LỜI MỞ ĐẦU
Từ lâu giáo dục-đào tạo được xem là "huyết mạch" cho sự trường tồn và phát
triển của mọi quốc gia,dù đó là cường quốc hay tiểu quốc.Yếu tố con người ngày
một được coi trọng và đầu tư cho con người toàn diện về "chất xám " cũng như
nhân cách có ảnh hưởng tối quan trọng đến tương lai của mỗi dân tộc.Một sự đầu
tư không dễ dàng,không một sớm một chiều được.Giáo dục chiếm một vị trí đặc
biệt mà các nhà lãnh đạo quốc gia đang làm mọi cách để củng cố,mở rộng trên
toàn phạm vi,trên mọi lĩnh vực của đất nước mình.Nhưng ngược lại,đối với những
nơi mà giáo dục không được coi trọng,hậu quả sẽ ra sao.Tất nhiên hậu họa cũng
không tác động một sớm một chiều mà sẽ thấm dần vào tương lai xa,vào cả một
thế hệ con người,khiến họ trở nên tụt hậu,mù mịt tri thức và băng hoại đạo
đức.Với những con người như thế,liệu rằng quốc gia đó có phát triển toàn diện
được không,hay sẽ chậm tiến,rơi vào khủng hoảng trầm trọng,bất ổn,thậm chí sẽ
bị diệt vong.
Vậy đầu tư cho giáo dục mang ý nghĩa như thế nào mà sức ảnh hưởng của nó
rộng lớn đến như vậy.Trước tiên cần bàn tới yếu tố con người-nhân tố được giáo
dục:
-Đảng và Nhà Nước ta luôn luôn quan tâm đến sự nghiệp chăm sóc và phát huy
yếu tố con người. Điều đó xuất phát từ nhận thức sâu sắc những giá trị lớn lao và ý
nghĩa quyết định của yếu tố con người, chủ thể của tất cả những sáng tạo, những
nguồn của cải vật chất và văn hóa, những nền văn minh của các quốc gia. Xây
dựng và phát triển con người có trí tuệ cao, cường tráng về thể chất, phong phú về
tinh thần, trong sáng về đạo đức là động lực đồng thời cũng là mục tiêu của chủ
nghĩa xã hội. Để đạt được điều đó, giáo dục - đào tạo có vai trò quyết định.
-Phát triển giáo dục - đào tạo sẽ nâng cao mặt bằng dân trí, yếu tố thúc đẩy sự
phát triển và tiến bộ xã hội của mỗi quốc gia.
-Sự phát triển của giáo dục - đào tạo sẽ tạo ra một nguồn nhân lực có đạo đức và
trí tuệ cao đáp ứng yêu cầu của sự phát triển, đặc biệt yêu cầu của sự nghiệp công
nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Khi phân tích năng suất lao động, người ta thấy
rằng trình độ văn hóa kĩ thuật cũa người lao động là một nhân tố chủ yếu tăng
năng suất lao động.

-Giáo dục - đào tạo là môi trường để phát triển và bồi dưỡng nhân tài cho đất
nước. Loài người đang bước sang thế kỉ XXI, thế kỉ mà trí tuệ đóng vai trò quyết
định. Vì vậy hơn bao giờ hết các quốc gia đang dành nguồn nhân lực tối đa cho
phát triển, nâng cao chất lượng của giáo dục quốc dân.


Nhận thức vai trò của giáo dục - đào tạo, Nghị quyết của Hội nghị ban Chấp
hành Trung ương lần thứ 2 ( khóa VIII ) đã khẳn định: " Thực sự coi giáo dục đào tạo là quốc sách hàng đầu. Nhận thức sâu sắc giáo dục - đào tạo cùng với khoa
học và công nghệ là nhân tố quyết định tăng trưởng kinh tế và phát triển xã hội,
đầu tư cho giáo dục - đào tạo là đầu tư phát triển. Thực hiện các chính sách ưu
tiên, ưu đãi đối với giáo dục - đào tạo đặc biệt là chính sách đầu tư và chính sách
tiền lương. Có giải pháp mạnh mẽ để phát triển giáo dục." ( Nghị quyết Trung
ương 2, khóa VIII, trang 29 - 30).
Trong các nguồn lực để phát triển, nguôn nhân lực có trí tuệ là nhân tố cơ bản,
quyết định nhất đối với sự phát triển của các quốc gia. Giáo dục - đào tạo nhằm
tạo ra lớp người lao động có trí tuệ thích hợp đó và được các quốc gia đặc biệt
quan tâm. Vì vậy quản lí giáo dục - đào tạo là lĩnh vực quản lí một vấn đề có ý
nghĩa quốc sách hàng đầu của Nhà nước ta.Tuy vậy,ngoài đầu tư cho trí tuệ,giáo
dục cũng quan tâm đến phát triển nhân cách,đạo đức,lối sống cho con người,điều
này là một quy luật tất yếu.Bởi như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói:"có tài mà
không có đức cũng là kẻ vô dụng ".Lời dạy của Bác đã trở thành kim chỉ nam để
mọi thế hệ ra sức rèn luyện,trau dồi tri thức cũng như phẩm chất tốt ,trở thành
những công dân có ích cho xã hội.Trên tất cả những cơ sở đó,tôi xin trình bày bài
tiểu luận:Thế hệ trẻ và giá trị văn hóa truyền thống dân tộc . Tôi hy vọng sẽ
góp phần làm sáng tỏ hơn những vấn đề lý luận về giá trị, giá trị văn hoá, về bản
sắc văn hoá dân tộc, về thực trạng và giải pháp đẩy mạnh các hoạt động giáo dục
các giá trị văn hóa truyền thống nhằm hình thành và hoàn thiện phẩm chất, đức
tính tốt đẹp cho thế hệ trẻ trong bối cảnh đẩy mạnh CNH,HĐH và hội nhập quốc
tế hiện nay.Trong khuôn khổ bài tiểu luận này sẽ có những thiếu xót,câu từ lủng
củng, mong thầy cô bỏ qua và góp ý để những bài viết về sau trình bày được tốt

hơn.


A-GIÁ TRỊ VĂN HÓA TRUYỀN THỐNG
I-KHÁI NIỆM
1-Giá trị và giá trị văn hóa
Nói đến giá trị,đó là một khái niệm của nhiều bộ môn khoa học khác nhau như
toán học,triết học,nghệ thuật,xã hội học,…Ở mỗi bộ môn đó thì giá trị mang
những hàm nghĩa khác nhau.
Văn hóa là tất cả những phong tục,tập quán,chuẩn mực,tri thức,lối sống,…được
hình thành trong quá trình phát triển của con người.
Như thế,đặt giá trị đi kèm với văn hóa,ta có thể hiểu giá trị văn hóa là yếu tố cốt
lõi của văn hóa,là một hình thái của đời sống tinh thần,nó phản ánh và kết tinh đời
sống văn hóa vật chất và tinh thần của con người

2-Truyền thống
Theo nghĩa tổng quát nhất, truyền thống là những yếu tố của di tồn văn hoá, xã
hội thể hiện trong chuẩn mực hành vi, tư tưởng, phong tục, tập quán, thói quen, lối
sống, cách ứng xử của một cộng đồng người được hình thành trong lịch sử và đã
trở nên ổn định, được truyền từ đời này sang đời khác và được lưu giữ lâu dài.
Truyền thống dân tộc là một hệ thống các tính cách, các thế ứng xử của cả một
dân tộc được hình thành trong những điều kiện tự nhiên, xã hội và lịch sử nhất
định, được kết tinh, tích luỹ và lưu truyền qua các thế hệ, trong lịch sử của dân tộc,
làm nên bản sắc dân tộc.

