i h c Qu c gia Hà N i
Tr

ng

i h c Kinh t

y m nh n ng l c c nh tranh xu t kh u c a
doanh nghi p v a và nh Vi t Nam trong giai
đo n hi n nay

Lê Th Ng c Thúy

Lu n v n ThS. Qu n tr kinh doanh

Hà N i 2008


M ă

U

Tínhăc păthi tăc aăđ ătƠi :
H i nh p kinh t qu c t mang đ n r t nhi u c h i nh ng c ng đ t ra nhi u thách
th c cho các doanh nghi p Vi t Nam trên th tr

ng trong n

c c ng nh th tr

ng qu c

t . Vi c c t gi m thu quan và d b d n các rào c n phi thu quan đã t o ra nh ng đi u
ki n thu n l i cho hàng hóa Vi t Nam thâm nh p ngày càng nhi u vào các th tr

ng

khác nhau. Nh ng c ng đòi h i s n ph m xu t kh u c a Vi t Nam có kh n ng c nh
tranh cao v i s n ph m cùng lo i c a nhi u n

c khác.

M c dù đã có m t t i g n 200 qu c gia và khu v c th tr
sánh v i các n

c lân c n có trình đ phát tri n t

ng đ

ng khác nhau, nh ng so

ng, thì s c c nh tranh c a s n

ph m và n ng l c c nh tranh c a các doanh nghi p Vi t Nam, nh t là doanh nghi p v a
và nh (DNVVN) v n còn kém h n nhi u. Tr m t s m t hàng nh g o, cà phê, h tiêu;
nhi u m t hàng khác n ng su t, ch t l
c a các n

ng th p và giá c cao h n các s n ph m cùng lo i

c trong khu v c nh Thái Lan, Trung Qu c, Indonesia.


i u này nh h

không nh đ n kim ng ch xu t kh u và kh n ng duy trì, phát tri n th tr

ng

ng c a các

doanh nghi p Vi t Nam nói chung và DNVVN nói riêng. Các DNVVN đang đ

c

khuy n khích phát tri n chi m kho ng 90% t ng s các doanh nghi p Vi t Nam. Nh ng
th c t chính sách c ng nh s h tr t phía Chính ph và c quan qu n lý, các đ a
ph

ng v n còn không ít b t c p. M t khác n ng l c qu n lý h n ch , qui mô nh , trình

đ công ngh và k thu t l c h u, ch t l

ng s n ph m th p, giá thành cao làm cho s c

c nh tranh b h n ch r t nhi u.
Theo qui đ nh c a WTO (t ch c th
nh ng th c t nhi u n

ng m i th gi i) các rào c n s b d b

c l i gia t ng b o h thông qua nh ng bi n pháp nh ch ng bán


phá giá, bi n pháp k thu t và v sinh d ch t . Vì v y đòi h i ph i đ y m nh s c c nh
tranh cho hàng hóa Vi t Nam nói riêng, đ y m nh n ng l c c nh tranh cho các doanh
nghi p Vi t Nam nói chung, nh t là DNVVN. Chính vì th tác gi l a ch n đ tài "

y

m nh n ng l c c nh tranh xu t kh u c a doanh nghi p v a và nh Vi t Nam trong


giai đo n hi n nay" đ làm lu n v n th c s c a mình.
Tìnhăhìnhănghiênăc u:
H i nh p kinh t qu c t khu v c và th gi i t o ra m t sân ch i r ng l n cho các
doanh nghi p Vi t Nam v i nh ng th i c và thách th c m i. V n đ nâng cao s c c nh
tranh c a n n kinh t , c a hàng hóa và đ c bi t c a doanh nghi p có ý ngh a vô cùng
quan tr ng quy t đ nh s thành công c a ti n trình h i nh p kinh t .

