ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

PHẠM THỊ THƠM

QUẢN LÝ GIÁO DỤC HOÀ NHẬP
CHO TRẺ TĂNG ĐỘNG
TRONG TRƢỜNG MẦM NON HOÀ NHẬP

LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI – 2015


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

PHẠM THỊ THƠM

QUẢN LÝ GIÁO DỤC HOÀ NHẬP
CHO TRẺ TĂNG ĐỘNG
TRONG TRƢỜNG MẦM NON HOÀ NHẬP

LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Chuyên nghành: Quản lý giáo dục
Mã số: 60140114

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS.TS. Nguyễn Văn Lê

HÀ NỘI – 2015

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đề tài “Quản lý giáo dục hoà nhập cho trẻ tăng động trong
trường mầm non hòa nhập” là nghiên cứu của tôi.
Các nội dung đƣợc đúc kết trong quá trình học tập, các số liệu về đề tài đƣợc
thực nghiệm thực hiện trung thực, chính xác, đúng logic khoa học.
Luận văn này chƣa đƣợc công bố trên bất kỳ công trình nghiên cứu nào.

Tác giả

Phạm Thị Thơm

i


LỜI CÁM ƠN
Lời đầu tiên, tôi xin gửi tới PGS.TS. Nguyễn Văn Lê lòng kính trọng và biết
ơn sâu sắc về những định hƣớng khoa học, phƣơng pháp nghiên cứu và sự chỉ bảo
tận tình hƣớng dẫn, góp ý để tôi hoàn thành luận văn “Quản lý giáo dục hoà nhập
cho trẻ tăng động trong trường mầm non hòa nhập”
Tôi cũng xin chân thành cám ơn quý Thầy Cô của Trƣờng Đại học Giáo Dục
– ĐHQG Hà Nội đã mang lại cho tôi những kiến thức của chƣơng trình cao học
trong thời gian vừa qua, giúp tôi hoàn thiện luận văn này.
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn tới Ban Giám Hiệu, tập thể giáo viên và cha mẹ
trẻ tại các cơ sở giáo dục mầm non hoà nhập – những ngƣời đã chia sẻ, cộng tác và
tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình nghiên cứu luận văn.
Trong quá trình nghiên cứu, không tránh khỏi những thiếu sót và hạn chế.
Kính mong đƣợc sự đóng góp ý kiến của các thầy cô giáo và các bạn đồng nghiệp

để đề tài đƣợc hoàn thiện hơn.
Trân trọng cám ơn!
Tác giả

Phạm Thị Thơm

ii


MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ............................................................................................................ i
LỜI CÁM ƠN ................................................................................................................. ii
DANH MỤC BẢNG ...................................................................................................... vi
DANH MỤC HÌNH ...................................................................................................... vii
DANH MỤC VIẾT TẮT ............................................................................................. viii
MỞ ĐẦU ........................................................................Error! Bookmark not defined.
1. Lý do chọn đề tài ....................................................Error! Bookmark not defined.
2. Mục đích nghiên cứu ..............................................Error! Bookmark not defined.
3. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu ........................Error! Bookmark not defined.
4. Giả thuyết khoa học ................................................Error! Bookmark not defined.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu ..............................................Error! Bookmark not defined.
6. Giới hạn phạm vi nghiên cứu .................................Error! Bookmark not defined.
7. Phƣơng pháp nghiên cứu ........................................Error! Bookmark not defined.
8. Câu hỏi nghiên cứu .................................................Error! Bookmark not defined.
9. Đóng góp của luận văn ...........................................Error! Bookmark not defined.
10. Cấu trúc của luận văn ...........................................Error! Bookmark not defined.
CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ GIÁO DỤC HOÀ NHẬP CHO

TRẺ TĂNG ĐỘNG TRONG TRƢỜNG MẦM NON HOÀ NHẬPError! Bookmark not defin
1.1. Vài nét về nghiên cứu vấn đề ..............................Error! Bookmark not defined.

1.1.1. Trên thế giới ..................................................Error! Bookmark not defined.
1.1.2. Ở Việt Nam.....................................................Error! Bookmark not defined.
1.2. Trẻ tăng động giảm tập trung...............................Error! Bookmark not defined.
1.2.1. Hội chứng trẻ tăng động ................................Error! Bookmark not defined.
1.2.2. Đặc điểm của trẻ tăng động ...........................Error! Bookmark not defined.
1.2.3. Nguyên nhân gây ra .......................................Error! Bookmark not defined.
1.2.4. Chẩn đoán trẻ tăng động ................................Error! Bookmark not defined.