3-Giá trị văn hóa truyền thống
Trong tâm thức cũng như đánh giá mang tính chủ quan của con người,giá trị
văn hóa truyền thống hướng tới những cái gì là "cần thiết","tốt đẹp",nói cách khác
đó chính là những cái được con người cho là chân,thiện,mỹ giúp khẳng định và
nâng cao bản chất người. Do vậy, giá trị văn hoá nói ở đây là giá trị xã hội, nó gắn

bó mật thiết với hoạt động sống của con người, sự tồn tại và phát triển của mỗi xã
hội.Thêm vào đó,giá trị văn hóa do con người trong mỗi xã hội sáng tạo ra trong
quá trình lịch sử, nhưng một khi đã được hình thành thì nó lại có vai trò định
hướng cho các mục tiêu, phương thức và hành động của con người trong các xã
hội ấy. Nó là chuẩn mực,quy phạm mà con người luôn luôn hướng đến.Ví dụ như
truyền thống tôn sư trọng đạo được hình thành qua một chặng đường dài trong mối
quan hệ con người với nhau,và giờ đây chúng ta cứ thế mà ý thức được trong tâm


tưởng của mình.Ngày 20-11 hằng năm trở thành dịp để bao thế hệ học trò tri ân
thầy cô giáo.
Văn hóa truyền thống,đó là những giá trị xuyên suốt trong chiều dài lịch sử con
người,mang tính bền vững,được lưu truyền và gìn giữ.Tuy vậy không phải tất cả
mọi giá trị đều được phát huy trọn vẹn,thậm chí một số đã trở thành dĩ vãng.Bởi
mọi giá trị đều phải được đặt bên cạnh không gian,thời gian và cả chủ thể con
người.Thời phong kiến,tư tưởng trung quân,tức là trung với vua,đã trở thành một
chuẩn mực của bao kẻ sĩ,nhưng nó không thể xuất hiện trong xã hội đại được.Nói
thế không có nghĩa văn hóa đó đã bị phủ nhận hoàn toàn,mà nó đã trở thành vẻ
đẹp muôn đời,được quân đội nhân dân Việt Nam biến đổi hợp thời đại: quân đội
ta,trung với Đảng,hiếu với dân,sẵn sàng chiến đấu hy sinh vì độc lập tự do của Tổ
quốc,vì Chủ nghĩa xã hội.

II-MỘT SỐ GIÁ TRỊ VĂN HÓA TRUYỀN THỐNG CƠ BẢN CỦA
DÂN TỘC TA
Các giá trị văn hóa truyền thống dân tộc hình thành gắn với điều kiện lịch sử cụ
thể của Việt Nam trải qua hàng ngàn năm lịch sử.Từ yếu tố trên và từ quan điểm
của Đảng cũng như các nhà khoa học,có thể khẳng định các giá trị văn hóa truyền
thống Việt Nam bao gồm:
-Chủ nghĩa yêu nước.
-Lòng yêu thương,quý trọng con người

-Tinh thần đoàn kết,ý thức cộng đồng
-Đức tính cần kiệm.
-Lòng dũng cảm,bất khuất.
-Đức tính khiêm tốn,giản dị,trung thực,thủy chung …vv,…
Trên đây là sự tổng hợp những đức tính phổ biến kết tinh thành hệ thống những
giá trị văn hóa truyền thống của cha ông ta từ ngàn xưa.Có thể thấy đạo đức là một
yếu tố xuyên xuốt,hiện hữu trong từng giá trị tốt đẹp đó, và thực tế cũng khẳng
định trong toàn bộ giá trị văn hóa thì giá trị đạo đức chiếm một vị trí quan
trọng,bởi nó liên quan mật thiết đến giá trị,nhân cách con người.Ngoài ra,giá trị
văn hóa truyền thống còn bao hàm lối sống,phong tục,tập quán,những loại hình
nghệ thuật,….
Những giá trị văn hóa truyền thống được đúc kết qua sự thẩm thấu tự nhiên,qua
đời sống,kinh nghiệm của cha ông ta trên nhiều lĩnh vực.Từ quá trình lao động,sản


xuất,những người đi trước đã để lại cho hậu thế đức tính đáng ngưỡng mộ,giúp ta
ý thức được tầm quan trọng của lao động,đó là sự cần cù,chăm chỉ,sáng tạo để tạo
ra của cải vật chất,kiếm đồng tiền,bát gạo nuôi sống gia đình :
Cày đồng đang buổi ban trưa
Mồ hôi thánh thót như mưa rộng cày
Ai ơi bưng bát cơm đầy
Dẻo thơm một hạt,đắng cay muôn phần.
Đến với đời sống tinh thần,những giá trị văn hóa truyền thống còn được thể
hiện trong lối sống,nhu cầu thưởng thức của người Việt,đặc biệt là con người
chân quê.Có thể nói bức tranh văn hóa làng quê Việt Nam từ ngàn xưa là một bức
tranh thủy mặc độc đáo,nhưng cũng đầy vẻ bình dị,mộc mạc:
Có bóng dừa,có câu hò,
Có con đò chở mưa nắng đi
("Em còn nhớ hay em đã quên"-Trịnh Công Sơn ).
Những con người thôn xóm với bộ đồ bà ba,áo tứ thân,áo dài khăn đóng,…mang

cả một nền văn hóa xứ sở hướng ra sánh ngang với những nền văn hóa trên thế
giới.Đó đều là những lối sống không chút cầu kì,rất đỗi bình dị,đậm đà bản sắc
dân tộc.Không những vậy,người dân Việt Nam còn có nhu cầu về thẩm mĩ,về cái
đẹp giải trí,nhu cầu thưởng thức.Âm nhạc nói chung và thơ ca nói riêng là một giá
trị văn hóa truyền thống,trở thành nhu cầu cái đẹp trong tiềm thức của người
dân.Những làng điệu quang họ,những câu hò ví dặm,hay nhữn câu hò phương
Nam,…có giá trị như một kỉ vật quốc gia,trường tồn mãi với thời gian bở sự cuốn
hút của nó đối với đời sống tinh thần phong phú của mỗi con người.Trong đó,lời
mẹ ru thực sự là một nét đẹp vĩnh cửa.Thêm vào đó,tình yêu thiên nhiên,thích
khám phá,thưởng ngoạn danh lam thắng cảnh,tổ chức lễ hội đình làng,…cũng là
những phương thức mang giá trị tinh thần to lớn của con người Việt Nam.
Nhưng quan trọng nhất là trên lĩnh vực tư tưởng,ý chí.Văn hóa truyền thống có
giá trị bất diệt,vững trãi nhất,làm nên giá trị con người Việt Nam chính là chủ
nghĩa yêu nước.Nó được khẳng định là giá trị cốt lõi,giá trị định hướng cho những
giá trị khác.Chủ nghĩa yêu nước là một nét tinh hoa văn hóa đã được đúc kết qua
4000 năm dựng nước và giữ nước của dân tộc.Từ thuở xa xưa,nhân dân ta đã có
tinh thần yêu nước nồng nàng chống lại sự đô hộ của phong kiến phương Bắc.Đó
là những cuộc khởi nghĩa của Hai Bà Trưng,Bà Kiệu,Lí Bí,Phùng Hưng,..cho đến


Ngô Quyền,Lí Thường Kiệt,Trần Hưng Đạo,…Và bước vào thời đại Hồ Chí
Minh,hai vết son chói lọi của trường kì chống Pháp,chống Mĩ lịch sử đã là lời
khẳng định sắt đá cho ý chí tự cường,tự tôn dân tộc của mỗi người dân Việt.

B- GIÁO DỤC GIÁ TRỊ VĂN HÓA TRUYỀN THỐNG
I-Ý NGHĨA,MỤC ĐÍCH CỦA GIÁO DỤC NHŨNG GIÁ TRỊ VĂN
HÓA TRUYỀN THỐNG CHO THẾ HỆ TRẺ
1-Ý nghĩa
Thế hệ trẻ,đặc biệt là thanh niên là bộ phận quan trọng của dân tộc, là lực lượng
xung kích và sáng tạo của cách mạng, là lực lượng dự bị chiến đấu của Đảng.

Trong công cuộc phát triển nền kinh tế-xã hội của Đất Nước,thế hệ trẻ là những
con người tiên phong,đi đầu,với tất cả nhiệt huyết,niềm đam mê,sự sáng tạo và
tình yêu cuộc sống .
Thế hệ trẻ có vai trò không nhỏ trong việc gìn giữ hoặc thay đổi cả diện
mạo,bản sắc,nền văn hóa dân tộc-một sự thay đổi theo hướng tích cực,và có thể là
cả tiêu cực.
,Vậy nên,thế hệ trẻ cần được chuẩn bị tốt về mọi mặt. Giáo dục nói chung và giáo
dục những giá trị văn hóa truyền thống nói riêng cho thế hệ trẻ luôn là một nhiệm
vụ quan trọng của các thế hệ cha anh, của Đảng Cộng sản Việt Nam, của Đoàn
TNCS Hồ Chí Minh,…