ã có r t nhi u bài

báo vi t v v n đ này tuy nhiên ch y u là đ a ra các gi i pháp áp d ng cho các doanh
nghi p Vi t Nam nói chung hay c th h n là các doanh nghi p xu t kh u hàng th công
m ngh mà ch a đ c p nhi u đ n các DNVVN, m t b ph n không nh chi m kho ng
90% trong t ng s các doanh nghi p Vi t Nam:
- TS. T ng V n Ngh a (2006), “Chính sách c nh tranh - công c v mô nâng cao
n ng l c c nh tranh c a doanh nghi p dân doanh trong đi u ki n h i nh p kinh t qu c
t ”, Nghiên c u kinh t , (333), Tr.16-17.
- TS.

ng Th Hi u Lá (2006), “Nâng cao n ng l c c nh tranh c a các doanh


nghi p khi Vi t Nam tr thành thành viên c a WTO”, Nghiên c u kinh t , (335),Tr.4049.
- TS. Nguy n

ng Nam (2003), “Nâng cao kh n ng c nh tranh c a doanh nghi p

Vi t Nam trong quá trình h i nh p”, Tài chính, (1), Tr.60-62.
- PGS.TS Lê Xuân Bá (2007), “Kh n ng c nh tranh c a doanh nghi p Vi t Nam
trong quá trình h i nh p kinh t qu c t ”, Qu n lý kinh t , (12), Tr.11-12.
- PGS.TS Tr n Th Minh Châu (2007), “Kinh nghi m nâng cao n ng l c c nh
tranh c a m t s doanh nghi p trên th gi i và m t s g i ý cho doanh nghi p Vi t
Nam”, Nh ng v n đ kinh t và chính tr th gi i, (1), Tr.38-45.
- Ths. Nguy n H u Th ng (2006), “

nh h

ng và gi i pháp đ y m nh xu t kh u

hàng th công m ngh c a Vi t Nam trong nh ng n m t i”, Kinh t và d báo, (4),
Tr.31-33.
- Nguy n Th Dung (2006), “Tìm gi i pháp thúc đ y xu t kh u hàng hóa”, Kinh t
châu á thái bình d

ng, (37), Tr.38-40.

- TS. Nguy n Th a L c (2003), “Nâng cao n ng l c c nh tranh trong xu t kh u


hàng th công m ngh c a các doanh nghi p V êt Nam”, T p chí kinh t và phát tri n,
(68), Tr.37-39.
- Th.s Nguy n Hoàng (2006), “Doanh nghi p Vi t Nam tr

thách và gi i pháp nâng cao n ng l c c nh tranh”, Th

c th m h i nh p: Th

ng m i, (18), Tr.9-10.

- PGS.TS Cao Duy H (2006), “M t s gi i pháp nâng cao kh n ng c nh tranh
c a doanh nghi p Nhà n

c trong quá trình h i nh p kinh t qu c t ”, Lý lu n chính tr ,

(1), Tr.19-22.
M căđíchăvƠănhi măv ănghiênăc u:
- H th ng hóa lý lu n v c nh tranh, n ng l c c nh tranh và nh ng y u t c u
thành n ng l c c nh tranh c a doanh nghi p. Nh ng nhân t

nh h

ng đ n n ng l c

c nh tranh c a các doanh nghi p Vi t Nam trong xu t kh u hàng hóa.
- Phân tích th c tr ng n ng l c c nh tranh trong xu t kh u hàng hóa c a các
DNVVN Vi t Nam trong b i c nh hi n nay h i nh p kinh t qu c t đang ngày càng r ng
m .
xu t nh ng gi i pháp có tính kh thi

n

c c p đ doanh nghi p và c p đ Nhà


c đ nâng cao n ng l c c nh tranh xu t kh u cho các DNVVN Vi t Nam.
-

iăt

ngăvƠăph măviănghiênăc u:

it

ng nghiên c u c a đ tài là n ng l c c nh tranh c a DNVVN trong h at

đ ng xu t kh u hàng hóa.
- Xu t phát t th c ti n ngu n s li u th ng kê t i Vi t Nam và nh ng gi i h n v
th i gian nghiên c u nên lu n v n không nghiên c u đ i v i t t c các DNVVN thu c
các l nh v c ho t đ ng khác nhau mà ch t p trung nghiên c u đi n hình các doanh
nghi p s n xu t hàng xu t kh u ho c tr c ti p tham gia xu t kh u hàng hóa. Bên c nh đó
lu n v n c ng k t h p phân tích các tiêu chí đánh giá n ng l c c nh tranh v i kh n ng
tri n khai các công c t o d ng n ng l c c nh tranh đ có đ

c nh ng nh n đ nh khách

quan v th c t n ng l c c nh tranh trong xu t kh u c a các DNVVN Vi t Nam.
Ph

ngăphápănghiênăc u:

- S d ng ph

ng pháp th ng kê, phân tích và kh o sát đ h th ng các v n đ


liên quan đ n th c tr ng n ng l c c nh tranh c a các DNVVN Vi t Nam.


