Cảm xúc mùa thu (thu hứng) ngữ văn 10
Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (747 KB, 22 trang )
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NINH BÌNH
TRƯỜNG THPT GIA VIỄN C
~~~~~ ~~~~~
GIÁO VIÊN: PHẠM QUYÊN
NĂM HỌC 2016 - 2017
C ẢM X ÚC MU ÀTHU
- ĐỖ PHỦ-
CẤU TRÚC BÀI HỌC
I. Tìm hiểu chung
II. Đọc hiểu văn bản
III. Tổng kết
IV. Luyện tập
ĐỖ PHỦ
(712 – 770)
1. Tác giả:
- Đỗ Phủ (712-770) Nhà thơ hiện thực vĩ đại của
Trung Quốc.
+ Nội dung thơ : Phong phú và sâu sắc:
Giá trị hiện thực sâu sắc
Giá trị nhân đạo cao cả
Thi Thánh
+ Nghệ thuật thơ Đỗ Phủ: .
Thiên cổ văn chương, thiên cổ sư (Nguyễn Du)
2. Bài thơ:
a. Hoàn cảnh ra đời:
Bài thơ được sáng tác năm 766, lúc nhà thơ đang ngụ cư ở
Quỳ Châu (Tứ Xuyên).Đây là khoảng thời gian sau sự
biến An Sử, đất nước đi xuống, bản thân nhà thơ đang
phiêu bạt, tha hương 4 năm sau đó nhà thơ qua đời.
b. Vị trí của bài thơ:
- Là bài thơ thứ nhất, đóng vai trò đề cương trong chùm
8 bài thơ: Thu hứng
c. Đề tài:
Mùa thu - đề tài quen thuộc trong thi ca
Bài thơ được làm theo thể thơ gì? Với thể thơ ấy trong
truyền thống phân tích và bình phẩm thơ Đường có mấy
cách xác định bố cục? Anh (chị) chọn cách nào để tìm hiểu
nội dung tư tưởng và đặc sắc nghệ thuật của bài thơ?
d/ Thể loại và bố cục:
* Thể loại: Thất ngôn bát cú đường luật.
* Bố cục: (Thông thường bài bát cú bao gồm có 4 phần: Đề, thực, luận, kết).
Phân tích dựa vào
Bố cục
Chia 2 phần
(mỗi phần 4 câu)
4 câu trên (tiền giải):
nặng cảnh nhẹ tình.
4 câu sau (hậu giải):
nặng tình nhẹ cảnh.
CẢM XÚC MÙA THU
- Đỗ Phủ -
THẢO LUẬN NHÓM
Trong 4 câu thơ đầu cảnh thu được
thể hiện như thế nào?
Nhóm 1, 3: Cảnh thu trong 2 câu đầu được miêu tả
như thế nào? So sánh bản dịch thơ, dịch nghĩa, phiên
âm?
Nhóm 2, 4: Cảnh thu trong 2 câu sau được miêu tả
như thế nào? So sánh bản dịch thơ, dịch nghĩa, phiên
âm?
CẢM XÚC MÙA THU
- Đỗ Phủ -
2 câu đề:
“Ngọc lộ điêu thương phong thụ lâm,
Vu sơn, Vu giáp khí tiêu sâm.”
(Lác đác rừng phong hạt móc sa,
Ngàn năm hiu hắt, khí thu loà.)
Hai câu đề là bức tranh mùa thu ở vùng rừng núi,
được gói lại trong 8 chữ: lạnh lẽo, xơ xác, tiêu
điều, hiu hắt.
CẢM XÚC MÙA THU
- Đỗ Phủ -
2 câu thực:
“Giang gian ba lãng kiêm thiên dũng,
Tái thượng phong vân tiếp địa âm.”
(Lưng trời sóng rợn lòng sông thẳm,
Mặt đất mây đùn cửa ải xa.)
Hai câu thực là bức tranh mùa thu ở trên sông
nước và miền quan ải: hoành tráng, dữ dội, âm u,
dồn nén.
CẢM XÚC MÙA THU
- Đỗ Phủ -
So sánh cảnh thu ở 4 câu đầu và 4 câu sau?
4 câu đầu
- Cảnh thu: nhìn từ xa (rừng
phong, dòng sông, dãy núi,
cửa ải xa đầy sương mù).
- Chỉ có tình người mà
không có hình ảnh con
người.
4 câu sau
- Cảnh thu: gần (khóm trúc,
con thuyền).
