MỞ ĐẦU
Văn học dân gian có vai trị quan trọng trong tiến trình văn học. Nó là cái
nơi của nền văn học viết và là tiếng nói của cha ơng từ thuở hồng hoang khai sơn
lập nước. Trong đó truyện cổ tích là một thể loại đặc trưng và hấp dẫn. Ngay cả
thời hiện đại cũng có rất nhiều nhà văn nhà thơ trở lại với đề tài này như Phạm
Hổ. Nguyên Hương.Nguyễn Nhật Ánh, ….Trong đó,Nguyên Hương là một nhà văn
xuất sắc trong dòng văn học thiếu nhi. Nguyên Hương là tác giả đoạt giải nhất
cuộc thi “Văn học Tuổi 20” do NXB Trẻ và Hội Nhà văn TP.Hồ Chí Minh
phối hợp tổ chức lần đầu năm 1994, và nhiều giải thưởng khác. Mới đây,
chị đoạt giải nhất cuộc thi “Văn học Thiếu nhi” năm 2010 do NXB Kim
Đồng và Hội Nhà văn Hà Nội phối hợp với Hội Nhà văn Đan Mạch cùng tổ
chức. Đến với thế giới cổ tích hiện đại trong sáng tác của Nguyên Hương, ta như
được trở về với thời thơ ấu-nơi ấy đêm đêm trước khi đi rủ, ta được đắm mình
trong những câu chuyện cổ tích của bà.Những ơng Bụt , Bà Tiên với phép thuật kỳ
bí, ln thưởng thiện,phạt ác. Những nàng cơng chúa xinh đẹp, dịu hiền, những
chàng hồng tử trong mơ…. Có thể nói truyện cổ tích từ lâu đã đi vào tâm hồn mỗi
con người Việt Nam.
Trong truyện cổ tích dân gian, yếu tố thần kỳ là những yếu tố hoang đường,
huyễn hoặc, những phép màu, sự kỳ diệu và sự biến hóa khơn lường nhằm trợ giúp
con người vượt qua khó khăn, hiểm nghèo để đạt được ước mơ hạnh phúc. Chính
những yếu tố thần kỳ do con người tưởng tượng ra thể hiện khát vọng và ước mơ
của người xưa vươn tới một cuộc sống bình yên và tươi đẹp. Và đây cũng là một
đặc điểm nổi bật, quan trọng, cơ bản trong truyện cổ nói chung và truyện cổ tích
mới nói riêng. Chính vì lẽ đó nên tơi chọn đề tài “Sức hấp dẫn truyện cổ tích
Nguyên Hương được tạo nên từ thế giới và nhân vật thần kỳ” để làm đề tài nghiên
cứu cho học phần này.
NỘI DUNG
Đến với truyện cổ tích mới của Nguyên Hương, bạn đọc lại càng ấn tượng và
thích thú hơn khi được hịa mình vào một thế giới cổ tích vừa cổ xưa lại vừa hiện
đại,vừa huyền ảo lại rất đỗi gần gũi, đời thường. Và ở đó – tất nhiên, vẫn ln tồn
tại một thế giới thần tiên diệu kì. Hơn thế nữa, những vị thần tiên tốt bụng ấy cịn
trừng phạt những kẻ xấu xa, và lại ln tìm cách hóa giải những lời nguyền của
những phù thủy độc ác gây ra cho người vô tội. Ở thế giới đó, con người có thể tìm
thấy cho mình những niềm vui, niềm hạnh phúc, sự khát khao và cả ước mơ.