2-Mục đích
Giáo dục những giá trị văn hóa truyền thống cho thế hệ trẻ cũng như thanh niên
nhằm mục đích giúp chúng ta hiểu biết sâu sắc về nền văn hóa đậm đà,độc đáo và
cao đẹp của dân tộc.
Trước tiên,quan trọng nhất là chủ nghĩa yêu nước.Quá khứ gian khổ, đau
thương nhưng anh dũng và vinh quang của dân tộc, của Đảng để lại cho
thanh,thiếu niên tự hào, tin tưởng, nhận rõ giá trị của cuộc sống hiện tại, nâng cao
tinh thần yêu nước xă hội chủ nghĩa và tinh thần quốc tế chân chính.Nhờ đó chúng
ta có thể xây dựng thái độ lao động mới, ý thức tự lực tự cường, có trách nhiệm
với xă hội, với tương lai của dân tộc, tiếp tục sự nghiệp của các thế hệ cha anh đi
trước, xây dựng thành công chủ nghĩa xă hội và bảo vệ vững chắc Tổ quốc xã hội


chủ nghĩa.Giáo dục tinh thần yêu nước cũng nhằm đảm bảo sự kế tục và thống
nhất giữa bao thế hệ cách mạng Việt Nam.
Con người Việt Nam với bao đức tính như thân thiện,thật thà,yêu lao động,thủy
chung,thương người,hiếu học,…thực sự là những hình mẫu đẹp,cao quý,nhưng
cũng thật bình dị.Giáo dục cho thế hệ trẻ hoàn thiện về mặt đạo đức như thế giúp
cho chúng ta càng trở thành người công dân tốt,lương thiện,có tình người.Từ

đó,những con người Việt Nam mới vẫn sẽ để lại những ấn tượng đẹp trong mắt
bạn bè quốc tế.
Thứ ba,đất nước Việt Nam là xứ sở của những nét đẹp thân thuộc,lâu đời,từ
những giá trị vật chất đến tinh thần.Đó là những danh lam thắng cảnh,di tích lịch
sử,những lễ hội lớn mang màu sắc dân gian,những loại hình nghệ thuật độc đáo,…
Thế hệ trẻ ngày nay cần được giáo dục ý thức,cũng như kiến thức về bao giá trị đó
để trong tâm thức mỗi người luôn hiện hữu tinh thần tự hào,yêu quý và ra sức gìn
giữ,bảo tồn,phát huy chúng một cách rộng rãi.
Giáo dục các giá trị văn hóa truyền thống giúp các em nhận ra giá trị đích thực
và sức sống lâu bền của các giá trị văn hóa truyền thống dân tộc.Điều này đặc biệt
quan trọng trong bối cảnh thế hệ trẻ ngày nay đang tiếp thu những nền văn hóa
ngoại bang áp dụng vào lối sống,lối sinh hoạt của mình.Nếu không ý thức rõ ràng
về giá trị dân tộc,cũng như không có bản lĩnh vững vàng,chúng ta sẽ dễ tiếp thu tư
tưởng văn hóa nước ngoài một cách ồ ạt,dần dần trở thành kẻ sính ngoại.
Nói tóm lại,giáo dục giá trị văn hóa dân tộc cho học sinh, suy cho cùng chính là
thực hiện chiến lược con người, xây dựng con người mới với những phẩm chất
mới nhằm đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp đổi mới đất nước. Làm tốt công tác giáo
dục truyền thống cách mạng dân tộc cho học sinh,sinh viên trong các nhà trường
sẽ có tác dụng chuyển hóa sức mạnh tinh thần, năng lực trí tuệ của tuổi trẻ thành
sức mạnh vật chất, để phát huy tối đa sức mạnh nội sinh của dân tộc. Như vậy,
chúng ta mới có thể vừa có thể tiến lên văn minh hiện đại, vừa giữ gìn các giá trị
văn hóa dân tộc, tạo lập con đường phát triển ổn định và bền vững cho đất nước
trong thế kỷ mới.

II-THỰC TRẠNG GIÁO DỤC VĂN HÓA TRUYỀN THỐNG CHO
THẾ HỆ TRẺ HIỆN NAY
1-Các tổ chức chính trị với giáo dục giá trị văn hóa truyền thống cho thế
hệ trẻ
a-Đảng và Nhà Nước với chính sách giáo dục giá trị văn hóa truyền thống
Từ năm 1986,khi nước nhà tiến hành đổi mới,trải qua 28 năm Đảng và Nhà Nước

đã có những đầu tư rất tích cực,quan trọng cho giáo dục con người. Các Nghị


quyết Trung ương 2 (Khóa VIII) về định hướng phát triển giáo dục và đào tạo và
khoa học công nghệ trong thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH; Nghị quyết Trung ương
5 (Khoá VIII) về “Xây dựng và phát triển văn hoá Việt Nam tiên tiến,đậm đà bản
sắc dân tộc”, Nghị quyết Trung ương Bảy (Khoá X) về công tác thanh niên đã
khẳng định phải chăm lo bồi dưỡng lý tưởng cách mạng, giáo dục truyền thống
dân tộc cho thế hệ trẻ.
Đặc biệt đối với sinh viên,trong nhiều năm qua, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã đẩy
mạnh việc hướng dẫn tổ chức “Tuần sinh hoạt công dân - sinh viên” đầu khoá,
cuối khoá và đầu năm học trong các trường đại học, cao đẳng. Phối hợp với các
bộ, ban, ngành, địa phương tổ chức các hoạt động giáo dục truyền thống dân tộc
cho sinh viên như: Trung ương Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Bộ Văn
hoá, Thể thao và Du lịch, Đài Tiếng nói Việt Nam, Đài truyền hình Việt Nam, Bộ
Công an, Bộ Tài chính, Bộ Nội vụ, Bộ Lao động Thương binh và xã hội. Các biện
pháp và hoạt động của Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có tác dụng chỉ đạo và định
hướng cho công tác giáo dục đào tạo nói chung và công tác giáo dục truyền thống
dân tộc cho sinh viên các trường đại học nói riêng.

b-Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh,Hội sinh viên
Trong những năm qua,hoạt động của Đoàn Thanh niên cộng sản HCM và Hội
sinh viên đã phản ánh tích cực hiệu quả giáo dục giá trị văn hóa truyền thống đối
với thế hệ trẻ.Trong đó,ĐTNCSHCM thực sự là chỗ dựa vững chắc để hs,sv phát
huy những đức tính tốt đẹp của cha ông vào cuộc sống.Đoàn là môi trường để
thanh thiếu niên tham gia sinh hoạt với những hoạt động học tập kĩ năng sống,văn
nghệ.Nhờ có sự thân thiện,nhiệt tình,sôi nổi và đoàn kết của cộng đồng,thế hệ trẻ
đã phát huy khả năng sáng tạo học tập.Quan trọng hơn cả,chúng ta đã học hỏi
được tinh thần tập thể,đó là đoàn kết,quan tâm,giúp đỡ nhau cùng vươn lên.Những
đức tính đó đã được trau dồi ở một nhà trường đúng nghĩa.Nhờ có Đoàn,Hội,lối

sống của hs,sv sẽ trở nên lành mạnh,góp phần tránh xa những tệ nạn,cám dỗ.
Nhưng tổ chức Đoàn,Hội cũng tồn tại những bất cập,khiến việc giáo dục những
giá trị văn hóa cho hs,sv mang lại hiệu quả chưa cao.Thứ nhất,Đoàn,Hội vẫn chưa
điều chỉnh được tâm lí,ý thức của một số thành viên.Nhiều bạn vẫn xem Đoàn chỉ
là nơi vui chơi,không phải vì mục đích học tập.Thực trạng ấy kéo dài và Đoàn,Hội
chưa có sự thay đổi sẽ dẫn khiến tổ chức bị lủng củng,hỗn tạp,không theo một thể
thống.Bên cạnh đó,quy mô tổ chức của Đoàn,Hội còn khá hạn chế,chỉ gói gọn
trong một khuôn khổ chưa khai thác hết nguồn lực bên ngoài. Những chương trình
hướng thế hệ trẻ trở về với những giá trị xưa cũ như tham quan viện bảo tàng,di
tích lịch sử,hay khám phá nét văn hóa độc đáo của dân tộc,...vẫn còn quá hạn chế.

c-Hội cựu chiến binh
Hội cựu chiến binh có vai trò quan trọng trong việc giáo dục tư tưởng,tinh thần
cho thế hệ trẻ ngày nay,đó là khơi gợi tinh thần yêu nước cho thanh thiếu
niên.Những cựu chiến binh,họ chính là cha,là ông chúng ta,họ là những người đi
trước,đã trải qua 2 cuộc trường kì kháng chiến chống Pháp,chóng Mĩ vĩ đại của
dân tộc.Với bao chiến công oanh liệt,với bao máu xương đã từng đổ xuống vì nền


độc lập nước nhà,họ trở thành ánh sáng chỉ đường cũng như truyền ngọn lửa nhiệt
huyết cho thế hệ trẻ thêm yêu quê hương,đất nước này.Từ đó chúng ta sẽ ý thức
được vai trò,trách nhiệm của mình trong sự nghiệp xây dựng,bảo vệ tổ quốc.