- Sự xuất hiện rõ nét của
nhân vật trữ tình với nỗi
niềm tâm sự (lệ, tâm)
Sự vận hành tứ thơ từ cảnh đến tình.
CẢM XÚC MÙA THU
- Đỗ Phủ -
2 câu luận:
“Tùng cúc lưỡng khai tha nhật lệ,
Cô chu nhất hệ cố viên tâm.”
(Khóm trúc tuôn thêm dòng lệ cũ,
Con thuyền buộc chặt mối tình nhà.)
Câu 5 có hai cách hiểu:
- Cách 1: Cúc đã nở 2 lần và đã 2 lần làm chảy dòng lệ cũ.
- Cách 2: Nhìn cúc nở mà tưởng như cúc nhỏ lệ, trông như
cúc đang xoè ra những cánh hoa bằng nước mắt.
Anh (chị) chọn cách hiểu nào? Vì sao?
CẢM XÚC MÙA THU
- Đỗ Phủ -
Đỗ Phủ khóc nhiều vì:
+ Trước đau thương của người dân trong
cảnh loạn li.
+ Cảnh đất nước xưa hưng thịnh nay xơ xác,
tiêu điều.
+ Thân phận của chính mình phải sống trong
cảnh nghèo đói, phiêu bạt.
CẢM XÚC MÙA THU
- Đỗ Phủ -
Tác giả mượn cảnh để tả tình. Nỗi sầu của
những người xa quê. Nỗi ngậm ngùi xót thương
cho chính mình - kẻ tha phương lưu lạc.
Nêu giá trị nội dung và nghệ thuật
của bài thơ?
CẢM XÚC MÙA THU
- Đỗ Phủ -
TỔNG KẾT
- Giá trị nội dung:
+ Cảnh thu:
Buồn, hiu hắt đặc trưng của núi rừng sông nước, cuộc sống ở
Quỳ Châu.
Cảnh thu - cảnh đời: hình bóng tang thương của đất nước Trung
Quốc đương thời.
+ Tình thu:
Nỗi lo cho đất nước.
Nỗi buồn nhớ quê hương.
Nỗi ngậm ngùi, xót xa cho thân phận của chính mình.
- Giá trị nghệ thuật: Cấu tứ chặt chẽ, điển hình cho bút pháp thơ
Đường tả cảnh ngụ tình (Ý tại ngôn ngoại), ngôn ngữ hàm xúc, cô
đọng, đa nghĩa.
CẢM XÚC MÙA THU
CỦNG CỐ
- Đỗ Phủ -
Câu 1: Cảm hứng của bài thơ “Xúc cảm mùa thu” là gì?
A. Tình yêu thiên nhiên.
B. Nỗi nhớ quê hương.
C. Tình yêu đất nước và nhân dân.
D. Hai ý A và B.
E. Hai ý B và C.
Câu 2: 4 câu đầu và 4 câu sau có quan hệ với nhau như thế
nào?
A. 4 câu đầu tả cảnh thu, 4 câu sau tả tình thu.
B. 4 câu đầu tả cảnh, 4 câu sau tả người.
C. 4 câu đầu tả cảnh trên cao, 4 câu sau tả cảnh dưới thấp.
D. 4 câu đầu tả xa, 4 câu sau tả gần
1 Bài thơ đã thể hiện tâm sự gì của nhà thơ Đỗ
Phủ?
•
1.
Đỗ Phủ từng nói: "Làm người tính thích câu văn
đẹp - Đọc chẳng kinh người chẳng chịu thôi". Đọc
bài "Thu hứng" này, ta cảm nhận cái hay của áng thơ
thất ngôn bát cú, mà mỗi câu, mỗi chữ đều mang cái
"thần" của nó, phô diễn cảnh và tình bằng nhiều hình
tượng cảm động. Rừng phong phương Bắc trong khí thu
mờ, con thuyền lẻ loi vườn xưa với những hàng lệ của
kẻ xa quê... làm ta thổn thức và nhớ mãi.
2. Nỗi nhớ quê nhà, ước mơ được trở về vườn cũ,
thăm ngôi nhà xưa nơi chôn rau cắt rốn.... không chỉ
là tình cảm riêng, ước mơ riêng của Đỗ Phủ mà còn
là tình cảm và ước mơ chung của hàng triệu con
người trong loạn lạc chiến tranh, xưa và nay... Vì
thế, "Thu hứng"chan chứa tình đời có giá trị nhân
văn tuyệt đẹp.
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NINH BÌNH
TRƯỜNG THPT GIA ViỄN C
~~~~~ ~~~~~