1. Thế giới thần kỳ
1.1 Thế giới thần kỳ - nơi những điều ước trở thành hiện thực.
Trong thế giới truyệ cổ tích Nguyên Hương,dưới sự giúp đỡ của
những vị thần tiên tốt bụng, những điều ước của những con người lương
thiện đều trở thành hiện thực. Nhờ những món q vơ giá ấy mà con
người nhận ra chính mình và cả hy sinh chính mình vì cuộc sống. Con
người sống trong cuộc sống phải biết yêu thương, quan tâm và giúp đỡ
lẫn nhau sẽ được hạnh phúc và gặp những điều tốt lành. Những ông
Bụt, ông Thần, bà Tiên hiện ra, ban những điều ước tốt lành cho con
người. Nhờ bà Tiên Gìa ban điều ước mà sau sáu lần biến hóa, từ một
trưởng làng, biến thành một người trồng rau, rồi đến một dịng sơng,
những ngọn núi và cả con ngựa, cuối cùng chàng Kha tìm lại chính
mình . (Sáu lần biến hóa).Tiên Thảm Bay , sau khi chứng kiến sự chăm
chỉ, kiên trì và cả tốt bụng của chang Linh thì tặng cho chàng Linh Tấm
thảm Tình Yêu để chàng sống hạnh phúc cùng người vợ yêu dấu của
mình. (Tấm thảm bay). Thần Gió vì cảm thương cho sự hiếu thảo của
chàng trai nghèo cũng như tấm lòng của một người mẹ, thần đã tặng
cho bà mẹ già của chàng trai nghèo một con vịt thần kì. Con vịt này đẻ
trứng vàng, trứng bạc để bà mẹ già kia giúp đỡ mọi người hàng xóm,
láng giềng xung quanh kia (Vịt đẻ trứng vàng). Trong truyện Sự tích
nấm hương, Bà Tiên ban tặng cho dân làng một loại nấm quý. Tất cả
các các nấm trong rừng đều trở thành một vị thuốc đặc biệt, có thể chữa
được những bệnh do rắn và cơn trùng cắn. Cịn mụ phù thủy thì lại ban
sắc đẹp cho cô gái trẻ để rồi tai họa ập đến cho cô gái và cả dân làng.
Để cuối cùng, cơ gái chết đi trong sự tiếc nuối, xót xa của muôn người.
Nhưng dù vậy, trên mộ cô xuất hiện những loại nấm có hương thơm
ngào ngạt xua tan đi những xấu xa mà phù thủy đã mang đến. Cái đẹp
luôn luôn tồn tại và luôn luôn chiến thắng cái xấu. Đến với Lá thần,
bạn đọc sẽ thấy được sự kì diệu của món q mà Thần Rừng tặng chàng
Lâm - lá cây thần để chữa bệnh cho mọi người. Nhờ có chiếc lá thần kì
kia mà chàng Lâm đã cứu sống không biết bao nhiêu người.
1.2 Thế giới thần kỳ- nơi cơng lý được thi hành.
Có thể nói,sự bất công luôn hiện thân trong đời sốngcủa con người
dù là ở thời đại nào. Tuy nhiên,cơng lí vẫn ln được thi hành theoluật nhân
quả và sự công bằng luôn là điều mơ ước và khát khao của con người.
Chính thế giới thần tiên đã mang đến sự công bằng ấy – giúp đỡ những con
người lương thiện và trừng phạt những kẻ độc ác xấu xa. Trong truyện Nồi
Thần, vì bà chủ quán độc ác, tham lam nên bị thần rừng trừng phạt. Ông đã
biến tất cả thức ăn trong nồi thần bốc cháy và tất cả những nồi khác trong
nhà cũng bốc cháy. Vị quan huyện tham lam và xấu tính trong truyện Những
nàng tiên cá, khơng những khơng bắt được các nàng tiên cá về làm vợ mà
còn bị Nàng Tiên Cá Mập quất một cú thật mạnh khiến hắn bị hất tung ra
xa..xa đến nỗi vĩnh viễn không ai thấy hắn nữa. Truyện Vịt đẻ trứng vàng có
tên phú hộ tham lam, hắn muốn chiếm đoạt con vịt quý để có thật nhiều tiền
sắm sửa ngựa xe, binh mã nhằm gây chiến cướp ngơi vua. Nhưng cuối cùng
thì âm mưu của hắn bất thành khi mà con vịt vốn đẻ trứng vàng trứng bạc
kia giờ đây chỉ toàn đẻ ra sỏi và đá,..
Tuy sự trừng phạt trong cổ tích mới của Nguyên Hương có phần nhẹ
tay nhưng chính điều đó đã tạo ra nét mới và nét hấp dẫn cho truyện. Không
cần phải bị trừng phạt nặng nề nhưng bấy nhiêu cũng đủ để những kẻ tham
lam, xấu xa nhận ra tội lỗi của mình. Đồng thời qua đó, như một lời khun
nhẹ nhàng của tác giả để các độc giả, đặc biệt là các độc giả nhỏ tuổi có thể
nhìn nhận lại bản thân mình và tạo cho mình những bài học ý nghĩa.
