh kh i, t o hai roi u th nh t (Hình 3.2C).
Có s hi n di n ph bi n các chi t o l c thu c nhóm Desmids (Desmidium,
Coelastrum, Elakatothrix, Pleurotaenium,…) trong h Tuy n Lâm, đây là nh ng chi
t o đ c tr ng cho th y v c n c ít b n (Reynolds, 2006).
Có hai ngành u th
h Tuy n Lâm là t o lam và t o hai roi. Tuy nhiên, trong
khi t o lam d ng s i u th
h Xuân H ng thì t o lam d ng t p đoàn u th
h
Tuy n Lâm. Hai chi u th thu c ngành t o 2 roi là Ceratium và Peridinium.
3.1.1.3 Thành ph n loài TVPD h an Kia
5
h
an Kia có 44 taxa phân ph i vào 7 ngành bao g m Chlorophyta, 17 taxa,
chi m 39%; Bacillariophyta, 11 taxa, chi m 25%; Cyanophyta, 6 taxa, chi m 14%;
Chrysophyta, 5
taxa, chi m 11%;
Dinophyta,
2
taxa,
chi m
4,5%;
Euglenophyta
c ng có 2 taxa,
chi m 4,5% và
Cryptophyta có 1
taxon, chi m 2%
t ng s
loài
TVPD trong h
an Kia
S l ng taxa
t o l c tuy th p h n so v i hai h tr c nh ng v n là nhóm chi m u th v s l ng
loài (Hình 3.3A). Ngành Bacillariophyta u th
h
an Kia c v thành ph n loài,
m t đ và sinh kh i. Ngành Cryptophyta ch chi m 2% t ng s taxa nh ng đóng góp
t l không nh v m t đ và sinh kh i (Hình 3.3A, 3.3B và 3.3C) so v i t ng th .
Tóm l i, thành ph n loài TVPD 3 h không gi ng nhau. H Xuân H ng có s
l ng loài cao nh t, 112 taxa. Hai h còn l i có s l ng t ng đ ng nhau, 43 và 44
taxa l n l t cho Tuy n Lâm và an Kia. t bi t, khi so sánh v i nghiên c u t ng
t trong khu v c (Lê Th ng, 2010) thì th y r ng, t o vàng ánh và t o huy t đ c tìm
th y các h nghiên thì hoàn toàn không có m t h Eanhái, Easoup và k Minh.
Có th đây là hai nhóm phân b đ c tr ng cho vùng núi cao, nhi t đ th p quanh n m.
T l ph n tr m các ngành t o 3 h nghiên c u đ u mang nh ng nét t ng đ ng so
v i các h trong khu v c, đ c bi t có s phong phú và đa d ng loài t o l c.
3.1.1.4 a d ng sinh h c TVPD 3 h
Không có khác bi t
theo mùa v ch s đa
d ng loài TVPD h
Xuân H ng (T-test,
p=0,106) và h
an
Kia (T-test, p=0,285),
nh ng s khác bi t
này có
h Tuy n
Lâm
(T-test,
p=0,016). Ch s đa
6
d ng loài cao nh t vào tháng 12 h Tuy n Lâm (2,24), và th p nh t thu c v tháng 10
h Xuân H ng (0,51). Ch s H’ c a h Tuy n Lâm, an Kia l n l t đ u cao h n h
Xuân H ng (T–test, p=0,048; p=0,004). Trong khi đó, không có s khác bi t ch s này
gi a h Tuy n Lâm và an Kia (T–test, p=0,382). H Xuân H ng có s đa d ng loài
TVPD th p nh t.
3.1.1.5 c tr ng c u trúc qu n xã TVPD theo nhóm hình thái – ch c n ng
Các d ng TVPD u th v sinh kh i h Xuân H ng, Tuy n Lâm và an Kia
đ c s p x p theo các nhóm hình thái – ch c n ng c a Reynolds et al., 2002, Salmaso
& Padisák, 2007 và Kruk et al., 2010. B ng 3.6, t ng h p các nhóm hình thái – ch c
n ng hi n di n 3 h nghiên c u theo 3 h th ng k trên.
B ng 3.6 Các nhóm hình thái – ch c n ng hi n di n trong 3 h nghiên c u
B ng 3.6 Các nhóm hình thái – ch c n ng hi n di n trong 3 h nghiên c u
Theo h th ng phân chia c a Reynolds et al., (2002), nhóm D và Y đ u có h
Xuân H ng và an Kia nh ng hoàn toàn v ng m t h Tuy n Lâm. D và Y là
nh ng nhóm phân b đ c tr ng trong th y v c nông, đ c và d b thay đ i ho c đang
ch u tác đ ng b i các ho t đ ng bên ngoài. Trong tr ng h p này, s li u quan tr c
môi tr ng và sinh h c h Xuân H ng và an Kia đ u phù h p v i nh n đ nh
trên. Trong s các nhóm thu c h th ng c a Reynolds et al., (2002), duy nh t nhóm
LM hi n di n c 3 h , nhóm này đ c bi t th ng hi n di n ng ng dinh d ng
r ng. Nh v y, LM không ph i là m t ch th t t cho tình tr ng dinh d ng nh ng l i
là b ng ch ng cho th y nhóm hình thái ch c n ng này ph n ánh đ c b n ch t c a h
sinh thái. Nh ng nhóm ch hi n di n h Xuân H ng là H1 (đ c tr ng h phú
d ng, c n, không phân t ng), W1 (th y v c giàu h u c ) và W2 (th y v c c n, dinh
d ng t trung bình đ n phú d ng) đ u phù h p v i đ c tr ng th y, lý, hóa đư đ c
kh o sát đ i v i n c h Xuân H ng. T ng t , nhóm N (phân b
h có t ng xáo
tr n liên t c ho c bán liên t c, có đ dày 2-3 m), ch hi n di n h Tuy n Lâm.
Nhóm WS (đ c tr ng th y v c giàu h u c t quá trình phân h y v t ch t có ngu n
g c th c v t và pH trung tính), ch hi n di n h an Kia.
7
Hình 3.5 Bi u đ RDA c a y u t môi
tr ng và nhóm hình thái ch c n ng theo
Reynolds et al., (2002). Trans =
trong
Secchi, L = c ng đ ánh sáng, T = nhi t
đ , Cond = đ d n đi n, DO = oxy hòa
tan, TP = t ng ph t pho, PO4 = ph t
phát; TN = t ng nit , NH4 = amoni,
NO3 = nitrat
Nhìn chung, k t qu kh o sát đi u ki n th y, lý, hóa n c 3 h nghiên c u phù
h p v i nh ng đ c tr ng sinh thái mà các nhóm hình thái – ch c n ng đư ch ra. Tuy
nhiên, v n có m t s nhóm m i h mà đ c tr ng th y v c chúng hi n di n không
t ng đ ng v i k t qu kh o sát các ch tiêu th y, lý, hóa. Ch ng h n, nhóm A (có
h Xuân H ng và an Kia) là nhóm phân b đ c tr ng th y v c s ch, sâu và ki t
d ng (Reynolds et al., 2002) trong khi hai th y v c này không s ch, c n và phú
d ng. Nh v y, không th hoàn toàn d a vào h th ng này nh m t công c quan
tr c sinh h c các th y v c, mà c n k t h p v i nh ng phân tích đa bi n gi a các
nhóm hình thái – ch c n ng v i y u t môi tr ng. K thu t phân tích đa bi n th ng
đ c áp d ng trong tr ng h p này là RDA (Legendre, 1998). K t qu phân tích
RDA gi a y u t môi tr ng và nhóm hình thái ch c n ng theo Reynolds et al.,
(2002) h Xuân H ng (Hình 3.5A) cho th y, tr c đ u tiên, các nhóm hình thái ch c n ng (trong đó có nhóm A) t ng quan ch y u v i c ng đ ánh sáng, n ng đ
nitrat và TN. Trong khi đó, tr c th hai t ng quan ch y u v i TP. Bi u đ RDA
(Hình 3.5C) c ng cho th y nhóm A t ng quan v i các h p ch t ch a nit và ph t pho.
