bài 1 nhật bản (4)
Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (1.44 MB, 21 trang )
CHÀO MỪNG CÁC THẦY CÔ GIÁO
VÀ CÁC EM HỌC SINH
THÂN MẾN
PHẦN MỘT: LỊCH SỬ THẾ GiỚI CẬN ĐẠI (Tiếp theo)
CHƯƠNG 1:
CÁC NƯỚC CHÂU Á, CHÂU PHI VÀ KHU VỰC MĨ LA TINH
(Thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX)
Bài 1:
NHẬT BẢN
MỤC TIÊU BÀI HỌC
Sau khi học xong bài này, học sinh cần nắm được:
1. Tình hình Nhật Bản từ đầu thế kỉ XIX đến trước năm 1868.
2. Nội dung cơ bản của cải cách Minh Trị và hiểu được ý nghĩa của nó.
3. Chính sách xâm lược của giới thống trị Nhật Bản cũng như các cuộc đấu tranh của giai
cấp vô sản cuối thế kỷ XIX đầu thế kỉ XX.
Bài 1: NHẬT
BẢN
NỘI
1. Nhật Bản từ đầu thế kỉ XIX đến trước năm 1868
DUNG
2. Cuộc Duy Tân Minh Trị
CHÍNH
CỦA
BÀI
HỌC
3. Nhật Bản chuyển sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa
BÀI 1: NHẬT BẢN
- Đầu thế kỉ XIX, chế độ Mạc phủ, đứng đầu là Sô – gun (tướng quân) đã lâm vào khủng hoảng,
1.
suy yếu. Biểu hiện:
Nhật Bản
từ
đầu thế
kỉ XIX
đến trước
năm 1868
- Kinh tế:
+ Nông nghiệp: Lạc
hậu,tô
thuế biểu
nặng nề,
mất
mùa đói
kém thường
xuyên
ra.tế,
Nêu
những
hiện
khủng
hoảng,
suy yếu
về xảy
kinh
chính trị, xã hội của chế độ Mạc phủ?
+ Công thương nghiệp: Phát triển nhanh chóng.
- Chính trị: Thiên hoàng >< Tướng quân ngày càng gay gắt.
BÀI 1: NHẬT BẢN
- Kinh tế:
1.
Nhật Bản
từ
- Chính trị
- Xã hội: Nông dân, tư sản, thị dân >< chế độ phong kiến phát triển ngày càng mạnh mẽ.
- Các nước phương Tây nhòm ngó xâm lược (đặc biệt là Mĩ).
đầu thế
kỉ XIX
đến trước
Giữa thế kỉ XIX, Nhật Bản đứng trước sự lựa chọn gì? Vì sao ?
năm 1868
→ Nhật Bản đứng trước hai sự lựa chọn: Hoặc là bảo thủ duy trì chế độ phong kiến, hoặc là cải
cách.
BÀI 1: NHẬT BẢN
- Năm 1868, thiên hoàng Minh Trị tiến hành cuộc cải cách nhằm đưa Nhật Bản thoát
khỏi tình trạng một nước phong kiến lạc hậu.
2. Cuộc
Duy tân
Minh Trị
- Nội dung cuộc Duy tân Minh Trị
BÀI 1: NHẬT BẢN
Trình bày nội dung
Trình bày nội dung
cải cách chính trị?
cải cách kinh tế?
2. Cuộc
Hoạt động
Duy tân
nhóm
Minh Trị
Trình bày nội dung cải
Trình bày nội dung
cải cách quân sự?
cách văn hóa – giáo
dục?
Nội dung cuộc Duy tân Minh Trị
DUY TÂN MINH TRỊ
(nội dung)
Chính trị
Kinh tế
Giáo dục
Quân sự
+ Thủ tiêu chế độ
+Thi hành chính
+Thi hành chính
+ Quân đội tổ chức
Mạc phủ, thiết lập
sách thống nhất
sách giáo dục
và huấn luyện theo
chế độ QCLH, ban
tiền tệ, thị trường
bắt buộc. Cử học
kiểu phương Tây.
hành hiến pháp mới.
cho phép mua bán
sinh đi du học
+ Ban hành chế độ
+ Thực hiện quyền
ruộng đất
nước ngoài
nghĩa vụ quân sự.
bình đẳng giữa các
+ Phát triển kinh tế
+ Chú trọng khoa
+ Công nghiệp quân
công dân.
TBCN ở nông thôn.
học kĩ thuật.
sự được chú trọng.
….
