Bài Giảng Tạo Lập Và Quản Lý Mục Lục Thư Viện Tự Động Hoá
Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (982.88 KB, 24 trang )
MODULE 6
BÀI GIẢNG
Module 6
TẠO LẬP VÀ QUẢN LÝ MỤC LỤC
THƯ VIỆN TỰ ĐỘNG HOÁ
Giảng viên: Nguyễn Văn Thiên
Mục tiêu của module này
Nâng cao năng lực cho cán bộ thư viện bằng
cách cung cấp cho họ những kiến thức cơ
bản về biên mục tài liệu và cách thức tạo lập
mục lục thư viện tự động hoá
Đối tượng giảng dạy
+ Đối tượng của khoá học là cán bộ biên mục ( xử lý thông
tin) tại các thư viện và trung tâm thông tin.
+ Điều kiện bắt buộc: Học viện phải có chuyên môn ngành
thông tin thư viện
Kết qủa học tập
Kết thúc khoá học học viên có thể:
+ Thu nhận được những kiến thức cơ bản về biên mục trong
một thư viện hiện đại.
+ Tạo lập và quản lý được mục lục tự động hoá tại thư viện
mình công tác
Các hoạt động của khoá học
+ Nghe giảng
+ Thảo luận nhóm
+ Khảo sát
+ Làm bài tập
Loại hình đào tạo và thời gian
+ Loại hình đào tạo: Tập huấn
+ Thời gian: 03 tuần ( 15 ngày)
Cơ sở biên soạn bài giảng
Khoá học sử dụng tài liệu của:
+ Gói tài liệu ICT do văn phòng UNESCO khu
vực châu Á Thái bình dương phát triển.
+ Các tài liệu do Thư viện Quốc gia Việt nam
biên soạn và dịch.
+ Gói tài liệu do Trung tâm khoa học và công
nghệ quốc gia biên soạn.
+ Các tài liệu tham khảo liên quan tới từng
chuyên đề nhỏ.
Nội dung
Bài 1: Giới thiệu về mục lục thư viện tự động
hoá.
Bài 2: Phân loại tài liệu và khung phân loại
DDC.
Bài 3: Mô tả tài liệu và qui tắc mô tả AACR2.
Bài 4: Định đề mục chủ đề.
Bài 5: Tóm tắt nội dung tài liệu.
Bài 6: Khổ mẫu biên mục MARC 21
1. Khái niệm và vai trò MLTĐH
2. Những vấn đề cần quan tâm
2.1 Cấu trúc MLTĐH.
Bài 1:Giới thiệu về mục lục thư viện
2.2 Cập nhật biểu ghi.
tự động hoá.(01 ngày)
2.3 Tra cứu tìm tin.
2.4 Hiển thị in ấn.
2.5 Cổng 39.50.
Baì 2: Phân loại tài liệu và khung
phân loại DDC.( 03 ngày)
1. Những vấn đề chung về PLTL
2. Khung phân loại DDC
2.1 Giới thiệu
2.2 Cấu trúc khung DDC
2.3 Cấu trúc ký hiệu DDC
2.4 Các qui định chung
2.5 Tạo lập ký hiệu DDC
2.6 Phân đoạn ký hiệu
2.7 Ứng dụng CNTT
3. Những vấn đề cần quan tâm khi TV chuyển đổi sang
một khung phân loại mới.
4. Bài tập: Mỗi học viên phân loại trực tiếp 10 tài liệu
Bài 3: Mô tả tài liệu và qui tắc mô
tả AACR2 ( 03 ngày)
1.
2.
3.
Những vấn đề chung về mô tả tài liệu
So sánh giữa ISBD và AACR2
Qui tắc mô tả AACR2
3.1 Giới thiệu chung
3.2 Thành phần
3.3 Các vùng mô tả và các dấu mô tả
Mỗi học viên mô tả 10 tài liệu sử
dụng qui tắc mô tả AACR2
4. Bài tập:
Bài 4: Định đề mục chủ đề. ( 03 ngày)
6.
Những vấn đề chung
Các thành phần của đề mục chủ đề
Yêu cầu về ngôn ngữ đối với ĐMCĐ
Kiểm soát từ
Qui trình định đề mục chủ đề
Trình bày đề mục chủ đề
7.