2-Trường học và những hoạt động giáo dục giá trị văn hóa truyền thống
cho học sinh,sinh viên
Không thể phủ nhận sự cải thiện chất lượng giáo dục ở môn trường học đường
trong những năm gần đây.Trước tiên phải nói đến trình độ đội ngũ cán bộ
giáo,giảng viên.Các thầy cô ngày càng vững vàng về chuyên môn giảng dạy và
đảm bảo sự chuyên nghiệp.Bên cạnh những giáo viên có kinh nghiệm lâu năm thì
luôn có lớp thầy cô trẻ tuổi,nhiệt huyết kế cận.

Công tác giảng dạy,giáo dục tri thức cũng như giáo dục tinh thần cho học
sinh,sinh viên có những kết quả tích cực.Những giá trị văn hóa truyền thống đang
được chúng ta tiếp nhận rất cụ thể qua những môn học xã hội.Ngữ văn thực sự là
bộ môn mang giá trị nhân văn sâu sắc:những tác phẩm văn học cách mạng khơi
gợi tình yêu nước nồng nàng, một tinh thần đấu tranh lan tỏa:
Những đường Việt Bắc của ta
Đêm đêm rầm rập như là đất rung
Quân đi điệp điệp trùng trùng
Ánh sao đầu súng,bạn cùng mũ nang.
"Việt Bắc"-Tố Hữu
Hoặc có khi những bài ca dao nhắc nhở chúng ta về con người Việt Nam đậm
đà,sắc son,chung thủy:
Thuyền về có nhớ bến chăng
Bến vẫn một dạ khăng khăng đợi thuyền
Bên cạnh Ngữ văn,những môn học như Lịch Sử,Địa Lí cũng đang mang lại cho
học sinh những hiểu biết về nguồn gốc,đặc điểm,những nét văn hóa của đất nước
Việt.Đối với Đại học,Cao Đẳng,sinh viên đang được tiếp cận với Nguyên lí MácLê nin,Tư tưởng Hồ Chí Minh,đó là các môn học giáo dục tư tưởng chính trị,văn
hóa rất vững vàng cho chúng ta.Một chương trình đang rất bổ ích cho học sinh
hiện nay là những tiết học ngoại khóa do nhà trường tổ chức,chuyến tham quan
một di tích lịch sử chẳng hạn.Nó không chỉ giúp học sinh giảm nhẹ áp lực kiến
thức mà còn gợi lại trong mỗi người về tình yêu thiên nhiên,niềm tự hào đối với vẻ
đẹp của Tổ Quốc,…Hoặc những lễ hội văn hóa dân gian được tổ chức ngay tại
trường,hay hội trại truyền thống,…cũng góp phần vào việc giáo dục những nét văn
hóa lâu đời của dân tộc cho học sinh,sinh viên.
Nhà trường còn có vai trò rất quan trọng trong việc kích thích tinh thần sáng
tạo,hiếu học cho học sinh,sinh viên,một đức tính đẹp của người Việt.Đặc điểm này
biểu hiện trong hình thức giảng dạy của thầy cô.Những năm gần đây hiên tượng
"thầy đọc trò chép" đã được hạn chế,khi bây giờ,giáo viên chỉ là người hướng dẫn



học,để học trò phát huy khả năng tư duy,sáng tạo.Thêm vào đó, sau mỗi kỳ thi,
các trường còn có cơ chế khen thưởng, tuyên dương những hs,sv, tập thể lớp có
thành tích cao trong học tập, rèn luyện. Nhờ vậy, đã khuyến khích tinh thần học
tập, tạo hứng thú cho hs,sv.
Tuy nhiên,giáo dục ở nhà trường cũng bộc lộ nhiều hạn chế,ảnh hưởng tiêu cực
đến việc phát huy những giá trị văn hóa truyền thống của người học:
-Thứ nhất,ở giai đoạn tiểu học,THCS,các bạn học sinh đã được tiếp cận với
những môn có tính thẩm mĩ,đó là mĩ thuật,âm nhạc(tiểu học còn có môn thủ
công,kĩ thuật).Các môn này vừa là một bộ môn kiến thức,vừa như một hình thức
để học sinh thư giãn,đặc biệt hơn nó còn giúp hs khám phá những nét đẹp văn
hóa,thẩm mĩ truyền thống dân tộc.Nhưng từ cấp 3 trở lên,những môn học đó đã bị
bỏ đi,và những môn nặng về kiến thức được tăng số tiết lên đáng kể.Thử hỏi với
cường độ học tập dày đặc như ở THPT,mà hs lại không có cơ hội giảm nhẹ áp lực
qua những giờ ca hát,thi vẽ,…thì tinh thần chúng ta có phấn chấn đôi chút,hay sẽ
bị nặng nề,mệt mỏi.Nhưng điều quan trọng hơn,khi ấy nhu cầu thưởng thức cái
đẹp,cái hay của hs sẽ dần mất đi.Vấn đề đó nhiều người xem là "không sao
",nhưng về lâu dài liệu có sinh ra biến.
-Ở một số trường đại học,cao đẳng,công tác thanh viên,công tác chính trị tư
tưởng,giáo dục truyền thống dân tộc cho sinh viên chưa được đầu tư đúng mức.
Công tác giáo dục chính trị tư tưởng,giảng dạy các môn học Mác - Lênin, tư tưởng
Hồ Chí Minh, khoa học xã hội và nhân văn chưa được coi trọng.Vì thế đã ảnh
hưởng xấu đến hiệu quả đào tạo,giáo dục văn hóa truyền thống cho sv.
-Một điều đáng báo động về tình hình ở trường học là bạo lực học đường.Vấn
đề này tác động vô cùng xấu đến nhận thức của hs,sv về giá trị đạo đức con
người.Nét đẹp nhân cách Việt Nam sự đoàn kết,hiền thục,yêu thương,quý trọng
con người với nhau.Tuy nhiên nhiều năm trở lại đây rộ lên hiên tượng côn đồ,bạo
lực nơi trường học,khi hs-có thể là cả sv-giải quyết mâu thuẫn không phải bằng lời
nói mà bằng nắm đấm.Nhiều cảnh tượng hỗn loạn,kết bè kết phái gây gổ,đánh
nhau trong và ngoài nhà trường,điều đó góp phần làm hình ảnh đất nước chúng ta
xấu đi trong mất bạn bè quốc tế.Và càng nguy hiểm hơn bởi nó đã tác động vào

đạo đức của thế hệ trẻ,làm băng hoại nhân phẩm,hủy đi tất cả đức tính tốt đẹp
truyền thống xưa cũ của cha anh.
-Bên cạnh đó,trang phục hiện nay cũng là một vấn đề nhức nhối ở chốn học
đường.Tà áo dài là một giá trị văn hóa truyền thống đích thực của dân tộc,nó tôn
vinh mọi nét đẹp dịu dàng của người con gái Việt.Âý vậy,nhiều trường THPT và
cả Đại học ,Cao đẳng đã bỏ đi quy định nữ sinh mang áo dài đến trường,điều này
ảnh hưởng không nhỏ đến giá trị thẩm mĩ lâu đời của người xưa,thậm chí là một
sự lãng phí lớn.Cách ăn mặc có thể nói cũng ảnh hưởng không nhỏ đến ý thức gìn
giữ những giá trị truyền thống nơi hs,sv.

3-Gia đình với việc giáo dục giá trị văn hóa truyền thống cho thế hệ trẻ
So với sự giáo dục ở nhà trường,giáo dục ở gia đình không cầu kì về hình
thức,và cũng chẳng nặng về nội dung.Tuy vậy không thể xem nhẹ công tác giáo


dục ở môi trường gia đình từ ngày xưa cho đến hiên nay.Có thể nói gia đình trở
thành nơi để con người chúng ta tiếp thu những giá trị văn hóa truyền thống một
cách hữu hiệu nhất.Khác với chốn học đường,gia đình mang bản chất của sự giáo
dục không chính thức,tức là không thông qua bài vở,lời giảng dạy trên bục,…mà
là qua sự thẩm thấu một cách tự nhiên.Chúng ta thường ghi mãi câu nói này trong
tâm tưởng :mẹ hiền chin tháng mười ngày mang nặng đẻ đau.Ngay từ khi còn
trong bụng mẹ,mỗi thai nhi đã được thấm vào lòng mình một giá trị đạo đức cao
đẹp của bậc sinh thành:sự hy sinh lớn lao của người mẹ.Rồi thuở trong nôi,chúng
ta ai cũng được tắm mình trong những câu hát ru,những điệu hò vang vọng:
Lời mẹ đưa con đến những khu vườn
Ru con trưa nắng …í…a…..
……Thủa mẹ ru,mẹ ru con ngủ
Con ngủ trên mây,con ngủ trên mây
Tiếng khóc ban đầu,ban đầu còn đau
Còn đau…còn đau….