Kết quả
Đưa nước Nhật thoát khỏi khủng hoảng
và phát triển theo con đường tư bản chủ nghĩa
BÀI 1: NHẬT BẢN
-Ý nghĩa:
+ Thủ tiêu chế độ phong kiến lạc hậu.
+ Thúc đẩy kinh tế tư bản chủ nghĩa phát triển.
2. Cuộc
+ Giúp Nhật Bản
khỏi
ápchất
bức,của
thống
củatân
thực
dân
phương Tây, trở thành
Nêuthoát
ý nghĩa
vàsự
tính
cuộctrịduy
Minh
Trị?
Duy tân
một nước đế quốc.
Minh Trị
→ Thực chất đây là một cuộc cách mạng tư sản không triệt để, được tiến hành theo
con đường “từ trên xuống”.
BÀI 1: NHẬT BẢN
-Từ giữa những năm 30 của thế kỉ XIX, CNTB ở Nhật đã phát triển nhanh chóng: Công nghiệp
3.
Nhật Bản
hóa được đẩy mạnh, công thương nghiệp và ngân hàng phát triển, các công ty độc quyền ra
đời, chi phối đời sống kinh tế, xã hội…
chuyển
- Cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX, Nhật chuyển sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa, gắn liền với
sang giai
các cuộc chiến tranh xâm lược: Chiến tranh Trung – Nhật (1894 - 1895), chiến tranh Nga – Nhật
đoạn
đế quốc
chủ nghĩa
(1904 - 1905)…
→ Đặc điểm: CNĐQ phong kiến quân phiệt.
BÀI 1: NHẬT BẢN
- Sự bóc lột nặng nề giai cấp công nhân trong nước đã dẫn đến bùng nổ các cuộc
3.
Nhật Bản
chuyển
sang giai
đoạn
đế quốc
chủ nghĩa
đấu tranh. Các tổ chức nghiệp đoàn ra đời.
Năm 1901, đảng xã hội Nhật Bản được thành lập dưới sự lãnh đạo của Catai a ma xen.
Minh Trị là tên hiệu của thiên hoàng Mutsôhitô
(1852 - 1912). Ông lên ngôi năm 15 tuổi, cai trị
trong 45 năm. Là người có tài năng, chịu ảnh
hưởng của văn hóa phương Tây, có đầu óc cách
tân, năm 1868, ông đã tiến hành một cuộc cải
cách đưa Nhật Bản chuyển từ chế độ phong kiến
sang chế độ tư bản chủ nghĩa.
Câu hỏi trắc nghiệm
1. Tình trạng kinh tế ở các thành thị, hải cảng Nhật Bản từ đầu thế kỉ XIX như thế nào?
A. Kinh tế hàng hóa phát triển
B. Nhiều công trường thủ công xuất hiện
C. Mầm móng kinh tế tự bản chủ nghĩa phát triển nhanh chóng.
D. Cả A, B, C
2. Giai cấp nào ở Nhật Bản mới được hình thành và trở nên giàu có nhưng lại không có quyền lực chính
trị?
A. Tư sản thương nghiệp
B. Tư sản công thương
C. Quý tộc
D. Thợ thủ công
3. Nông dân Nhật Bản chủ yếu bị giai cấp, tầng lớp nào bóc lột?
A. Phong kiến
B. Tư sản thương nghiệp
C. Tư sản công thương.
Sô-gun (Tướng quân)
Tước hiệu do Thiên hoàng phong cho những người cầm quyền
quân sự thời kì Mạc phủ ở Nhật Bản; là người đứng đầu chính quyền
quân sự. Chính quyền Sô-gun tồn tại song song với chính quyền Thiên
hoàng cho tới năm 1868, khi Mạc phủ Tô- cư-ga-oa bị lật đổ. Thực tế
quyền hành trong nước tập trung trong tay chính quyền quân sự của
Tướng quân, còn Thiên hoàng chỉ là hư danh.
***
Quân phiệt
1. Chính sách phản động của các nước đế quốc trong việc vũ trang và
tiến hành chiến tranh xâm lược.
2. Bọn quân nhân phản động dựa vào lực lượng quân đội để nắm
quyền bính, kìm kẹp, đàn áp nhân dân và các phe phái đối lập chống lại
chúng
***
Bài tập về nhà
1.
Vì sao Nhật Bản không bị biến thành một nước thuộc địa hay nửa thuộc địa?
2.
Tạo sao goi chủ nghĩa đế quốc Nhật là chủ nghĩa đế quốc phong kiến quân phiệt?
C
Á
C
C
CHÚ
T
Ố
T
C
Ọ
H
M
E