- Do không th nghiên c u trên t t c các doanh nghi p, lu n v n đã ti n hành
nghiên c u trên m t s DNVVN mang tính ch t đi n hình, t đó suy r ng cho t t c các
DNVVN.
D ăki nănh ngăđóngăgópăc aălu năv n:
- Phân tích th c tr ng n ng l c c nh tranh c a các DNVVN Vi t Nam và nh ng
t n t i c a nó. T đó đ a ra nh ng gi i pháp có tính kh thi có th áp d ng cho DNVVN.
-

xu t m t s ki n ngh v phía c quan qu n lý Nhà n

c nh m h tr cho

các DNVVN.
B ăc căc aălu năv n:
Ngoài ph n m đ u, k t lu n và danh m c các tài li u tham kh o, lu n v n đ
k t c u thành 3 ch

c

ng nh sau:

Ch

ng 1: Nh ng v n đ c b n v n ng l c c nh tranh xu t kh u c a doanh

Ch


ng 2: Th c tr ng n ng l c c nh tranh xu t kh u c a doanh nghi p v a và

nghi p.
nh Vi t Nam.
Ch

ng 3: Gi i pháp đ y m nh n ng l c c nh tranh xu t kh u c a doanh nghi p

v a và nh Vi t Nam trong giai đo n hi n nay.


CH

NGă1

NH NGăV Nă ăC ăB NăV ăN NGăL Că
C NHăTRANHăXU TăKH UăC AăDOANHăNGHI P
1.1ăKháiăquátăv ăc nhătranhăvƠăn ngăl căc nhătranhăxu tăkh u
1.1.1 Khái ni m v c nh tranh và n ng l c c nh tranh xu t kh u
Th c t có r t nhi u quan ni m khác nhau v c nh tranh. Các h c gi thu c tr

ng

phái t s n c đi n cho r ng c nh tranh là cu c đ u tranh đ i kháng gi a các nhà s n xu t
hàng hoá đ giành đi u ki n thu n l i nh t v s n xu t và tiêu th hàng hoá nh m thu l i
nhu n t i đa.
Theo t đi n kinh doanh c a Anh xu t b n n m 1992, c nh tranh đ
ganh đua, s kình đ ch gi a các nhà kinh doanh trên th tr

c xem là s


ng nh m tranh giành cùng

m t lo i tài nguyên s n xu t ho c cùng m t lo i khách hàng v phía mình; là ho t đ ng
tranh đua gi a nhi u ng
trong n n kinh t th tr

i s n xu t hàng hoá, gi a các th

ng nhân, các nhà kinh doanh

ng nh m giành các đi u ki n s n xu t, tiêu th và th tr

ng có

l i nh t.
Vi t nam, theo T đi n Bách khoa, c nh tranh trong kinh doanh là ho t đ ng
ganh đua gi a nh ng ng

i s n xu t hàng hoá, gi a nh ng th

ng nhân, các nhà kinh

doanh trong n n kinh t th tr

ng, chi ph i b i quan h cung c u nh m giành các đi u

ki n s n xu t, tiêu th và th tr

ng có l i nh t.


Theo ti n s Nguy n V nh Thanh trong cu n "Nâng cao s c c nh tranh c a các
doanh nghi p th

ng m i Vi t Nam trong h i nh p kinh t qu c t " xu t b n n m 2005

thì c nh tranh là s ganh đua nh m giành l y ph n th ng c a nhi u ch th cùng tham d .
M c đích cu i cùng là ki m đ

c l i nhu n cao. Nó di n ra trong m t môi tr

ng c th ,


có các ràng bu c chung mà các bên tham gia ph i tuân th nh : đ c đi m s n ph m, th
tr

ng, các đi u ki n pháp lý, các thông l kinh doanh. Các ch th tham gia c nh tranh

có th s d ng nhi u công c khác nhau nh : đ c tính và ch t l

ng s n ph m, giá bán

s n ph m, ngh thu t tiêu th s n ph m, các d ch v bán hàng, hình th c thanh toán.
V y t u trung l i c nh tranh là quan h kinh t mà