1.2.5. Các khó khăn mà trẻ tăng động gặp phải trong trƣờng mầm nonError! Bookmark no
1.3. Khái niệm và nguyên tắc quản lí giáo dục hoà nhập cho trẻ tăng động trong
trƣờng mầm non hoà nhập ..........................................Error! Bookmark not defined.
iii


1.3.1. Một số khái niệm cơ bản ...............................Error! Bookmark not defined.

1.3.2. Các quan điểm tiếp cận trong quản lý giáo dục hoà nhập cho trẻ tăng độngError! Bookm
1.3.3. Các nguyên tắc quản lí giáo dục hoà nhập ....Error! Bookmark not defined.
1.4. Nội dung quản lí giáo dục hoà nhập cho trẻ tăng động trong trƣờng mầm non
hoà nhập ......................................................................Error! Bookmark not defined.
1.4.1. Xây dựng kế hoạch quản lí giáo dục hoà nhập cho trẻ tăng động trong
trƣờng mầm non hoà nhập .......................................Error! Bookmark not defined.
1.4.2. Quản lí việc xây dựng mục tiêu, chƣơng trình, nội dung và điều chỉnh

chƣơng trình cho trẻ tăng động trong trƣờng mầm non hoà nhậpError! Bookmark not defi
1.4.3. Tổ chức các hoạt động dạy học cho trẻ tăng động trong trƣờng mầm non
hoà nhập...................................................................Error! Bookmark not defined.
1.4.4.Quản lí hành vi của trẻ tăng động trong trƣờng mầm non hoà nhậpError! Bookmark
1.4.5. Quản lí các điều kiện giáo dục hoà nhập cho trẻ tăng động trong trƣờng
mầm non hoà nhập ..................................................Error! Bookmark not defined.

1.5. Các yếu tố ảnh hƣởng đến giáo dục hoà nhập .....Error! Bookmark not defined.
1.5.1. Yếu tố khách quan .........................................Error! Bookmark not defined.
1.5.2. Yếu tố chủ quan .............................................Error! Bookmark not defined.
CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ GIÁO DỤC HOÀ NHẬP CHO TRẺ
TĂNG ĐỘNG TRONG TRƢỜNG MẦM NON HOÀ NHẬPError! Bookmark not defined.
2.1. Một số nét khái quát về địa bàn nghiên cứu ........Error! Bookmark not defined.
2.2. Giới thiệu về khách thể nghiên cứu .....................Error! Bookmark not defined.
2.3. Thực trạng quản lý giáo dục hoà nhập cho trẻ tăng động trong trƣờng mầm
non hoà nhập ...............................................................Error! Bookmark not defined.
2.3.1. Thực trạng công tác lập kế hoạch quản lí chƣơng trình, nội dung và điều

chỉnh chƣơng trình cho trẻ tăng động trong trƣờng mầm non hoà nhậpError! Bookmark no
2.3.2. Thực trạng công tác tổ chức hoạt động dạy học cho trẻ tăng động trong
trƣờng mầm non hoà nhập .......................................Error! Bookmark not defined.

2.3.3. Thực trạng quản lí hành vi của trẻ tăng động trong trƣờng mầm non hoà nhậpError! Bookm
2.3.4. Thực trạng phát triển các kỹ năng, kiến thức, giao tiếp và các kỹ năng về

quan hệ xã hội cho trẻ tăng động trong trƣờng mầm non hoà nhậpError! Bookmark not de

iv


2.3.5. Thực trạng quản lí các điều kiện và các yếu tố ảnh hƣởng đến giáo dục

hoà nhập cho trẻ tăng động trong trƣờng mầm non hoà nhậpError! Bookmark not defined
CHƢƠNG 3: BIỆN PHÁP VÀ TỔ CHỨC THỰC NGHIỆM MỘT SỐ BIỆN PHÁP
QUẢN LÝ GIÁO DỤC HOÀ NHẬP CHO TRẺ TĂNG ĐỘNG TRONG
TRƢỜNG MẦM NON HOÀ NHẬP.............................Error! Bookmark not defined.
3.1. Nguyên tắc đề xuất các biện pháp .......................Error! Bookmark not defined.

3.2. Một số biện pháp quản lí giáo dục hoà nhập .......Error! Bookmark not defined.
3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp ..........................Error! Bookmark not defined.
3.4. Tổ chức thực nghiệm ...........................................Error! Bookmark not defined.
3.4.1. Mục đích thực nghiệm ...................................Error! Bookmark not defined.
3.4.2. Kế hoạch thực nghiệm ...................................Error! Bookmark not defined.
3.4.3. Tiến hành thực nghiệm ..................................Error! Bookmark not defined.
3.4.4. Kết quả thực nghiệm .....................................Error! Bookmark not defined.