2. Các nhân vật thần kỳ.
Truyện cổ tích thần kì khơng chỉ có thể giới trần tục của con người mà
cịn có cả những thế giới có tính chất siêu nhiên như thượng giới, thuỷ cung,
âm phủ, các hang động sâu thẳm, các khu rừng âm u, nơi ở của các con
quái vật, yêu tinh, của những mụ phù thuỷ. Con người có thể xâm nhập vào
thế giới siêu nhiên ấy; ngược lại những ông bụt, bà tiên, những yêu tinh,
phù thuỷ lại cũng có thể xâm nhập vào thế giới trần tục của con người. Như
vậy, trong truyện cổ tích, thế giới trần tục và thế giới siêu nhiên, nhân vật
trần tục và nhân vật siêu nhiên quan hệ qua lại với nhau, tạo thành một thế
giới cổ tích huyền bí, thơ mộng.
2.1 Nhân vật thần tiên-hiện thân của điều thiện
Đọc truyên Nguyên Hương ta như lạc vào khu vườn cổ tích với các
nhân vật thần kỳ trong cổ tích dân gian có sự phân biệt rõ ràng thành
hai tuyến đối lập nhau. Tuyến thiện (Tuyến chính nghĩa, Tuyến tốt)
Tuyến ác (Tuyến gian tà, Tuyến xấu). Các nhân vật ở hai tuyến được
xây dựng một chiều, đã tốt là tốt tuyệt đối từ đầu cho đến cuối. Ngược
lại đã xấu là xấu một cách độc địa từ lúc đầu cho đến mãi khi kết thúc.
Nhân vật thường không có tính cách cá nhân, các nhân vật trong cùng
tuyến có bản chất giống nhau, tính cách gần giống nhau và có số phận
cũng như kết cục gần giống nhau.
Đặc biệt các nhân vật thần tiên như: Thần Gió (Vịt đẻ trứng vàng, Sự
trừng phạt của Thần Gió), Bà Tiên (Tấm thảm bay, Sáu lần biến hóa,
Quà tặng của phù thủy, Ai xứng đáng), Thần Đèn (Những chiếc đèn
thần), Thần Hài Vạn Dặm (Đôi hài vạn dặm), Thần Núi (Hai điều ước),
Thủy Thần (Quà tặng của phù thủy), Thần xui xẻo (Bài học của Thần
xui xẻo), Thần Rừng (Nồi thần). Các nhân vật thần kỳ tồn tại dưới hình
thức nào cũng có vai trị hỗ trợ, giúp đỡ con người trong lúc khó khăn
Nhân vật cổ tích thần kỳ là nhân vật chức năng, chúng được sắp xếp
theo một mạch cốt truyện để thực hiện chức năng chuyển tải một thơng
điệp nào đó. Tiếp thu truyền thống đó, truyện Nguyên Hương cũng là
những nhân vật thần kỳ có phép lạ biến hóa, hiện lên giúp đỡ con người
khốn khó.
2.2 Nhân vật phù thủy
Có thể nói nhân vật thần tiên là chính diện thì nhân vật phù thủy thường là
nhân vật phản diện như một motip độc đáo trong truyện cỏ tích. Nhưng trong
truyện cổ tích Nguyên Hương, nhân vật phù thủy được xây dựng đa dạng hơn,
khơng chỉ tính cách một chiều nữa. Có những phù thủy trung tính, khơng tốt cũng
khơng xấu, chỉ là hơi xấu tính một chút mà thôi. Cũng như con người, tốt – xấu
đan xen lẫn nhau. Điều đó làm cho thế giới nhân vật thần kỳ trong truyện Nguyên
Hương trở nên đa dạng, phong phú hơn. Có thể nói rằng đây là sự sáng tạo độc
đáo của tác giả Nguyên Hương. Không những thế, thường là khi nghĩ đến phù thủy
ta sẽ nghĩ đến những gì rùng rợn, xấu xa, kinh dị nhất. Nhưng ở truyện cổ tích
Nguyên Hương, các nhân vật này mang nhiều màu sắc sinh động. Khơng đơn
thuần là nhân vật tuyến tính, chỉ một chiều tính cách, đơn thuần độc ác mà phù
thủy cũng có những cảm xúc rất con người. Tính tình cũng đểnh đoảng, hay quên,
thậm chí là phù thủy lương thiện, muốn chung sống hịa bình, vui vẻ với mọi
người. Nàng phù thủy Xí Xọn trong truyện Vì sao con nhện có 8 chân được cử đến
học nghề dệt lụa tại ngơi làng nọ. Xí Xọn cũng chăm chỉ học nghề, sống hòa thuận
cùng dân làng, tới nỗi “ngay cả Xí Xọn cũng qn mất mình là phù thủy”. Thật là
một cơ phù thủy đáng u đấy chứ. Nhưng vì tính đỏm đáng, lề mề nàng khơng
thắng được trong cuộc thi dệt lụa; các phù thủy khác tức giận và biến nàng thành
con nhện có 8 chân, mãi mãi ở trần gian mải miết dệt tơ. Đến đây, ta thấy phù
thủy cũng bị lời nguyền đeo đuổi, bị hóa phép như thế. Khác hẳn trong truyện cổ
tích nước ngồi, phù thủy là nhân vật phản diện, luôn luôn xấu xa. Hay nói đến
truyện Vùng dất bị phù phép, nhân vật phù thủy ban đầu chỉ có mục đích tốt, muốn
mình khác đi, sẽ ban tặng món quà là điều ước như ý cho người đầu tiên mình gặp.