"Lời mẹ ru"-Trịnh Công Sơn
Nét đẹp của nền văn hóa Việt Nam là sự đậm đà của lời ru,câu hò,chúng đã tác
động vào con người ngay từ tuổi thơ ấu,theo một cách không thể trực tiếp hơn.
Ngoài việc truyền đạt những giá trị tinh thần đó,gia đình xưa và hiện nay còn
góp phần hình thành những giá trị nhân cách con trẻ.Trong giai đoạn phát triển
tình cảm,cảm xúc,suy nghĩ của mình,trẻ em chịu ảnh hưởng rất lớn từ ông bà,cha
mẹ,anh chị…Ví dụ sống trong một gia đình có truyền thống cách mạng,trẻ em
ngay từ đầu đã thấm dần tính kỉ luật cao,ý thức với chính bản thân mình và cả tình
yêu Tổ quốc.Ngày nay,tình yêu thương mà cha mẹ dành cho con cái vẫn còn
nguyên giá trị,điều đó giúp cho con trẻ thêm quý trọng,hiếu thảo với bậc sinh
thành.Rồi một gia đình trên dưới đều hòa thuận,đoàn kết,hạnh phúc sẽ củng cố cho
đời sống tinh thần của thế hệ trẻ trở nên tốt hơn rất nhiều.Bậc làm cha,làm mẹ
ngày nay vẫn luôn nhớ về những giá trị truyền thống,họ truyền đạt lại cho con cái
mình qua những dịp lễ,giỗ,về quê thắp hương,đi viếng mộ,…Những hoạt động ý
nghĩa ấy gợi cho con em mình về ý thức nguồn cội,ông bà,tổ tiên,…một giá trị văn
hóa đạo đức cần được gìn giữ. Các gia đình đều mong muốn con em mình phát
triển toàn diện về mọi mặt, xứng đáng là con ngoan, trò giỏi và sẽ trở thành những
người có ích cho xã hội mai sau.
Nhưng bên cạnh những mặt tích cực của sự giáo dục đó,gia đình cũng là nơi
tồn tại nhiều tồn đọng ảnh hưởng xấu đến việc hình thành,gìn giữ những giá trị
văn hóa truyền thống cho thế hệ trẻ:
-Như đã nói,mọi hành động,suy nghĩ,cung cách ứng sử trong gia đình sẽ tác động
đến đời sống tinh thần nơi con cái.Một hiện tượng đáng buồn hiện nay là bạo lưc
gia đình,mà thủ phạm chủ yếu là những người chồng,người cha vũ phu.Nếu những
cảnh tượng đánh đập tàn nhẫn ấy cứ tiếp tục diễn ra,và con cái là người chứng
kiến trực tiếp,tinh thần các bạn có thể sẽ bị suy sụp,chán nản gia đình,nghiêm
trọng hơn các bạn dễ bị ám ảnh những cảnh bạo lực,và rất dễ gây hấn với bất kì


ai.Khi ấy,mọi giá trị truyền thống của gia đình có nguy cơ đỗ vỡ hoàn toàn.Hoặc

ngày nay,có nhiều gia đình mà bậc làm cha làm mẹ không biết chăm lo con
cái,thay vào đó sa đà và ăn chơi,cờ bạc,rượu chè,…cũng góp phần tạo nên sự suy
sụp đó,con em học tập sa sút,mất đi tính hiếu học,sáng tạo,thậm chí bị lôi kéo lao
vào tệ nạn xã hội.
-Không ít gia đình, do cha mẹ mải lo kiếm tiền đã thả lỏng con cái, các băng
nhạc, băng hình, phim ảnh, máy tính nối mạng Internet… không kiểm soát được
đã dẫn tới tình trạng các em ở độ tuổi trưởng thành, nhất là giai đoạn bước vào
môi trường sinh viên có thể tự do tìm những sản phẩm phản văn hoá, xô bồ, thiếu
chọn lọc và vô tình đã đánh mất tư cách đạo đức nhân cách của mình.
-Chính vì buông lỏng, thiếu kiểm soát, thiếu trách nhiệm của một số gia đình đã
khiến không ít bạn trẻ xa rời các giá trị văn hóa, đạo đức truyền thống. Quan niệm
rằng chỉ cần lo cho con cái ăn học, có đời sống vật chất đẩy đủ ,còn việc giáo dục
là do nhà trường và xã hội đã trở nên phổ biến ở không ít các gia đình hiện nay.
Đây thực sự là một trở ngại lớn cho công tác giáo dục giá trị văn hóa truyền thống.

4-Thế hệ trẻ và ý thức tự giáo dục bản thân về những giá trị văn hóa
truyền thống hiện nay
Trở lại với yếu tố con người trọng tâm của bài tiểu luận,đó là thế hệ trẻ.Ngoài
những thực trạng giáo dục của gia đình và xã hội,thế hệ trẻ hiện nay cũng đang tự
giáo dục bản thân theo một cách thức riêng.Gíá trị văn hóa truyền thống vì thế
cũng được giới trẻ cảm thụ một cách phức tạp.
Nói đến thế hệ trẻ là nói đến những con người năng động,đầy nhiệt huyết,yêu
cuộc sống.Với những đặc điểm tâm sinh lí đó,thế hệ trẻ có nhiều ưu thế để thể
phát huy những giá trị văn hóa truyền thống dân tộc.Thực tế hiện nay đã cho thấy:
-Thế hệ trẻ có một lòng yêu nước nồng nàng,một niền tự hào dân tộc sâu
sắc,có ý thức gìn giữ,truyền bá những giá trị truyền thống,đặc biệt là luôn tin
tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng.
-Rất nhiều bạn trẻ có tinh thần vượt khó,vươn lên trong học tập và thể hiện xuất
sắc khả năng sáng tạo,hiếu học của mình.Điểm sáng cho giá trị này là trong các
cuộc thi tuyển sinh ĐH,CĐ,thi học sinh giỏi quốc tế đã xuất hiện nhiều hs,sv đạt

thành tích cao nhờ nỗ lực vượt qua nghèo khó.
-Những đức tính tốt đẹp của dân tộc đã được thế hệ thanh thiếu niên gìn giữ và
phát triển,đó là tình yêu thương con người,nhân ái,khoan dung,vị tha,tinh thần
đoàn kết,có trách nhiệm trong cộng đồng,…Các nếp sống đẹp đẽ đó được biểu
hiện qua nhiều chương trình từ thiện,vì môi trường,tiếp sức mùa thi,dân vận,…do
Đoàn,Hội,trường tổ chức.
Bên cạnh những mặt tích cực,thế hệ trẻ cũng bộc lộ nhiều hạn chế trong việc kế
thừa và phát huy giá trị văn hóa truyền thống dân tộc,điều này cũng thật dễ hiểu vì
đây là giai đoạn mà đặc điểm tâm lí lứa tuổi xuất hiện nhiều mâu thuẫn,phức tạp
đan xen:
-Hòa theo sự nghiệp đổi mới kinh tế-xã hội của đất nước,đại bộ phận sinh viên
trước tiên mang trên mình tinh thần tự hào dân tộc,chủ nghĩa yêu nước.Tuy nhiên
thực tế vẫn còn rất nhiều thanh thiếu niên vẫn thiếu ý thức chính trị,thờ ơ với


những sự kiện trọng đại của đất nước,thiếu niềm tin vào lí tưởng cách mạng của
Đảng.Không thể vội khẳng định các bạn không yêu nước,nhưng với sự lạnh nhạt
ấy thì yêu nước có chăng chỉ là sự nửa vời.Tình trạng này nếu tiếp tục kéo dài thì
khi đất nước có những biến động thì các bạn sẽ không kịp chuẩn bị tinh thần đối
diện,sẽ đối phó một cách thụ động,chậm chạp vì tư tưởng không thông suốt,không
biết hướng đến các chung nhất.
-Truyền thống văn hóa của người Việt là tinh thần hiếu học,nhưng có lẽ đức
tính đó đang dần xa lạ với nhiều người.Một bộ phận hs,sv ngày nay xem việc học
chỉ là phụ,coi trọng ăn chơi.Vì thế mà khả năng tư duy,sáng tạo học tập không
được phát huy nhiều.Đến nỗi tâm lí của một số bạn là đến cận ngày thi mới lao
vào học,bảo là "thời gian còn dài,từ từ".Nhiều hs,hv có động cơ học tập chưa đúng
đắn,cứ nghĩ việc học chỉ như một nhiệm vụ ép buộc,nên không có lòng để
học,không có ý chí vươn lên trong học tập.
-Sự thất lạc những giá trị văn hóa truyền thống nơi thế hệ trẻ còn được biểu hiện
qua việc thiếu hiểu biết,thờ ơ với những nét đẹp văn hóa vật chất-tinh thần dân