3.4.5. Khảo sát kết quả thăm dò tính cấp thiết và khả thi của các biện pháp đề xuấtError! Bookm
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ ................................Error! Bookmark not defined.
1. Kết luận ...................................................................Error! Bookmark not defined.
2. Khuyến nghị ............................................................Error! Bookmark not defined.
TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................................... 9
PHỤ LỤC

v


DANH MỤC BẢNG
Bảng 1: Hình thức bồi dƣỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên trực tiếp tham gia
GDHN cho TTĐ ........................................................ Error! Bookmark not defined.
Bảng 2: Chƣơng trình giáo dục đang đƣợc sử dụng trong dạy học hòa nhập tại các
trƣờng mầm non ........................................................ Error! Bookmark not defined.

Bảng 3: Các biện pháp giáo viên sử dụng để dạy TTĐ trong lớp mầm non hòa nhậpError! Bookm
Bảng 4: Đánh giá các hành vi của trẻ tăng động ....... Error! Bookmark not defined.
Bảng 5: Các giờ học chung giáo viên thƣờng sử dụng để dạy trẻ khuyết tật trong lớp

mẫu giáo hòa nhập.…………………………………………………….Error! Bookmark not d
Bảng 6: Thực trạng về việc tổ chức môi trƣờng học tập, sinh hoạt trong lớp hòa

nhập ........................................................................... Error! Bookmark not defined.

Bảng 7: Tần suất xuất hiện các hành vi tăng động của Anh Việt ở trong lớpError! Bookmark n
Bảng 8: Kết quả khảo sát tính cần thiết và tính khả thi của biện pháp quản lý GDHN
cho trẻ tăng động tại các trƣờng mầm non hòa nhập ... Error! Bookmark not defined.

vi


DANH MỤC HÌNH

Hình 1.1: Mô hình giáo dục chuyên biệt ................... Error! Bookmark not defined.
Hình 1.2: Mô hình giáo dục hội nhập ....................... Error! Bookmark not defined.

Hình 3.1: So sánh HV cựa quậy chân tay khi ngồi trƣớc và sau thực nghiệmError! Bookmark
Hình 3.2: So sánh HV trêu chọc bạn trƣớc và sau thực nghiệmError! Bookmark not defined.

vii


DANH MỤC VIẾT TẮT

Từ viết tắt

Giải thích

TTĐ

Trẻ tăng động


TĐ

Tăng động

TĐGCY

Tăng động giảm chú ý

GDHN

Giáo dục hòa nhập

GV

Giáo viên

ADHD

Attention - Deficit Hyperactivity Disorder- Tăng động
giảm chú ý

QLGD

Quản lý giáo dục

HV

Hành vi

QLHV


Quản lý hành vi

viii


TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Afanaxev.A.G (1979), Con người trong quản lý xã hội (tập 2), NXB Khoa học xã
hội, Hà Nội.
2. Bộ Giáo dục và Đào tạo (2005), Báo cáo khảo sát giáo dục khuyết tật, Hà Nội
3. Bộ GD&ĐT (2006), ban hành quy định về giáo dục hoà nhập dành cho người tàn tật,
khuyết tật, Hà Nội
4. Catherine Maurice (tài liệu dịch), Sự can thiệp hành vi cho trẻ tự kỉ..
5. Nguyễn Quốc Chí – Nguyễn Thị Mỹ Lộc (2012), Đại cương Khoa học quản lý, NXB
ĐHQGHN.
6. Chính phủ (2002), Chiến lược phát triển giáo dục 2001 – 2010, NXB giáo dục, Hà
Nội.
7. Trần Thị Thu Cúc (2014), Biện pháp phát triển tập trung chú ý cho trẻ tự kỷ 5 – 6
tuổi ở trường mầm non, luận văn thạc sĩ , trƣờng Đại học Sƣ phạm Hà Nội.
8. Nguyễn Bá Dƣơng ( 2003), Tâm lý học quản lý dành cho người lãnh đạo, NXB
Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
9. Đảng cộng sản Việt Nam (2001), Văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX,
NXB chính trị quốc gia, Hà Nội.
10. Trần Ngọc Giao & Lê Văn Tạc (2010), Quản lí giáo dục hoà nhập, Nhà xuất bản Phụ
Nữ.
11. Vũ Ngọc Hải (2005), Lý luận về quản lý, bài giảng lớp Cao học quản lý giáo dục,
Viện chiến lƣợc và chƣơng trình giáo dục, Hà Nội.
12. Nguyễn Xuân Hải (2009), Quản lý trường, lớp dạy trẻ có nhu cầu đặc biệt,NXB
Giáo dục Việt Nam.
13. Nguyễn Xuân Hải (2010), Quản lí giáo dục hoà nhập, NXB Đại học Sƣ Phạm