8
Nh v y, s hi n di n c a nhóm A có th liên quan đ n tình tr ng dinh d ng c a th y
v c. Nhìn chung, c 3 h th ng hình thái – ch c n ng trên đ u có th áp d ng đ đánh
giá đ c tr ng sinh thái th y v c.
3.1.2 Bi n đ ng m t đ TVPD h Xuân ả ng, Tuy n Lâm và an Kia
3.1.2.1 Bi n đ ng m t đ TVPD h Xuân H ng
Ngo i tr t o lam và t o l c, m t đ các ngành t o còn l i h Xuân H ng đ u
không khác bi t theo t ng (B ng 3.8).
u th m t đ t o lam là m t trong nh ng đ c tr ng c a TVPD h Xuân H ng.
Vào th i đi m n hoa, m t đ t o lam t ng m t lên đ n hàng tr m tri u t bào/lít. D a
vào các k t qu nghiên c u cho th y tính ch t h c n, phú d ng, đ c và không phân
t ng có th là các đ c tr ng t o đi u ki n cho n hoa t o lam h Xuân H ng. i u
ki n này g n v i nh ng đ c tr ng sinh thái cho s phát tri n c c th nh c a t o lam
(Reynolds, 2006). M t đ các nhóm TVPD trong h Xuân H ng đ u bi n đ ng theo
mùan (B ng 3.8). M t đ c a h u h t các nhóm t o không khác bi t theo t ng, tr t o
lam (ANOVA, p=0,039) và t o l c (ANOVA, p=0,001). Tùy t ng đi u ki n môi
tr ng và th i đi m trong ngày mà các nhóm t o phân b
nh ng v trí nh t đ nh
trong c t n c.
3.1.2.2 Bi n đ ng m t đ TVPD h Tuy n Lâm
Trong s các ngành t o h Tuy n Lâm, m t đ t o lam và t o vàng ánh không
khác bi t theo t ng (B ng 3.9). M t khác, ch ngành t o lam (ANOVA, p=0,022) và
t o l c (ANOVA, p= 0.046) có m t đ khác bi t theo mùa t ng m t và m t đ t
bào mùa m a cao h n mùa khô.
9
M t đ các ngành t o l c, t o hai roi và t o silic bi n đ ng theo t ng, t ng m t cao
h n t ng đáy. M t đ t o silic t ng đáy bi n đ ng theo mùa (ANOVA, p=0.027),
mùa khô cao h n mùa m a.
So v i h Xuân H ng, m t đ TVPD h Tuy n Lam th p h n nhi u. T o lam
c ng là nhóm u th
h này. Tuy nhiên, trong khi t o lam d ng s i u th
h
Xuân H ng thì t o lam d ng t p đoàn l i u th
h Tuy n Lâm. Bên c nh s u
th v m t đ t o lam d ng t p đoàn, h Tuy n Lâm còn có ngành t o đ ng u th
v i t o lam, đó là t o hai roi. Ceratium và Perimidium là nh ng chi t o hai roi u th
c v m t đ và sinh kh i, do kích th c t bào l n. Nh ng chi t o này đi n hình cho
nh ng sinh v t có ki u s ng K, u th trong môi tr ng có m t đ qu n th sinh v t
cao và n ng đ dinh d ng t ng đ i th p (Sigee, 2004).
3.1.2.3 Bi n đ ng m t đ TVPD h an Kia
M t đ t bào Bacillariophyta và Dinophyta có khác bi t theo mùa và theo t ng,
t ng m t cao h n t ng đáy. Trong đó, ngành Bacillariophyta có m t đ mùa khô cao
h n mùa m a. M t đ t bào t o h
an Kia r t th p, th p nh t so v i 3 h nghiên
c u. H u h t các ngành t o đ u có m t đ t bào mùa m a cao h n mùa khô, t ng m t
cao h n t ng đáy (B ng 3.10).
M t đ và sinh kh i t o vàng ánh h
an Kia khá cao. T o vàng ánh đ c bi t
có s thích ng linh ho t v i s thay đ i c a n ng đ dinh d ng trong n c.
c
bi t, Dinobryon là chi t o có l i s ng h n d ng (Kristiansen, 2005), chi m u th
quanh n m. Trong khi n ng đ dinh d ng vô c (N, P) h an Kia không gi i h n
s phát tri n c a TVPD thì s thi u h t ngu n n ng l ng còn l i, t c ánh sáng, r t
đáng l u ý. H
an Kia c ng là h có đ đ c r t cao, đây là y u t h n ch s đâm
xuyên c a ánh sáng vào trong n c h . Trong tr ng h p này, nh ng chi t o có l i
s ng h n d ng s có l i th h n. T o silic u th
h an Kia c v m t đ l n sinh
10
kh i.
c bi t nhi u loài t o silic thích h p v i đi u ki n môi tr ng có đ đ c cao
và giàu dinh d ng vô c l n h u c (Bellinger & Sigee, 2010). Rõ ràng đi u ki n
môi tr ng n c h an Kia t ng đ i phù h p cho s phát tri n c a t o silic.
B ng 3.10 M t đ TVPD h an Kia
Tóm l i, h u h t các nhóm TVPD 3 h nghiên c u đ u bi n đ ng theo mùa.
Trong khi t o lam d ng s i u th
h Xuân H ng thì t o lam d ng t p u th
h
Tuy n Lâm. Ngoài ra, h này còn xu t hi n m t nhóm đ ng u th v i t o lam d ng
t p đoàn, đó là t o hai roi. T o silic và t o vàng ánh u th h an Kia.
3.2 ánh giá hi n tr ng môi tr ng n c h Xuơn H ng, Tuy n Lơm vƠ an
Kia
3.2.1 ải n tr ng môi tr ng n c h Xuân ả ng
Các thông s th y, lý, hóa và sinh h c n c h Xuân H ng đ c kh o sát t
tháng 11/2013 đ n tháng 10/2014, đ c th hi n b ng 3.11.