tộc.Thử hỏi hiện nay có hs,sv nào có sự quan tâm đặc biệt với các kỉ vật nơi viện
bảo tàng,hay những ngày lễ lớn của đất nước có thực sự là Quốc lễ khi đại bộ phận
thanh thiếu niên xem đó là dịp để đi chơi.Một nén nhan lên bia mộ để ấm lòng
những anh hùng liệt sĩ nhân ngày 27-7 có được giới trẻ nhớ tới.
-Nhưng đáng báo động hơn cả là vấn đề đạo đức,lối sống của hs,sv nói chung và
thanh thiếu niên nói riêng đang bị suy thoái.Trước tiên phải nói đến lối sống,cung
cách ứng xử.Ngày xưa,khi xu thế toàn cầu hóa chưa phổ biến,tuổi trẻ vẫn rất đậm
đà bản sắc dân tộc,giản dị hết sức trong việc ăn mặc,đi lại,và quan hệ bạn
bè.Nhưng hiện nay,văn hóa ngoại bang đang du nhập vào Việt Nam,khiến một bộ
phận thanh thiếu niên vì thị hiếu đã thay đổi lối ăn ở,lời ăn tiếng nói cho thật cầu
kì.Quan niệm "ăn no mặc ấm" không còn,thay vào đó phải "ăn ngon mặc đẹp
".Văn hóa Hàn Quốc có lẽ tác động mạnh mẽ nhất,yêu cầu các bạn trẻ phải
teen,thượng lưu mới tạo được vẻ cuốn hút.Vì vậy,thế hệ trẻ đang xa rời những giá
trị xưa cũ,trang phục giản dị không còn được coi trọng,tính đoàn kết cộng đồng
cũng không được nâng cao.Và nghiêm trọng nhất là vấn đề đạo đức.khi những sản
phẩm văn hóa lệch lạc,đồi trụy tràn lan đã hủy hoại nhân phẩm,đạo đức con
người,đặc biệt là thế hệ trẻ. Tuổi trẻ ngày nay có thể thấy không còn hiền thục như
trước,chúng ta rất dễ sa vào những cuộc gây gỗ,đánh nhau và tệ nạn xã hội.Hậu
quả nhiều bạn mới tuổi vị thành niên đã vướng vào vòng lao lý.Nhiều giá trị đạo
đức dần mất đi ở nhiều thanh,thiếu niên,dẫn đến đời sống gia đình,xã hội ảm
đạm.Họ không còn biết yêu thương,hòa thuận với anh chị em,bất hiếu với cha
mẹ,bất nghĩa với bè bạn,hỗn sượt với thầy cô,….

III-NGUYÊN NHÂN CỦA NHỮNG BẤT CẬP TRONG GIÁO DỤC
GIÁ TRỊ VĂN HÓA TRUYỀN THỐNG
1-Nguyên nhân khách quan
- Sự tác động của nền kinh tế thị trường tạo nên những đổi mới về mức sống của
người dân,đời sống vật chất tăng cao dẫn đến sự năng động,nhiệt huyết cho mọi



người dân vươn lên,đặc biệt là thế hệ trẻ.Nhưng nền kinh tế này đồng thời cũng
kéo giãn khoảng cách giàu-nghèo ngày một lớn hơn.Sự hưởng thụ ăn chơi trong
một đời sống vật chất đầy đủ khiến thanh thiếu niên đánh mất những giá trị truyền
thống,ồ ạt chạy theo nhiều tư tưởng lệch lạc,nhiều lối sống kệch cỡm,sa hoa.Rồi
chủ nghĩa cá nhân,lối sống bảo thủ đến ích kỉ trở thành xu thế của bao bạn
trẻ.Kinh tế thị trường kéo theo tệ tham nhũng-một Quốc nạn…Những yếu tố đó
làm méo mó nhận thức,suy nghĩ,tâm lí của hs,sv về cuộc đời.
-Xu thế toàn cầu hóa,hội nhập giao lưu quốc tế ngoài những điểm tích cực còn
bộc lộ những mặt trái.Một số hs,sv tiếp nhận những nền văn hóa ngoại bang không
có chon lọc,sàng lọc đã quay lưng với các giá trị truyền thống,sẵn sàng phủ nhận
truyền thống tốt đẹp vì coi rằng đó là cổ hủ,quê mùa.Trên cơ sở của việc sính
ngoại đó,tư tưởng vị kỉ,phụ bạc,chủ nghĩa cá nhân xuất hiện làm sụp đổ mọi giá trị
đạo đức nơi thế hệ trẻ.Nhiều bạn sống phung phí tiền của,không hoài bão,không
khát vọng,dễ bi quan với tương lai.
-Âm mưu thực hiện "diễn biến hòa bình " của những thế lực thù địch,phản động
trong và ngoài nước đánh thẳng vào những giá trị truyền thống khiến cho thế hệ
trẻ hiểu về vốn văn hóa dân tộc bị sai lệch.Không những vậy nội dung của âm
mưu này là chuyển biến nước ta theo nền kinh tế thị trường tư bản chủ nghĩa.Lợi
dụng tư tưởng hưởng thụ phú quý,sống giàu sang của một số người,chúng muốn
hủy hoại những đức tính đẹp của dân tộc ta như cần cù,giản dị,khiêm tốn,…

2-Nguyên nhân chủ quan
- Nền giáo dục nước nhà còn nhiều bất cập,nhất là giáo dục ở chốn học
đường.Đại bộ phận chủ thể giáo dục ở trường học chưa nhận thức rõ tầm quan
trọng của việc khơi gợi,vun đắp giá trị văn hóa truyền thống cho hs,sv.Nhiều
trường dạy học vẫn nặng về kiến thức mà thiếu hoạt động ngoại khóa.Nhiều ý
kiến-kể cả những những người không làm công tác quản lí-cho rằng hs,sv bây giờ
bị tha hóa,xuống cấp về đạo đức,lối sống.Tuy nhiên,nói lại không đi đôi với
làm,khi chi phí dành cho các hoạt động văn hóa,các phong trào vẫn còn hạn
chế,thậm chí lại cho là phí phạm,không cần thiết.Trong bối cảnh đó,ngay cả đạo

đức của những nhà giáo cũng xuống cấp,họ đi ngược lương tâm nghề nghiệp,trù
dập học sinh,vi phạm phép nước,…Tất cả đã góp phần gián đoạn công tác giáo
dục tư tưởng,truyền thống cho hs,sv.
-Trong quá trình xây dựng đất nước, Đảng và Nhà nước tập trung sức vào phát
triển kinh tế, chưa thật tập trung phát triển văn hoá trên cơ sở kế thừa và phát huy
các giá trị truyền thống dân tộc, chưa đặt đúng vị trí và tầm quan trọng của công
tác giáo dục truyền thống dân tộc cho thế hệ trẻ nói chung, thanh niên sinh viên
nói riêng tương xứng với yêu cầu của sự nghiệp đổi mới.
-Hiện nay bên cạnh những thanh,thiếu niên biết vươn lên trong cuộc sống,ra sức
học tập thì vẫn còn tồn tại một bộ phận giới trẻ có lối suy nghĩ nông cạn,hẹp hòi,tự
mãn,ỷ lại vào người khác,đặc biệt là cha mẹ.Chính sự ích kỉ,buông thả đó mà khi
khó khăn,vấp ngã,họ thường bi quan,chán nản và phản ứng lại cuộc đời bằng việc
quay lưng với các giá trị văn hóa truyền thống,không biết nhìn vào gương người


tốt việc tốt để vươn lên.Những đức tính tốt đẹp của dân tộc vì thế đã bị họ xem
nhẹ,phủ nhận,coi đó chỉ là sự vô vị,xa xôi.