14. Harold Koontz (1993), Nghệ thuật giáo dục trẻ cá biệt, NXB Thanh niên.
15. Hiệp hội tâm thần Hoa Kỳ (1994), DSM – IV – ( Sổ tay chẩn đoán và thống kê những
rối nhiễu về tinh thần) (tài liệu dịch)
16. Hiệp hội tâm thần quốc tế (1994), ICD - 10 (Phân loại bệnh quốc tế lần thứ 10 về các
rối loạn tâm thần và trẻ em), (tài liệu dịch ).
9


17. Hội nghị thế giới về Giáo dục trẻ em có nhu cầu giáo dục đặc biệt (1994), Tuyên bố
Salamanca và Cương lĩnh hành động về nhu cầu giáo dục đặc biệt (2002),
Salamanca, Tây Ban Nha, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
18. Jonathan Levy, Những việc bạn có thể thực hành ngay để giúp con, tài liệu thực hành
tham khảo, 10 kỹ năng công hiệu để giúp con hòa nhập tốt và lâu dài.
19. Đặng Bá Lãm (2007),Giáo dục, tâm lý và sức khoẻ tâm thần trẻ em Việt Nam,NXB
Đại Học Quốc Gia Hà Nội
20. Nguyễn Thị Mỹ Lộc (2012), Quản lý giáo dục, một số vấn đề lý luận và thực tiễn,
NXB ĐHQGHN.
21. Nhóm tƣơng trợ phụ huynh có con khuyết tật và chậm phát triển tại NSW, Để hiểu
chứng tự kỉ, (tài liệu dịch).
22. Quốc hội (2010), Luật người khuyết tật số 51/2010/QH12
23. Quốc hội (2005), Luật giáo dục, 2005
24. Richard A. Will (1999, 2002, 2004), giáo dục hoà nhập cho trẻ khuyết tật, các bài
giảng tập huấn cho cán bộ giáo viên, viện chiến lƣợc và chƣơng trình giáo dục, Hà
Nội.
25. Robert A.Gable (2015), Hành vi và các chiến lược quản lý hành vi, tài liệu bài giảng
tập huấn về hành vi, lớp học đặc biệt Akari
26. Robert A.Gable (2015), Báo cáo Bài học kinh nghiệm từ nghiên cứu và thực tiễn về
giáo dục hòa nhập cho học sinh có vấn đề về hành vi, Hội thảo Chất lƣợng giáo dục
hòa nhập trẻ khuyết tật ở Việt Nam – Thực trạng và giải pháp.
27. Robert s.Feldman (2000), Những điều trọng yếu trong tâm lý học, NXB Thống kê

28. The Hidden Handicap (tài liệu dịch), Nghệ thuật giáo dục trẻ cá biệt, Nhà xuất bản
Phụ Nữ.
29. Trần Thị Thiệp (2014), Can thiệp sớm cho trẻ khuyết tật, NXB Đại học Sƣ Phạm
30. Nguyễn Linh Trang (2012), Nhận thức của giáo viên tiểu học về chiến lược quản lý
hành vi đối với trẻ có dấu hiệu tăng động giảm chú ý ở một số trường tiểu học ở Hà
Nội, Luận văn thạc sĩ, Trƣờng Đại học Giáo dục
10


31. Mạc Văn Trang (2002), Quản lí nhân lực, bài giảng lớp cao học quản lý giáo dục,
viện chiến lƣợc và chƣơng trình giáo dục, Hà Nội.
32. Unesco (2014), Tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng giáo viên giáo dục hòa
nhập.
33. Viện khoa học giáo dục (2001), giáo dục hoà nhập và cộng đồng, NXB Chính trị
Quốc gia, Hà Nội.
34. Viện khoa học giáo dục (1999), Hỏi – đáp về giáo dục hoà nhập trẻ khuyết tật ở Việt
Nam, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
35. Viện ngôn ngữ học (1994), Từ điển tiếng Việt, NXB giáo dục, Hà Nội.
36. Nguyễn Thị Hoàng Yến (2012), Giáo dục đặc biệt và những thuật ngữ cơ bản, NXB
Đại học Sƣ Phạm.

Website
37.
38. .
39.

11