B ng 3.11 Các thông s th y, lí, hóa và sinh h c n c h Xuân H ng
Các thông s th y,
lý, hóa và sinh h c
sâu n
c (m)
trong Secchi (m)
C ng đ a.sáng (lux)
Nhi t đ n c (°C)
T ng m t (0-0,5m)
áy t ng quang h p
pH
T ng m t (0-0,5m)
áy t ng quang h p
DO (mg/l)
T ng m t (0-0,5m)
áy t ng quang h p
d n di n (µS/cm)
T ng m t (0-0,5m)
áy t ng quang h p
Mùa khô
(t tháng 11 đ n tháng 3)
Th p
Cao
Trung
nh t
nh t
bình±SD
0,9
4,6
2,61±1,44
Mùa m a
(t tháng 4 đ n tháng 10)
Th p
Cao
Trung
nh t
nh t
bình±SD
1,0
4,9
2,86±1,46
0,25
0,4
0,34±0,06
0,25
0,6
0,45±0,11
Khác nhau có ý
ngh a p≤0.05
Theo
Theo
mùa
t ng
*
0,616
*
0,001
353
4213
2215±940
1466
31033
8147±7898
0,006
*
15,07
15,20
22,80
22,87
19,69±2,60
19,65±2,58
15,57
15,53
22,13
22,1
18,86±2,32
18,16±2,27
0,321
0,075
0,465
7,81
7,57
9,53
9,50
8,97±0,45
8,91±0,48
6,28
6,30
8,80
9,57
7,94±0,83
7,83±0,96
0,001
0,001
0,675
4,60
4,77
6,33
6,24
5,36±0,56
5,37±0,44
3,89
4,12
6,54
6,86
5,07±0,65
5,18±0,72
0,188
0,389
0,314
231,67
216,33
254,00
252,67
234,33±13,6
235,00±11,9
174,33
174,67
238,17
240,00
200,17±20,4
201,13±20,1
0,001
0,001
0,880
11
đ c (NTU)
T ng m t (0-0,5m)
áy t ng quang h p
NO-3-N (mg/l )
T ng m t (0-0,5m)
áy t ng quang h p
NH+4-N (mg/l )
T ng m t (0-0,5m)
áy t ng quang h p
TN (mg/l )
T ng m t (0-0,5m)
áy t ng quang h p
PO3-4-P (mg/l )
T ng m t (0-0,5m)
áy t ng quang h p
TP (mg/l )
T ng m t (0-0.5m)
áy t ng quang h p
T l N:P
T ng m t (0-0,5m)
áy t ng quang h p
Thu c BVTV (µg/l)
T ng m t (0-0,5m)
áy t ng quang h p
FC (MPN/100ml)
T ng m t (0-0,5m)
áy t ng quang h p
Chlorophyll a (µg/l)
T ng m t (0-0,5m)
áy t ng quang h p
Cladocera(cá th /l)
T ng m t (0-0.5m)
áy t ng quang h p
Copepoda (cá th /l)
T ng m t (0-0,5m)
áy t ng quang h p
Rotatoria (cá th /l)
T ng m t (0-0,5m)
áy t ng quang h p
Larvae (cá th /l)
T ng m t (0-0,5m)
áy t ng quang h p
33,57
33,83
89,73
104,67
57,55±19,29
59,35±21,26
20,86
23,10
60,97
104,33
39,76±14,62
49,27±25,85
0,003
0,224
0,221
1,91
1,78
10,98
11,94
6,10±3,16
6,32±3,24
3,07
3,93
18,95
23,74
12,30±4,42
12,51±5,52
0,001
0,001
0,862
0,23
0,18
5,12
5,80
2,07±1,55
2,31±1,68
0,74
0,79
3,17
3,24
1,95±0,74
2,01±0,68
0,749
0,472
0,624
3,97
3,01
18,73
18,89
10,56±4,71
11,07±4,53
7,76
8,38
24,43
30,94
17,85±4,62
18,19±6,15
0,001
0,001
0,781
0,33
0,56
2,08
1,99
1,10±0,58
1,24±0,47
0,17
0,17
2,53
3,39
1,10±0,60
1,42±0,99
0,975
0,522
0,14
3,35
4,06
8,33
8,08
5,38±1,70
5,76±1,31
0,69
0,51
3,68
13,47
2,26±0,92
3,75±3,63
0,001
0,048
0,096
1,13/1
1,08/1
2,87/1
2,46/1
1,98±0,66
1,91±0,54
3,55/1
1,59/1
22,77/1
20,52/1
10,32±6,24
9,05±7,32
0,014
0,057
0,771
*
*
*
*
*
*
0,00
*
22,68
*
10,23±7,68
*
*
*
12
12
2400
2400
1198±1067
1076±1124
313
300
2400
2400
1949±577
1794±710
0,010
0,024
0,519
49,51
19,84
247,93
173,34
165,96±55,5
114,56±43,2
32,79
15,61
161,19
131,71
103,37±39,65
55,27±30,73
0,001
0,001
0,001
0,00
0,08
3,14
8,50
1,15±1,19
3,83±2,77
0,83
1,25
13,75
12,92
7,34±3,68
6,99±3,50
0,001
0,006
0,805
0,00
1,08
19,92
18,20
3,60±4,87
6,98±5,56
0,00
1,33
9,80
13,44
5,20±2,81
5,70±3,06
0,221
0,381
0,079
0,00
0,00
17,50
9,32
3,33±4,54
3,55±2,95
1,67
0,33
28,22
27,13
10,92±7,16
10,21±6,94
0,001
0,001
0,842
0,00
0,16
35,33
27,83
5,95±10,56
6,37±6,78
0,89
0,98
10,33
9,12
5,29±2,68
4,99±2,41
0,788
0,395
0,999
*
(*): không có d li u
3.2.1.1 c đi m th y, lý, hóa n c h Xuân H ng
Xuân H ng là h c n, đ sâu trung bình 2,86 m. Thông th ng, nh ng h c n
nhi t đ i không phân t ng nhi t. Giá tr pH cao là hi n t ng đáng chú ý trong n c
h Xuân H ng, có s khác bi t pH theo mùa t ng m t (ANOVA, p=0,001) và t ng
đáy (ANOVA, p=0,001), pH trung bình mùa khô cao h n mùa m a. Tuy nhiên,
không có s khác bi t pH theo t ng, dù sinh kh i TVPD t ng m t cao. Giá tr pH cao
nh t vào th i đi m n c h Xuân H ng n hoa. Vào th i đi m đó, sinh kh i TVPD
ch y u thu c v vài taxa t o lam. C ba h p ch t ch a nit đ u không khác bi t theo
t ng, (ANOVA, p=0,862), (ANOVA, p=0,624) và (ANOVA, p=0.781) l n l t cho
amoni, nitrat và TN. T l N/P t ng m t khác bi t theo mùa (ANOVA, p=0,014), trung
bình mùa khô (1,91/1) th p h n mùa m a (10,32/1). T l N/P th p thích h p cho s
phát tri n c a t o lam (Paerl, 1996), và th c t t o lam là nhóm u th
h Xuân
H ng.
12
Tóm l i, Xuân H ng là h c n, đ c, không phân t ng, n ng đ dinh d ng cao,
ch t l ng n c h r t th p, n ng đ dinh d ng thích h p cho s phát tri n c a t o
lam. Theo OECD (1982), Xuân H ng là h siêu phú d ng xét theo n ng đ chl a,
TP và đ trong Secchi.
3.2.1.2 c tr ng sinh h c n c h Xuân H ng
N ng đ chl-a trong n c h Xuân H ng r t cao và khác bi t theo t ng, theo
mùa. Chlorophyll a trung bình mùa khô t ng m t cao h n mùa m a. Có s hi n
di n c a 4 nhóm VPD trong h Xuân H ng là Cladocera, Copepoda, Rotatoria và
Larvae. B n nhóm này đ u không khác bi t v phân b không gian trong c t n c,
p>0,05 (B ng 3.11). Trong đó, Cladocera và Rotatoria có m t đ cá th bi n thiên
theo mùa, mùa m a cao h n mùa khô.
3.2.2 Hi n tr ng môi tr ng n c h Tuy n Lâm
K t qu quan tr c các thông s th y, lý, hóa và sinh h c n c h Tuy n Lâm t
tháng 11/2013 đ n tháng 10/2014 đ c th hi n trong b ng 3.12.