Thế nhưng phù thủy đã tặng nhầm điều ước cho tên phú hộ tham lam, độc ác.
2.3 Nhân vật – con vật có phép màu
Trong thế giới cổ tich khơng có gì là khơng thể. Bằng thủ pháp nhân hóa,
cascnhaf văn , nhà thơ khoascleen mình con vật những phép màu kỳ bí.Những con
vật trong truyện cổ tích Nguyên Hương cũng gần gũi với con người, mang tính
cách người. Cá vàng trong truyện Ngun Hương khơng có sức mạnh vơ biên, mà
cứ mỗi lần ban một điều ước phải chịu sự đau đớn, mất đi một cái vảy cá. Đó là sự
đánh đổi mà nhân vật cá vàng chịu đựng khi ban phép màu cho con người. .
Những con vật này phần lớn là giúp con người để trả ơn cứu mạng, hay thương
cảnh nghèo đói của họ mà ra tay cứu giúp. Con cá vàng (Cha, mẹ, con và cá vàng)
mắc lưới và được người cha cứu và cá hứa sẽ đền ơn khi ơng cần. Có thể thấy nhà
văn đã dựa vào chuyện cổ tích nước ngồi Ơng lão đánh cá và con cá vàng nhưng
biến thể một chút. Cá vàng trong truyện Nguyên Hương khơng có sức mạnh vơ
biên, mà cứ mỗi lần ban một điều ước phải chịu sự đau đớn, mất đi một cái vảy cá.
Đó là sự đánh đổi mà nhân vật cá vàng chịu đựng khi ban phép màu cho con
người.
Cũng mơ típ đền ơn này, cá vàng trong Q tặng của cá vàng cũng đã hiện
thân giúp nhà vua đánh đuổi giặc ngoại xâm. Đó là truyện Ăn táo trả vàng giống
như truyện cổ tích Cây khế của Việt Nam, chú chim phượng hoàng giúp đỡ người
em thật thà, tốt bụng. Nhưng thay vì để người anh chết như trong truyện dân gian
Cây khế, tác giả đã chọn kết thúc nhẹ nhàng mà vẫn giữ được tính giáo dục quen
thuộc của truyện cổ tích: người em nhân hậu được vàng mà chú chim phượng
hồng trả ơn, hơn nữa cịn lấy được người vợ hiền thục, xinh đẹp; còn người anh
trải qua biến cố trở về bình an nhưng sẽ phải sống trong những tháng ngày đau
khổ, tiếc nuối vì việc làm của mình. Đó cũng chính là sự tiếp thu có sangs tạo và
tài năng của nguyên Hương so với các giả văn học dân gian.
2.4 Nhân vật- Đồ vật kỳ bí
Đồ vật trong truyện cổ tích khơng cịn vơ tri vơ giác, mà nó được
khốc lên mình tính cách rất người. Những tấm thảm bay, những chiếc
gương phát ra tiếng nói, Cây bút phép màu. Cây chổi kỳ bí...tất cả đều
đem đến cho người đọc một miền tưởng tượng,một c nhìn khác về thế
giới đồ vật xung quanh ta. Nhân vật đồ vật - Đó là những vật dụng
quen thuộc, những đồ vật, sự vật gắn bó với con người. Đó là tấm thảm
bay, viên ngọc bùa mê, viên ngọc ước, cây bút kỳ diệu, đôi hài vạn dặm,
lá thần, gương thần, chiếc áo tàng hình, nồi thần. Các đồ vật này ngay
tên gọi đã thể hiện sự thần kỳ, biến hóa kỳ ảo để trợ giúp cho con người
vượt qua khó khăn thực hiện điều ước, trở nên giàu có và mặt khác cũng
cho con người những bài học về đạo đức, nhân cách, đối nhân xử thế.