đó các ch th kinh t ganh

đua nhau tìm m i bi n pháp, c ngh thu t l n th đo n đ đ t m c tiêu kinh t c a mình,
thông th

xu t, th tr

ng là chi m l nh th tr

ng có l i nh t. M c đích cu i cùng c a các ch th kinh t trong quá trình

c nh tranh là t i đa hoá l i ích.
ng

ng, giành l y khách hàng c ng nh các đi u ki n s n
i v i ng

i s n xu t kinh doanh là l i nhu n, đ i v i

i tiêu dùng là l i ích tiêu dùng và s ti n l i.
N ng l c c nh tranh là kh n ng c a doanh nghi p t o ra, duy trì và phát tri n

đ

c nh ng l i th c a mình thông qua vi c h th p chi phí và t o ra s khác bi t hóa

cho s n ph m nh m duy trì và m r ng th ph n, đ t đ

c m c l i nhu n cao h n m c

trung bình c a ngành.
Theo Michael Porter, giáo s tr

ng đ i h c Harvard - M , n ng l c c nh tranh là


s t ng h p t nhi u y u t nh m t o ra m t s t ng tr

ng và duy trì đ

c l i th c nh

tranh liên t c trong m t th i gian dài - c nh tranh b n v ng. Quan đi m c a ông cho r ng
đ có th c nh tranh thành công, các doanh nghi p c n ph i có đ

c các l i th c nh

tranh, ho c các chi phí s n xu t th p h n, ho c có kh n ng khác bi t hoá s n ph m đ
đ tđ

c nh ng m c giá bán cao h n trung bình.

nghi p c n đ t đ

duy trì l i th c nh tranh, các doanh

c nh ng l i th c nh tranh tinh vi h n, qua đó có th cung c p nh ng

hàng hoá hay d ch v có ch t l

ng cao h n ho c s n xu t có hi u su t cao h n.

Theo cu n “Competitiveness and Enterprise Policies” c a Michael Dunford, Helen
Louri và Manfred Rosenstock thì nh ng doanh nghi p có kh n ng c nh tranh là nh ng
doanh nghi p đ t đ


c m c ti n b cao h n m c trung bình v ch t l

d ch v ho c có kh n ng c t gi m nh ng chi phí t

ng đ i cho phép h t ng đ

nhu n và th ph n. Theo quan đi m này, m c dù ph n ánh đ
là giành th ph n thông qua nâng cao ch t l
thành), nh ng đã không ch ra đ

ng hàng hoá và
cl i

c m c tiêu c a c nh tranh

ng s n ph m và c t gi m chi phí (h giá

c do đâu có đ

c đi u đó.

ây đ

c coi là khái ni m


c nh tranh t nh. Trong khi trên th c t , n ng l c c nh tranh là m t khái ni m đ ng, g n
li n v i nhi u y u t tác đ ng khác nhau theo th i gian và đi u ki n thay đ i c a th
tr


ng, chính sách...
Theo t đi n thu t ng kinh t h c c a Vi t Nam thì n ng l c c nh tranh là kh

n ng giành đ

c th ph n l n tr

c các đ i th c nh tranh trên th tr

ng, k c kh n ng

giành l i m t ph n hay toàn b th ph n c a đ ng nghi p.
Nói đ n n ng l c c nh tranh trong xu t kh u c a các doanh nghi p là nói đ n kh
n ng các doanh nghi p c a m t qu c gia thu c m t ngành hàng nào đó t o ra và duy trì
đ

c nh ng l i th nh t đ nh so v i m c trung bình chung c a toàn ngành. Ngh a là kh

n ng khai thác và duy trì nh ng l i th nh t đ nh so v i doanh nghi p t nh ng qu c gia
khác và ho c so v i các doanh nghi p khác c a cùng qu c gia, nh m duy trì và gia t ng
th ph n, t o ra m t s t ng tr

ng nh t đ nh.