B ng 3.12 Các thông s th y, lí, hóa và sinh h c n c h Tuy n Lâm
Các thông s v t lý,
hóa h c và sinh h c
sâu n
c (m)
trong secchi (m)
C
ng đ a. sáng (lux)
Nhi t đ n c (°C)
T ng m t (0-0.5m)
áy t ng quang h p
pH
T ng m t (0-0.5m)
áy t ng quang h p
DO (mg/l)
T ng m t (0-0.5m)
áy t ng quang h p
d n đi n (µS/cm)
T ng m t (0-0.5m)
áy t ng quang h p
NO-3-N (mg/l )
T ng m t (0-0.5m)
áy t ng quang h p
NH+4-N (mg/l )
T ng m t (0-0.5m)
áy t ng quang h p
TN (mg/l )
T ng m t (0-0.5m)
áy t ng quang h p
PO3-4-P (mg/l )
T ng m t (0-0.5m)
áy t ng quang h p
TP (mg/l )
T ng m t (0-0.5m)
áy t ng quang h p
T l N/P
T ng m t (0-0.5m)
áy t ng quang h p
Pesticide (µg/l)
T ng m t (0-0.5m)
Mùa khô
(t tháng 11 đ n tháng 3)
Th p
Cao
Trung
nh t
nh t
bình±SD
7,80
9,50
8,65±0,63
Mùa m a
(t tháng 4 đ n tháng 10)
Th p
Cao
Trung
nh t
nh t
bình±SD
8,00
13,00
9,88±1,28
Khác nhau có ý
ngh a p≤0.05
Theo
Theo
mùa
t ng
*
0,004
*
0,015
0,80
2,40
1,55±0,34
1,10
3,50
1,75±0,6
776
2286
1636±531
1343
50966
14180±1765
0,001
*
16,43
16,4
20,53
20,4
18,41±1,30
18,26±1,19
16,27
16,00
22,67
21,60
19,11±1,95
18,96±1,28
0,060
0,067
2,940
6,96
6,46
7,97
8,10
7,49±0,3
7,32±0,49
7,10
6,12
7,87
8,25
7,30±0,33
7,18±0,61
0,049
0,189
0,460
5,55
5,61
7,10
7,20
6,32±0,39
6,30±0,43
5,16
5,06
7,73
7,17
6,55±0,70
6,50±0,66
0,013
0,047
0,390
59,00
59,00
64,33
63,67
61,51±1,42
61,38±1,23
58,67
59,33
64,67
64,33
62,70±1,72
62,65±1,15
0,236
0,026
0,100
1,19
0,91
2,22
2,06
1,64±0,34
1,54±0,34
0,06
-
1,85
2,08
1,35±0,56
1,36±0,63
0,019
0,003
0,430
0,07
0,17
0,46
0,46
0,22±0,1
0,25±0,07
0,1
0,07
0,64
0,89
0,3±0,19
0,29±0,22
0,007
5,480
0,370
1,87
1,89
3,03
3,09
2,30±0,46
2,29±0,51
1,38
0,74
3,37
3,67
2,30±0,63
2,26±0,94
0,998
0,957
0,19
0,13
0,92
1,14
0,55±0,26
0,56±0,32
-
1,23
1,15
0,46±0,45
0,51±0,41
0,015
0,152
0,360
0,60
0,67
1,05
1,53
0,88±0,18
1,04±0,32
0,39
0,41
2,17
2,30
1,02±0,59
1,09±0,63
0,629
0,887
0,580
2,09/1
1,89/1
4,05/1
3,18/1
2,85/1±0,76/1
2,29/1±0,51/1
0,98/1
0,72/1
5,12/1
4,65/1
2,90/1±1,27/1
2,91/1±1,59/1
0,932
0,429
0,640
*
*
*
4,1E-4
5,7E-4
5,1E-4±8,5E-5
*
*
13
0,915
áy t ng quang h p
Chlorophyll a (µg/l)
T ng m t (0-0.5m)
áy t ng quang h p
Cladocera(cá th /l)
T ng m t (0-0.5m)
áy t ng quang h p
Copepoda (cá th /l)
T ng m t (0-0.5m)
áy t ng quang h p
Larvae (cá th /l)
T ng m t (0-0.5m)
áy t ng quang h p
*
*
*
*
*
*
*
11,21
3,74
37,88
16,02
21,21±7,43
7,82±3,59
11,21
3,73
52,33
22,43
23,71±11,21
8,81±5,26
0,102
0,045
0,000
0,17
0,00
1,25
1,17
0,64±0,31
0,64±0,29
0,83
1,00
3,08
3,33
1,82±0,65
1,96±0,67
0,001
0,001
0,903
0,75
0,75
3,50
2,83
2,07±0,66
2,07±0,56
1,67
2,42
12,79
8,25
5,02±2,44
4,65±1,72
0,001
0,001
0,915
1,25
1,33
3,17
3,33
2,37±0,53
2,28±0,61
1,42
1,25
3,71
3,33
2,62±0,57
2,49±0,52
0,191
0,250
1,000
(*) không có d li u; “*” không phát hi n
3.2.2. 1 c đi m th y, lý và hóa h c n c h Tuy n Lâm
Không có s khác bi t nhi t đ n c gi a hai t ng (ANOVA, p=2,940) m c dù h
Tuy n Lâm sâu h n h Xuân H ng 3,5 l n. Ngo i tr chl-a, t t c các thông s lí,
hóa đ u không khác bi t theo t ng nh ng khác bi t theo mùa. N ng đ amoni và ph t
phát c ng khác bi t theo mùa nh ng ch
t ng m t. Ph t phát t ng đáy cao h n
t ng m t vào c hai mùa. Tóm l i, Tuy n Lâm là h không đ c, không phân t ng
nh ng xáo tr n không đ u, đ sâu trung bình, dinh d ng dao đ ng t trung bình đ n
phú d ng.
3.2.2.2 c tr ng sinh h c h Tuy n Lâm
N ng đ chl-a có s khác bi t trong c t n c (ANOVA, p = 0,001; B ng 3.12),
t ng m t cao h n t ng đáy. Chlorophyll a t ng m t không khác bi t theo mùa
(ANOVA, p=0,102) trong khi t ng đáy l i khác bi t theo mùa. Hi n t ng này có
th liên quan đ n đ c tr ng c a c u trúc qu n xã TVPD h Tuy n Lâm. h này, t o
hai roi (Peridinium, Ceratium) và t o lam (Microcystis) chi m u th v m t đ . C
hai nhóm này đ u có kh n ng di chuy n trong c t n c. Microcystis có th di chuy n
v i t c đ 3 m/h, và a c ng đ chi u sáng th p (Walsby, 1994). Nh v y, bi n
đ ng chl-a theo mùa đáy t ng quang h p h Tuy n Lâm có th liên quan đ n phân
b c a 2 nhóm t o trên.
i v i VPD, đi m khác bi t h Tuy n Lâm so v i h
Xuân H ng là s thi u v ng nhóm Rotatoria. Cladocera và Copepoda bi n đ ng theo
mùa hai t ng (ANOVA, p=0,001). Riêng Larvae, không bi n đ ng theo th i gian.
3.2.3 ải n tr ng môi tr ng n c h an Kia
B ng 3.13 th hi n giá tr các thông s ch t l ng n c h
an Kia kh o sát t
tháng 11/2013 đ n tháng 10/2014.
3.2.3.1 c đi m th y, lý, hóa n c h an Kia
h
an Kia, m c n c chênh l ch đáng k theo mùa (ANOVA, p=0,044), h
này v a đ m nhi m vi c cung c p n c sinh ho t, v a là h th y đi n.
trong
Secchi gi a hai mùa th p (0,38 và 0,34) và không khác bi t (ANOVA, p=0,294).