Bài tập:
1.
2.
3.
4.
5.
Mỗi học viên định đề mục chủ đề
cho 10 tài liệu
Bài 5: Tóm tắt nội dung tài liệu
(02 ngày)
1.
2.
3.
4.
Khái niệm
Vai trò
Đặc điểm
Qui trình thực hiện
4.1 Phân tích nội dung
4.2 Trình bày
5. Bài tập:
Mỗi học viên làm tóm tắt 05 tài liệu
Bài 6: Khổ mẫu biên mục MARC 21
( 03 ngày)
1. Những vấn đề chung
2. Cấu trúc
3. Các trường
4. Nhóm trường hay dùng
Học viên chọn 10 tài liệu đã xử lý
trong các bài tập trước, thực hành biên
mục với khổ mẫu MARC 21
5. Bài tập:
Những vấn đề cần quan tâm khi thư
viện chuyển đổi sang một khung phân
loại mới
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
Công tác chuẩn bị
Xác định mức độ, qui mô áp dụng
Cách thức tiến hành
Áp dụng công nghệ thông tin
Trình bày ký hiệu phân loại
Đào tạo người dùng tin
Đánh giá chất lượng
1. Công tác chuẩn bị
+ Lập kế hoạch
- Xác định rõ mục tiêu của việc áp dụng chuyển đổi.
- Khả năng kinh phí
- Lập tiến độ thực hiện chi tiết.
+ Lựa chọn cán bộ thành lập nhóm chuyên trách
+ Đào tạo lại về khung phân loại mới
- Đào tạo cho toàn bộ cán bộ trong thư viện
- Phân chia từng nhóm đối tượng trước khi đào tạo
- Có chương trình đào tạo phù hợp cho từng nhóm
+ Xây dựng qui trình phân loại thích hợp cho khung PL mới
+ Khảo sát, phân hoạch chi tiết nguồn lực thông tin cần chuyển
đổi phân loại của thư viện
2. Xác định mức độ, qui mô áp dụng
+ Mức độ áp dụng
- Toàn bộ các đề mục hay từng phần
- Tuân thủ theo nguyên bản hay có sự mở
rộng cho phù hợp với TV
+ Qui mô áp dụng
- Có phân loại hồi cố hay chỉ phân loại cho
tài liệu mới
- Phân loại hồi cố cho tài tiệu nào: Chú ý
mức độ ưu tiên theo từng giai đoạn
3. Cách thức tiến hành
Có nhiều cách tiến hành khác nhau cần phải căn cứ vào
việc phân hoạch tài liệu cần chuyển đổi đề ra cách thức
tiến hành phù hợp cho từng loại tài liêu:
+ Tài liệu đã được phân loại trước khi XB
+ Tài liệu ngoại văn
+ Tài liệu tiếng Việt
4. Áp dụng công nghệ thông tin
vào hoạt động phân loại tài liêu
+ Vai trò, sự cần thiết
+ Một số hình thức:
- Áp dụng công nghệ đa luồng tìm kiếm
thông tin.(POWERCAT )
- Sử dụng các bảng phân loại điện tử: DDC,
LCC, Germany….
- Xây dựng hệ thống tra cứu tự động sử
dụng nhiều ngôn ngữ phân loại và đề mục
chủ đề
5. Trình bày ký hiệu phân loại
-
-
Tuân thủ đúng theo qui định trình bày dữ liệu của khổ
mẫu MARC21
LCC: 050: $a
DDC: 082:$a
Other: 084:$a
Nên lưu dữ ký hiệu phân loại cũ đối với tài liệu được
phân loại hồi cố
6. Đào tạo người dùng tin
+ Vai trò, sự cần thiết
+ Các hình thức:
- Đào tạo người dùng tin
- Bảng biểu chỉ dẫn
- Website.
7. Đánh giá chất lượng.
+ Sự cần thiết
+ Các cơ sở đánh giá
- Chọn mẫu khảo sát
- Phỏng vấn
- Điều tra user, cán bộ
+ Rút kinh nghiệm và kiến nghị
Thank you
Q&A