Đó là chàng Linh (Tấm thảm bay) biếng nhác mà bỏ lỡ công việc nửa
chừng nên Bà Tiên trả cơng nửa tấm thảm bay chỉ có nửa công dụng.
Cây bút kỳ diệu giúp công chúa vẽ chân dung vua cha với mong ước
“Đây là nhà vua tài giỏi và nhân hậu”; từ đó đất nước được cai trị bởi
một vị vua anh minh, nhân từ giúp dân giúp nước. Lại nói đến một đơi
hài có tên là Lạc Đường, bởi vì tham lam nên chàng Thanh chiếm nó
cho riêng mình mà đi lạc qn lối về…..Vì thế , truyện cổ tích thơng qua
những đồ vật gần gũi với con người, đạc biệt là trẻ em,để giáo dục trẻ
em bằng những đạolý cơ bản, gần gũi và thiết thực nhất.
KẾT LUẬN
Nói đến cổ tích là ta nghĩ ngay tới thế giới thần tiên đầy màu sắc, tươi vui,
biến ảo mn màu mn vẻ. Qua đó, yếu tố thần kì đã xuất hiện như một sự tất
nhiên không thể thiếu. Đọc cổ tích ta thấy khơng vắng bóng được hình ảnh bà tiên,
các vị thần. Đó là lực lượng thần thánh, siêu nhiên mang lại sự huyền bí, lạ kỳ và
thúc đẩy tình tiết truyện phát triển. Trong truyện cổ tích mới của Nguyên Hương
các yếu tố thần kỳ giữ một vai trị quan trọng, nhằm giải thích các sự vật và hiện
tượng trong đời sống, phản ánh các xung đột, đấu tranh giai giữa cái tốt – xấu; ca
ngợi những con người đời thường bình dị, thật thà mà cao đẹp.Và truyện cổ tích sẽ
hướng đến đối tượng chính là các em thiếu nhi. Bạn đọc nhỏ tuổi có thể tìm thấy
những ước mơ của chính mình về cơng lý, cách dối nhân xử thế, về hạnh phúc.
Đặc biệt các em sẽ yêu mến các nhân vật thần kỳ ở truyện cổ tích Nguyên Hương,
bởi sự thần kỳ, tốt bụng, đáng u, đơi lúc cũng thật dí, ln giúp đỡ con người
vượt qua khó khăn. Cùng những lời khuyên, những chỉ dẫn đạo lí giúp trẻ em biết
yêu, biết ghét, biết đẹp, biết xấu. Đặc biệt hơn nữa, đó là khát vọng hướng đến cái
tốt đẹp, khơi gợi những nhận thức đạo đức ban đầu và giáo dục nhân cách con trẻ.
Như vậy đến với thế giới truyện cổ tích mới của Ngun Hương, ta được đắm
mình trong những câu chuyện lý thú. Độc giả được thỏa thích trải nghiệm những
điều tuyệt diệu. Ở đó,ta sẽ được hịa mình vào những số phận, những cuộc đời,
những điều tốt đẹp và cả những phép nhiệm mầu. Thế giới thần tiên xuất hiện,
mang đến cho con người lương thiện những điều tốt đẹp nhất. Đồng thời cũng
mang đến cho chúng ta những bài học lý thú. Khép trang sách lại nhưng lòng ta
lại mở ra bao điều thú vị về cuộc sống cũng như những ước mơ, khát khao. Đó
chính là điều tạo nên sức hút cũng như sự hứng thú cho đọc giả khi đọc truyện cổ
tích hiện đại của Nguyên Hương.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Tác phẩm của nhà văn Nguyên Hương:
Nguyên Hương (2014), Truyện cổ tích Nguyên Hương (6 tập), Nhà xuất
bản Trẻ.
2.
/>
3. />
chuyen.html
4. />
mot-net.html
5. />
nguyen-huong-viet-lai-nhung-trang-co-tich-c11-20195.aspx