B ng 3.13 Các thông s th y, lí, hóa và sinh h c n c h an Kia
Các thông s v t
lý, hóa h c và sinh
h c
Mùa m a
(t tháng 4 đ n tháng 10)
Th p
Cao
Trung
Mùa khô
(t tháng 11 đ n tháng 3)
Th p
Cao
Trung
14
Khác nhau có ý
ngh a p≤0.05
Theo
Theo
nh t
nh t
bình±SD
nh t
nh t
bình±SD
mùa
t ng
sâu h (m)
1,0
8,0
4,38±2,53
1,5
10
6,35±3,03
0,044
*
trong secchi (m)
0,25
0,6
0,38±0,12
0,2
0,5
0,34±0,11
0,294
*
993
21333
4370±5793
367
31866
11372±11924
0,043
*
15,07
15,47
22,27
22,00
19,84±2,48
19,40±2,17
15,57
15,47
22,13
21,93
18,86±2,32
18,13±1,95
0,027
0,049
0,602
6,45
6,38
7,97
7,77
7,25±0,44
7,12±0,44
6,06
6,60
7,07
7,14
6,44±0,30
6,53±0,35
0,001
0,001
0,969
5,59
5,50
7,37
6,92
6,22±0,44
6,13±0,34
5,75
5,79
6,77
6,57
6,07±0,29
6,11±0,26
0,331
0,865
0,289
19,67
21,67
4,67
42,33
30,67±6,88
30,98±6,50
37,00
37,33
53,67
54,67
42,06±4,34
42,11±4,44
0,001
0,001
0,932
20,04
19,01
42,69
77,83
42,68±22,54
44,29±22,69
20,83
21,07
70,13
185,67
70,13±50,98
73,52±47,58
0,059
0,035
0,792
0,21
0,19
2,22
2,34
0,85±0,71
0,88±0,71
0,11
0,16
2,15
1,97
0,78±0,57
0,87±0,57
0,739
0,972
0,645
0,81
0,78
2,81
2,89
1,63±0,67
1,64±0,65
0,01
0,00
7,51
7,54
3,32±2,39
4,23±2,49
0,007
0,000
0,379
1,45
1,39
4,78
4,88
2,97±1,02
3,02±1,06
0,54
0,87
11,22
11,20
5,07±3,48
6,12±3,43
0,031
0,002
0,373
0,71
1,13
3,74
3,61
1,85±0,96
1,98±0,87
0,89
0,72
9,19
9,47
2,87±2,53
2,85±2,61
0,146
0,223
0,932
1,50
1,47
4,05
4,10
2,31±0,84
2,33±0,86
1,27
1,34
9,87
10,51
3,46±2,72
3,58±2,73
0,126
0,097
0,879
0,74/1
0,69/1
2,33/1
2,17/1
1,42/1 ±0,71/1
1,28/1±0,67/1
0,42/1
0,44/1
2,37/1
3,06/1
1,45/1 ±0,71/1
2,05/1±0,92/1
0,951
0,353
0,383
*
*
*
17,92
*
*
0,018
0
33,15
6,25
13,11±16,13
1,25±2,79
*
*
9
3
150
93
39,27±38,91
34,07±26,91
43
23
1100
1100
342,57±352,95
325,38±307,38
0,002
0,000
3,74
0
24,92
26,70
11,82±6,64
9,25±8,55
7,47
0
59,81
74,76
17,80±10,70
11,21±15,59
0,00
0,42
3,14
2,92
1,15±1,19
1,57±0,78
1,33
1,41
4,83
4,94
2,76±0,98
2,76±0,92
0,08
0,33
2,67
9,33
1,27±0,65
2,83±2,57
1,42
1,17
52,36
34,58
12,47±12,86
11,13±10,02
0,00
0,00
0,50
9,32
0,08±0,16
3,55±2,95
1,67
0,33
28,22
27,13
10,92±7,16
10,21±6,94
0,222
0,243
0,334
0,00
0,00
1,08
14,08
0,26±0,39
1,17±3,59
0
0
2,58
4,16
0,98±0,75
1,27±1,11
0,002
0,898
0,193
C ngđ a.sáng(lux)
Nhi t đ n c (°C)
T ng m t (0-0,5m)
áy t ng quang h p
pH
T ng m t (0-0,5m)
áy t ng quang h p
DO (mg/l)
T ng m t (0-0,5m)
áy t ng quang h p
d n di n
(µS/cm)
T ng m t (0-0,5m)
áy t ng quang h p
đ c (NTU)
T ng m t (0-0,5m)
áy t ng quang h p
NH+4-N
(mg/l )
T ng m t (0-0,5m)
áy t ng quang h p
NO-3-N (mg/l )
T ng m t (0-0,5m)
áy t ng quang h p
TN (mg/l )
T ng m t (0-0,5m)
áy t ng quang h p
PO3-4-P (mg/l )
T ng m t (0-0,5m)
áy t ng quang h p
TP (mg/l )
T ng m t (0-0,5m)
áy t ng quang h p
T l N/P
T ng m t (0-0,5m)
áy t ng quang h p
Pesticide (µg/l)
T ng m t (0-0,5m)
áy t ng quang h p
FC (MPN/100ml)
T ng m t (0-0.5m)
áy t ng quang h p
Chlorophyll a
(µg/l)
T ng m t (0-0.5m)
áy t ng quang h p
Cladocera(cá th /l)
T ng m t (0-0,5m)
áy t ng quang h p
Copepoda
(cá
th /l)
T ng m t (0-0.5m)
áy t ng quang h p
Rotatoria (cá th /l)
T ng m t (0-0.5m)
áy t ng quang h p
Larvae (cá th /l)
T ng m t (0-0,5m)
áy t ng quang h p
(*): không có d li u
15
0,064
0,662
0,000
0,000
0,002
0,004
*
0,859
0,072
0,650
0,955
H an Kia th ng xuyên trong tình tr ng đ c trong khi hàm l ng chl-a r t th p.
Nh v y, đ đ c n c h an Kia có th do v t ch t l l ng đ c r a trôi t l u v c
ho c do v t ch t đ c khu y tr n t n n đáy h t o nên. Giá tr pH n c h dao đ ng
t h i axít đ n ki m nh . i u ki n này phù h p v i nhóm t o vàng ánh. Kh o sát
thành ph n và m t đ TVPD cho th y có s hi n di n c a chi Synura th ng xuyên
trong h
an Kia và Tuy n Lâm trong khi không th y taxon này h Xuân H ng.
N ng đ amoni và ph t phát n c h
an Kia cao vào nh ng tháng mùa khô, nh ng
không khác bi t theo t ng và mùa (B ng 3.13). M t s thông s ch t l ng n c h
an Kia v t Quy chu n Vi t Nam đ i v i n c sinh ho t (QCVN08:2008/BTNMT).
Tóm l i, an Kia là h đ c không do sinh kh i TVPD, có đ sâu trung bình,
không phân t ng, m t s ch tiêu dinh d ng m c trung bình, m t s
m c phú
d ng. Có th ho t đ ng canh tác nông nghi p quanh l u v c gây nên hi n t ng m t
cân b ng dinh d ng nit và ph t pho.
3.2.3.2 c tr ng sinh h c h an Kia
Có s hi n di n đ y đ 4 nhóm VPD là Cladocera, Copepoda, Rotatoria và
Larvae trong h
an Kia. Trong khi Rotatoria u th
h Xuân H ng thì chúng có
m t đ th p h an Kia và hoàn toàn không hi n di n h Tuy n Lâm.
3.3 c tr ng c u trúc qu n xã TVPD vƠ tác đ ng c a các y u t môi tr ng
3.3.1 Chlorophyll a và y u t môi tr ng
K t qu phân tích h i quy đa bi n cho 3 h , trong đó chl-a là bi n ph thu c, y u
t môi tr ng là các bi n đ c l p đ c th trong b ng 3.14.
B ng 3.14 T ng quan gi a chl-a và y u t môi tr ng
H /t ng
Xuân H ng
T ng m t
T ng đáy
Tuy n Lâm
T ng m t
an Kia
T ng m t
Ph
ng trình t
ng quan
R2 (%)
P
40,46
0,0002
65,83
0,0001
Log(Chla) = 1,5924 + 0,277*pH - 0,273*TN (3)
23,81
0,0112
Log(Chla) = 2,333 + 0,029*Crypt (4)
20,94
0,0050
Chla = -345,043 + 0,005*đ d nđi n*đ đ c +
144,3*log(nhi t đ ) (1)
Chla = -345,043 + 0,005*đ d nđi n*đ đ c +
144,3*log(nhi t đ ) (2)
h Xuân H ng, n ng đ chl a t ng m t và đáy đ u t ng quan v i đ d n
đi n, đ đ c và nhi t đ , giá tr t ng quan R2 l n nh t t ng đáy là 65,83%
(p=0,0001). Ph ng trình t ng quan (1) và (2) cho th y hàm l ng chl-a trong h
Xuân H ng t ng quan thu n v i nhi t đ . Trong khi đó, n ng đ chl-a t ng m t h
Tuy n Lâm t ng quan v i pH và n ng đ TN. Nh v y, nit là y u t chi ph i s
phát tri n c a TVPD h Tuy n Lâm. h
an Kia, n ng đ chl-a t ng m t có m i
quan h v i nhóm t o huy t (Ph ng trình 4, B ng 3.14).