C-PHƯƠNG HƯỚNG VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO
HIỆU QUẢ GIÁO DỤC GIÁ TRỊ VĂN HÓA TRUYỀN THỐNG
CHO THẾ HỆ TRẺ
I-Phương hướng đẩy mạnh giáo dục giá trị văn hóa truyền thống cho
thế hệ trẻ
Một là, quán triệt sâu sắc quan điểm, chủ trương, chính sách của Đảng và
Nhà nước về phát triển giáo dục và giáo dục đại học
Đổi mới giáo dục bao hàm đổi mới nội dung, chương trình và phương pháp giáo
dục. Luật Giáo dục 2012 của nước ta yêu cầu, về phương pháp phải lấy sinh viên
làm trung tâm, phát huy tính tích cực, tự giác, sáng tạo của người học. Công tác
sinh viên muốn đạt được kết quả tốt cũng phải quán triệt quan điểm chỉ đạọ này
đồng thời phải chăm lo lợi ích và nhu cầu chính đáng của sinh viên. Quán triệt

quan điểm giáo dục toàn diện và đổi mới giáo dục của Đảng và Nhà nước là một
yâu cầu vừa cấp bách vừa lâu dài và là nhiệm vụ đòi hỏi sự sáng tạo, sự đổi mới
của các các trường đại học, cao đẳng hiện nay.

Hai là,kết hợp giáo dục giá trị văn hóa truyền thống với giáo dục giá trị
văn hóa hiện đại
Trong thời kì hội nhập,việc tiếp thu,khám phá những giá trị văn hóa hiên đại là
một tất yếu khách quan.Nhìn lại những vốn văn hóa dân tộc,có những giá trị
truyền thống lâu đời vẫn được phát huy trong điều kiện,hoàn cảnh mới canfng
củng cố thêm đời sống tinh thần cho bao thế hệ,đặc biệt là thế hệ trẻ.Tuy nhiên
vẫn có nhiều giá trị xưa cũ đã không còn hợp thời và không được sử dụng trong
thời đại hôm nay.Trước tình hình đó,việc tiếp nhận những giá trị hiện đại tốt
đẹp,mẫu mực hoặc thay đổi những giá trị truyền thống theo hướng hiện đại sẽ giúp
ích cho vốn văn hóa chúng ta thêm vững chắc.Ví dụ,thời đại chống Pháp,chống Mĩ
cứu nước,yêu nước là tất cả đồng lòng cho tiền tuyến;nhưng giờ đây,trong giai
đoạn hòa bình,chủ nghĩa yêu nước phải gắn với độc lập,tự do và chủ nghĩa xã
hội.Việc tiếp thu văn hóa hiện đại phải có sự thống nhất rõ rệt ở nội dung và hình
thức là tránh thái độ cực đoan,hoài cổ,phục cổ hay đón nhận không chọn lọc
những giá trị văn hóa ngoại lai,tiếp nhận những giá trị lai căn…

Ba là,hình thành các giá trị văn hóa mới cho thế hệ trẻ gắn liền với đẩy
mạnh việc phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến,đậm đà bản sắc dân tộc
Yêu cầu văn hóa trong việc xây dựng thế hệ trẻ Việt Nam về nhân cách là một
công việc cực kỳ cần thiết, vừa rất cơ bản, chiến lược, vừa rất cấp bách, trong đó,
nhấn mạnh bốn giá trị lớn mà văn hóa phải chăm lo nuôi dưỡng cho thế hệ trẻ là:
Lý tưởng sống; Năng lực trí tuệ; Vẻ đẹp đạo đức; Bản lĩnh văn hóa. Bốn giá trị đó
mang ý nghĩa rất quan trọng đối với thế hệ trẻ Việt Nam thời kỳ công nghiệp hóa,
hiện đại hóa và hội nhập.
Để tạo ra các giá trị văn hóa mới phải đẩy mạnh và nâng cao hiệu quả của
phương châm xã hội hóa các hoạt động văn hóa, những năm tới cần nỗ lực triển



khai thực hiện các nội dung lớn là: Huy động mọi nguồn lực xã hội cho sự phát
triển văn hóa; Phát huy tính năng động, chủ động của các cơ quan Đảng, Nhà
nước, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể, các hội sáng tạo văn học, nghệ thuật, khoa
học, báo chí, các hộ gia đình, cá nhân, các trí thức... tham gia vào tất cả các lĩnh
vực của văn hóa và thực hiện các nhiệm vụ cụ thể về văn hóa; Đối với thanh niên,
sinh viên, yêu cầu xây dựng và triển khai thường xuyên chương trình giáo dục văn
hóa - thẩm mỹ và chất lượng giáo dục khoa học nhân văn trong các nhà trường.

II-MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC
GIÁ TRỊ VĂN HÓA TRUYỀN THỐNG CHO THẾ HỆ TRẺ
1-Đối với gia đình
Gia đình là nguồn cội của mọi giá trị văn hóa truyền thống,vì vậy những giải
pháp cho sự giáo dục gia đình sẽ tạo nên cho thế hệ trẻ giá trị sống căn bản
nhất.Và tất nhiên giải pháp nâng cao giáo dục ở gia đình sẽ không gò bó trên
những trang văn bản mà rất cụ thể qua những hoạt động thường ngày:
-Bậc làm cha làm mẹ phải là chỗ dựa vững chắc cho con cái.Đó không phải
những gì lớn lao mà chỉ là sự cần thiết của tình yêu thương chân thành.Cha mẹ
ngoài sự chăm sóc con cái đầy đủ về vật chất mà còn vun đắp cho con mình tràn
đầy giá trị tinh thần.Ngoài những giờ làm việc,cha mẹ nên quan tâm đến niềm vui
của con em,đó có thể là một buổi tối đi dạo bờ hồ,công viên hay ít nhất là một bữa
ăn tối gia đình quây quần bên nhau,…Có như vậy,thế hệ trẻ ngày nay mới có một
tình yêu vô bờ,hiếu thảo với bậc sinh thành mình.Điều này thực sự rất cần thiết
trong bổi cảnh ngày nay các giá trị gia đình đang bị đảo lộn chóng mặt.
- Sự giáo dục những giá trị văn hóa truyền thống cho con cái còn yêu cầu cha mẹ
phải thật gương mẫu,sống xứng đáng,chuẩn mực để con cái noi theo.Hạnh phúc
gia đình cần được giữ vững,giữa cha mẹ với nhau và với con cái hạn chế đến mức
thấp nhất xung đột,và càng không thể có cảnh bạo lực gia đình.Truyền thống gia
đình Việt Nam là trên dưới hòa thuận,hạnh phúc đặt lên hàng đầu,vậy cần phải

củng cố truyền thống đó đến muôn đời.
-Ngoài ra cha mẹ còn nên hướng con cái về với cội nguồn.Những ngày
lễ,chạp,thờ cúng tổ tiên,…là những dịp mà cha mẹ giúp con cái luôn nhớ đến ông
bà,tổ tiên mình,giá trị đó rồi cũng sẽ được con cái gìn giữ và truyền đạt lại cho thế
hệ sau.

2-Đối với nhà trường
Bên cạnh gia đình ,nhà trường là ngôi nhà thứ hai của hs,sv.Và nhiệm vụ giáo
dục những giá trị văn hóa truyền thống của môi trường này là rất cần thiết,chứ
không nhất thiết chỉ là sự giáo dục kiến thức trong sách vở.Dưới đây là những giải
pháp để nhà trường đưa giáo dục văn hóa truyền thống cho hs,sv trở thành trọng
tâm lâu dài:
-Công việc tiên quyết nhất,vấn đề cần giải quyết đầu tiên để đảm bảo cho những
hoạt động khác trong nhà trường là cơ cấu tôt chức quản lí. Nếu khâu quản lý yếu
kém thì không thể có quá trình đổi mới nội dung, phương pháp cũng như đầu tư
tốt cho giáo dục - đào tạo. Vì vậy, cần thiết phải mở rộng dân chủ, kiên quyết triển


khai, thực hiện tốt quy chế dân chủ ở cơ sở trong các trường học,đồng thời tăng
cường công tác thanh tra giáo dục, đưa công tác thanh tra vào nền nếp.
-Cần phải đổi mới phương pháp giáo dục-đào tạo theo hướng tăng cường nội
dung giáo dục giá trị truyền thống.Như đã biết,hiện nay trường học,đặt biệt là các
trường THPT đang chú trọng giáo dục tri thức,sách giáo khoa thiên về kiến
thức,thi cử nặng nề dễ khiến hs bị quá tải.Cho nên tăng cường nội dung giáo dục
giá trị văn hóa truyền thống sẽ giúp ích cho đời sống tinh thần của các thế hệ
hs,sv.Đó không phải là sự tăng cường về số lượng mà phải đầu tư cho chất
lượng.Tạo nên sự đa dạng,lôi cuốn từ các môn khoa học xã hội góp phần loại bỏ
sự nhàm chán,đơn điệu,khô khan trong mỗi giờ học,đồng thời giúp hs,sv hiểu sâu
hơn về vốn văn hóa dân tộc.
-Nhà trường nên tổ chức các hoạt động giảng dạy đánh vào ý thức,trách nhiệm

của hs,sv hiện nay.Đó là chú trọng nâng cao chất lượng dạy và học các môn khoa
học xã hội nhân văn cũng như các môn giáo dục hướng nghiệp,giáo dục pháp
luật,..Nhờ đó thế hệ trẻ sẽ nâng cao ý thức tự giác ,rèn luyện,tôn trọng pháp luật,ý
thức đấu tranh nếu nước nhà xảy ra biến cố,ý thức nhận rõ giá trị bản thân,biết
nhận cái sai,cái chưa đúng để hoàn thiện mình hơn,….