Nh v y, khi xem xét n ng l c c nh tranh trong xu t kh u, ngoài vi c xem xét kh
n ng t o d ng và khai thác l i th c a doanh nghi p nh s khác bi t hoá s n ph m, các
y u t đ u vào nh m t o ra chi phí th p nh t, chi n l

c th tr


ng ng

i ta còn xem xét

c các y u t thu c v l i th qu c gia, kh n ng duy trì nh ng ch đ b o h nh t đ nh
c a m t qu c gia, các quy đ nh, th t c trong ho t đ ng xu t kh u hàng hoá và d ch v ...
1.1.2 Phân lo i c nh tranh
D a theo nh ng tiêu th c khác nhau, tu thu c vào m c đích và đ i t
c u, c nh tranh đ

ng nghiên

c phân thành nhi u lo i hình khác nhau.

- Xét theo ch th c nh tranh có các lo i hình: c nh tranh gi a nh ng ng
xu t hay ng
ng

i bán, c nh tranh gi a nh ng ng

i mua, c nh tranh gi a ng

is n

i bán và

i mua.
- Xét theo tính ch t c a c nh tranh có c nh tranh d c và c nh tranh ngang. C nh

tranh d c là c nh tranh gi a các doanh nghi p có m c chi phí bình quân th p nh t khác

nhau.

th c hi n c nh tranh d c, các doanh nghi p s ph i tìm m i cách đ h th p chi

phí bình quân b ng cách gi m giá bán s n ph m đ n m c t i thi u. Sau m t th i gian
nh t đ nh s hình thành m t giá th tr
quân th p nh t s thu đ

ng th ng nh t, doanh nghi p nào có chi phí bình

c l i nhu n cao và phát tri n, doanh nghi p có m c chi phí bình


quân cao s b lo i kh i th tr

ng. C nh tranh ngang là c nh tranh gi a các doanh

nghi p có m c chi phí bình quân th p nh t ngang nhau. Giá c s n ph m

m c th p t i

thi u, vì v y v lý thuy t s không có doanh nghi p nào b lo i ra kh i th tr
ng

i mua h

ng l i nhi u nh t còn l i nhu n doanh nghi p s gi m d n. V i hình th c

c nh tranh ngang, sau m t th i gian nh t đ nh s xu t hi n hai khuynh h
nghi p liên minh v i nhau bán hàng giá cao, gi m l

chia th tr

ng, ch có

ng: các doanh

ng bán đ ti n t i đ c quy n, phân

ng; ho c tìm cách gi m chi phí b ng cách nâng cao n ng l c qu n lý, t ch c

và hi n đ i hoá công ngh ... t c là chuy n sang hình th c c nh tranh d c.
- Xét theo hình thái c nh tranh có c nh tranh hoàn h o và c nh tranh không hoàn
h o. C nh tranh hoàn h o là tình tr ng c nh tranh di n ra trên th tr
nhi u ng

i bán và nhi u ng

ng đ ng th i có

i mua, h đ u có đ y đ thông tin v các đi u ki n c a th

tr

ng. Nói m t cách khác, c nh tranh hoàn h o là c nh tranh trong nh ng đi u ki n th

tr

ng hoàn toàn nh nhau gi a các s n ph m và doanh nghi p.

ây là lo i hình c nh


tranh ch có trên lý thuy t, không bao gi có trong th c t . C nh tranh không hoàn h o,
là lo i hình c nh tranh ch y u nh t trong các ngành s n xu t kinh doanh.

đó, các

doanh nghi p đ m nh có th chi ph i giá c các s n ph m c a mình trên th tr

ng.

Trong c nh tranh không hoàn h o phân ra hai lo i là: đ c quy n nhóm và c nh tranh
mang tính ch t đ c quy n.
và h đ u nh n th c đ

c quy n nhóm là m t ngành ch có m t s ít ng

c giá c c a mình không ch ph thu c vào s n l

i s n xu t

ng c a mình

mà còn ph thu c vào ho t đ ng c nh tranh c a nh ng đ i th quan tr ng trong ngành
đó. C nh tranh mang tính đ c quy n là m t ngành có nhi u ng

i bán, s n xu t ra nh ng

s n ph m d thay th cho nhau, m i hãng ch có th h n ch

nh h


ph m c a mình

ng t i giá c s n

m c đ nh t đ nh.