16
3.3.2 T ng quan gi a m t đ TVPD (theo ngành) v i y u t môi tr ng
S li u m t đ TVPD 2 t ng c a m i h đ c chu n hóa và phân tích h i quy đa
bi n. K t qu đ c th hi n trong b ng 3.15.
B ng 3.15 K t qu phân tích h i quy đa bi n các nhóm TVPD v i y u t môi tr ng
Nhóm TVPD
Xuân H ng
Cyanophyta
T ng m t
áy t ng
Chlorophyta
T ng m t
Cryptomophyta
T ng m
Tuy n Lâm
Cyanophyta
T ng m t
áy t ng
Chrysophyta
T ng m t
an Kia
Bacillariophyta
T ng m t
áy t ng
Dinophyta
T ng m t
Chrysophyta
T ng m t
áy t ng
Cryptomophyta
T ng m t
áy t ng
Ph
ng trình t
ng quan m t đ TVPD & y u t môi
tr ng
R2
P
53,74
0,0001
57,46
0,0001
Log(Chlorophyta) = 0,878 + 0,588*DO (7)
20,33
0,0141
Log(Cryptophyta) = 3,943 - 1,087*log(TP) (8)
42,69
0,0004
Log(Cyanophyta) = 7,967 - 6,106*log(NO3) (9)
Log(Cyanophyta) = 4,675 + 2,771*log(đ đ c) - 1,630*TN (10)
31,92
51,30
0,0006
0,0001
Log(Chrysophyta) = 1,193 + 1,871*PO43- (11)
26,43
0,0348
Log(Bacillariophyta) = -0,587 + 0,554*pH - 0,413*log(TN) (12)
Bacillariophyta = 11,762 - 6,007*NO3- + 3,245*TN (13)
45,60
47,61
0,0001
0,0001
Log(Dinophyta) = -1,009 + 0,097*SQRT(đ d nđi n)*log(đ đ c) (14)
76,66
0,0001
Log(Chrysophyta) = 1,041 + 0,414*Cladocera (15)
Log(Chrysophyta) = 5,568 + 0,629*Cladocera - 0,916*DO (16)
45,58
70,11
0,0001
0,0001
Cryptophyta = 99,494 - 1,293*T - 9,818*pH (17)
Log(Cryptophyta) = 5,506 - 0,005*nhi tđ *pH*DO (18)
60,36
36,36
0,0001
0,0023
Cyanophyta = -3259,990 - 1429,510*PO43- +
491,351*Nhi tđ - 1212,670*log(TP) (5)
Sqrt(Cyanophyta) = 51,2801 - 9,266*DO + 2,774*Nhi tđ 0,315*log(NO3-)*TN (6)
h Xuân H ng, m t đ Euglenophyta, Dinophyta và Bacillariophyta 2 t ng
n c đ u không t ng quan v i y u t môi tr ng. M t đ Chlorophyta và Cryptophyta
t ng m t l n l t t ng quan v i DO và TP (Ph ng trình 7 và 8). T ng quan rõ nét
v i y u t môi tr ng là ngành t o lam. Trong đó, m t đ t o lam t ng m t t ng
quan ngh ch v i ph t pho (Ph ng trình 5), t ng đáy t ng quan ngh ch v i nit
(Ph ng trình 6). Ngoài ra, Cyanophyta 2 t ng đ u ph thu c vào nhi t đ . Nh
v y, không riêng n ng đ chl-a, m t đ Cyanophyta h Xuân H ng c ng ph thu c
vào nhi t đ và dinh d ng.
h Tuy n Lâm, m t đ Chrysophyta t ng quan thu n v i n ng đ ph t phát
(Ph ng trình 7, B ng 3.15). T o lam h Tuy n Lâm c ng ph thu c vào m t s
y u t môi tr ng, đ c bi t là t ng quan ngh ch v i n ng đ nit .
h
an Kia, ngành t o Bacillariophyta có s ph thu c vào pH và ngu n dinh
d ng nit (Ph ng trình 12 và 13). Nh v y, TVPD h
an Kia ch u s tác đ ng
c a ngu n dinh d ng nit . Dinophyta có t ng quan v i n c có đ đ c và đ d n
17
đi n thay đ i (Ph ng trình 14) trong khi Cryptophyta không ch ng ch u đ c v i s
bi n thiên pH (Ph ng trình 17 và 18).
3.3.2 T ng quan gi a m t đ các loài TVPD v i y u t môi tr ng
K t qu phân tích CCA gi a thành ph n loài TVPD và các y u t môi tr ng c a
3 h đ c bi u di n hình 3.18, hình 3.19, hình 3.20.
Hình 3.18 Bi u đ phân tích CCA thành ph n loài TVPD và y u t môi tr
n c h Xuân H ng. (A) t ng m t, (B) t ng đáy.
ng
t ng m t h Xuân H ng (Hình 3.18A), h u h t các y u t môi tr ng đ u chi
ph i đ n thành ph n loài vào nh ng tháng chính mùa khô và n m tr c th nh t. u
th c a các tháng này thu c v các loài t o m t và t o lam nh Euglena sp., Euglena
caudata, Trachelomonas sp., Pseudanabaena catenata và Oscillatoria boryana. Sang
đ n đ u mùa m a, c ng đ ánh sáng đ t c c đ i, nitrat và TN bi n thiên theo chi u
ng c l i v i amoni, lúc này s
u th thu c v các loài Microcystis aeruginosa,
Pseudanabaena limnetica cùng v i s xu t hi n c a t o silic Cyclotella sp. nh ng
tháng chính mùa m a và nh ng tháng đ u mùa khô, có s hi n di n phong phú các
taxa t o lam nh Pseudanabaena sp., Anabaena sp.. Chi Anabaena đ c bi t có kh
n ng c đ nh N trong tr ng h p môi tr ng n c có t l N/P th p. T l N/P n c
h Xuân H ng th i đi m này (tháng 6, 7) đ u th p h n so v i nh ng th i đi m
khác.
Thành ph n loài TVPD t ng m t h Tuy n Lâm (Hình 3.19A) đa d ng h n r t nhi u
so v i t ng đáy (Hình 3.19B). t ng m t, loài Pinnularia sp. và Cymbella sp. đ nh v
g n vector c ng đ ánh sáng. Các loài này xu t hi n vào tháng 4 và 5, khi c ng đ
ánh sáng t ng. Trong khi đó, chúng không hi n di n t ng đáy ch ng t đây là nh ng
taxa a sáng. TVPD t ng m t h Tuy n Lâm ch u s chi ph i c a h u h t các y u t
môi tr ng vào nh ng tháng cu i mùa m a và đ u mùa khô (Hình 3.19).
Loài Coelastrum cambrium, Cosmarium pseudoconnatum, Pandorina
charkowiensis và Ceratium hirundinella đ c tìm th y ph n d ng c a tr c th 2
(Hình 3.19) có liên quan đ n n ng đ dinh d ng th p vào tháng 7. V trí các loài t o
18
lam nh Microcystis aeruginosa, Microcystis wesenbergii, Oscillatoria sp. trên bi u
đ (Hình 3.19A) cho th y s u th m t đ c a chúng có liên quan đ n nhi t đ và pH
n c h . Khi các y u t này gia t ng vào đ u mùa m a (tháng 4), kéo theo s gia t ng
m t đ các chi t o nói trên.
Hình 3.19 Bi u đ phân tích CCA thành ph n loài TVPD và y u t môi tr ng n c
h Tuy n Lâm. (A) t ng m t, (B) t ng đáy.
Bi n thiên thành ph n loài theo mùa h
an Kia đ c th hi n khá rõ trên các
tr c CCA. Giá tr pH tr c 1 và nhi t đ
tr c 2 t ng vào các tháng mùa m a v i
loài u th là Rhizosolenia sp. Sang đ n nh ng tháng cu i mùa m a, lúc này đ đ c
gia t ng, thích h p v i nh ng loài thu c t o hai roi là Peridinium sp., Ceratium sp. và
t o silic Cyclotella sp. Cho th y, đ đ c là y u t chi ph i chính lên thành ph n loài
TVPD h an Kia.