3-Đối với xã hội
Có thể nói xã hội môi trường để con người thực hành những gì đã được học
trong nhà trường và gia đình,đặt biệt là nhà trường.Qua môi trường xã hội,có thể
kiểm nghiệm được những cung cách hành vi,chuẩn mực,lối sống mà bấy lâu nay ta
được trau dồi-đó là tất cả những giá trị văn hóa đạo đức trong mỗi con người
chúng ta.Vì vậy xã hội cần có sự kết hợp chặt chẽ với gia đình và nhà trường để
bồi đắp thêm những đức tính căn bản cho thế hệ trẻ:
-Xã hội cần đánh giá kịp thời những mặt được,chưa được trong lối sống,đạo đức
của thế hệ trẻ một cách trung thực,đúng đắng,để tạo thành dư luận xã hội.DLXH
có vai trò giáo dục,chỉnh sửa nhân phẩm,đạo đức để giúp con người nói chung và
thế hệ trẻ nói riêng ngày một hoàn thiện giá trị tâm hồn
-Xã hội cần thể hiện vai trò truyền thông đại chúng của mình đến với mọi
người,đặc biệt là đến thanh thiếu niên.Các tổ chức chính trị-xã hội phải ra sức
tuyên truyền ý thức dân tộc,chủ nghĩa yêu nước,lối sống lành mạnh đến với thế hệ
trẻ nhằm giúp chúng ta có đời sống văn minh,lịch sự,luôn tự hào về đất nước cũng
như tránh xa tệ tạn xã hội,trở thành công dân tốt.

4-Những hoạt động khác thể hiện mối hệ giữa gia đình,nhà trường,xã
hội đối với giáo dục giá trị văn hóa truyền thống cho thế hệ trẻ
-Những tổ chức xã hội như Đoàn Thanh Niên,Hội sinh viên,cần kết hợp chặt chẽ
với nhà trường để tổ chức những hoạt động giáo dục thực tiễn huấn luyện trách
nhiệm học tập-lao động-cộng đồng cho thanh thiếu niên.Có thể có là các khóa
hướng nghiệp để thúc đẩy,bồi đắp kĩ năng,ý thức lao động nơi thế hệ trẻ trong một
tương lai không xa.Hoặc đó còn là các chương trình hiến máu tình nguyện,mùa hè

xanh,dân vận,..nhằm giúp hs,sv củng cố thêm tình yêu thương đồng loại….
-Nhà trường nên ra sức phối hợp các bậc phụ huynh,hoặc với các tổ chức xã hội
tạo ra nhiều hoạt động du lịch tham quan để hs,sv có thêm những hiểu biết về văn


hóa,lịch sử nước nhà.Những hoạt động này chính là chiếc cầu nối giữa lí thuyết và
thực hành,giúp chúng ta có thêm nhiều kinh nghiệm sống và nhận ra giá trị chân
chính của cuộc sống.
-Thể dục thể thao là con đường nhanh nhất giúp con người có sức khỏe tốt. Qua
những hoạt động vận động cơ thể như vậy,đời sống văn hóa tinh thần nơi hs,sv sẽ
được nâng cao,tạo nên một sự sảng khoái,văn minh trong sinh viên.Các hoạt động
này, một mặt để sinh viên bộc lộ năng lực vốn có của mình, mặt khác thông qua
hoạt động này góp phần bồi dưỡng, giáo dục tâm hồn cho sinh viên, đồng thời
nâng cao thể lực, nâng cao ý thức đoàn kết, cộng đồng cho sinh viên.Vì thế,nhà
trường cần liên hệ với các trung tâm văn hóa-thể thao ở ngoài xã hội tổ chức nhiều
cuộc thi thể dục thể thao cho giới trẻ.Đó cũng là một cách nhằm khôi phục những
trò chơi truyền thống và giáo dục giá trị văn hóa tinh thần nơi thế hệ trẻ ngày nay.

5-Đối với chính thế hệ trẻ
Thế hệ trẻ,đặc biệt là thanh niên phải tự ý thức được trách nhiệm của bản thân
trong việc giữ gìn và phát huy truyền thống dân tộc bằng cách xây dựng phong
trào hs,sv sống, học tập theo gương các anh hùng, các nhà khoa học trong lịch sử
dân tộc Việt Nam. Bên cạnh đó hs,sv chúng ta cần chú ý đến gương “người tốt,
việc tốt" ở trong đời sống hàng ngày của mình, những tấm gương cụ thể trong đời
thường sẽ giúp mỗi người soi mình, tự học tập và noi theo.
Thanh thiếu niên phải ra sức xây dựng nếp sống kỉ cương,gọn gàn và giản
dị,bởi lối sống cũng ảnh hưởng không nhỏ đến việc hình thành nhân phẩm con
người.Cần tạo lập cuộc sống lành mạnh,tránh xa các thói hư tật xấu,tệ nạn xã hộimột vận đề mà ở độ tuổi này chúng ta dễ vấp phải bởi tâm lí không ổn định.Mỗi
hs,sv nên ý thức được giá trị của mình đối với gia đình và cuộc đời để tuyệt đối
nói KHÔNG với tệ nạn xã hội.Nếu làm được như vậy,mỗi chúng ta đã tự giáo dục

giá trị văn hóa truyền thống cho chính bản thân mình rồi.
Và cuối cùng,sống có lý tưởng là vấn đề cơ bản nhất của thế hệ trẻ,đặc biệt là
thanh niên.Đó chính là kim chỉ nam cho mọi hoạt động góp phần hình thành tinh
thần hiếu học,sáng tạo cho mỗi người.Chúng ta hãy sống có mục đích cụ thể,có
hoài bão lớn,thậm chí đôi khi phải vấp ngã cũng không được bi lụy,hãy sống xứng
đáng với khả năng của mình,với những gì mà tạo hóa đã ban tặng cho chúng ta.

*KẾT LUẬN
Như vậy có thể khẳng định một lần nữa,giáo dục nói chung và giáo dục giá trị
văn hóa truyền thống cho thế hệ trẻ là đặc biệt quan trọng.Nếu như chỉ đặt giáo
dục tri thức lên hàng đầu mà không đả động gì đến giáo dục tinh thần,con người sẽ
rất khô khan,lạnh lẽo và vô vị.Hung đúc những giá trị truyền thống,xưa cũ không
lúc nào là thừa,một khi thế hệ trẻ chúng ta thấm đượm tinh thần đó,ta sẽ thêm yêu
cuộc đời hơn,tự hào với quê hương ,đất nước mình.


MỤC LỤC
Tiêu đề
Lời mở đầu

Trang
……………………………………………………...

1

A-Giá trị văn hóa truyền thống……………………………….

3

I-Khái niệm………………………………………………....


3

II-Một số giá trị văn hóa truyền thống cơ bản của dân tộc ta

4

B-Giáo dục giá trị văn hóa truyền thống………………………

6

I-Ý nghĩa,mục đích của giáo dục những giá trị văn hóa cho thế hệ trẻ

6

II-Thực trạng giáo dục giá trị văn hóa cho thế hệ trẻ hiện nay

7

III-Nguyên nhân của những bất cập giá trị văn hóa truyền thống

13

C-Phương hướng và một số giải pháp nâng cao hiệu quả giáo dục
giá trị văn hóa truyền thống cho thế hệ trẻ
I-Phương hướng đẩy mạnh giáo dục giá trị văn hóa truyền thống
cho thế hệ trẻ
II-Một số giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục giá dục giá trị
văn hóa truyền thống cho thế hệ trẻ


15

Kết luận………………………………………………………………

18

15
16