- Xét theo hành vi c nh tranh có c nh tranh lành m nh và c nh tranh không lành
m nh. C nh tranh lành m nh (hay c nh tranh h p pháp) là s d ng m t cách h p pháp
các công c c nh tranh đ đ t đ
không lành m nh (còn đ

c m c tiêu kinh t c a mình. Ng

c l i c nh tranh

c g i là c nh tranh phi pháp) là c nh tranh b ng nh ng th

đo n phi pháp ch không ph i b ng n l c v

n lên c a mình.

- Xét theo các công đo n c a quá trình kinh doanh hàng hoá có c nh tranh tr

c


khi bán hàng, trong khi bán hàng và sau khi bán hàng. Th c t cho th y quá trình c nh
tranh không ph i ch di n ra trên qu y hàng mà còn di n ra trong nhà máy s n xu t, vì
v y các doanh nghi p c n ph i th t s chú ý đ n quá trình s n xu t s n ph m nh m t o ra

nh ng l i th cho s n ph m c a mình đ có th c nh tranh thành công.
Ngoài ra, theo khu v c th tr

ng còn có c nh tranh trong n

c và c nh tranh

qu c t .

TẨIăLI UăTHAMăKH O

1. Lê Xuân Bá (2007), “Kh n ng c nh tranh c a doanh nghi p Vi t Nam trong quá
trình h i nh p kinh t qu c t ”, Qu n lý kinh t , (1), Tr.11-21.
2. Tr n Th Minh Châu (2007), “Kinh nghi m nâng cao n ng l c c nh tranh c a m t s
doanh nghi p trên th gi i và m t s g i ý cho doanh nghi p Vi t Nam”, Nh ng v n
đ kinh t và chính tr th gi i, (1), Tr.38-45.
3.

Tr n Th Minh Châu (2005), “Nâng cao n ng l c c nh tranh c a doanh nghi p Vi t
Nam trong điêù ki n h i nh p kinh t qu c t ”, Lý lu n chính tr , (8), Tr.51-55.

4. Lê

ng Doanh (1996), “C i thi n môi tr

ng chính sách đ doanh nghi p v a và

nh phát tri n”, Di n đàn doanh nghi p, (12), Tr.10.
5. Nguy n Th Dung (2006), “Tìm gi i pháp thúc đ y xu t kh u hàng hóa”, Kinh t
Châu á - Thái bình d

6. Nguy n Thành
nghi p n

ng, (37), Tr.38-40.

(1995), “V n đ phát tri n doanh nghi p v a và nh trong công

c ta”, T p chí công nghi p n ng, (6), Tr.21-22.

7. Hoàng Kim Giao (1996), “V n c a doanh nghi p v a và nh ”, Nghiên c u kinh t
(219), Tr.21-23.
8. Hoàng Nguyên H c (2004), “C ch và gi i pháp tài chính nâng cao hi u qu và kh
n ng c nh tranh c a doanh nghi p”, Tài chính, (1), Tr.48-51.
9. Nguy n H i H u - Nguy n H u Ninh(1996), “ S hình thành và phát tri n doanh
nghi p v a và nh

Vi t Nam trong quá trình chuy n sang n n kinh t th tr

Nghiên c u kinh t , (223), Tr.44-52.

ng”,


10. Cao Duy H (2006), “ M t s gi i pháp nâng cao kh n ng c nh tranh c a doanh
nghi p nhà n

c trong quá trình h i nh p kinh t qu c t ”, Lý luân chính tr , (1),

Tr.19-22.
11. Hoàng V n H i (2005), “Nâng cao n ng l c c nh tranh c a các doanh nghi p Vi t

Nam trong ti n trình h i nh p kinh t qu c t ti p c n t góc đ vi mô”, Qu n lý
kinh t , (2), Tr.33-36.
12. Tr n Kim Hào (1995), “V chính sách c a Nhà n

c Vi t Nam đ i v i phát tri n

doanh nghi p v a và nh ”, T p chí kinh t Châu á - Thái bình d

ng, (1), Tr.54-58.