3.4 nh h ng c a dinh d ng vƠ s c n lên sinh tr ng c a TVPD
3.4.1 Dinh d ng và sinh tr ng c a TVPD
Hình 3.21 cho th y không có s khác bi t gi a các nghi m th c b sung và không
b sung VPD đ t thí nghi m mùa m a (thí nghi m mùa khô c ng t ng t ). Các
c p nghi m th c ch b sung N ho c P c ng không khác bi t so v i không b sung.
Tuy nhiên, nghi m th c b sung đ ng th i N và P có khác bi t đáng k so v i không
b sung, c thí nghi m mùa m a (ANOVA, p = 0,002) và thí nghi m mùa khô
(ANOVA, p = 0,012).
K t qu 2 đ t thí nghi m cho th y, h Tuy n Lâm, s c n c a VPD không đi u
ch nh sinh kh i TVPD, vai trò đó thu c v dinh d ng. Nh v y, k t qu t quan sát th c
t và t th c nghi m đ u cho th y, bottom up là đi u khi n ch đ o trong h Tuy n Lâm.
Nit và ph t pho đ u có tác đ ng đ n v i s phát tri n c a TVPD trong h Tuy n Lâm.
19
3.4.2 S c n c a VPD và sinh tr ng c a TVPD
T c đ t ng tr ng bi u ki n c a các nhóm sinh v t các lo t thí nghi m pha
loưng (mùa m a và khô) v i các m c ch t trung bình đ c th hi n trong b ng 3.18.
B ng 3.18 Các ph ng trình mô t đ ng h i quy t ng tr ng bi u ki n c a các nhóm
SVPD (con m i) nh ng đ pha loưng khác nhau trong 2 đ t thí nghi m
Th i đi m
thí nghi m
Con
m i
VKL s i
Mùa khô
(24/2/2014)
VKL
khác
VK
T o
VKL s i
Mùa m a
(30/8/2014)
VKL
khác
VK
T o
Lo t
pha
loãng
Ph ng trình h i quy t c
đ t ng tr ng bi u ki n
(k) v i đ pha loãng
R2
p
0,2µm
0,01µm
0,2µm
0,01µm
0,2µm
0,01µm
0,2µm
0,01µm
0,2µm
0,01µm
0,2µm
0,01µm
0,2µm
0,01µm
0,2µm
0,01µm
y = 1,932 – 2,376x (19)
y = 1,463 – 7,905x (20)
y = 0,107 – 0,177x (21)
y = 0,3 1,165x (22)
y = 1,992 0,821x (23)
y = 1,905 – 8,855x (24)
y = 2,437 0,769x (25)
y = 0,738 – 0,873x (26)
y = 0,182 + 0,205x (27)
y = 1,737 2,664x (28)
y = 0,894 – 4,702x (29)
y = 1,087 – 2,339x (30)
y = 1,745 – 7,976x (31)
y = 2,256 – 3,363x (32)
y = 0,6433 2,531x (33)
y = 0,8317 0,304x (34)
0,7405
0,9068
0,1536
0,6321
0,5667
0,9818
0,8708
0,2722
0,0334
0,9974
0,9694
0,7198
0,9559
0,9698
0,9672
0,1380
0,8267
0,0491
0,9937
0,1632
0,4671
0,0498
0,1020
0,8747
0,8235
0,9501
0,0499
0,6896
0,0487
0,9013
0,0496
0,2791
M c ch t trung
bình (d-1) do
VR
VPD
0,713
-
-
-
0,258
-
-
-
-
-
-
0,394
-
0,167
-
0,591
Trong mùa khô
Không có s gia t ng t c đ t ng tr ng bi u ki n c a t o lam d ng s i trong đ
pha loưng 0,2 m. Ng c l i, có s gia t ng t c đ t ng tr ng bi u ki n c a nhóm
này lo t pha loãng 0,01 m.
ng h i quy c a lo t 0,01 m (Ph ng trình 20, 24)
cho th y, VR có tác đ ng gây ch t đ i v i t o lam d ng s i và VK. M c ch t gián
ti p c a t o lam d ng s i và VK do VR đ c c tính l n l t là 0,713 d-1 và 0,258 d1
. Trái l i, s c n c a VPD lên t o lam d ng s i, VK, t o và t o lam khác không có
tác đ ng rõ r t trong đ t thí nghi m này.
20
Trong mùa m a
S c n c a VPD đ c xác đ nh là ngu n gây ch t đ i v i VK (Ph ng trình 31),
t o lam khác (Ph ng trình 29) và t o nhân th t (Ph ng trình 33).
ng v t phù du
gián ti p gây ch t cho VK, t o lam đ n bào và t o nhân th t đ c c tính l n l t là
0,167; 0,394 và 0,591 d-1. Không có tác đ ng c a VPD lên t o lam d ng s i thí
nghi m đ t này. Tóm l i, s ly gi i c a VR là nguyên nhân gây ch t chính cho các
qu n th VK và t o lam d ng s i vào mùa khô. Trong khi đó, s c n c a VPD là
ngu n gây ch t đ i v i các t o lam đ n bào, VK và vi t o vào mùa m a.
3.5 Mô ph ng và d báo xu h ng phát tri n h sinh thái h ch a b ng mô hình
AQUATOX
K ch b n th nh t, mô ph ng tình hu ng hi n t i, n p t i l ng dinh d ng cho c 5
su i đ vào h . K ch b n th hai, n c h đ c ki m soát đ gi m 1/3 t i l ng dinh
d ng hai nhánh su i S4 và S5 nh ng không tác đ ng đ n l u l ng dòng ch y.
a)
T t c các ngu n su i đ
c đ vào h
an Kia (hi n tr ng)
b) C t gi m 1/3 t i l ng c a nhánh S4 và S5
Hình 3.23 Di n bi n ch t l ng n c t ng m t h an Kia v i các k ch b n
K ch b n th nh t
H u h t t i l ng NH4+, NO3- và PO43- mô hình và th c t (Hình 3.23a) th ng nh t
v i nhau. Có th nói k t qu mô hình đư ph n nh khá t t vi c tái hi n l i n ng đ
21
amoni, nitrat và ph t phát. Theo đó, mô hình có th d báo ch t l ng n c h
an
Kia trong t ng lai, tùy thu c vào m c th i gian n p vào mô hình. Trong tr ng h p
này, k t qu c a mô hình d báo r ng hàm l ng NH4+, NO3- và PO43- đ u t ng lên
trong t ng lai ngay c khi c ng đ và quy mô tác đ ng nh hi n t i (Hình 3.23a).
Th c v t phù du
đ c mô ph ng bao
g m t o silic, t o
vàng ánh và t o hai
roi (Hình 3.24).
Sinh kh i các nhóm
TVPD đ c mô
ph ng gia t ng vào
tháng 1 và cao vào
tháng 4. Có s phù
h p t ng đ i gi a
hàm l ng chl-a mô
hình v i chl-a quan
tr c. M t khác, n ng đ chl-a t mô hình bi n thiên t ng đ ng v i các nhóm t o
silic, t o hai roi ngo i tr t o vàng ánh.
K t qu mô ph ng
bi n thiên các nhóm
VPD cho th y,
sinh
kh i
c a
Copepod
và
Cladocera
(Hình
3.25) cao nh t vào
tháng 3, v i các giá
tr l n l t là 5,5
mg/l và 2,25 mg/l.
Các giá tr này gi m
xu ng th p nh t vào
tháng 8 và tháng 9. H u h t sinh kh i VPD t mô hình đ u cao h n so v i k t qu
th c t là kho ng t 0,1 - 30%.
K ch b n th hai
Khi ki m soát đ gi m 1/3 t i l ng dinh d ng nhánh su i S4 và S5, n ng đ
amoni, nitrat và ph t phát gi m đáng k . N ng đ nitrat trong t t c các tháng đ u
n m d i ng ng cho phép A1. N ng đ ph t phát v n v t so v i tiêu chu n cho
phép n c lo i B2 t 1,2 đ n 1,8 l n. Khi n ng đ dinh d ng n c h an Kia gi m,
k t qu mô ph ng c a mô hình cho th y sinh kh i TVPD và VPD c ng gi m theo.
22
Vi c c t gi m 1/3 t i l ng dinh d ng c a nhánh su i S4 và S5 ch là m t trong
nhi u k ch b n có th đ c đ xu t đ mô ph ng ch t l ng n c h nh mong đ i t
mô hình AQUATOX.
c t gi m t i l ng dinh d ng đi vào h t các nhánh su i,
nghiên c u đ xu t ph ng án quy ho ch l i l u v c c a 2 nhánh su i này.
K T LU N CHUNG
1. Th c v t phù du các h Xuân H ng, Tuy n Lâm và an Kia phân b trong 7
ngành, bao g m Cyanophyta, Chlorophyta, Bacillariophyta, Euglenophyta,
Dinophyta, Chrysophyta và Cryptophyta. Trong đó, 112 taxa đ c ghi nh n h
Xuân H ng, 43 và 44 taxa l n l t h Tuy n Lâm và an Kia. S l ng loài t o
l c chi m u th
c 3 h . Bên c nh đó, h Xuân H ng còn có s l ng taxa t o
m t cao nh t và h an Kia là t o silic.
Trong khi m t đ t o lam d ng s i và t o m t u th
h Xuân H ng thì t o lam
d ng t p đoàn và t o hai roi u th
h Tuy n Lâm. T o silic và t o vàng ánh u th
h
an Kia. a d ng loài TVPD h Xuân H ng th p nh t, cao h n và t ng
đ ng nhau hai h Tuy n Lâm và an Kia.
Các nhóm TVPD theo hình thái – ch c n ng ph n ánh đ c b n ch t và đ c tr ng
sinh thái th y v c nh ng m c đ nh t đ nh. Khi xem xét đánh giá m i quan h gi a
c u trúc qu n xã TVPD v i y u t môi tr ng, h th ng theo Reynolds et al., (2002)
và Kruk et al., (2010) nên đ c s d ng.
C 3 h nghiên c u đ u là nh ng h không phân t ng. H u h t các thông s th y,
lí, hóa n c không khác bi t theo t ng nh ng khác bi t theo mùa. M i h mang
nh ng đ c tr ng sinh thái riêng, trong đó:
- Xuân H ng là h c n, đ c và giá tr pH th ng xuyên cao. Nhân t gây đ c ch
y u cho n c h là sinh kh i TVPD. T l N/P n m trong ng ng thích h p cho s
phát tri n c a t o lam.
- H Tuy n Lâm có đ sâu trung bình, không đ c và có n ng đ dinh d ng th p
nh t trong 3 h nghiên c u.
-H
an Kia th ng xuyên đ c, đ đ c không liên quan đ n sinh kh i TVPD.
N ng đ dinh d ng cao vào nh ng tháng mùa khô.
Các phân tích t ng quan h i quy theo hàm l ng chl a, theo nhóm TVPD và
phân tích CCA cho th y thành ph n, m t đ và sinh kh i TVPD 3 h có m i liên
quan v i y u t môi tr ng. M i h ch u s chi ph i c a m t vài y u t nh t đ nh.
Trong đó, đ đ c chi ph i lên c u trúc qu n xã TVPD c 3 h . Nhi t đ có tác đ ng
lên c u trúc qu n xã TVPD h Xuân H ng và an Kia.
d n đi n chi ph i qu n
xã TVPD h Xuân H ng, h
an Kia và pH chi ph i lên TVPD h
an Kia. N ng
đ các h p ch t ch a nit và ph t pho chi ph i lên c u trúc qu n xã TVPD trong 3 h
nghiên c u m c đ khác nhau.
C nit và ph t pho đ u chi ph i s phát tri n c a TVPD trong n c h Tuy n
Lâm. Ch a th y rõ vai trò đi u ch nh sinh kh i TVPD c a VPD h Xuân H ng.
23
i u khi n này có bi u hi n m nh t, không liên t c và mang tính ch n l c h Xuân
H ng. T c là không th y có tác đ ng c a VPD lên t o lam d ng s i nh ng s c n
c a VPD đ c xác đ nh là ngu n gây ch t chính cho VK, t o lam đ n bào và t o,
v i c tính l n l t là 0,167; 0,394 và 0,591 d-1. Trong khi đó, vi rút là nguyên nhân
chính gây ch t cho các qu n th VK và t o lam d ng s i. M c ch t gián ti p c a t o
lam d ng s i và VK do VR đ c c tính l n l t là 0,713 d-1 và 0,258 d-1.
Mô hình AQUATOX đư đ c áp d ng đ mô ph ng hai k ch b n ch t l ng n c
h
an Kia v i các thông s đ c mô ph ng và d báo g m: t i l ng dinh d ng,
hàm l ng chl-a, và sinh kh i đ ng, th c v t phù du. K t qu cho th y, khi ki m soát
gi m t i l ng, n ng đ amoni, nitrat và ph t phát đư gi m d i ng ng cho phép đ i
v i tiêu chu n n c m t. T đó, nghiên c u đư đ xu t quy ho ch l i l u v c hai
nhánh su i S4 và S5 b ng cách tr ng m t s th c v t th y sinh ho c xây d ng các h
l ng trên l u v c hai nhánh su i này.
NH NG ÓNG GÓP M I C A LU N ÁN
- ây là nghiên c u đ u tiên Vi t Nam v tác đ ng c a các đi u ki n môi tr ng do
ho t đ ng c a con ng i và t nhiên lên c u trúc qu n xư TVPD b ng vi c phân tích t ng
h p các đáp ng c a TVPD v i các y u t môi tr ng trong các h ch a cao nguyên
Lâm Viên.
- Ch ra đ c đ c tr ng c u trúc c a qu n xư TVPD trong các h ch a cao nguyên
Lâm Viên b ng cách ti p c n và ng d ng các ph n m m, các công c , các thí nghi m
và ph ng pháp m i.
- Là nghiên c u đ u tiên Vi t Nam đánh giá đ c các t c đ sinh h c trong th y
v c n c ng t Vi t Nam.
- L n đ u tiên Vi t Nam áp d ng mô hình d báo chi u h ng phát tri n c a các
thành viên l i th c n th y v c n c ng t.
DANH M C CÁC CÔNG TRÌNH Ã CÔNG B
1. Trân Th Tình, oàn Nh H i, Lê Bá D ng, 2015. Nghiên c u tác đ ng gây ch t
c a vi rút và đ ng v t phù du lên vi khu n và th c v t phù du trong h phú d ng
Cao nguyên Vi t Nam. T p chí Sinh h c, Vol 37, s 2, 2015 (200-206).
2. Tran Thi Tinh, Doan Nhu Hai, Le Ba Dung, 2015. Seasonal variation of
phytoplankton in Tuyen Lam reservoir in Da Lat, Vietnam. Journal of Biology, Vol
37, No 4, 2015 (414-424).
3. Tr n Th Tình, 2014. ánh giá tình tr ng phú d ng m t s h ch a t i à L t
b ng ch s TSI và AQ. T p chí s 13, tháng 12-2014 (36-43), Tr ng i h c Tây
Nguyên ISSN 1859-4611.
4. Tr n Th Tình, oàn Nh H i, Bùi Nguy n Lâm Hà, Nguy n Th Thanh Thu n,
2016. ánh giá m c đ nh h ng c a các ngu n n c ch y vào h
an Kia và áp
d ng mô hình AQUATOX qu n lý ch t l ng n c h . T p chí Sinh h c, Vol 38 s
1, 2016 (61-69).
24