13. Nguy n Thanh Khi t (2004), “Gi i pháp nâng cao n ng l c c nh tranh cho các
doanh nghi p v a và nh trong quá trình h i nh p”, Th tr

ng giá c , (4), Tr.16-17.

ng Th Hi u Lá (2006), “Nâng cao n ng l c c nh tranh c a các doanh nghi p khi

14.

Vi t Nam tr thành thành viên c a WTO”, Nghiên c u kinh t , (335), Tr.40-49.
15. Nguy n Th a L c (2003), “Nâng cao n ng l c c nh tranh trong xu t kh u hàng th
công m ngh c a các doanh nghi p Vi t Nam”, T p chí kinh t và phát tri n, (68),
Tr.37-39.
16. Nguy n

ng Nam (2003), “Nâng cao kh n ng c nh tr nh c a doanh nghi p Vi t

Nam trong quá trình h i nh p”, Tài chính, (1), Tr.60-62.
17. T ng V n Ngh a (2006), “ Chính sách c nh tranh - công c v mô nâng cao n ng l c
c nh tranh c a doanh nghi p dân doanh trong đi u ki n kinh t qu c t ”, T p chí

nghiên c u kinh t , (333), Tr.35-40.
V n Ph c - Nguy n V n Thành (2005), “Tác đ ng c a chính sách công nghi p

18.

đ n vi c nâng cao kh n ng c nh tranh c a doanh nghi p công nghi p”, T p chí
nghiên c u kinh t , (4), Tr.64-71.
19. D

ng Bá Ph

Thái bình d
20.

ng (1997), “ Doanh nghi p v a và nh Vi t Nam”, Kinh t Châu á ng, (2), Tr.9-15.

ng Ng c S (2004), “V khí c nh tranh cho các doanh nghi p Vi t Nam trong
ti n trình h i nh p và toàn c u hóa”, T p chí kinh t và phát tri n, (80), Tr.45-46.

21. Ph m Quang Trung (2006), “Nâng cao kh n ng c nh tranh c a doanh nghi p v a
và nh tr

c thách th c h i nh p qu c t ”, T ch c h at đ ng khoa h c, (2), Tr.19-


20.
22. Tr n V n Tá và B ch

c Hi n (1995), “M t s v n đ v chính sách tài chính đ i


v i doanh nghi p v a và nh ", T p chí tài chính, (7), Tr.15-16.
23. Nguy n H ng Thái (2005), “Nhân t

nh h

ng kh n ng c nh tranh c a doanh

nghi p”, T p chí giao thông v n t i, (6), Tr.26-28.
24. Nguy n H u Th ng (2006), “

nh h

ng và gi i pháp đ y m nh xu t kh u hàng th

công m ngh c a Vi t Nam trong nh ng n m t i”, Kinh t và d báo, (4), Tr.31-33.
25. Nguy n Anh Tu n(2004), “ S d ng th
tranh trên th tr

ng hi u nh m nâng cao kh n ng c nh

ng qu c t c a doanh nghi p Vi t Nam”, T p chí kinh t và phát

tri n, (86), Tr.25-26.
26. Phan Ng c Th o(2005), “Nâng cao n ng l c c nh tranh b ng s khác bi t”, Nghiên
c u và phát tri n, (178), Tr.27-28.
27. Thiên TRà - Lê S n (1995), “ ôi nét v doanh nghi p nh và v a m t lo i hình
doanh nghi p đang đ

c chú tr ng”, Thông tin kinh t k ho ch, (6), Tr.7-11.


28. Tr n V n Tùng (2006), “C nh tranh thông qua l i th công ngh trong m ng l

i

s n xu t toàn c u”, T p chí nghiên c u kinh t , (7), Tr.65-73.
29. Tr n V n Tùng (2006), “Các công ty xuyên qu c gia nâng cao n ng l c c nh tranh
nh đ i m i công ngh ”, T p chí kinh t Châu á- Thái bình d

ng, (21), Tr.19-23.

30. Ph m Th Mai Y n (2005), "Xây d ng n ng l c c nh tranh cho các doanh nghi p
n

c ta. M t đòi h i v a c p bách v a lâu dài trong ti n trình h i nh p kinh t qu c

t ", T p chí th tr

ng giá c , (5), Tr.30-31.